หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคใต้ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสุราษฎร์ธานี >อ.ไชยา >ต.เวียง > พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติไชยา
TL;DR: พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติไชยา อยู่ที่พื้นที่ทางทิศตะวันออกของวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร ตำบลเวียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เปิดวันพุธ – วันอาทิตย์ เวลา 09.00 – 16.00 น.

สุราษฎร์ธานี

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติไชยา

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติไชยา

วันเปิดทำการ: วันพุธ – วันอาทิตย์
เวลาเปิดทำการ: 09.00 – 16.00 น.
 
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยา สุราษฎร์ธานี ตั้งอยู่บนถนนรักษ์นรกิจ ตำบลเวียง อำเภอไชยา ในพื้นที่ทางทิศตะวันออกของวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร เป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติประเภทประวัติศาสตร์ศิลปะและโบราณคดีที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำความเข้าใจรากเหง้าของเมืองไชยา เมืองโบราณริมอ่าวบ้านดอน และพัฒนาการของวัฒนธรรมภาคใต้ตอนบน ที่นี่ไม่ใช่เพียงสถานที่เก็บรักษาโบราณวัตถุ แต่เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยอธิบายว่าไชยาเคยเป็นศูนย์กลางสำคัญของศาสนา การค้า การตั้งถิ่นฐาน และศิลปกรรมมาตั้งแต่ยุคโบราณ โดยเฉพาะช่วงที่ศิลปวัฒนธรรมศรีวิชัยเจริญรุ่งเรืองในคาบสมุทรภาคใต้
 
จุดเด่นของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาอยู่ที่การตั้งอยู่ฝั่งตรงข้ามกับวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร ซึ่งเป็นปูชนียสถานสำคัญคู่เมืองสุราษฎร์ธานี การมาเยือนพิพิธภัณฑ์จึงควรชมควบคู่กับวัดพระบรมธาตุไชยา เพราะทั้ง 2 พื้นที่เป็นเหมือนหนังสือประวัติศาสตร์เล่มเดียวกัน วัดทำหน้าที่เล่าเรื่องศรัทธา สถาปัตยกรรม และความต่อเนื่องของพุทธศาสนา ส่วนพิพิธภัณฑ์ทำหน้าที่รวบรวม อธิบาย และรักษาหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในเมืองไชยาเก่าและพื้นที่ใกล้เคียง ทำให้ผู้มาเยือนเข้าใจเมืองไชยาได้ครบกว่าการชมสถานที่ใดสถานที่หนึ่งเพียงลำพัง
 
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาเริ่มต้นจากการรวบรวมศิลปวัตถุที่พบในเขตอำเภอไชยาโดยพระครูโสภณเจตสิการาม หรือเอี่ยม อดีตเจ้าคณะอำเภอไชยา ผู้เล็งเห็นคุณค่าของโบราณวัตถุและศิลปวัตถุที่กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ ต่อมากรมศิลปากรได้รับไว้เป็นสาขาของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเมื่อ พ.ศ. 2478 และพัฒนาการจัดแสดงมาอย่างต่อเนื่อง การก่อตั้งในระยะแรกจึงเกิดจากทั้งแรงศรัทธาของพระสงฆ์ในท้องถิ่นและบทบาทของรัฐในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชาติ
 
ในช่วงแรก โบราณวัตถุและศิลปวัตถุจำนวนมากถูกเก็บรักษาไว้ในพระอุโบสถ พระวิหารหลวง และพระระเบียงของวัดพระบรมธาตุไชยา ต่อมาเมื่อกิจการพิพิธภัณฑ์มีความสำคัญมากขึ้น จึงมีการสร้างอาคารจัดแสดงเพื่อรองรับวัตถุเหล่านี้อย่างเหมาะสม อาคารพิพิธภัณฑ์หลังแรกสร้างขึ้นในช่วงที่พระครูอินทปัญญาจารย์ หรือพุทธทาสภิกขุ เป็นเจ้าอาวาสวัดพระบรมธาตุไชยาและมีบทบาทเกี่ยวข้องกับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยา อาคารหลังนี้เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนแบบไทยประยุกต์ สร้างขึ้นเพื่อเก็บรักษาและจัดแสดงศิลปวัตถุที่พบในเมืองไชยาอย่างเป็นระบบ
 
