อนุสาวรีย์คอซู้เจียง ณ ระนอง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 24 ชั่วโมง

 

อนุสาวรีย์คอซู้เจียง ณ ระนอง หรือ อนุสาวรีย์พระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี ตั้งอยู่บริเวณลานด้านหน้าเทศบาลเมืองระนอง ถนนเพิ่มผล ตำบลเขานิเวศน์ อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง เป็นแลนด์มาร์กเชิงประวัติศาสตร์ใจกลางเมืองที่ชาวระนองให้ความเคารพนับถือ สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี หรือคอซู้เจียง ณ ระนอง เจ้าเมืองระนองคนแรก ผู้มีบทบาทสำคัญต่อการบุกเบิกเหมืองแร่ดีบุก การจัดเก็บอากรดีบุก การค้า และการวางรากฐานเมืองระนองในฐานะหัวเมืองสำคัญฝั่งทะเลอันดามัน พื้นที่โดยรอบเป็นลานกว้าง มีต้นไม้ร่มรื่น เหมาะสำหรับการสักการะ เดินชม เรียนรู้ประวัติเมือง และจัดเส้นทางร่วมกับศาลหลักเมืองระนอง พระราชวังรัตนรังสรรค์ บ่อน้ำร้อนรักษะวาริน จวนเจ้าเมืองระนอง และสุสานเจ้าเมืองระนองได้สะดวก

 

อนุสาวรีย์คอซู้เจียง ณ ระนอง เป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของตัวเมืองระนอง เพราะสถานที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงลานอนุสาวรีย์สำหรับแวะถ่ายภาพ แต่เป็นพื้นที่ที่บอกเล่ารากฐานของเมืองระนองผ่านบุคคลสำคัญผู้มีบทบาทโดยตรงต่อเศรษฐกิจ การปกครอง และการพัฒนาเมืองในยุคเริ่มต้น คอซู้เจียง ณ ระนอง หรือพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี เป็นชาวจีนฮกเกี้ยนที่เข้ามาตั้งรกรากในสยาม เริ่มต้นจากการค้าและการทำเหมือง ก่อนก้าวขึ้นเป็นผู้มีบทบาทสำคัญด้านอากรดีบุกและได้รับตำแหน่งเจ้าเมืองระนองในเวลาต่อมา ชื่อของท่านจึงผูกอยู่กับความทรงจำของเมืองระนองอย่างลึกซึ้ง

 

ลานอนุสาวรีย์ตั้งอยู่บนถนนเพิ่มผล ด้านหน้าเทศบาลเมืองระนอง ในเขตตำบลเขานิเวศน์ ซึ่งเป็นย่านเมืองเก่าที่เดินทางสะดวกและอยู่ใกล้สถานที่สำคัญหลายแห่งของเมือง ตำแหน่งนี้ทำให้อนุสาวรีย์ไม่ได้แยกตัวออกจากชีวิตประจำวันของคนระนอง แต่ตั้งอยู่ท่ามกลางพื้นที่ราชการ ถนนเมืองเก่า ศาลหลักเมือง ร้านอาหาร โรงแรม และเส้นทางท่องเที่ยวในตัวเมือง ผู้เดินทางสามารถแวะสักการะก่อนเริ่มเที่ยวเมืองระนอง หรือใช้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ของจังหวัดได้อย่างเหมาะสม

 

คอซู้เจียงมีความสำคัญต่อระนองอย่างมาก เพราะระนองในอดีตเป็นเมืองที่มีทรัพยากรดีบุกอุดมสมบูรณ์ การทำเหมืองแร่และการจัดเก็บอากรจึงเป็นหัวใจของเศรษฐกิจท้องถิ่น เมืองระนองเคยเป็นหัวเมืองขนาดเล็กที่อยู่ในการปกครองของเมืองชุมพร ก่อนเติบโตขึ้นจากการค้า เหมืองแร่ และการบริหารจัดการของผู้นำท้องถิ่นที่มีความสามารถ คอซู้เจียงเป็นบุคคลที่มองเห็นศักยภาพของเมืองระนองและเมืองตระในฐานะแหล่งดีบุก จึงเข้ามามีบทบาทในการทำเหมือง การค้า และการเก็บอากร จนได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยและมีตำแหน่งสำคัญทางราชการ

