หอวัฒนธรรมนิทัศน์

วันเปิดทำการ: อังคาร – อาทิตย์

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.

 

หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ จังหวัดพะเยา เป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ศิลปะ โบราณคดี และวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของเมืองพะเยา ตั้งอยู่ภายในวัดศรีโคมคำ พระอารามหลวง ตำบลเวียง อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา สถานที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงพิพิธภัณฑ์ที่รวบรวมวัตถุโบราณไว้ให้ชมเท่านั้น แต่เป็นพื้นที่ที่ช่วยเล่าเรื่องเมืองพะเยาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคเมืองภูกามยาว ยุครุ่งเรืองของศิลปะสกุลช่างพะเยา ยุคการเปลี่ยนผ่านทางการเมือง ไปจนถึงภูมิปัญญา วิถีชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างคนกับธรรมชาติในดินแดนริมกว๊านพะเยาอย่างครบถ้วน

 

สำหรับผู้ที่เดินทางมาไหว้พระเจ้าตนหลวง ณ วัดศรีโคมคำ การแวะชมหอวัฒนธรรมนิทัศน์จะช่วยทำให้การเดินทางมีความหมายลึกขึ้น เพราะผู้มาเยือนจะได้เข้าใจว่าพะเยาไม่ได้เป็นเพียงเมืองท่องเที่ยวริมกว๊านที่มีทิวทัศน์งดงาม แต่เป็นเมืองเก่าแก่ที่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์หนาแน่น มีศิลาจารึกจำนวนมาก มีพระพุทธรูปหินทรายที่สะท้อนเอกลักษณ์ของสกุลช่างท้องถิ่น มีเครื่องปั้นดินเผา และมีเรื่องเล่าของบุคคลสำคัญที่เชื่อมโยงกับล้านนา สุโขทัย และชุมชนในลุ่มน้ำอิงมายาวนาน

 

หอวัฒนธรรมนิทัศน์เป็นสถานที่ของวัดศรีโคมคำ โดยมีพระเดชพระคุณพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ หรือหลวงปู่ปวง ธมฺมปญฺโญ เป็นผู้ให้กำเนิดแนวคิดและเป็นผู้อำนวยการในการจัดสร้าง สถานที่แห่งนี้เปิดทำการเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2539 โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอย่างเป็นทางการ การก่อตั้งหอวัฒนธรรมนิทัศน์จึงเป็นผลจากความตั้งใจของวัดและคณะผู้เกี่ยวข้องที่ต้องการรักษาหลักฐานทางวัฒนธรรมของพะเยาไม่ให้สูญหาย และทำให้คนรุ่นหลังสามารถเรียนรู้ประวัติบ้านเมืองผ่านวัตถุจริง เรื่องเล่าจริง และพื้นที่จริงได้ในที่เดียว

 

ความสำคัญของหอวัฒนธรรมนิทัศน์อยู่ที่การรวบรวมเรื่องราวของพะเยาไว้อย่างเป็นระบบ พะเยาเป็นเมืองที่มีชั้นประวัติศาสตร์ลึกมาก เมืองนี้เคยเป็นศูนย์กลางของแคว้นภูกามยาว มีความสัมพันธ์กับพ่อขุนงำเมือง พ่อขุนมังราย และพ่อขุนรามคำแหง มีหลักฐานศิลาจารึกจำนวนมาก และมีศิลปกรรมที่เรียกว่า “ศิลปะสกุลช่างพะเยา” ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัว โดดเด่นทั้งพระพุทธรูปหินทราย ลวดลายประดับ และงานช่างที่ได้รับอิทธิพลจากสุโขทัยและล้านนา แต่ยังคงแสดงรสนิยมท้องถิ่นของพะเยาอย่างชัดเจน

 

