ถ้ำมัจฉาปลาวน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน ยกเว้นช่วงปิดการท่องเที่ยวประจำปี 15 พฤศจิกายน – 25 ธันวาคม

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.00 น.

 

ถ้ำมัจฉาปลาวน จังหวัดพัทลุง เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า ตั้งอยู่ใกล้กับที่ทำการอุทยานในตำบลเขาปู่ อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง จุดเด่นของถ้ำแห่งนี้คือเป็นถ้ำขนาดกลางที่มีหินงอกหินย้อย แอ่งน้ำใส และฝูงปลาที่ว่ายวนไปมาอยู่ในแอ่งน้ำภายในถ้ำ จนกลายเป็นที่มาของชื่อ “มัจฉาปลาวน” ซึ่งสื่อถึงภาพของปลาที่เคลื่อนไหวเป็นวงในแอ่งน้ำธรรมชาติกลางภูเขา ถ้ำแห่งนี้เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบสงบ เรียนรู้ระบบนิเวศถ้ำ และเที่ยวร่วมกับเส้นทางป่าเขาของอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าในวันเดียวกัน

 

ถ้ำมัจฉาปลาวนอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าประมาณ 2 กิโลเมตร อยู่ในพื้นที่ป่าดิบชื้นของเทือกเขาบรรทัดซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์สูง อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 42 ของประเทศไทย มีพื้นที่กว้างขวางครอบคลุมพื้นที่ของจังหวัดพัทลุง ตรัง และนครศรีธรรมราช ภายในอุทยานมีภูเขาสลับซับซ้อน ป่าดิบชื้น ลำธาร น้ำตก ถ้ำ จุดชมวิว และพื้นที่พักแรม ถ้ำมัจฉาปลาวนจึงไม่ใช่ถ้ำที่ตั้งอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของภูมิประเทศป่าเขาขนาดใหญ่ที่มีความหลากหลายทางธรรมชาติสูง

 

บรรยากาศหน้าถ้ำมีความร่มรื่นจากพรรณไม้นานาชนิดและแนวผาหินสีเข้มที่ให้ความรู้สึกเย็น สงบ และเป็นธรรมชาติ เมื่อนักท่องเที่ยวเดินเข้าใกล้ปากถ้ำจะสัมผัสได้ถึงความแตกต่างระหว่างอากาศภายนอกกับอากาศภายในถ้ำ ซึ่งมักเย็นและชื้นกว่า ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยที่เกิดจากกระบวนการสะสมตัวของแร่ธาตุตามธรรมชาติเป็นเวลายาวนาน ส่วนแอ่งน้ำภายในถ้ำเกิดจากต้นน้ำและธารน้ำที่ไหลผ่านภูเขา จนกลายเป็นแอ่งน้ำใสที่มีฝูงปลาอาศัยอยู่

 

จุดที่ทำให้ถ้ำมัจฉาปลาวนแตกต่างจากถ้ำทั่วไปคือแอ่งน้ำที่มีฝูงปลาว่ายวนอยู่ในพื้นที่ถ้ำ ภาพของปลาจำนวนมากที่เคลื่อนไหวอยู่ในน้ำใสท่ามกลางผนังหินและแสงสลัวของถ้ำ ทำให้สถานที่แห่งนี้มีเสน่ห์ทั้งในเชิงธรรมชาติและความรู้สึกสงบ การชมปลาควรทำอย่างเงียบและระมัดระวัง ไม่ควรโยนอาหารลงน้ำ ไม่จับปลา ไม่กวนตะกอน และไม่ทิ้งสิ่งของลงในแอ่งน้ำ เพราะระบบนิเวศภายในถ้ำมีความเปราะบางกว่าพื้นที่กลางแจ้งทั่วไป

 