 

เรื่องราวของคอซู้เจียงยังสะท้อนประวัติศาสตร์ของชาวจีนโพ้นทะเลในภาคใต้ฝั่งอันดามันได้อย่างชัดเจน ท่านเดินทางจากจีนมายังภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงที่การค้าทางทะเลมีความสำคัญสูง เริ่มต้นชีวิตด้วยความมานะและความสามารถทางการค้า ก่อนขยายบทบาทไปสู่การทำเหมืองแร่และการบริหารเมือง เส้นทางชีวิตของท่านจึงเป็นภาพตัวแทนของการผสมผสานระหว่างพลังของผู้อพยพชาวจีน ความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจข้ามทะเล และระบบราชการไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นถึงกลาง

 

สิ่งที่ทำให้อนุสาวรีย์แห่งนี้มีน้ำหนักทางประวัติศาสตร์ คือการตั้งอยู่ในเมืองที่คอซู้เจียงมีส่วนวางรากฐานไว้จริง ระนองไม่ได้เป็นเมืองใหญ่โตตั้งแต่แรก แต่เติบโตขึ้นจากภูมิประเทศที่มีทั้งภูเขา ป่า น้ำแร่ร้อน ลำน้ำ ชายฝั่ง และทรัพยากรใต้ดิน การพัฒนาเมืองต้องอาศัยทั้งความสามารถในการบริหาร แรงงาน เครือข่ายการค้า และความเข้าใจพื้นที่ คอซู้เจียงจึงไม่ได้เป็นเพียงผู้บุกเบิกเหมืองแร่ดีบุก แต่เป็นหนึ่งในผู้ทำให้ระนองมีฐานะมั่นคงขึ้นในฐานะหัวเมืองฝั่งตะวันตกของภาคใต้

 

อนุสาวรีย์พระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดีนำมาประดิษฐานเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543 เพื่อรำลึกถึงคุณูปการของคอซู้เจียงที่มีต่อบ้านเมืองและท้องถิ่น รูปหล่อของท่านประดิษฐานอยู่บนฐานยกสูงในลักษณะนั่งอย่างสง่างาม แสดงบุคลิกของผู้นำเมือง ผู้บริหาร และผู้ใหญ่ที่ชาวระนองให้ความเคารพ บริเวณฐานอนุสาวรีย์มีพื้นที่สำหรับวางพวงมาลัย ดอกไม้ ธูปเทียน และเครื่องสักการะ สะท้อนว่าลานแห่งนี้ยังคงเป็นสถานที่มีชีวิตในความรู้สึกของชาวเมือง ไม่ใช่เพียงอนุสรณ์นิ่งเฉยกลางเมือง

 

ผู้ที่มาเยือนจะเห็นว่าบริเวณอนุสาวรีย์มีลานกว้างและพื้นที่พักผ่อนโดยรอบ ลักษณะนี้ตรงกับบทบาทของสถานที่ในฐานะจุดรวมใจและพื้นที่สาธารณะของเมืองระนอง คนท้องถิ่นสามารถมาสักการะ ทำกิจกรรม หรือใช้เป็นจุดนัดพบ ขณะที่นักท่องเที่ยวสามารถแวะเรียนรู้เรื่องราวของบุคคลสำคัญก่อนเดินทางต่อไปยังสถานที่อื่นในเมือง ความเรียบง่ายของพื้นที่ทำให้เข้าถึงง่าย ไม่ต้องใช้เวลานาน แต่มีคุณค่าทางความรู้และความหมายทางประวัติศาสตร์สูง

 

สถานที่แห่งนี้ยังช่วยแก้ภาพจำของระนองที่มักถูกมองผ่านธรรมชาติเป็นหลัก ระนองเป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงด้านบ่อน้ำร้อน เกาะพยาม ภูเขาหญ้า น้ำตก และทะเลชายแดน แต่หากต้องการเข้าใจเมืองให้ครบถ้วน ต้องมองด้านประวัติศาสตร์ด้วย อนุสาวรีย์คอซู้เจียงช่วยเปิดประตูไปสู่เรื่องราวของเมืองแร่นอง การทำเหมืองดีบุก การค้า การเก็บอากร ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับหัวเมือง และบทบาทของตระกูล ณ ระนองที่เชื่อมโยงกับหัวเมืองภาคใต้หลายแห่ง