เมื่อเดินเข้าสู่พื้นที่จัดแสดง ผู้ชมจะได้เริ่มต้นจาก ห้องกว๊านพะเยา ซึ่งเป็นห้องที่เล่าเรื่องกว๊านพะเยาในฐานะแหล่งน้ำสำคัญและหัวใจของเมือง ห้องนี้จัดแสดงประวัติของกว๊านตั้งแต่เรื่องเล่าและนิทานปรัมปรา ไปจนถึงกว๊านพะเยาในอดีตก่อนปี พ.ศ. 2482 และหลังปี พ.ศ. 2484 รวมถึงวิถีชีวิตการประมงของคนเมืองพะเยา การเริ่มต้นด้วยกว๊านพะเยาเป็นการวางพื้นฐานที่ดี เพราะน้ำคือองค์ประกอบสำคัญของเมือง พะเยาเติบโตขึ้นท่ามกลางความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน แหล่งน้ำ วัด ชุมชน และเส้นทางการดำรงชีวิต

 

กว๊านพะเยาไม่ได้เป็นเพียงสถานที่พักผ่อนหรือจุดชมวิว แต่เป็นพื้นที่ความทรงจำของคนพะเยา เป็นแหล่งอาหาร เป็นเส้นทางวิถีประมง และเป็นภูมิทัศน์ที่หล่อเลี้ยงเมืองมาตลอดหลายยุค การจัดแสดงเรื่องกว๊านพะเยาจึงช่วยให้ผู้ชมเข้าใจว่าเมืองพะเยาไม่ได้เกิดขึ้นโดดเดี่ยวจากธรรมชาติ แต่เติบโตจากความสัมพันธ์ระหว่างคนกับน้ำ วิถีประมงที่จัดแสดงภายในห้องทำให้เห็นความรู้พื้นบ้าน เครื่องมือทำมาหากิน และความสามารถของชุมชนในการปรับตัวกับสภาพแวดล้อมรอบตัว

 

ถัดจากห้องกว๊านพะเยาคือ ลานศิลาจารึก ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญมากของหอวัฒนธรรมนิทัศน์ จุดที่โดดเด่นคือหลวงพ่อพุทธเศียร เศียรพระพุทธรูปหินทรายขนาดใหญ่ในสมัยพุทธศตวรรษที่ 20 – 21 ค้นพบที่วัดสบร่องขุย วัดร้างที่เชื่อมโยงกับตำนานการถือน้ำพิพัฒน์สาบานของพ่อขุนงำเมือง พ่อขุนมังราย และพ่อขุนรามคำแหงในปี พ.ศ. 1830 หลวงพ่อพุทธเศียรได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธรูปหินทรายที่มีพุทธลักษณะงดงามตามแบบศิลปะสกุลช่างพะเยายุคต้น ซึ่งได้รับอิทธิพลจากสุโขทัย แต่ยังคงแสดงเสน่ห์ของงานช่างท้องถิ่นอย่างชัดเจน

 

ลานศิลาจารึกยังจัดแสดงหลักศิลาจารึกหินทรายจำนวนมาก ส่วนใหญ่มีอายุในช่วงพุทธศตวรรษที่ 20 – 22 หรือราว พ.ศ. 1900 – 2200 ศิลาจารึกเหล่านี้เป็นหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์ เพราะช่วยให้สามารถเชื่อมโยงเหตุการณ์ ช่วงเวลา ชื่อบุคคล ความเชื่อ และสภาพสังคมของเมืองพะเยาได้อย่างชัดเจน การค้นพบศิลาจารึกจำนวนมากถึง 117 หลักทำให้พะเยามีความโดดเด่นในฐานะแหล่งข้อมูลประวัติศาสตร์ที่อาศัยหลักฐานจารึกอย่างเข้มแข็ง ผู้ชมจึงไม่ได้เห็นเพียงก้อนหินเก่า แต่กำลังเห็นเอกสารประวัติศาสตร์ที่บันทึกเสียงของคนในอดีตผ่านตัวอักษรบนหินทราย

 