ต่อมาใน พ.ศ. 2499 กรมศิลปากรได้จัดสรรงบประมาณสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์หลังที่ 2 ทางด้านทิศเหนือของอาคารหลังแรก เพื่อเพิ่มพื้นที่จัดแสดงและรองรับโบราณวัตถุจำนวนมากที่ถูกย้ายมาจากพื้นที่เดิม อาคารหลังนี้มีขนาดใหญ่กว่าอาคารแรก และต่อมารู้จักกันในชื่อศาลานีลวัฒนานนท์ จากนั้นใน พ.ศ. 2521 มีการปรับปรุงขยายต่อเติมอาคารหลังแรกและปรับปรุงการจัดแสดงใหม่ให้ได้มาตรฐานสากล พิพิธภัณฑ์ได้รับการเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2525 ซึ่งเป็นหมุดหมายสำคัญของการยกระดับพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นสู่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่มีระบบการจัดแสดงและการอนุรักษ์ชัดเจน
 
ภายในพิพิธภัณฑ์ประกอบด้วยอาคารจัดแสดงหลัก 2 หลัง อาคารหลังแรกด้านหน้าจัดแสดงประติมากรรมศิลาและสำริดที่ค้นพบในเมืองไชยาเก่า เช่น เทวรูปพระนารายณ์ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และพระพุทธรูปสำคัญบางประเภท การจัดแสดงในอาคารหลังแรกช่วยให้ผู้ชมเห็นความหลากหลายของความเชื่อในอดีต ทั้งพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ รวมถึงอิทธิพลทางศิลปกรรมจากดินแดนต่าง ๆ ที่เดินทางเข้ามายังเมืองไชยาผ่านเส้นทางการค้าและวัฒนธรรมทางทะเล
 
เทวรูปพระนารายณ์ที่พบในพื้นที่ไชยาเป็นหนึ่งในหลักฐานสำคัญที่สะท้อนอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์และความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมกับโลกอินเดียโบราณ การปรากฏของรูปเคารพในศาสนาพราหมณ์ร่วมกับหลักฐานทางพุทธศาสนาทำให้เข้าใจว่าเมืองไชยาในอดีตเป็นพื้นที่เปิดรับวัฒนธรรมหลายกระแส ไม่ได้มีศาสนาหรือความเชื่อรูปแบบเดียวอย่างตายตัว แต่มีการผสมผสานความเชื่อ พิธีกรรม และศิลปกรรมอย่างลึกซึ้งตามบริบทของเมืองท่าชายฝั่ง
 
พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเป็นอีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญที่ผู้มาเยือนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาควรทำความเข้าใจ เพราะพระโพธิสัตว์องค์นี้เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนามหายานและศิลปะศรีวิชัยอย่างเด่นชัด ภาพลักษณ์ของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรสื่อถึงเมตตา ปัญญา และการช่วยเหลือสรรพชีวิต การพบหลักฐานรูปเคารพประเภทนี้ในเมืองไชยาจึงช่วยยืนยันว่าไชยาเคยเป็นพื้นที่สำคัญในเครือข่ายพุทธศาสนามหายานของคาบสมุทรภาคใต้ และเชื่อมโยงกับดินแดนอื่นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านศิลปกรรมและความเชื่อ
 