 

ชื่อ “คอซู้เจียง” จึงไม่ใช่เพียงชื่อบุคคลในประวัติศาสตร์ท้องถิ่น แต่เป็นชื่อที่สัมพันธ์กับโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคมของเมืองระนองในอดีต ดีบุกเป็นทรัพยากรที่ทำให้เมืองฝั่งอันดามันหลายเมืองมีความสำคัญขึ้นมา ทั้งระนอง พังงา ภูเก็ต ตะกั่วป่า และเมืองท่าใกล้เคียง การที่คอซู้เจียงสามารถก้าวจากผู้ทำการค้าและเหมืองแร่ไปสู่ตำแหน่งเจ้าเมือง แสดงให้เห็นว่าความสามารถทางเศรษฐกิจและความน่าเชื่อถือในระบบราชการเป็นปัจจัยสำคัญของการสร้างเมืองในยุคนั้น

 

เมื่อต่อเรื่องราวจากอนุสาวรีย์ไปยังสถานที่ใกล้เคียง จะเห็นเส้นทางประวัติศาสตร์เมืองระนองได้ชัดเจนขึ้น ศาลหลักเมืองระนองอยู่ไม่ไกลจากลานอนุสาวรีย์ เป็นจุดสักการะคู่บ้านคู่เมือง พระราชวังรัตนรังสรรค์เชื่อมโยงกับการเสด็จประพาสของรัชกาลที่ 5 และบทบาทของระนองในสมัยรัตนโกสินทร์ จวนเจ้าเมืองระนองสะท้อนบ้านค่ายและศูนย์กลางการปกครองของตระกูล ณ ระนอง ส่วนสุสานเจ้าเมืองระนองบอกเล่าเรื่องฮวงซุ้ยจีน ความเชื่อเรื่องบรรพบุรุษ และความทรงจำของตระกูลผู้นำเมือง สถานที่เหล่านี้เมื่อเชื่อมเข้าด้วยกัน จะทำให้ผู้อ่านเข้าใจระนองได้ลึกกว่าการเที่ยวแบบแยกจุด

 

ลานอนุสาวรีย์ยังมีความสำคัญในฐานะพื้นที่ประกอบพิธีรำลึกและสักการะพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี หน่วยงานราชการและประชาชนในจังหวัดระนองใช้พื้นที่นี้ในการแสดงความเคารพต่อบุคคลสำคัญของจังหวัด การที่พิธีรำลึกยังเกิดขึ้นในพื้นที่หน้าเทศบาลเมืองระนองสะท้อนว่าคอซู้เจียงไม่ได้เป็นเพียงชื่อในอดีต แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความกตัญญู ความทรงจำร่วม และความภาคภูมิใจของเมือง

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์ การมาอนุสาวรีย์คอซู้เจียงควรเริ่มจากการอ่านป้ายข้อมูลและสังเกตองค์ประกอบโดยรอบ ก่อนทำความเข้าใจว่าเหตุใดชาวระนองจึงให้ความเคารพท่านอย่างมาก คอซู้เจียงเกี่ยวข้องกับการบุกเบิกเหมืองแร่ดีบุก การจัดการอากร การขยายฐานเศรษฐกิจ และการวางรากฐานเมือง สิ่งเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นแยกจากภูมิประเทศ เพราะระนองเป็นเมืองที่มีทั้งภูเขา ลำน้ำ ชายฝั่ง และพรมแดนทางทะเล การปกครองเมืองจึงต้องอาศัยทั้งความเข้าใจธรรมชาติและความสามารถในการบริหารคน

 

