อ่างเก็บน้ำขุนบง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

อ่างเก็บน้ำขุนบง จังหวัดพะเยา เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ในพื้นที่ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง ที่มีความสำคัญทั้งด้านแหล่งน้ำ การเกษตร วิถีชีวิตชุมชน และการพักผ่อนหย่อนใจของคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวทั่วไป สถานที่แห่งนี้เป็นหนึ่งในแหล่งน้ำที่ช่วยสะท้อนภาพของภูซางในมุมสงบ เรียบง่าย และใกล้ชิดธรรมชาติ ผืนน้ำกว้างที่โอบล้อมด้วยภูเขา ชุมชนเกษตรกรรม และบรรยากาศชายแดนภาคเหนือตอนบน ทำให้อ่างเก็บน้ำขุนบงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการหลีกจากความวุ่นวายของเมือง มานั่งพัก มองน้ำ รับลม ถ่ายภาพ หรือใช้เวลาช้า ๆ กับธรรมชาติในพื้นที่ที่ยังคงกลิ่นอายท้องถิ่นอย่างชัดเจน

 

ข้อมูลท่องเที่ยวที่ใช้กันในพื้นที่รู้จักสถานที่แห่งนี้ในชื่ออ่างเก็บน้ำขุนบง ส่วนข้อมูลโครงการด้านแหล่งน้ำของหน่วยงานรัฐพบชื่ออ่างเก็บน้ำห้วยบง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งตั้งอยู่ในตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยาเช่นเดียวกัน ทำให้ในการเดินทางจริงนักท่องเที่ยวอาจพบการเรียกชื่อที่แตกต่างกันระหว่างคำว่า ขุนบง และ ห้วยบง ทั้งสองชื่อนี้ผูกพันกับพื้นที่ตำบลทุ่งกล้วยและชุมชนบ้านสา โดยแก่นสำคัญของสถานที่คือการเป็นแหล่งน้ำของชุมชนที่มีบทบาทต่อการเกษตร การพักผ่อน และการเปิดพื้นที่ท่องเที่ยวท้องถิ่นของอำเภอภูซาง

 

อ่างเก็บน้ำขุนบงมีประวัติการพัฒนาในฐานะแหล่งน้ำขนาดใหญ่ของตำบลทุ่งกล้วย โดยข้อมูลท่องเที่ยวระบุว่าสร้างขึ้นด้วยงบประมาณของกรมชลประทานเมื่อปี พ.ศ. 2530 และเปิดเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของตำบลทุ่งกล้วยและบุคคลทั่วไป ขณะเดียวกันข้อมูลโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยบงอันเนื่องมาจากพระราชดำริระบุโครงสร้างสำคัญของอ่างเป็นทำนบดินสูง 25 เมตร กว้าง 6 เมตร ยาว 359 เมตร มีความจุของอ่างที่ระดับเก็บกัก 3.24 ล้านลูกบาศก์เมตร และอยู่ในความรับผิดชอบของกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รายละเอียดเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าอ่างเก็บน้ำแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงจุดชมวิว แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำที่มีความหมายต่อพื้นที่ทุ่งกล้วยและภูซางอย่างชัดเจน

 

ภูมิประเทศของอ่างเก็บน้ำขุนบงมีเสน่ห์จากความเป็นแหล่งน้ำท่ามกลางชุมชนและภูเขา ตำบลทุ่งกล้วยเป็นพื้นที่ในอำเภอภูซางที่มีทั้งหมู่บ้าน พื้นที่เกษตรกรรม วัดประจำชุมชน และภูมิทัศน์ธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับแนวขุนเขา ผืนน้ำของอ่างจึงทำหน้าที่เป็นทั้งแหล่งกักเก็บน้ำและพื้นที่เปิดโล่งที่ช่วยให้ชุมชนมีพื้นที่พักผ่อน เมื่อยืนมองจากริมอ่างจะเห็นความเรียบง่ายของน้ำ ฟ้า ภูเขา และชุมชนที่อยู่ร่วมกันอย่างเป็นธรรมชาติ บรรยากาศเช่นนี้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ไม่ต้องการความคึกคักเกินไป แต่ต้องการสัมผัสเสน่ห์ของแหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่นที่มีความจริงและไม่ปรุงแต่งมากนัก

 