ภายในถ้ำมีห้องโถงใหญ่หลายช่วง นักท่องเที่ยวสามารถชมลักษณะของผนังถ้ำ หินงอก หินย้อย แอ่งน้ำ และความชื้นตามธรรมชาติของโพรงถ้ำได้ ถ้ำลักษณะนี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของหินและน้ำใต้ดินเป็นเวลายาวนาน น้ำที่ไหลผ่านรอยแตกของหินพาแร่ธาตุลงมาสะสมเป็นชั้น ๆ จนเกิดเป็นหินย้อยจากเพดานและหินงอกจากพื้นถ้ำ โครงสร้างเหล่านี้เติบโตช้ามาก จึงไม่ควรแตะต้อง หัก จับ หรือปีนขึ้นไปถ่ายภาพ เพราะการสัมผัสเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผิวหินเสียหายและหยุดการสะสมตัวของแร่ธรรมชาติได้

 

ถ้ำมัจฉาปลาวนยังเป็นจุดเรียนรู้เรื่องต้นน้ำและระบบนิเวศป่าดิบชื้นของอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าได้ดี น้ำที่ปรากฏในแอ่งถ้ำสัมพันธ์กับความชุ่มชื้นของป่าและภูเขาโดยรอบ ป่าดิบชื้นทำหน้าที่เก็บความชื้น ป้องกันการพังทลายของดิน และช่วยรักษาต้นน้ำให้ไหลหล่อเลี้ยงพื้นที่ด้านล่าง การมาเยือนถ้ำจึงควรมองให้ไกลกว่าความสวยงามภายในถ้ำ เพราะสิ่งที่เห็นอยู่ตรงหน้าเป็นผลลัพธ์ของระบบธรรมชาติทั้งภูเขา ป่า น้ำ และสิ่งมีชีวิตที่พึ่งพาอาศัยกัน

 

พื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่ามีชื่อเรียกในท้องถิ่นว่า “ป่าพรหมจรรย์” เนื่องจากเป็นผืนป่าดิบชื้นที่มีความสมบูรณ์และยังคงความชุ่มชื้นตลอดปี บริเวณนี้มีทั้งน้ำตกหลายสาย จุดชมวิว บ้านพักแบบทาร์ซาน ลานกางเต็นท์ และเส้นทางธรรมชาติ ถ้ำมัจฉาปลาวนจึงสามารถจัดเป็นจุดแวะร่วมกับสถานที่อื่นในอุทยานได้อย่างเหมาะสม เช่น จุดชมวิวผาผึ้ง ถ้ำรื่นเทพนิมิต น้ำตกเหรียงทอง น้ำตกควนประ น้ำตกปากแจ่ม น้ำตกธาราวารินทร์ และพื้นที่ลำธารใกล้ที่ทำการอุทยาน

 

การเข้าชมถ้ำควรเตรียมตัวให้เหมาะกับพื้นที่ธรรมชาติ พื้นถ้ำบางช่วงอาจชื้น ลื่น หรือมีหินไม่เรียบ ควรสวมรองเท้าที่เกาะพื้นได้ดี พกไฟฉายหรือเตรียมโทรศัพท์ที่มีแบตเตอรี่เพียงพอ และเดินตามเส้นทางที่เจ้าหน้าที่หรือป้ายภายในพื้นที่กำหนดไว้ ไม่ควรเดินออกนอกเส้นทาง ไม่ปีนผนังถ้ำ ไม่เดินลงไปในแอ่งน้ำ และไม่เข้าไปในพื้นที่มืดหรือลึกโดยไม่มีเจ้าหน้าที่หรือผู้รู้เส้นทางนำทาง

 

ถ้ำเป็นพื้นที่ที่มีระบบนิเวศเฉพาะ ภายในอาจมีปลา ค้างคาว แมลง และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กอื่น ๆ อาศัยอยู่ นักท่องเที่ยวควรใช้เสียงเบา ไม่ใช้แฟลชรุนแรง ไม่ส่องไฟใส่สัตว์โดยตรง และไม่ทิ้งขยะหรือเศษอาหารในพื้นที่ถ้ำ ขยะขนาดเล็กเพียงชิ้นเดียวอาจส่งผลต่อคุณภาพน้ำและสิ่งมีชีวิตในถ้ำได้ จึงควรนำขยะทุกชิ้นกลับออกมา และควรหลีกเลี่ยงการนำอาหารเข้าไปกินใกล้แอ่งน้ำ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวถ้ำมัจฉาปลาวนคือช่วงเช้าถึงบ่าย เพราะมีเวลาเพียงพอสำหรับการติดต่อเจ้าหน้าที่ เดินเข้าพื้นที่ ชมถ้ำ และเดินกลับออกมาก่อนเวลาอุทยานปิด ไม่ควรเข้าถ้ำช่วงเย็นมากหรือในวันที่ฝนตกหนัก เนื่องจากพื้นถ้ำและทางเดินอาจลื่นกว่าปกติ หากมีประกาศปิดพื้นที่ ปิดเส้นทาง หรือปิดการท่องเที่ยวประจำปี ควรปฏิบัติตามประกาศของอุทยานอย่างเคร่งครัด