อาคารหลังที่ 2 ของพิพิธภัณฑ์จัดแสดงหลักฐานทางโบราณคดีและศิลปวัตถุที่ครอบคลุมตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์จนถึงสมัยประวัติศาสตร์ ตั้งแต่ทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี สุโขทัย อยุธยา และรัตนโกสินทร์ เนื้อหาการจัดแสดงในอาคารนี้ทำให้เห็นความต่อเนื่องของผู้คนในพื้นที่ไชยาอย่างชัดเจน ไม่ใช่เพียงช่วงศรีวิชัยช่วงเดียว แต่เป็นลำดับพัฒนาการของชุมชนที่ผ่านการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ศาสนา เศรษฐกิจ และศิลปกรรมมาอย่างยาวนาน
 
หนึ่งในคุณค่าของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาคือการทำให้ผู้ชมเห็นว่าหลักฐานทางโบราณคดีแต่ละชิ้นไม่ได้เป็นของเก่าแยกขาดจากชีวิตผู้คน แต่เป็นร่องรอยของสังคมจริงในอดีต เครื่องถ้วย เครื่องประดับ เครื่องใช้สอย พระพิมพ์ พระพุทธรูป เครื่องเงิน เครื่องทอง และงานไม้แกะสลัก ล้วนสะท้อนกิจกรรมของผู้คน ทั้งการค้าขาย การประกอบพิธีกรรม การถวายสิ่งของแด่ศาสนสถาน การใช้งานในชีวิตประจำวัน และการสร้างสรรค์งานศิลป์ตามรสนิยมของแต่ละยุคสมัย
 
การจัดแสดงงานประณีตศิลป์พื้นบ้าน เช่น งานไม้แกะสลักและผ้าทอพื้นบ้านของชุมชนพุมเรียง ช่วยขยายภาพของไชยาให้พ้นจากกรอบโบราณคดีเพียงอย่างเดียว เพราะเมืองไชยาไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในฐานะเมืองโบราณ แต่ยังเป็นพื้นที่ที่มีภูมิปัญญาท้องถิ่นและงานหัตถกรรมสืบต่อมาถึงปัจจุบัน ผ้าทอพุมเรียงเป็นตัวอย่างสำคัญของความละเอียด ประณีต และอัตลักษณ์ของชุมชนที่ยังสามารถเชื่อมโยงประวัติศาสตร์กับชีวิตร่วมสมัยได้อย่างงดงาม
 
โบราณวัตถุที่พบจากแหล่งโบราณคดีในอำเภอไชยา เช่น วัดแก้ว วัดหลง และแหลมโพธิ์ มีบทบาทสำคัญในการอธิบายภาพเมืองไชยาโบราณ วัดแก้วและวัดหลงเป็นแหล่งโบราณสถานที่สะท้อนความรุ่งเรืองของศาสนาและสถาปัตยกรรม ส่วนแหลมโพธิ์เกี่ยวข้องกับพื้นที่ชายฝั่งและเส้นทางการค้าในอ่าวบ้านดอน การรวมหลักฐานจากพื้นที่เหล่านี้ไว้ในพิพิธภัณฑ์ช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นว่าเมืองไชยาไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะเขตวัดพระบรมธาตุเท่านั้น แต่เป็นเครือข่ายเมือง โบราณสถาน ชายฝั่ง และชุมชนที่มีความสัมพันธ์กันเป็นระบบ
 
หากมองในระดับภูมิภาค ไชยาเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญของภาคใต้ตอนบนที่ช่วยอธิบายความรุ่งเรืองของศรีวิชัยในดินแดนไทย หลักฐานศิลปกรรมในไชยาแสดงให้เห็นความเชื่อมโยงกับพุทธศาสนามหายาน ศิลปะอินเดีย ชวา และเครือข่ายเมืองท่าทางทะเล การมาเยือนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาจึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ศรีวิชัย เพราะที่นี่รวบรวมหลักฐานที่ช่วยให้เห็นภาพเมืองไชยาในฐานะศูนย์กลางทางศาสนาและวัฒนธรรมได้ชัดเจนกว่าการอ่านข้อมูลสั้น ๆ เพียงอย่างเดียว
 
ในมุมของการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเข้าใจสุราษฎร์ธานีมากกว่าภาพจังหวัดท่องเที่ยวทะเล เกาะ และเขื่อน สุราษฎร์ธานีมีชั้นประวัติศาสตร์ลึกซึ้งตั้งแต่เมืองโบราณ แหล่งโบราณคดี พุทธสถาน ศิลปกรรม และชุมชนชายฝั่ง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการอ่านสุราษฎร์ธานีในฐานะพื้นที่วัฒนธรรมเก่าแก่ของคาบสมุทรไทย
 
ผู้ที่เดินทางเป็นครอบครัวสามารถใช้พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นห้องเรียนประวัติศาสตร์นอกห้องเรียน เด็กและเยาวชนจะได้เห็นของจริง เช่น พระพุทธรูป รูปเคารพ เครื่องถ้วย เครื่องประดับ และงานศิลปะพื้นบ้าน แทนการเรียนจากตัวหนังสือเพียงอย่างเดียว การได้เห็นหลักฐานจริงช่วยให้เข้าใจคำว่า โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ เมืองโบราณ ศรีวิชัย และแหล่งโบราณคดีได้ง่ายขึ้น เหมาะกับการปลูกฝังความรักในมรดกท้องถิ่นและความเข้าใจต่อคุณค่าของสิ่งของที่คนรุ่นก่อนรักษาไว้
 
สำหรับผู้ที่สนใจพระพุทธศาสนา การชมพิพิธภัณฑ์ควบคู่กับการสักการะวัดพระบรมธาตุไชยาจะทำให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างศรัทธาและหลักฐานทางประวัติศาสตร์อย่างชัดเจน พระบรมธาตุไชยาเป็นปูชนียสถานที่มีความหมายต่อชาวไชยาและชาวสุราษฎร์ธานี ส่วนพิพิธภัณฑ์ทำหน้าที่อธิบายวัตถุและศิลปกรรมที่เกี่ยวข้องกับศาสนาในหลายยุคหลายสมัย เมื่อชมทั้งสองแห่งร่วมกัน ผู้มาเยือนจะเห็นทั้งมิติของความเคารพบูชาและมิติของการศึกษาทางวิชาการในเวลาเดียวกัน
 
สำหรับผู้ที่ชอบศิลปะ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ให้โอกาสในการสังเกตพัฒนาการของรูปแบบศิลปกรรมอย่างละเอียด ตั้งแต่ลักษณะรูปเคารพในศาสนาพราหมณ์ รูปแบบพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร พระพุทธรูปปางนาคปรก พระพุทธรูปในสมัยต่าง ๆ เครื่องถ้วย เครื่องประดับ ไปจนถึงงานไม้แกะสลักและงานประณีตศิลป์พื้นบ้าน การชมอย่างค่อยเป็นค่อยไปจะทำให้เห็นว่าศิลปกรรมแต่ละยุคมีภาษาของตนเอง ทั้งรูปทรง สัดส่วน วัสดุ เครื่องประดับ และแนวคิดทางศาสนาที่อยู่เบื้องหลัง
 
พิพิธภัณฑ์ยังมีบทบาทด้านบริการความรู้แก่สาธารณชน มีการบริการทางการศึกษา การนำชมพิพิธภัณฑ์และโบราณสถาน การจัดฉายสื่อ การบรรยายพิเศษ การจัดทำเอกสารเผยแพร่ และการจำหน่ายหนังสือด้านวิชาการ หนังสือนำชม สินค้าพื้นเมือง และของที่ระลึก ผู้ที่ต้องการเรียนรู้เชิงลึกจึงสามารถใช้พิพิธภัณฑ์เป็นจุดเริ่มต้นในการศึกษาประวัติศาสตร์ไชยา ศิลปะศรีวิชัย และแหล่งโบราณคดีรอบอ่าวบ้านดอนได้อย่างจริงจัง
 
การเดินชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาควรเริ่มจากการทำความเข้าใจภาพรวมของเมืองไชยาและตำแหน่งของพิพิธภัณฑ์ก่อน จากนั้นจึงชมอาคารจัดแสดงหลังแรกเพื่อดูประติมากรรมศิลาและสำริดที่เป็นหลักฐานสำคัญของเมืองไชยาเก่า แล้วจึงต่อไปยังอาคารหลังที่ 2 เพื่อไล่เรียงพัฒนาการตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์จนถึงยุคประวัติศาสตร์ การชมตามลำดับเช่นนี้ช่วยให้ไม่รู้สึกว่าหลักฐานกระจัดกระจาย แต่เห็นเส้นเรื่องของเมืองไชยาอย่างเป็นระบบ
 
เวลาที่เหมาะสำหรับการเข้าชมอยู่ที่ประมาณ 1–2 ชั่วโมง หากต้องการอ่านป้ายจัดแสดงอย่างละเอียดและเชื่อมโยงกับวัดพระบรมธาตุไชยา ควรเผื่อเวลาครึ่งวันสำหรับพื้นที่นี้ทั้งหมด โดยอาจเริ่มจากพิพิธภัณฑ์ในช่วงเช้า แล้วเดินต่อไปยังวัดพระบรมธาตุไชยา หรือสลับลำดับตามความสะดวก การจัดเวลาให้เพียงพอจะทำให้การเที่ยวไม่เร่งรีบและได้สาระครบถ้วนกว่าการแวะชมเพียงสั้น ๆ
 
การเดินทาง จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีใช้ทางหลวงหมายเลข 41 มุ่งหน้าไปทางอำเภอไชยา ระยะทางประมาณ 50 กม. เมื่อถึงบริเวณกิโลเมตรที่ 134 หรือเส้นทางเข้าสู่ตลาดไชยาและพุมเรียง ให้เลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 4011 ผ่านเส้นทางไปยังวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาอยู่ฝั่งตรงข้ามหรือทางทิศตะวันออกของวัดพระบรมธาตุไชยา การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวสะดวกที่สุด ส่วนผู้ที่เดินทางด้วยรถไฟสามารถลงที่สถานีรถไฟไชยาแล้วต่อรถท้องถิ่นไปยังพิพิธภัณฑ์ได้
 
เมื่อเดินทางมาถึง ควรแต่งกายสุภาพเพราะพื้นที่อยู่ใกล้วัดพระบรมธาตุไชยาและเกี่ยวข้องกับศิลปวัตถุทางศาสนาจำนวนมาก ผู้เข้าชมควรปฏิบัติตามกฎของพิพิธภัณฑ์ ไม่สัมผัสโบราณวัตถุ ไม่ใช้แฟลชในบริเวณที่ห้ามถ่ายภาพ ไม่ส่งเสียงดัง และดูแลเด็กให้อยู่ในพื้นที่ที่เหมาะสม การชมพิพิธภัณฑ์ด้วยความเคารพช่วยรักษาบรรยากาศของการเรียนรู้และช่วยให้โบราณวัตถุคงอยู่สำหรับคนรุ่นต่อไป
 
เส้นทางท่องเที่ยวใกล้พิพิธภัณฑ์สามารถจัดได้อย่างหลากหลาย จุดที่ควรไปคู่กันที่สุดคือวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหารซึ่งอยู่ติดกัน จากนั้นสามารถเดินทางต่อไปสวนโมกขพลารามหรือวัดธารน้ำไหล เพื่อเรียนรู้แนวคิดของพุทธทาสภิกขุ และหากต้องการเห็นภาพเมืองไชยาในมิติของชุมชนและชายฝั่ง สามารถต่อไปพุมเรียง แหลมโพธิ์ วัดแก้ว หรือวัดหลงได้ เส้นทางเหล่านี้ช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นว่าไชยาเป็นเมืองที่มีทั้งโบราณคดี ศาสนา ชุมชน หัตถกรรม และธรรมชาติชายฝั่งเชื่อมต่อกัน
 