จุดเด่นของอ่างเก็บน้ำขุนบงคือความสงบและความกว้างของผืนน้ำ นักท่องเที่ยวสามารถมานั่งพักริมอ่าง มองผืนน้ำกว้าง ถ่ายภาพวิวธรรมชาติ หรือปั่นจักรยานเบา ๆ ในเส้นทางชุมชนใกล้เคียงได้ บริเวณอ่างไม่ได้มีลักษณะเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ แต่เป็นพื้นที่ที่คนในชุมชนใช้ประโยชน์จริง ทั้งในด้านแหล่งน้ำและด้านนันทนาการ ความเป็นพื้นที่ชุมชนทำให้การมาเที่ยวที่นี่มีจังหวะที่ผ่อนคลายกว่าแหล่งท่องเที่ยวหลักของจังหวัด เหมาะกับการแวะระหว่างเดินทางไปน้ำตกภูซาง บ่อน้ำซับอุ่น วัดพระธาตุขุนบง หรือเส้นทางท่องเที่ยวอำเภอภูซางและเชียงคำ

 

ในเชิงวิถีชีวิต อ่างเก็บน้ำขุนบงเป็นส่วนหนึ่งของความมั่นคงด้านน้ำของตำบลทุ่งกล้วย น้ำในอ่างมีความสำคัญต่อพื้นที่เกษตรกรรมและการใช้ประโยชน์ของชุมชนโดยรอบ พื้นที่ลักษณะนี้ช่วยให้ชาวบ้านมีน้ำต้นทุนสำหรับฤดูกาลที่จำเป็น และช่วยบรรเทาความเสี่ยงจากปัญหาขาดแคลนน้ำในช่วงหน้าแล้ง เมื่อมองอ่างเก็บน้ำในมิตินี้ จะเห็นว่าภาพผืนน้ำที่สวยงามไม่ได้มีความหมายเพียงด้านการท่องเที่ยว แต่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับอาชีพ ความเป็นอยู่ และความมั่นคงของชุมชนท้องถิ่น

 

อ่างเก็บน้ำขุนบงยังมีบทบาทในฐานะพื้นที่ท่องเที่ยวชุมชนที่เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น ข่าวท้องถิ่นในปี 2567 ระบุการจัดกิจกรรมเปิดแหล่งท่องเที่ยวบริเวณอ่างเก็บน้ำห้วยบง บ้านสา หมู่ 6 ตำบลทุ่งกล้วย โดยมีผู้นำชุมชน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งกล้วยเข้ามามีส่วนร่วม สะท้อนให้เห็นว่าชุมชนต้องการใช้ศักยภาพของแหล่งน้ำแห่งนี้เป็นพื้นที่สร้างรายได้ กระตุ้นการท่องเที่ยว และแนะนำของดีท้องถิ่นให้ผู้มาเยือนได้รู้จักมากขึ้น

 

กิจกรรมชุมชนที่เคยจัดในบริเวณอ่าง เช่น การแข่งขันเรือยาว การปั่นจักรยาน และกิจกรรมท้องถิ่น ช่วยทำให้อ่างเก็บน้ำขุนบงไม่ใช่เพียงสถานที่เงียบ ๆ ริมน้ำ แต่เป็นพื้นที่ที่สามารถใช้รองรับกิจกรรมของชุมชนได้ด้วย เมื่อรวมกับประเพณีสรงน้ำพระธาตุขุนบงซึ่งเป็นประเพณีสำคัญของชุมชนทุ่งกล้วย พื้นที่นี้จึงมีมิติทางวัฒนธรรมควบคู่ไปกับธรรมชาติ นักท่องเที่ยวที่มาเยือนในช่วงเวลาที่มีงานประเพณีหรือกิจกรรมชุมชนจะได้สัมผัสบรรยากาศที่มีชีวิตชีวามากกว่าการเที่ยวชมวิวเพียงอย่างเดียว

 

สำหรับผู้ที่ชอบถ่ายภาพ อ่างเก็บน้ำขุนบงเหมาะกับภาพวิวผืนน้ำกว้าง ภูเขา ท้องฟ้า เรือหรือกิจกรรมชุมชนในบางช่วง และบรรยากาศชนบทของตำบลทุ่งกล้วย ช่วงเช้าให้แสงอ่อนและอากาศสดชื่น ส่วนช่วงเย็นให้แสงนุ่มที่เหมาะกับการถ่ายภาพวิวและภาพบุคคล หากเดินทางในฤดูหนาว อากาศบริเวณภูซางจะเย็นสบายกว่าช่วงกลางปี ทำให้เหมาะกับการนั่งพักริมอ่างนานขึ้น ส่วนฤดูฝนทำให้ภูเขาและพื้นที่เกษตรโดยรอบเขียวสด ภาพธรรมชาติจะดูมีชีวิตชีวา แต่ควรระมัดระวังเส้นทางและสภาพถนนในวันที่ฝนตก