 

อุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าเปิดให้เข้าชมโดยมีค่าธรรมเนียมผ่านเข้าอุทยาน คนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท ภายในอุทยานมีบ้านพักและพื้นที่กางเต็นท์ให้บริการในบางช่วง รวมถึงมีที่ทำการอุทยานและจุดบริการนักท่องเที่ยว ผู้ที่ต้องการพักแรมควรติดต่ออุทยานล่วงหน้า เพราะพื้นที่อุทยานมีช่วงปิดการท่องเที่ยวและพักแรมประจำปี รวมทั้งเงื่อนไขด้านความปลอดภัยที่อาจปรับตามฤดูกาลและสภาพอากาศ

 

การเดินทาง ไปถ้ำมัจฉาปลาวนควรตั้งต้นจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า ซึ่งตั้งอยู่เลขที่ 60 หมู่ที่ 9 ตำบลเขาปู่ อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง หากเดินทางจากตัวเมืองพัทลุง สามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 41 ไปทางควนขนุนและเขาปู่ จากนั้นแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 4164 หรือเส้นทางควนขนุน–เขาปู่ แล้วเลี้ยวเข้าสู่ทางอุทยานตามป้ายบอกทาง เมื่อถึงที่ทำการอุทยานให้ติดต่อเจ้าหน้าที่หรือใช้ป้ายแนะนำเส้นทางภายในอุทยานเพื่อเดินทางต่อไปยังถ้ำ ซึ่งอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 2 กิโลเมตร

 

การใช้รถยนต์ส่วนตัวเป็นวิธีที่สะดวกที่สุด เพราะสามารถแวะสถานที่อื่นภายในอุทยานและพื้นที่ใกล้เคียงได้ต่อเนื่อง ผู้ที่เดินทางด้วยรถโดยสารสามารถเดินทางมายังตัวเมืองพัทลุงหรือควนขนุน แล้วต่อรถในเส้นทางพัทลุง–เขาปู่–เขื่อน เพื่อเข้าพื้นที่อุทยาน ก่อนเดินทางควรตรวจสอบเวลาให้บริการรถและติดต่ออุทยานล่วงหน้า โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ได้ใช้รถส่วนตัว เพราะระยะทางจากชุมชนถึงที่ทำการอุทยานและจากที่ทำการอุทยานไปยังถ้ำยังต้องอาศัยการจัดการเดินทางภายในพื้นที่

 

เมื่อนักท่องเที่ยวมาถึงพื้นที่อุทยาน ควรชำระค่าธรรมเนียมตามระเบียบ จอดรถในจุดที่กำหนด และสอบถามเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับเส้นทางไปถ้ำมัจฉาปลาวน สภาพทางเดิน ระดับน้ำ และความปลอดภัยในวันเดินทาง หากเป็นช่วงฝนตกหนักหรือมีประกาศเตือนภัย ควรเลื่อนการเข้าถ้ำหรือเลือกเที่ยวเฉพาะพื้นที่ที่เจ้าหน้าที่เปิดให้เข้าชมอย่างปลอดภัย การเที่ยวอุทยานควรให้ความสำคัญกับคำแนะนำของเจ้าหน้าที่มากกว่าข้อมูลจากแผนที่หรือรีวิวทั่วไป

 

