มัสยิดดารุลฮูดาย์

วันเปิดทำการ: ติดต่อมัสยิดก่อนเข้าชมพื้นที่ภายใน

เวลาเปิดทำการ: ติดต่อมัสยิดก่อนเข้าชมพื้นที่ภายใน และควรหลีกเลี่ยงช่วงเวลาละหมาด

 

มัสยิดดารุลฮูดาย์ เป็นมัสยิดสำคัญของหมู่ที่ 7 บ้านควนสตอใต้ ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล ตั้งอยู่ในพื้นที่ชุมชนควนสตอซึ่งเป็นหนึ่งในตำบลสำคัญของอำเภอควนโดน มัสยิดแห่งนี้เป็นศาสนสถานอิสลามที่มีบทบาทต่อวิถีชีวิตของชาวมุสลิมในบ้านควนสตอใต้อย่างชัดเจน ทั้งในฐานะสถานที่ละหมาด ศูนย์รวมศรัทธา พื้นที่พบปะของสัปบุรุษ พื้นที่จัดกิจกรรมทางศาสนา และศูนย์กลางการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนผ่านศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิดหรือตาดีกาดารุลฮูดาย์

 

ชื่อ “ดารุลฮูดาย์” มีความหมายเชิงศรัทธาที่สัมพันธ์กับแนวคิดเรื่อง “บ้านแห่งทางนำ” หรือพื้นที่แห่งการชี้นำไปสู่ความดี ความถูกต้อง และการดำเนินชีวิตตามหลักศาสนา ชื่อนี้เหมาะสมกับบทบาทของมัสยิดในฐานะสถานที่ที่ผู้คนในชุมชนใช้ยึดเหนี่ยวจิตใจ เรียนรู้ศาสนา ปลูกฝังคุณธรรม และรักษาความสัมพันธ์ของคนในหมู่บ้านให้มั่นคงตามวิถีมุสลิม

 

มัสยิดดารุลฮูดาย์จดทะเบียนเลขที่ 153 เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 บ้านควนสตอใต้ ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล รหัสไปรษณีย์ 91160 การจดทะเบียนมัสยิดทำให้ศาสนสถานแห่งนี้มีสถานะชัดเจนในระบบการบริหารกิจการศาสนาอิสลามของจังหวัด และทำให้ชุมชนมีศูนย์กลางสำหรับประกอบศาสนกิจ การศึกษา และกิจกรรมส่วนรวมอย่างเป็นระบบ

 

ตำบลควนสตอเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญต่ออำเภอควนโดน ทั้งในด้านชุมชน ศาสนา เกษตรกรรม และเส้นทางคมนาคม พื้นที่อำเภอควนโดนมีการเชื่อมต่อผ่านทางหลวงหมายเลข 406 สายยนตรการกำธร และทางหลวงสายควนสตอ–วังประจันซึ่งเชื่อมไปยังพื้นที่ชายแดนไทย–มาเลเซีย ภูมิประเทศโดยรอบมีทั้งชุมชนเกษตรกรรม คลอง แหล่งน้ำ พื้นที่สวนผลไม้ ยางพารา และเส้นทางไปยังอุทยานแห่งชาติทะเลบัน มัสยิดดารุลฮูดาย์จึงตั้งอยู่ในบริบทของชุมชนที่มีทั้งศาสนา วิถีชีวิต และธรรมชาติเป็นองค์ประกอบสำคัญ

 

อำเภอควนโดนเป็นพื้นที่ที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม มัสยิดจึงทำหน้าที่เป็นโครงสร้างหลักของสังคมระดับหมู่บ้านและตำบล ไม่ใช่เพียงอาคารสำหรับประกอบพิธีกรรมเป็นครั้งคราว มัสยิดดารุลฮูดาย์ทำหน้าที่เชื่อมบ้าน ครอบครัว ผู้นำศาสนา เด็ก เยาวชน และชุมชนเข้าด้วยกันผ่านกิจกรรมที่เกิดขึ้นเป็นประจำ ทั้งการละหมาด การเรียนศาสนา การดูแลพื้นที่ศาสนสถาน และการร่วมกันขับเคลื่อนกิจกรรมสาธารณะ