สำหรับผู้ที่ต้องการถ่ายภาพ อนุสาวรีย์คอซู้เจียงมีมุมถ่ายภาพที่เรียบง่ายแต่สื่อความหมายชัดเจน มุมด้านหน้าฐานอนุสาวรีย์เหมาะสำหรับเก็บภาพรูปหล่อและเครื่องสักการะ มุมด้านข้างช่วยให้เห็นพื้นที่ลานกว้างและต้นไม้โดยรอบ ส่วนมุมกว้างด้านหน้าเทศบาลช่วยสื่อถึงบทบาทของอนุสาวรีย์ในฐานะแลนด์มาร์กเมือง ภาพที่เหมาะสมควรคงความสุภาพของสถานที่ ไม่ปีนฐาน ไม่สัมผัสรูปหล่อ และไม่จัดวางท่าทางที่ไม่เหมาะกับพื้นที่สักการะ

 

การเดินทางมาอนุสาวรีย์คอซู้เจียงทำได้สะดวกมาก เพราะอยู่ในตัวเมืองระนอง ด้านหน้าเทศบาลเมืองระนอง ถนนเพิ่มผล ตำบลเขานิเวศน์ หากเดินทางจากกรุงเทพฯ สามารถใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 หรือถนนเพชรเกษม มุ่งหน้าสู่จังหวัดชุมพร เมื่อถึงบริเวณสี่แยกชุมพร-ระนอง ให้เลี้ยวเข้าสู่เส้นทางไปจังหวัดระนอง จากนั้นขับเข้าสู่ตัวเมืองระนองและมุ่งหน้าไปบริเวณเทศบาลเมืองระนอง อนุสาวรีย์ตั้งอยู่ในพื้นที่เมือง เดินทางต่อไปยังสถานที่ใกล้เคียงได้ง่าย

 

การเดินทาง ภายในตัวเมืองระนองสามารถใช้รถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างท้องถิ่นได้สะดวก หากพักอยู่ในย่านถนนเรืองราษฎร์ ถนนเพิ่มผล หรือใกล้พระราชวังรัตนรังสรรค์ สามารถเดินทางมายังลานอนุสาวรีย์ได้ในเวลาไม่นาน จุดนี้เหมาะกับการแวะต้นทริปก่อนเที่ยวเมือง หรือแวะช่วงเย็นหลังรับประทานอาหารในตัวเมือง เพราะพื้นที่เป็นลานสาธารณะที่เข้าถึงง่าย

 

เวลาเข้าชมสามารถมาได้ตลอดวัน แต่ช่วงที่เหมาะที่สุดคือช่วงเช้า ช่วงบ่ายแก่ และช่วงหัวค่ำ ช่วงเช้าเหมาะกับการสักการะในบรรยากาศสงบ ช่วงบ่ายแก่เหมาะกับการถ่ายภาพเพราะแสงไม่แรงเกินไป ส่วนช่วงหัวค่ำเหมาะกับการเดินพักในเมืองและต่อไปยังร้านอาหารหรือถนนคนเดินในตัวเมือง หากต้องการอ่านป้ายประวัติและถ่ายภาพรายละเอียด ควรเลือกช่วงที่มีแสงธรรมชาติเพียงพอ

 

ค่าเข้าชมพื้นที่ไม่มี เพราะเป็นลานอนุสาวรีย์สาธารณะ ผู้มาเยือนสามารถแวะสักการะและเดินชมได้โดยไม่ต้องซื้อบัตร ค่าใช้จ่ายจะเกิดขึ้นเฉพาะค่าเดินทาง ค่าอาหาร ที่พัก หรือเครื่องสักการะตามความต้องการของแต่ละคน พื้นที่นี้จึงเหมาะกับทุกกลุ่ม ทั้งนักท่องเที่ยวที่เดินทางเอง ครอบครัว นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่ต้องการทำความรู้จักเมืองระนองผ่านจุดสำคัญในตัวเมือง

 

มารยาทในการเข้าชมควรให้ความสำคัญกับความสุภาพ เพราะอนุสาวรีย์เป็นสถานที่สักการะของชาวระนอง ผู้มาเยือนควรแต่งกายเหมาะสม เดินอย่างสำรวม ไม่ปีนฐานอนุสาวรีย์ ไม่แตะต้องรูปหล่อหรือของสักการะโดยไม่จำเป็น ไม่ทิ้งขยะ และไม่ส่งเสียงดังรบกวนผู้ที่มาสักการะ หากต้องการถ่ายภาพ ควรเลือกมุมที่ไม่รบกวนคนอื่น และหลีกเลี่ยงการถ่ายภาพในลักษณะที่ลดทอนความเคารพของสถานที่