บริเวณชั้น 2 ของอาคารเป็นส่วนจัดแสดงเรื่อง พะเยาก่อนประวัติศาสตร์ ห้องนี้จำลองบรรยากาศคล้ายเมืองโบราณและจัดแสดงวัตถุโบราณในยุคหิน เช่น เครื่องมือหินกระเทาะ เครื่องมือหินขัด มีด หอก ขวาน และเครื่องมืออื่น ๆ ที่สันนิษฐานว่ามีอายุประมาณ 2,500 – 7,000 ปี การจัดแสดงส่วนนี้ทำให้เห็นว่าพื้นที่พะเยามีร่องรอยมนุษย์และชุมชนเก่าแก่ก่อนการเกิดขึ้นของเมืองในระบบรัฐหรือแคว้น การเริ่มต้นเรื่องราวจากยุคก่อนประวัติศาสตร์ช่วยขยายความเข้าใจว่าเมืองพะเยามีรากยาวนานกว่าชื่อเมืองและเหตุการณ์ทางการเมืองที่ผู้คนคุ้นเคย

 

ห้อง พะเยายุคต้น เป็นส่วนที่เชื่อมโยงประวัติพะเยาเข้ากับบริบทล้านนา หลังพระยามังรายยึดเมืองหริภุญไชยและเขลางค์ พระองค์ได้สร้างเมืองเชียงใหม่ขึ้นเป็นศูนย์กลางอำนาจในลุ่มแม่น้ำปิงเมื่อปี พ.ศ. 1839 ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของแคว้นล้านนา ภายในห้องมีการนำเสนอเหตุการณ์และฉากจำลองที่เกี่ยวข้องกับพะเยาในช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญ รวมถึงเรื่องเล่าเมื่อครั้งพระยามังรายตัดสินคดีที่พระร่วงปลอมเป็นพระยางำเมืองไปหาพระมเหสีของพระยางำเมือง เรื่องราวเหล่านี้ทำให้ผู้ชมเห็นความสัมพันธ์ระหว่างตำนาน ประวัติศาสตร์ และการเมืองของหัวเมืองสำคัญในภาคเหนือ

 

ห้อง พะเยายุครุ่งเรือง เป็นหนึ่งในห้องที่อลังการที่สุดในหอวัฒนธรรมนิทัศน์ โดยเฉพาะในมิติของพระพุทธศาสนาและศิลปกรรม ห้องนี้จัดแสดงศิลปะและวัตถุโบราณจากยุครุ่งเรืองของเมืองพะเยา จุดเด่นคือพระพุทธรูปสำคัญ 5 องค์ที่มีพุทธศิลป์แตกต่างกัน ได้แก่ หลวงพ่อสุโข พระเจ้าขี้อาย พระหินทรายทรงเครื่อง พระพุทธรูปเนื้อสัมฤทธิ์ และพระพุทธรูปหินทรายศิลปะพะเยา การได้ชมพระพุทธรูปเหล่านี้ในพื้นที่เดียวกันช่วยให้เห็นความหลากหลายของรูปแบบศิลปะ ความเชื่อ และฝีมือช่างพะเยาในช่วงเวลาที่เมืองมีความรุ่งเรืองสูง

 

นอกจากพระพุทธรูปแล้ว ห้องพะเยายุครุ่งเรืองยังจัดแสดงประติมากรรมหินทรายเมืองพะเยา พระเครื่อง และเครื่องใช้สัมฤทธิ์จำนวนมาก สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าเมืองพะเยาในอดีตไม่ได้มีเพียงบทบาททางการปกครอง แต่ยังเป็นศูนย์กลางศิลปะ ศาสนา และงานช่าง วัตถุแต่ละชิ้นทำให้เห็นความละเอียดของฝีมือ ความศรัทธาของผู้สร้าง และระบบความเชื่อที่หล่อหลอมสังคมพะเยาในช่วงยุครุ่งเรือง

 

อีกหนึ่งส่วนจัดแสดงที่สำคัญคือ เครื่องปั้นดินเผาเมืองพะเยา ซึ่งแสดงให้เห็นความสามารถด้านหัตถกรรมและการผลิตเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันของคนโบราณ เครื่องปั้นดินเผาที่พบในเมืองพะเยามีทั้งจาน ชาม ถ้วย และไหจำนวนมาก หนึ่งในวัตถุที่น่าสนใจคือไหปูรณคตะ ซึ่งใช้บูชาหน้าพระและถือเป็นไหที่มีความงดงามมาก มีลวดลายสัตว์ป่าหิมพานต์ที่สื่อถึงหลักอภิปรัชญา การจัดแสดงนี้ทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าเครื่องปั้นดินเผาไม่ได้เป็นเพียงภาชนะใช้สอย แต่ยังเกี่ยวข้องกับศาสนา ความเชื่อ และสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม

 

ห้อง พะเยายุคหลัง จัดแสดงเรื่องราวและวัตถุโบราณหลังจากเมืองพะเยาถูกพม่ายึดครองและถูกผนวกเข้ากับอาณาจักรล้านนา ราวปี พ.ศ. 2101 สิ่งที่น่าสนใจมากในห้องนี้คือหัวใจและปอดของพระประธานที่ค้นพบในวิหารวัดหลวงราชสัณฐาน รวมถึงอัญมณีและของมีค่าต่าง ๆ เช่น แหวน เพชรพลอย ดอกไม้ทอง ดอกไม้เงิน แผ่นเงิน และแผ่นทองที่บรรจุไว้ในหัวใจพระประธาน วัตถุเหล่านี้เปิดเผยให้เห็นคติการสร้างพระพุทธรูปและการบรรจุสิ่งมงคลภายในองค์พระ ซึ่งสะท้อนความศรัทธาและความประณีตของผู้สร้างในอดีต

 

ส่วนจัดแสดงเรื่อง กบฏเงี้ยว เป็นพื้นที่ที่เล่าเหตุการณ์เงี้ยวบุกปล้นเมืองพะเยาเมื่อปี พ.ศ. 2445 จุดเด่นคือเสื้อของปู่แสนผิว เสมอเชื้อ ผู้สมคบคิดกับกบฏเงี้ยวเข้าปล้นพะเยา เสื้อดังกล่าวเป็นเสื้อที่ปู่แสนผิวสวมใส่ขณะถูกนำตัวไปประหารชีวิตเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2445 ณ สุสานประตูท่าแป้น เมืองพะเยา การจัดแสดงชิ้นนี้ทำให้ประวัติศาสตร์การเมืองท้องถิ่นมีความจับต้องได้ เพราะวัตถุเพียงชิ้นเดียวสามารถเชื่อมผู้ชมเข้ากับเหตุการณ์ ความขัดแย้ง และความทรงจำของเมืองในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 25

 

ห้อง วิถีและภูมิปัญญา จัดแสดงเรื่องราวของบุคคลสำคัญของเมืองพะเยา ทั้งในด้านประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาท้องถิ่น ห้องนี้มีความสำคัญเพราะช่วยทำให้ผู้ชมเห็นว่าประวัติศาสตร์ไม่ได้ประกอบด้วยกษัตริย์ เจ้าเมือง หรือสงครามเท่านั้น แต่ยังประกอบด้วยผู้รู้ ช่างฝีมือ พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และคนธรรมดาที่สร้างคุณูปการให้กับเมือง พะเยาจึงเป็นเมืองที่มีทุนวัฒนธรรมจากผู้คนหลายกลุ่ม ไม่ใช่เพียงจากโบราณวัตถุหรือหลักฐานทางศิลปกรรมเท่านั้น

 

ห้อง คนกับช้าง เป็นอีกส่วนที่น่าสนใจมาก เพราะจัดแสดงเรื่องราวของช้างในมิติของวิถีชีวิต ความเชื่อ และคติทางพระพุทธศาสนาในล้านนา ภายในห้องยังมีฟอสซิลช้าง 4 งา อายุราว 15 ล้านปี ฟอสซิลไดโนเสาร์อายุราว 130 ล้านปี และฟอสซิลปู 2 ตัวที่กอดกันตายจนกลายเป็นหิน อายุประมาณ 3,000 ปี ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ “คู่รักมหัศจรรย์ ชีวิตผูกพันธุ์อมตะ 3,000 ปี” ห้องนี้ช่วยขยายขอบเขตการเรียนรู้จากประวัติศาสตร์มนุษย์ไปสู่ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ ทำให้ผู้ชมเห็นความสัมพันธ์ระหว่างชีวิต สิ่งแวดล้อม และความทรงจำของโลกในระยะเวลายาวนาน