ถ้ำมัจฉาปลาวนเหมาะกับการจัดทริปร่วมกับจุดชมวิวผาผึ้งซึ่งอยู่ใกล้ที่ทำการอุทยาน บ้านพักแบบทาร์ซานที่เป็นเอกลักษณ์ของอุทยาน ถ้ำรื่นเทพนิมิตซึ่งเป็นถ้ำสำคัญอีกแห่งในพื้นที่เขาปู่ และน้ำตกหลายสายของอุทยาน เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการสัมผัสป่าดิบชื้น ถ้ำ น้ำตก ลำธาร และบรรยากาศอุทยานแห่งชาติในวันเดียว หากมีเวลามากขึ้นสามารถพักค้างคืนในพื้นที่อุทยานหรือเลือกที่พักในอำเภอศรีบรรพต ควนขนุน หรือศรีนครินทร์เพื่อเที่ยวต่อในวันถัดไป

 

ด้านอาหารและที่พักโดยรอบอุทยาน นักท่องเที่ยวสามารถใช้บริการร้านอาหารในชุมชนเขาปู่ ศรีบรรพต ควนขนุน หรือเส้นทางเชื่อมไปยังศรีนครินทร์และคลองทรายขาว ส่วนที่พักมีทั้งบ้านพักและลานกางเต็นท์ของอุทยาน รวมถึงโฮมสเตย์ รีสอร์ท และที่พักชุมชนในพื้นที่ใกล้เคียง การเตรียมน้ำดื่ม อาหารว่าง และของใช้ส่วนตัวให้พร้อมเป็นสิ่งจำเป็น เพราะร้านค้าและบริการรอบอุทยานอาจไม่ได้เปิดตลอดเวลาเหมือนแหล่งท่องเที่ยวในตัวเมือง

 

โดยสรุป ถ้ำมัจฉาปลาวนเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์มากแห่งหนึ่งของอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า จังหวัดพัทลุง จุดเด่นคือถ้ำขนาดกลางที่มีหินงอกหินย้อย แอ่งน้ำใส ฝูงปลาว่ายวน ต้นน้ำที่ไหลผ่านภูเขา ผาหินสีเข้มหน้าถ้ำ และบรรยากาศร่มรื่นของป่าดิบชื้น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวถ้ำแบบสงบและเรียนรู้ธรรมชาติอย่างเคารพพื้นที่ หากเตรียมตัวให้พร้อม ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ ไม่รบกวนปลาและสิ่งมีชีวิตในถ้ำ และรักษาความสะอาด ถ้ำมัจฉาปลาวนจะเป็นจุดหมายที่ช่วยให้การเที่ยวอุทยานเขาปู่–เขาย่ามีความลึกและน่าจดจำมากขึ้น

 

 

ตอบ: ถ้ำมัจฉาปลาวนอยู่ภายในอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า ตำบลเขาปู่ อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 2 กม.

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมตามเวลาทำการของอุทยาน เวลา 08.00 – 16.00 น. และปิดการท่องเที่ยวประจำปีช่วง 15 พฤศจิกายน – 25 ธันวาคม

 

ตอบ: มีค่าธรรมเนียมเข้าอุทยาน คนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท

 

ตอบ: จุดเด่นคือถ้ำขนาดกลางที่มีหินงอกหินย้อย แอ่งน้ำใส และฝูงปลาว่ายวนอยู่ในแอ่งน้ำภายในถ้ำ

 

ตอบ: เหมาะกับการเดินชมถ้ำ ชมหินงอกหินย้อย ชมฝูงปลา ศึกษาธรรมชาติของถ้ำ และถ่ายภาพบรรยากาศโดยไม่รบกวนสิ่งมีชีวิตในถ้ำ

 

ตอบ: ควรเตรียมรองเท้ากันลื่น ไฟฉาย น้ำดื่ม โทรศัพท์ที่มีแบตเตอรี่เพียงพอ และถุงใส่ขยะส่วนตัว

 

ตอบ: ไม่ควรลงแอ่งน้ำ ไม่ให้อาหารปลา ไม่แตะหินงอกหินย้อย ไม่เดินออกนอกเส้นทาง ไม่ส่งเสียงดัง และควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยาน

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับจุดชมวิวผาผึ้ง บ้านทาร์ซาน ถ้ำรื่นเทพนิมิต น้ำตกเหรียงทอง น้ำตกควนประ และน้ำตกปากแจ่มในอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่าได้