 

บทบาทหลักของมัสยิดดารุลฮูดาย์คือการเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจของชาวมุสลิมในบ้านควนสตอใต้ มัสยิดรองรับการละหมาด การละหมาดวันศุกร์ การอ่านอัลกุรอาน การฟังคำสอนทางศาสนา การประชุมของชุมชน และกิจกรรมสำคัญตามวาระของศาสนาอิสลาม ความสำคัญของมัสยิดจึงเกิดขึ้นจากการใช้งานต่อเนื่องในชีวิตประจำวัน ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะช่วงเทศกาลหรือวันงานใหญ่เท่านั้น

 

ภายในชุมชนมุสลิม มัสยิดทำหน้าที่เหมือนจุดศูนย์กลางทางจิตใจและสังคม ผู้คนมาพบกันเพื่อประกอบศาสนกิจ ฟังคำแนะนำจากผู้นำศาสนา แลกเปลี่ยนข่าวสาร ดูแลกิจกรรมของชุมชน และส่งต่อความรู้ให้คนรุ่นใหม่ มัสยิดดารุลฮูดาย์จึงเป็นสถานที่ที่หล่อเลี้ยงทั้งศรัทธาและความสัมพันธ์ของคนในบ้านควนสตอใต้ให้ดำเนินต่อไปอย่างมั่นคง

 

อีกบทบาทสำคัญของมัสยิดแห่งนี้คือการเป็นที่ตั้งของ ศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิด หรือ ตาดีกาดารุลฮูดาย์ ซึ่งมีครูผู้สอนจำนวน 6 คน และนักเรียนจำนวน 121 คน ตาดีกาแห่งนี้เป็นส่วนสำคัญของการเรียนรู้ระดับรากฐานในชุมชน เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้หลักศาสนา มารยาท วินัย ความรับผิดชอบ การเคารพผู้ใหญ่ และการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณธรรม

 

ตาดีกาในภาคใต้ตอนล่างมีบทบาทสำคัญมาก เพราะเป็นระบบการศึกษาศาสนาที่เชื่อมต่อบ้าน ครอบครัว ครู ผู้นำศาสนา และมัสยิดเข้าด้วยกัน เด็กที่เข้ามาเรียนไม่ได้เรียนเฉพาะเนื้อหาทางศาสนา แต่ได้เรียนรู้วิธีปฏิบัติตนในชีวิตจริง ผ่านบรรยากาศของมัสยิดที่มีผู้ใหญ่ในชุมชนเป็นแบบอย่าง การมีนักเรียนจำนวนมากในตาดีกาดารุลฮูดาย์จึงสะท้อนความไว้วางใจของครอบครัวในพื้นที่ที่ใช้มัสยิดเป็นฐานในการดูแลอนาคตของเยาวชน

 

ข้อมูลการนิเทศและติดตามการดำเนินงานของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนจังหวัดสตูลในปีการศึกษา 2567 ระบุชื่อศูนย์ตาดีกาดารุลฮูดาย์เป็นหนึ่งในศูนย์ที่ได้รับการลงพื้นที่ติดตามร่วมกับศูนย์ตาดีกาอื่นในตำบลควนสตอ ข้อมูลนี้ช่วยยืนยันว่าบทบาทด้านการศึกษาของมัสยิดยังดำเนินอยู่จริง และมีความเชื่อมโยงกับระบบการกำกับดูแลด้านการศึกษาศาสนาในพื้นที่จังหวัดสตูล

 