 

สิ่งที่ควรสังเกตเมื่อมายังอนุสาวรีย์ ได้แก่ พระนามและราชทินนามของพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี ลักษณะรูปหล่อ ฐานอนุสาวรีย์ พื้นที่วางเครื่องสักการะ ลานกว้างด้านหน้า และตำแหน่งที่ตั้งหน้าสำนักงานเทศบาลเมืองระนอง องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยให้เข้าใจว่าอนุสาวรีย์ทำหน้าที่ทั้งเป็นที่ระลึกถึงบุคคลสำคัญ เป็นจุดสักการะ เป็นพื้นที่เมือง และเป็นสัญลักษณ์ของการยกย่องผู้วางรากฐานเมืองระนอง

 

หากจัดเส้นทางแบบครึ่งวัน สามารถเริ่มจากอนุสาวรีย์คอซู้เจียง แล้วเดินทางต่อไปยังศาลหลักเมืองระนอง พระราชวังรัตนรังสรรค์ ถนนเรืองราษฎร์ และจวนเจ้าเมืองระนอง จากนั้นปิดท้ายที่บ่อน้ำร้อนรักษะวาริน เส้นทางนี้ใช้เวลาไม่หนักและเหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวเมืองระนองอย่างมีเนื้อหา เพราะทุกจุดเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์เมือง วิถีชีวิตท้องถิ่น และบรรยากาศเมืองเก่าที่เดินทางเชื่อมต่อกันได้ง่าย

 

หากมีเวลามากขึ้น ควรต่อเส้นทางไปสุสานเจ้าเมืองระนองที่ตำบลบางนอน เพราะสุสานแห่งนั้นเป็นพื้นที่ฝังศพของคอซู้เจียงและมีศิลปกรรมจีนโบราณที่สำคัญ เมื่อเที่ยวอนุสาวรีย์คู่กับสุสาน ผู้อ่านจะเห็นทั้งพื้นที่สาธารณะซึ่งเมืองใช้รำลึกถึงบุคคลสำคัญ และพื้นที่ส่วนบุคคลของตระกูลที่สะท้อนความเชื่อเรื่องบรรพบุรุษ ฮวงจุ้ย และความต่อเนื่องของสายสกุล ณ ระนอง ทั้งสองจุดช่วยเสริมกันอย่างชัดเจน

 

ความน่าสนใจอีกด้านหนึ่งคือบทบาทของตระกูล ณ ระนองในประวัติศาสตร์ภาคใต้ ลูกหลานของคอซู้เจียงมีบทบาทในหัวเมืองต่าง ๆ โดยเฉพาะเมืองระนอง ตรัง ภูเก็ต และหัวเมืองปักษ์ใต้ฝั่งตะวันตกหลายแห่ง การเดินทางมาสักการะอนุสาวรีย์คอซู้เจียงจึงไม่ใช่การเรียนรู้บุคคลเพียงคนเดียว แต่เป็นการมองเห็นเครือข่ายครอบครัว การค้า การปกครอง และการพัฒนาภูมิภาคอันดามันในภาพรวม

 

สำหรับครอบครัวและนักเรียน สถานที่นี้เป็นจุดเรียนรู้ที่ดี เพราะตั้งอยู่ในเมือง เข้าถึงง่าย ใช้เวลาไม่นาน และสามารถเชื่อมโยงบทเรียนประวัติศาสตร์กับสถานที่จริงได้ทันที เด็กและเยาวชนจะเข้าใจได้ง่ายขึ้นว่าเมืองหนึ่งไม่ได้เกิดขึ้นจากสิ่งปลูกสร้างเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากคน ทรัพยากร เส้นทางการค้า ระบบราชการ และความร่วมมือของหลายฝ่าย อนุสาวรีย์คอซู้เจียงจึงเป็นห้องเรียนกลางเมืองที่ช่วยให้ประวัติศาสตร์ระนองจับต้องได้