 

ผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบเรียบง่ายสามารถใช้เวลาอยู่ที่อ่างเก็บน้ำขุนบงได้โดยไม่ต้องวางแผนซับซ้อน เพียงเตรียมน้ำดื่ม หมวก กล้องถ่ายรูป และถุงสำหรับเก็บขยะกลับออกไป ก็สามารถแวะชมวิวและพักผ่อนได้อย่างสบาย หากต้องการใช้เวลาในพื้นที่นานขึ้น ควรวางเส้นทางร่วมกับสถานที่ใกล้เคียง เช่น วัดพระธาตุขุนบง น้ำตกภูซาง บ่อน้ำซับอุ่น อุทยานแห่งชาติภูซาง วัดนันตาราม หรือสถานที่ในอำเภอเชียงคำ ซึ่งจะทำให้การมาเที่ยวโซนภูซางมีความครบถ้วนทั้งธรรมชาติ ศาสนา ชุมชน และวัฒนธรรมไทยลื้อ

 

ในด้านการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ อ่างเก็บน้ำขุนบงเหมาะกับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างน้ำ ป่า เกษตรกรรม และชุมชน พื้นที่แหล่งน้ำขนาดใหญ่ในชุมชนชนบทมีความละเอียดอ่อน เพราะเป็นทั้งทรัพยากรสาธารณะและสถานที่พักผ่อน นักท่องเที่ยวจึงควรช่วยกันรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะลงในน้ำ ไม่ทำกิจกรรมที่รบกวนคนในพื้นที่ ไม่ส่งเสียงดังเกินจำเป็น และไม่ลงเล่นน้ำในจุดที่ไม่ปลอดภัย การใช้พื้นที่อย่างรับผิดชอบจะช่วยให้อ่างเก็บน้ำยังคงเป็นแหล่งพักผ่อนของทุกคนได้อย่างยั่งยืน

 

อำเภอภูซางเป็นอำเภอชายแดนของจังหวัดพะเยาที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว ทั้งน้ำตกภูซางซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง บ่อน้ำซับอุ่น วัฒนธรรมชุมชนไทยลื้อ และเส้นทางที่เชื่อมต่อไปยังเชียงคำและภูชี้ฟ้า การมีอ่างเก็บน้ำขุนบงเป็นจุดพักผ่อนของตำบลทุ่งกล้วยจึงช่วยเติมเต็มภาพการท่องเที่ยวของภูซางให้หลากหลายขึ้น นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสทั้งสถานที่ท่องเที่ยวหลักและสถานที่ท้องถิ่นขนาดสงบในทริปเดียวกัน ทำให้การเดินทางมีมิติและเข้าใจพื้นที่มากขึ้น

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวอ่างเก็บน้ำขุนบงคือช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะอากาศไม่ร้อนมาก แสงธรรมชาตินุ่ม และบรรยากาศริมอ่างเหมาะกับการพักผ่อน หากต้องการชมบรรยากาศชุมชนและกิจกรรมท้องถิ่น ควรตรวจสอบปฏิทินงานของตำบลทุ่งกล้วย โดยเฉพาะช่วงประเพณีสรงน้ำพระธาตุขุนบงหรือกิจกรรมที่ชุมชนจัดขึ้นเป็นครั้งคราว สำหรับการเที่ยวแบบทั่วไป สามารถมาได้ทุกวันในช่วงเวลาเปิดทำการ 08.00–17.00 น.

 

ข้อควรระวังในการมาเที่ยวอ่างเก็บน้ำขุนบงคือควรคำนึงถึงความปลอดภัยของพื้นที่ริมอ่าง ไม่ควรเข้าใกล้ขอบน้ำมากเกินไป โดยเฉพาะในช่วงฝนตกหรือพื้นที่ลื่น หากมีเด็กหรือผู้สูงอายุร่วมเดินทางควรดูแลใกล้ชิด ไม่ควรลงเล่นน้ำโดยไม่มีพื้นที่ปลอดภัยรองรับ และหากมีการตกปลาหรือทำกิจกรรมริมอ่างควรสอบถามกฎของชุมชนก่อนเสมอ เนื่องจากอ่างเก็บน้ำเป็นแหล่งน้ำของชุมชนและเกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์ร่วมกันหลายด้าน

 