นอกจากตาดีกาแล้ว ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กประจำมัสยิดดารุลฮูดาย์ ซึ่งเคยปรากฏในโครงการส่งเสริมโภชนาการเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในตำบลควนสตอ และโครงการที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมพัฒนาการและโภชนาการสมวัยของเด็กเล็ก บทบาทนี้ทำให้มัสยิดดารุลฮูดาย์มีความหมายกว้างขึ้น เพราะพื้นที่มัสยิดไม่ได้รองรับเฉพาะศาสนกิจของผู้ใหญ่ แต่ยังเกี่ยวข้องกับเด็กปฐมวัย สุขภาพ โภชนาการ และการเตรียมความพร้อมของเด็กในชุมชน

 

ในปี พ.ศ. 2569 มัสยิดดารุลฮูดาย์ยังถูกกล่าวถึงในข่าวภาครัฐในฐานะสถานที่จัดกิจกรรมสร้างการรับรู้ด้านสุขภาพอนามัยแก่แรงงานนอกระบบ เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยจัดที่มัสยิดดารุลฮูดาย์ หมู่ที่ 7 ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล ข้อมูลนี้สะท้อนสถานะปัจจุบันของมัสยิดว่าเป็นพื้นที่ชุมชนที่ยังมีการใช้งานจริง และสามารถรองรับกิจกรรมของหน่วยงานภาครัฐกับประชาชนในพื้นที่ได้

 

การที่มัสยิดถูกใช้เป็นพื้นที่กิจกรรมด้านสุขภาพและแรงงานนอกระบบแสดงให้เห็นบทบาทของศาสนสถานในมิติที่กว้างกว่าศาสนาโดยตรง มัสยิดในชุมชนมุสลิมจำนวนมากทำหน้าที่เป็นพื้นที่ประกอบศาสนกิจ พื้นที่ประชุม พื้นที่เรียนรู้ และพื้นที่สื่อสารข้อมูลสาธารณะพร้อมกัน เมื่อหน่วยงานราชการต้องการเข้าถึงประชาชนในพื้นที่ มัสยิดจึงเป็นจุดรวมที่เหมาะสม เพราะเป็นสถานที่ที่คนในชุมชนรู้จัก เชื่อถือ และเข้าถึงได้ง่าย

 

สำหรับนักท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม มัสยิดดารุลฮูดาย์เหมาะกับการศึกษาในฐานะมัสยิดชุมชนที่ยังมีชีวิต ไม่ใช่แลนด์มาร์กขนาดใหญ่ที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับการท่องเที่ยวเป็นหลัก คุณค่าของสถานที่อยู่ที่การเป็นศูนย์กลางศรัทธา ศูนย์การศึกษาตาดีกา พื้นที่ดูแลเด็กและเยาวชน และพื้นที่กิจกรรมของบ้านควนสตอใต้ ผู้มาเยือนที่ต้องการเข้าใจสตูลอย่างลึกซึ้งควรมองมัสยิดแห่งนี้ผ่านบทบาททางสังคมและวัฒนธรรม ไม่ใช่มองเพียงรูปทรงอาคาร

 

ลักษณะของมัสยิดชุมชนเช่นนี้มีความสำคัญมากต่อการทำความเข้าใจจังหวัดสตูล เพราะสตูลไม่ได้มีเฉพาะเกาะ ทะเล หรือสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติ แต่ยังมีชุมชนมุสลิมจำนวนมากที่ใช้มัสยิดเป็นศูนย์กลางการดำรงชีวิต มัสยิดดารุลฮูดาย์จึงช่วยเปิดมุมมองให้เห็นสตูลในฐานะพื้นที่ที่ศาสนา การศึกษา ครอบครัว และการพัฒนาชุมชนเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด

 

ในแง่ภูมิศาสตร์ท้องถิ่น บ้านควนสตอใต้ตั้งอยู่ในตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน ซึ่งเป็นพื้นที่เชื่อมต่อระหว่างตัวเมืองสตูลกับเส้นทางไปวังประจันและอุทยานแห่งชาติทะเลบัน ผู้ที่เดินทางผ่านควนโดนจึงสามารถมองเห็นภาพของจังหวัดสตูลอีกด้านหนึ่ง คือพื้นที่ชนบทกึ่งชายแดนที่มีชุมชนเกษตรกรรม มัสยิด โรงเรียน ตลาดท้องถิ่น และเส้นทางธรรมชาติอยู่ในระยะที่เชื่อมถึงกันได้