 

ห้องสุดท้ายคือ คลังวัตถุโบราณ ซึ่งเป็นพื้นที่เก็บรักษาวัตถุโบราณที่ไม่ได้จัดเข้าเป็นหมวดหมู่เฉพาะ และยังประดิษฐานหลวงพ่อองค์ดำ พระพุทธรูปเนื้อสัมฤทธิ์แก่ทองคำที่มีผิวองค์พระออกสีดำ จึงเป็นที่มาของชื่อพระเจ้าองค์ดำ ห้องนี้ทำให้เห็นว่าหอวัฒนธรรมนิทัศน์ยังมีบทบาทเป็นคลังความทรงจำของเมือง วัตถุจำนวนมากอาจไม่ได้อยู่ในห้องจัดแสดงหลัก แต่ยังเป็นหลักฐานสำคัญที่รอการศึกษา ตีความ และเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ของพะเยาในอนาคต

 

คุณค่าของหอวัฒนธรรมนิทัศน์ไม่ได้อยู่เฉพาะความหลากหลายของวัตถุจัดแสดง แต่อยู่ที่วิธีทำให้ผู้ชมเข้าใจพะเยาแบบเป็นลำดับ ตั้งแต่น้ำของกว๊านพะเยา มนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ การเกิดเมือง การรุ่งเรืองทางศาสนา งานช่าง เครื่องปั้นดินเผา ความเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เหตุการณ์กบฏเงี้ยว ภูมิปัญญาท้องถิ่น ไปจนถึงโลกธรรมชาติและฟอสซิล การเดินชมทั้งหมดจึงเหมือนการอ่านหนังสือประวัติศาสตร์พะเยาเล่มใหญ่ที่จัดวางเป็นห้อง ๆ และมีวัตถุจริงเป็นพยานในแต่ละบท

 

หอวัฒนธรรมนิทัศน์เหมาะกับนักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ นักท่องเที่ยวสายวัฒนธรรม และผู้ที่ต้องการเข้าใจพะเยาอย่างลึกซึ้ง หากมีเวลาเพียงพอควรใช้เวลาชมอย่างน้อย 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อเดินดูแต่ละห้องอย่างไม่เร่งรีบ อ่านคำอธิบาย สังเกตรายละเอียดของพระพุทธรูป ศิลาจารึก เครื่องปั้นดินเผา และวัตถุจัดแสดงสำคัญ การชมแบบละเอียดจะช่วยให้เห็นความต่อเนื่องของประวัติศาสตร์พะเยาและทำให้การไปเยือนวัดศรีโคมคำมีมิติที่มากกว่าการกราบพระเจ้าตนหลวงเพียงอย่างเดียว

 

การเดินทางมายังหอวัฒนธรรมนิทัศน์สะดวกมาก เพราะตั้งอยู่ภายในวัดศรีโคมคำ ริมถนนพหลโยธิน ใกล้กว๊านพะเยาและตัวเมืองพะเยา นักท่องเที่ยวสามารถจัดเส้นทางร่วมกับวัดศรีโคมคำ กว๊านพะเยา วัดติโลกอารามกลางกว๊าน อนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง ถนนชายกว๊าน และวัดอนาลโยทิพยารามได้ในวันเดียวกัน พื้นที่โดยรอบมีร้านอาหารริมกว๊าน คาเฟ่ และที่พักหลากหลาย จึงเหมาะทั้งสำหรับการเที่ยวแบบครึ่งวันและการพักค้างคืนเพื่อสัมผัสเมืองพะเยาให้เต็มที่

 