อาหารท้องถิ่นที่ควรนึกถึงเมื่อมาไชยาคือผัดไทยไชยา ไข่เค็มไชยา อาหารใต้พื้นบ้าน และอาหารทะเลจากพื้นที่ชายฝั่งพุมเรียง การจัดทริปพิพิธภัณฑ์ร่วมกับมื้ออาหารท้องถิ่นทำให้การเที่ยวสมบูรณ์ขึ้น เพราะผู้มาเยือนได้สัมผัสทั้งหลักฐานทางประวัติศาสตร์และรสชาติของพื้นที่จริง ร้านอาหารในอำเภอไชยาหลายแห่งตั้งอยู่ไม่ไกลจากพิพิธภัณฑ์และวัดพระบรมธาตุไชยา จึงสามารถจัดเป็นเส้นทางเที่ยวครึ่งวันหรือเต็มวันได้สะดวก
 
ในด้านที่พัก อำเภอไชยามีที่พักขนาดเล็กและรีสอร์ตท้องถิ่นหลายแห่ง เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการพักใกล้แหล่งประวัติศาสตร์ก่อนเดินทางต่อไปชุมพร สุราษฎร์ธานี เขื่อนรัชชประภา หรือท่าเรือไปเกาะต่าง ๆ หากต้องการตัวเลือกที่พักหลากหลายกว่านี้ สามารถเลือกพักในตัวเมืองสุราษฎร์ธานีแล้วเดินทางมาไชยาแบบไปเช้าเย็นกลับได้ แต่สำหรับผู้ที่สนใจเก็บรายละเอียดแหล่งโบราณคดีและชุมชนพุมเรียง การพักค้างในอำเภอไชยาจะทำให้มีเวลามากขึ้น
 
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์ ศิลปะ ศาสนา โบราณคดี ครอบครัว นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจสุราษฎร์ธานีในมิติที่ลึกกว่าการท่องเที่ยวธรรมชาติ ที่นี่ช่วยตอบคำถามสำคัญว่า ทำไมเมืองไชยาจึงถูกกล่าวถึงบ่อยเมื่อพูดถึงศรีวิชัย ทำไมพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรจึงเป็นหลักฐานสำคัญของภาคใต้ และทำไมวัดพระบรมธาตุไชยากับพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงควรอยู่ในเส้นทางเดียวกัน
 
โดยสรุป พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาเป็นหนึ่งในแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่สำคัญที่สุดของสุราษฎร์ธานี ภายในพื้นที่ไม่ใหญ่เกินไป แต่เนื้อหาลึกและเชื่อมโยงกับเมืองไชยาอย่างแนบแน่น ผู้มาเยือนจะได้เห็นทั้งประติมากรรมศิลาและสำริด เทวรูปพระนารายณ์ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร หลักฐานสมัยทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี สุโขทัย อยุธยา งานประณีตศิลป์พื้นบ้าน และเรื่องราวของวัดพระบรมธาตุไชยาในมิติทางประวัติศาสตร์ หากต้องการเข้าใจรากวัฒนธรรมของสุราษฎร์ธานีและภาคใต้ตอนบนอย่างแท้จริง ที่นี่คือสถานที่ที่ควรแวะชมอย่างตั้งใจ
 