 

หากต้องการจัดเส้นทางเรียนรู้ชุมชนควนสตอ สามารถเริ่มจากมัสยิดดารุลฮูดาย์เพื่อทำความเข้าใจชุมชนมุสลิมบ้านควนสตอใต้ จากนั้นต่อไปยังพื้นที่ควนโดน ดุสน และวังประจัน ซึ่งมีตลาดท้องถิ่น แหล่งน้ำ น้ำตก และอุทยานแห่งชาติทะเลบัน เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเห็นทั้งศาสนา การศึกษา วิถีเกษตรกรรม และธรรมชาติของอำเภอควนโดนในวันเดียว

 

สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญในอำเภอควนโดนที่สามารถเชื่อมกับการเยือนมัสยิดดารุลฮูดาย์ได้ ได้แก่ น้ำตกโตนปลิว น้ำตกยาโรย อุทยานแห่งชาติทะเลบัน ด่านวังประจัน ฝายชลประทานดุสน ตลาดดูสน และแหล่งโบราณคดีเพิงผาปาโต๊ะโระ สถานที่เหล่านี้ช่วยทำให้เส้นทางควนสตอมีความหลากหลาย เพราะผู้เดินทางสามารถเรียนรู้ทั้งศาสนสถานระดับชุมชน แหล่งธรรมชาติชายแดน ตลาดท้องถิ่น และประวัติศาสตร์พื้นที่ได้ในเส้นทางเดียวกัน

 

น้ำตกโตนปลิวเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีชื่อเสียงของอำเภอควนโดน อยู่ในพื้นที่ตำบลวังประจัน เส้นทางจากควนสตอไปยังน้ำตกเชื่อมต่อกับถนนสายควนสตอ–วังประจัน จึงสามารถจัดรวมกับมัสยิดดารุลฮูดาย์ได้สะดวกในเชิงเส้นทาง น้ำตกแห่งนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อน เล่นน้ำ และสัมผัสธรรมชาติของแนวเทือกเขาภาคใต้ตอนล่าง

 

น้ำตกยาโรยเป็นอีกจุดหนึ่งที่ควรกล่าวถึงเมื่อเดินทางในอำเภอควนโดน เพราะเป็นน้ำตกที่มีลักษณะเป็นชั้น ๆ มีแอ่งน้ำ และอยู่ในเส้นทางท่องเที่ยวตำบลวังประจัน นักท่องเที่ยวที่เริ่มจากพื้นที่ควนสตอสามารถต่อเส้นทางไปยังน้ำตกยาโรยได้ โดยควรวางแผนเวลาและตรวจสอบสภาพอากาศก่อนเดินทาง โดยเฉพาะในช่วงฝนตกหรือช่วงน้ำมาก

 

อุทยานแห่งชาติทะเลบันเป็นแหล่งธรรมชาติสำคัญของควนโดน ตั้งอยู่ใกล้ชายแดนไทย–มาเลเซีย และเป็นพื้นที่ป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีหนองน้ำ ป่าเขา และระบบนิเวศที่โดดเด่น การเชื่อมเส้นทางจากมัสยิดดารุลฮูดาย์ไปยังทะเลบันช่วยให้ผู้เดินทางเห็นภาพของควนโดนทั้งในมิติชุมชนและมิติธรรมชาติ ขณะที่ด่านวังประจันทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมโยงชายแดนและการเดินทางระหว่างไทยกับมาเลเซีย

 

ตลาดดูสนเป็นอีกสถานที่ที่ช่วยเติมสีสันให้เส้นทางควนโดน เพราะเป็นตลาดท้องถิ่นที่มีอาหารสด ผลไม้ ขนมพื้นบ้าน และสินค้าชุมชน โดยมีเอกลักษณ์ด้านวิถีการค้าแบบพื้นบ้าน การแวะตลาดหลังจากเยือนมัสยิดหรือแหล่งธรรมชาติช่วยให้เข้าใจวิถีชีวิตของคนควนโดนได้มากขึ้น โดยเฉพาะวัฒนธรรมอาหารพื้นถิ่นและผลผลิตทางการเกษตรที่สัมพันธ์กับพื้นที่นี้