การเดินทาง หากเริ่มจากตัวเมืองพะเยาให้มุ่งหน้าไปยังวัดศรีโคมคำซึ่งตั้งอยู่บริเวณถนนพหลโยธิน ตำบลเวียง อำเภอเมืองพะเยา สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถรับจ้างท้องถิ่น หรือรถสองแถวในเมืองได้สะดวก หากพักในย่านกว๊านพะเยา ระยะทางมายังวัดศรีโคมคำไม่ไกลและสามารถจัดเป็นเส้นทางท่องเที่ยวต่อเนื่องกับสถานที่สำคัญรอบกว๊านได้ ผู้ที่เดินทางมาในวันหยุดควรเผื่อเวลาในการหาที่จอดรถ โดยเฉพาะช่วงเทศกาล งานวัด หรือช่วงที่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก

 

ข้อควรปฏิบัติในการเข้าชมหอวัฒนธรรมนิทัศน์คือแต่งกายสุภาพ เพราะสถานที่ตั้งอยู่ภายในวัดและจัดแสดงวัตถุทางพระพุทธศาสนาจำนวนมาก ควรเดินชมด้วยความระมัดระวัง ไม่สัมผัสวัตถุจัดแสดงโดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่ส่งเสียงดัง และควรเคารพพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด หากต้องการถ่ายภาพควรปฏิบัติตามข้อกำหนดของสถานที่ เพื่อช่วยรักษาวัตถุโบราณและบรรยากาศของการเรียนรู้ให้เหมาะสม

 

โดยสรุป หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ เป็นสถานที่ที่ผู้สนใจพะเยาไม่ควรมองข้าม เพราะเป็นแหล่งรวบรวมความรู้ที่ทำให้เมืองพะเยามีตัวตนชัดเจนขึ้น ตั้งแต่เรื่องกว๊านพะเยา ศิลาจารึก พระพุทธรูปหินทราย เครื่องปั้นดินเผา วัตถุโบราณ เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ บุคคลสำคัญ ภูมิปัญญา และฟอสซิลธรรมชาติ ทุกห้องจัดแสดงทำหน้าที่เป็นประตูสู่ความเข้าใจเมืองพะเยาในมิติที่ลึกและกว้างกว่าเดิม ผู้มาเยือนจะได้ทั้งความรู้ ความประทับใจ และความตระหนักว่ามรดกวัฒนธรรมของพะเยามีคุณค่าควรแก่การรักษาและส่งต่อสู่คนรุ่นต่อไป

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่ภายในวัดศรีโคมคำ พระอารามหลวง ถนนพหลโยธิน ตำบลเวียง อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา ใกล้กว๊านพะเยา

 

ตอบ: เปิดวันอังคาร – อาทิตย์ เวลา 08.30 – 16.30 น. ปิดวันจันทร์

 

ตอบ: ผู้ใหญ่คนไทย 20 บาท เด็ก/พระ/เณร 10 บาท และชาวต่างชาติ 40 บาท

 

ตอบ: มีห้องจัดแสดงหลายส่วน เช่น ห้องกว๊านพะเยา ลานศิลาจารึก พะเยาก่อนประวัติศาสตร์ พะเยายุครุ่งเรือง เครื่องปั้นดินเผาเมืองพะเยา กบฏเงี้ยว วิถีและภูมิปัญญา คนกับช้าง และคลังวัตถุโบราณ

 

ตอบ: พระเดชพระคุณพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ หรือหลวงปู่ปวง ธมฺมปญฺโญ เป็นผู้ให้กำเนิดแนวคิดและเป็นกำลังสำคัญในการจัดสร้างหอวัฒนธรรมนิทัศน์

 

ตอบ: เหมาะกับนักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยวสายวัฒนธรรม ผู้สนใจประวัติศาสตร์พะเยา ศิลปะล้านนา ศิลาจารึก พระพุทธรูปหินทราย และโบราณวัตถุเมืองพะเยา

 

ตอบ: ควรใช้เวลาประมาณ 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อชมแต่ละห้องอย่างละเอียดและเข้าใจลำดับประวัติศาสตร์ของเมืองพะเยา

 

ตอบ: สามารถแวะวัดศรีโคมคำ กว๊านพะเยา วัดติโลกอาราม ถนนชายกว๊าน อนุสาวรีย์พ่อขุนงำเมือง และวัดอนาลโยทิพยารามได้