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ชอบอาหารและเมืองเก่า บริเวณโดยรอบอนุสาวรีย์มีข้อดีมาก เพราะอยู่ใกล้ย่านร้านอาหารในตัวเมืองระนอง สามารถต่อด้วยร้านอาหารเช้าแบบติ่มซำ ร้านอาหารท้องถิ่น อาหารใต้ อาหารทะเล และคาเฟ่ในย่านถนนเรืองราษฎร์ได้ง่าย ระนองเป็นเมืองที่มีวัฒนธรรมอาหารผสมระหว่างไทยใต้ จีนฮกเกี้ยน และชุมชนชายฝั่ง การเที่ยวอนุสาวรีย์แล้วต่อด้วยอาหารพื้นเมืองจึงช่วยให้เห็นเมืองระนองทั้งด้านประวัติศาสตร์และชีวิตประจำวัน

 

โดยรวมแล้ว อนุสาวรีย์คอซู้เจียง ณ ระนอง เป็นสถานที่ที่ควรแวะเมื่อมาเที่ยวตัวเมืองระนอง เพราะเป็นจุดที่สรุปเรื่องราวสำคัญของเมืองไว้ในพื้นที่เดียว ทั้งประวัติของพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี การบุกเบิกเหมืองแร่ดีบุก การวางรากฐานเมือง ระนองในฐานะหัวเมืองฝั่งอันดามัน ความเคารพของชาวเมือง และบทบาทของตระกูล ณ ระนองในประวัติศาสตร์ภาคใต้ แม้จะใช้เวลาเข้าชมไม่นาน แต่เป็นสถานที่ที่ช่วยให้การเที่ยวระนองมีความหมายมากขึ้น เหมาะสำหรับเริ่มต้นทำความรู้จักเมืองก่อนออกไปสัมผัสธรรมชาติ น้ำพุร้อน ภูเขา และทะเลของจังหวัดระนองในลำดับต่อไป

 

 

ตอบ: อนุสาวรีย์คอซู้เจียง ณ ระนอง ตั้งอยู่บริเวณลานด้านหน้าเทศบาลเมืองระนอง ถนนเพิ่มผล ตำบลเขานิเวศน์ อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง

 

ตอบ: คอซู้เจียง ณ ระนอง คือพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี เจ้าเมืองระนองคนแรก และต้นตระกูล ณ ระนอง ผู้มีบทบาทสำคัญด้านเหมืองแร่ดีบุก อากรดีบุก การค้า และการวางรากฐานเมืองระนอง

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวันตลอด 24 ชั่วโมง เนื่องจากเป็นลานอนุสาวรีย์สาธารณะหน้าเทศบาลเมืองระนอง แต่ช่วงเช้า บ่ายแก่ และหัวค่ำเหมาะสำหรับสักการะและถ่ายภาพมากที่สุด

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถแวะสักการะ เดินชม และถ่ายภาพได้โดยไม่ต้องซื้อบัตร

 

ตอบ: สถานที่นี้เป็นอนุสรณ์ถึงผู้มีคุณูปการต่อเมืองระนอง โดยเฉพาะด้านเหมืองแร่ดีบุก การเก็บอากร การค้า และการพัฒนาเมืองระนองให้เป็นหัวเมืองสำคัญฝั่งอันดามัน

 

ตอบ: หากมาจากกรุงเทพฯ ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 4 มุ่งหน้าชุมพร แล้วเลี้ยวเข้าสู่เส้นทางไปจังหวัดระนอง จากนั้นเข้าสู่ตัวเมืองระนองและไปยังบริเวณเทศบาลเมืองระนอง ถนนเพิ่มผล

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับศาลหลักเมืองระนอง พระราชวังรัตนรังสรรค์ บ่อน้ำร้อนรักษะวาริน วัดสุวรรณคีรี เมืองระนอง และสุสานเจ้าเมืองระนองได้สะดวก

 

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ เดินอย่างสำรวม ไม่ปีนฐานอนุสาวรีย์ ไม่แตะต้องรูปหล่อหรือของสักการะโดยไม่จำเป็น และรักษาความสะอาดของพื้นที่