 

ในมิติของการศึกษาและชุมชน มัสยิดดารุลฮูดาย์เหมาะสำหรับนักเรียน นักศึกษา นักวิชาการท้องถิ่น และผู้สนใจศึกษาชุมชนมุสลิมในจังหวัดสตูล เพราะเป็นตัวอย่างของมัสยิดระดับหมู่บ้านที่มีทั้งทะเบียนมัสยิด ศูนย์ตาดีกา ศูนย์เด็กเล็ก กิจกรรมภาครัฐ และบทบาทการดูแลชุมชนในหลายมิติ ผู้ที่เข้าใจบริบทเหล่านี้จะเห็นว่ามัสยิดไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรม แต่เป็นสถาบันสังคมที่ช่วยสร้างความมั่นคงให้ชุมชน

 

การเดินทางไปมัสยิดดารุลฮูดาย์จากตัวเมืองสตูลสามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 406 สายยนตรการกำธร มุ่งหน้าไปอำเภอควนโดนและตำบลควนสตอ จากนั้นเข้าสู่หมู่ที่ 7 บ้านควนสตอใต้ เส้นทางเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างในพื้นที่ หากไม่คุ้นเส้นทางควรระบุปลายทางให้ชัดว่า “มัสยิดดารุลฮูดาย์ หมู่ 7 ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน” เพื่อป้องกันความสับสนกับมัสยิดอื่นที่มีชื่อใกล้เคียงในจังหวัดสตูล

 

ผู้ที่เดินทางมาจากอำเภอหาดใหญ่หรือพื้นที่ชายแดนวังประจันสามารถเชื่อมเข้าสู่อำเภอควนโดนได้ตามเส้นทางหลัก แล้วแวะมัสยิดดารุลฮูดาย์เป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางชุมชนควนสตอ การเดินทางรูปแบบนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ชุมชนก่อนเข้าสู่ตัวเมืองสตูล หรือผู้ที่ต้องการเชื่อมเส้นทางจากศาสนสถานไปยังน้ำตกและอุทยานธรรมชาติในพื้นที่ควนโดน

 

สำหรับการเข้าชม ผู้มาเยือนควรติดต่อมัสยิดก่อนเข้าพื้นที่ภายใน เพราะมัสยิดยังเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจจริง มีการละหมาด การเรียนตาดีกา และกิจกรรมชุมชนตามช่วงเวลา การติดต่อก่อนช่วยให้การเยี่ยมชมเป็นระเบียบ ไม่รบกวนการใช้งานหลักของสถานที่ และเหมาะสมกับบริบทของศาสนสถานอิสลาม

 

มารยาทในการเข้าชมมัสยิดควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษ ผู้ชายและผู้หญิงควรแต่งกายสุภาพ ปกปิดไหล่และเข่า หลีกเลี่ยงเสื้อผ้ารัดรูปหรือโปร่งบาง รักษาความสงบ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ถ่ายภาพบุคคลโดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่เดินผ่านพื้นที่ละหมาดในช่วงประกอบศาสนกิจ หากได้รับอนุญาตให้เข้าสู่พื้นที่ภายใน ควรถอดรองเท้าในจุดที่กำหนดและปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ดูแลอย่างเคร่งครัด

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการแวะชมในเชิงวัฒนธรรมคือช่วงนอกเวลาละหมาด โดยเฉพาะช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายที่ไม่ตรงกับการเรียนตาดีกาและกิจกรรมทางศาสนา วันศุกร์ควรหลีกเลี่ยงช่วงก่อนและหลังละหมาดวันศุกร์ เพราะเป็นช่วงที่สัปบุรุษจำนวนมากเดินทางมายังมัสยิด ผู้ที่เดินทางเป็นหมู่คณะ นักเรียน นักศึกษา หรือผู้ต้องการถ่ายภาพภายในควรประสานงานล่วงหน้า