ชื่อสถานที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยา
ประเภทพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ประเภทประวัติศาสตร์ศิลปะและโบราณคดี
ที่ตั้งพื้นที่ทางทิศตะวันออกของวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร ตำบลเวียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ที่อยู่155 ถนนรักษ์นรกิจ อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประเทศไทย
พิกัด9.3847, 99.1851
ไฮไลต์ประติมากรรมศิลาและสำริด เทวรูปพระนารายณ์ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร พระพุทธรูปปางนาคปรก หลักฐานศรีวิชัย และงานประณีตศิลป์พื้นบ้าน
ประวัติ / ความเป็นมาเริ่มจากการรวบรวมศิลปวัตถุในอำเภอไชยาโดยพระครูโสภณเจตสิการาม และกรมศิลปากรรับไว้เป็นสาขาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเมื่อ พ.ศ. 2478 เปิดอย่างเป็นทางการในรูปแบบที่ปรับปรุงใหม่เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2525
โซนภายใน / พื้นที่สำคัญอาคารจัดแสดงหลังที่ 1 จัดแสดงประติมากรรมศิลาและสำริดจากเมืองไชยาเก่าและนิทรรศการหมุนเวียน
อาคารจัดแสดงหลังที่ 2 จัดแสดงหลักฐานก่อนประวัติศาสตร์ถึงสมัยทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี สุโขทัย อยุธยา รัตนโกสินทร์ งานประณีตศิลป์พื้นบ้าน และเครื่องอัฐบริขารสำคัญ
การเดินทางจากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีใช้ทางหลวงหมายเลข 41 ไปทางอำเภอไชยา ระยะทางประมาณ 50 กม. จากนั้นเลี้ยวเข้าทางหลวงหมายเลข 4011 ไปยังวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร พิพิธภัณฑ์อยู่ฝั่งตรงข้ามวัด
สถานะปัจจุบันเปิดให้เข้าชมในฐานะพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สังกัดกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
วันเปิดทำการวันพุธ – วันอาทิตย์
วันปิดทำการวันจันทร์ วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์
เวลาเปิดทำการ09.00 – 16.00 น.
ค่าเข้าชมชาวไทย 20 บาท ชาวต่างประเทศ 100 บาท
ผู้ดูแล / หน่วยงานรับผิดชอบกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
เบอร์ติดต่อหลัก077 431 066
อีเมลnm_chaiya@finearts.go.th
สิ่งอำนวยความสะดวกบริการทางการศึกษา การนำชมพิพิธภัณฑ์และโบราณสถาน สื่อเผยแพร่ หนังสือนำชม สินค้าพื้นเมือง และของที่ระลึก
สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง1. วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร ประมาณ 0 กม. โทร. 077-431-090, 077-431-402, 086-591-0979
2. สวนโมกขพลาราม ประมาณ 6 กม.
3. วัดแก้ว อำเภอไชยา ประมาณ 3 กม.
4. วัดหลง อำเภอไชยา ประมาณ 4 กม.
5. พุมเรียงและแหลมโพธิ์ ประมาณ 12 กม.
ร้านอาหารใกล้เคียง1. Cowboy Country Chaiya Suratthani ประมาณ 1 กม. โทร. 077-431-228, 081-538-0512, 087-898-1717
2. บ้านผักหวาน Cafe & Restaurant ประมาณ 3 กม. โทร. 063-242-6595, 077-431-500
3. เสบียงไชยา ประมาณ 3 กม. โทร. 093-357-3653, 085-790-2056
4. เรือนไชยา ประมาณ 4 กม. โทร. 081-821-9022
5. น้ำผัดไทยไชยา สูตร 100 ปี แม่บุญเสริม ประมาณ 5 กม. โทร. 089-592-8831
ที่พักใกล้เคียง1. ชมจันทร์รีสอร์ท ไชยา ประมาณ 2 กม. โทร. 091-592-8494
2. เจพี เพลส ประมาณ 3 กม. โทร. 096-296-4246
3. ธรรมชาติรีสอร์ท ประมาณ 3 กม. โทร. 081-797-7219
4. ภูผารีสอร์ท ไชยา ประมาณ 6 กม. โทร. 085-785-0671
5. ดอนรักรีสอร์ทไชยา ประมาณ 8 กม. โทร. 099-456-6326
 
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาอยู่ที่ไหน?
ตอบ: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาตั้งอยู่ที่ 155 ถนนรักษ์นรกิจ อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ในพื้นที่ทางทิศตะวันออกของวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร
 
ถาม: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาเปิดวันไหนและเวลาใด?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมวันพุธถึงวันอาทิตย์ เวลา 09.00 – 16.00 น. ปิดวันจันทร์ วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์
 