การเดินทาง ไปยังอ่างเก็บน้ำขุนบงสามารถเริ่มจากตัวอำเภอภูซางหรืออำเภอเชียงคำ ใช้เส้นทางเข้าสู่ตำบลทุ่งกล้วยและพื้นที่บ้านสา หมู่ 6 ตามเส้นทางท้องถิ่น รถยนต์ส่วนตัวหรือรถจักรยานยนต์เป็นวิธีที่สะดวกที่สุด เพราะสามารถแวะวัดพระธาตุขุนบง น้ำตกภูซาง บ่อน้ำซับอุ่น และสถานที่ท่องเที่ยวชุมชนใกล้เคียงได้ตามจังหวะการเดินทาง หากเริ่มจากตัวเมืองพะเยา ควรเผื่อเวลาเดินทางประมาณ 1.30–2 ชั่วโมงตามเส้นทางและสภาพการจราจร ส่วนผู้ที่ใช้รถรับจ้างควรตกลงเวลารับกลับให้ชัดเจน เนื่องจากพื้นที่อ่างเก็บน้ำเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนที่ไม่มีระบบขนส่งสาธารณะประจำเข้าออกตลอดเวลา

 

เมื่อเข้าสู่พื้นที่ตำบลทุ่งกล้วย นักท่องเที่ยวจะสัมผัสได้ถึงบรรยากาศของอำเภอภูซางที่ต่างจากตัวเมืองพะเยาอย่างชัดเจน พื้นที่มีความเป็นชนบท มีชุมชน พื้นที่เกษตร และแนวภูเขาอยู่ใกล้สายตา เส้นทางสู่อ่างเก็บน้ำจึงเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ท่องเที่ยว เพราะทำให้เห็นวิถีชีวิตและภูมิประเทศของชุมชนชายแดนภาคเหนือก่อนจะถึงผืนน้ำกว้างของอ่างเก็บน้ำขุนบง

 

โดยสรุป อ่างเก็บน้ำขุนบงเป็นสถานที่ที่มีคุณค่าทั้งต่อชุมชนและนักท่องเที่ยว เป็นอ่างเก็บน้ำที่เกี่ยวข้องกับกรมชลประทานและการพัฒนาแหล่งน้ำของตำบลทุ่งกล้วย เป็นพื้นที่พักผ่อนของคนท้องถิ่น เป็นจุดชมวิวธรรมชาติ และเป็นพื้นที่ที่สามารถเชื่อมโยงกับกิจกรรมชุมชน วัดพระธาตุขุนบง และแหล่งท่องเที่ยวอำเภอภูซางได้อย่างลงตัว ความงดงามของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่ความหวือหวา แต่อยู่ที่ความสงบของผืนน้ำ ความเขียวของภูเขา และความสัมพันธ์ระหว่างแหล่งน้ำกับชีวิตของชุมชน หากเดินทางด้วยความเคารพต่อธรรมชาติและผู้คนในพื้นที่ อ่างเก็บน้ำขุนบงจะเป็นอีกหนึ่งจุดหมายในพะเยาที่ให้ความรู้สึกเรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง

 

 

ตอบ: อ่างเก็บน้ำขุนบงอยู่ในตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา โดยพื้นที่ท่องเที่ยวเชื่อมโยงกับบ้านสา หมู่ 6 และชุมชนทุ่งกล้วย

 

ตอบ: ในข้อมูลท่องเที่ยวพบชื่ออ่างเก็บน้ำขุนบง ส่วนข้อมูลโครงการด้านแหล่งน้ำของรัฐพบชื่ออ่างเก็บน้ำห้วยบงในตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จึงควรใช้ชื่อคู่กันว่าอ่างเก็บน้ำขุนบง / ห้วยบงเพื่อให้ครอบคลุมชื่อที่ใช้ในพื้นที่และชื่อที่พบในข้อมูลราชการ

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชมพื้นที่ทั่วไป นักท่องเที่ยวสามารถเข้าไปชมวิว พักผ่อน และถ่ายภาพได้ในช่วงเวลาเปิดทำการ

 

ตอบ: เหมาะกับการชมวิว นั่งพักผ่อนริมอ่าง ถ่ายภาพ ปั่นจักรยานเบา ๆ เรียนรู้วิถีชุมชน และจัดทริปร่วมกับวัดพระธาตุขุนบงหรือน้ำตกภูซาง

 

ตอบ: ใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถจักรยานยนต์เข้าสู่ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จากตัวเมืองพะเยาควรเผื่อเวลาเดินทางประมาณ 1.30–2 ชั่วโมงตามเส้นทางและสภาพการจราจร

 

ตอบ: สามารถจัดทริปร่วมกับวัดพระธาตุขุนบง บ้านสา น้ำตกภูซาง บ่อน้ำซับอุ่น อุทยานแห่งชาติภูซาง วัดนันตาราม และวัดแสนเมืองมาได้