 

ความน่าสนใจของมัสยิดดารุลฮูดาย์ไม่ได้อยู่ที่ความเป็นสถานที่ท่องเที่ยวขนาดใหญ่ แต่อยู่ที่ความเป็นมัสยิดชุมชนที่มีบทบาทจริงในชีวิตของผู้คน อาคารมัสยิด พื้นที่ละหมาด ตาดีกา ศูนย์เด็กเล็ก และพื้นที่กิจกรรมชุมชนล้วนทำงานร่วมกันในฐานะโครงสร้างทางสังคม การเดินทางมาเยือนจึงควรเป็นการเรียนรู้ด้วยความเคารพ มากกว่าการเข้าชมแบบผ่านเร็วหรือมองเฉพาะภาพภายนอก

 

ในภาพรวม มัสยิดดารุลฮูดาย์ บ้านควนสตอใต้ เป็นสถานที่สำคัญของตำบลควนสตอและอำเภอควนโดน เพราะรวมคุณค่าหลายด้านไว้ในพื้นที่เดียว ทั้งฐานะมัสยิดจดทะเบียนของจังหวัดสตูล บทบาทศูนย์กลางศาสนกิจของชุมชนหมู่ที่ 7 การเป็นที่ตั้งของตาดีกาดารุลฮูดาย์ การเกี่ยวข้องกับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและกิจกรรมด้านสุขภาพชุมชน และการตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เชื่อมต่อกับแหล่งธรรมชาติสำคัญของควนโดน การมาเยือนมัสยิดแห่งนี้ด้วยความเคารพจะช่วยให้เข้าใจสตูลในมิติของศรัทธา การศึกษา วิถีชุมชน และความงามของการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมได้ลึกขึ้น

 

 

ตอบ: มัสยิดดารุลฮูดาย์ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 บ้านควนสตอใต้ ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล รหัสไปรษณีย์ 91160

 

ตอบ: มัสยิดดารุลฮูดาย์จดทะเบียนเลขที่ 153 เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538

 

ตอบ: มัสยิดแห่งนี้เป็นศูนย์กลางศาสนกิจของชาวมุสลิมบ้านควนสตอใต้ มีบทบาทด้านการละหมาด การเรียนตาดีกา ศูนย์เด็กเล็ก กิจกรรมสุขภาพ และกิจกรรมชุมชน

 

ตอบ: ตาดีกาดารุลฮูดาย์มีครูผู้สอน 6 คน และนักเรียน 121 คน ทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้ศาสนา คุณธรรม มารยาท และวินัยแก่เด็กและเยาวชนในชุมชน

 

ตอบ: ยังเป็นมัสยิดที่ปรากฏในทำเนียบมัสยิดและฐานข้อมูลมัสยิดออนไลน์ รวมถึงมีข้อมูลกิจกรรมภาครัฐปี พ.ศ. 2569 ที่จัดขึ้น ณ มัสยิด

 

ตอบ: สามารถชมพื้นที่ภายนอกและเรียนรู้ความสำคัญของมัสยิดได้ ส่วนการเข้าพื้นที่ภายในควรติดต่อคณะกรรมการมัสยิดหรือผู้ดูแลก่อนทุกครั้ง แต่งกายสุภาพ และหลีกเลี่ยงช่วงเวลาละหมาด

 

ตอบ: จากตัวเมืองสตูลใช้ทางหลวงหมายเลข 406 สายยนตรการกำธร มุ่งหน้าไปอำเภอควนโดนและตำบลควนสตอ จากนั้นเข้าสู่หมู่ที่ 7 บ้านควนสตอใต้

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่ตลาดดูสน ฝายชลประทานดุสน แหล่งโบราณคดีเพิงผาปาโต๊ะโระ น้ำตกโตนปลิว น้ำตกยาโรย อุทยานแห่งชาติทะเลบัน และด่านวังประจันได้