ถาม: ค่าเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาเท่าไร?
ตอบ: ค่าเข้าชมชาวไทย 20 บาท และชาวต่างประเทศ 100 บาท
 
ถาม: ภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยามีอะไรให้ชม?
ตอบ: มีอาคารจัดแสดง 2 หลัง จัดแสดงประติมากรรมศิลาและสำริด เทวรูปพระนารายณ์ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร พระพุทธรูปปางนาคปรก หลักฐานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ถึงสมัยทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี สุโขทัย อยุธยา และงานประณีตศิลป์พื้นบ้าน
 
ถาม: ทำไมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาจึงสำคัญต่อประวัติศาสตร์สุราษฎร์ธานี?
ตอบ: เพราะพิพิธภัณฑ์รวบรวมหลักฐานสำคัญของเมืองไชยาเก่า ซึ่งเกี่ยวข้องกับศิลปะศรีวิชัย พุทธศาสนามหายาน ศาสนาพราหมณ์ แหล่งโบราณคดีรอบอ่าวบ้านดอน และพัฒนาการทางวัฒนธรรมของภาคใต้ตอนบน
 
ถาม: ควรเที่ยวพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาคู่กับสถานที่ใด?
ตอบ: ควรเที่ยวคู่กับวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหารซึ่งอยู่ติดกัน และสามารถเดินทางต่อไปสวนโมกขพลาราม วัดแก้ว วัดหลง พุมเรียง และแหลมโพธิ์ได้
 
ถาม: เดินทางจากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีไปพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยาอย่างไร?
ตอบ: ใช้ทางหลวงหมายเลข 41 มุ่งหน้าไปอำเภอไชยา ระยะทางประมาณ 50 กม. จากนั้นเลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 4011 ไปยังวัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร พิพิธภัณฑ์อยู่ฝั่งตรงข้ามวัด

โทร : 077431066

แฟกซ์ : 077431066

ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดกหมวดหมู่: ●ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก

พิพิธภัณฑ์กลุ่ม: ●พิพิธภัณฑ์

ปรับปรุงล่าสุด : 2 สัปดาห์ที่แล้ว

โหวตให้เรา รีวิวและให้คะแนน Love Thailand
แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน แลนด์มาร์ก และอนุสรณ์สถาน(1)
ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี ศูนย์ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี(8)
พิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑ์(5)
ไร่ สวนเพื่อการศึกษา ไร่ สวนเพื่อการศึกษา(1)
วัด วัด(32)
สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ สถานที่เกี่ยวกับศาสนาอื่นๆ(8)
โครงการหลวง โครงการหลวง(1)
หมู่บ้าน ชุมชน หมู่บ้าน ชุมชน(6)
ตลาดท้องถิ่น ตลาดท้องถิ่น(1)
อุทยานแห่งชาติ และเขตอนุรักษ์ อุทยานแห่งชาติ และเขตอนุรักษ์(8)
ดอย และภูเขา ดอย และภูเขา(2)
เขื่อน พื้นที่อนุรักษ์ ทะเลสาบ เขื่อน พื้นที่อนุรักษ์ ทะเลสาบ(8)
น้ำตก น้ำตก(34)
น้ำพุร้อน น้ำพุร้อน(7)
ถ้ำ ถ้ำ(18)
แม่น้ำลำคลอง แม่น้ำลำคลอง(11)
อ่าว และชายหาด อ่าว และชายหาด(30)
หมู่เกาะ หมู่เกาะ(16)
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ(10)
แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์ แคมป์สัตว์ และการแสดงสัตว์(6)
ฟาร์ม สวน และท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ฟาร์ม สวน และท่องเที่ยวเชิงนิเวศ(7)
กิจกรรมกลางแจ้ง และผจญภัย กิจกรรมกลางแจ้ง และผจญภัย(2)
ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน ช้อปปิ้ง และตลาดกลางคืน(1)
เมนูอาหารใต้, สูตรอาหารใต้ เมนูอาหารใต้, สูตรอาหารใต้(1)