เกาะห้อง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.30 น. ตามเวลาให้บริการของอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาและรอบเรือนำเที่ยว

 

เกาะห้อง จังหวัดพังงา เป็นเกาะหินปูนกลางอ่าวพังงาที่มีภูเขาเล็กใหญ่เรียงตัวสลับซับซ้อนโอบล้อมผืนน้ำไว้คล้ายห้องโถงธรรมชาติขนาดใหญ่ เมื่อเรือแล่นเข้าไปด้านในจะเห็นผนังเขาหินปูนสูงชันอยู่รอบตัว มีช่องเปิดคล้ายประตู 2 บานให้เรือหรือเรือแคนูแล่นเข้าออกตามระดับน้ำ จึงเป็นที่มาของชื่อ “เกาะห้อง” จุดเด่นของเกาะแห่งนี้ไม่ได้อยู่ที่ชายหาดยาวหรือการพักผ่อนค้างคืน แต่เป็นประสบการณ์การเข้าไปอยู่ท่ามกลางภูมิประเทศหินปูน น้ำทะเลสีเขียวใส ลากูนธรรมชาติ หน้าผา และช่องทางน้ำที่ให้ความรู้สึกเหมือนกำลังล่องเรืออยู่ในห้องลับกลางทะเลอันดามัน

 

เกาะห้องแห่งนี้คือเกาะห้องในจังหวัดพังงา อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา ไม่ใช่เกาะห้องจังหวัดกระบี่ซึ่งเป็นอีกแหล่งท่องเที่ยวหนึ่งที่มีชื่อเหมือนกัน นักท่องเที่ยวจึงควรตรวจสอบเส้นทางก่อนจองเรือหรือแพ็กเกจทัวร์เสมอ เกาะห้องพังงาอยู่ในพื้นที่ตำบลคลองเคียน อำเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา มีพื้นที่ประมาณ 0.191 ตารางกิโลเมตร และอยู่ในกลุ่มเกาะหินปูนของอ่าวพังงาที่ประกอบด้วยเกาะพนัก เกาะห้อง เกาะเขาพิงกัน เขาตะปู เกาะปันหยี ถ้ำลอด เขาเขียน และพื้นที่ป่าชายเลนอันกว้างใหญ่ของอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา

 

สิ่งที่ทำให้เกาะห้องแตกต่างจากจุดท่องเที่ยวอื่นในอ่าวพังงาคือรูปแบบภูมิประเทศภายในที่คล้ายห้องขนาดใหญ่ หน้าผาหินปูนหลายแนวเรียงตัวโอบรอบผืนน้ำเกือบเป็นวง ทำให้เมื่อมองจากเรือหรือเรือแคนูจะรู้สึกเหมือนอยู่กลางห้องโถงที่มีเพดานเปิดเป็นท้องฟ้า ผนังเป็นภูเขาหินปูน และพื้นเป็นน้ำทะเลสีเขียวใส ช่องเปิดเข้าออกที่คล้ายประตู 2 บานทำให้เกิดมุมมองที่น่าจดจำเป็นพิเศษ โดยเฉพาะช่วงที่แสงตกกระทบผิวน้ำและเงาผาหินสะท้อนลงบนทะเล

 

ชื่อ “เกาะห้อง” สะท้อนลักษณะธรรมชาติของพื้นที่อย่างตรงไปตรงมา เพราะชาวบ้านและคนเรือในอ่าวพังงามักตั้งชื่อสถานที่จากรูปทรงหรือสิ่งที่เห็นเด่นชัด เกาะนี้มีภูเขาหินปูนล้อมรอบทะเลในคล้ายห้อง จึงถูกเรียกว่าเกาะห้อง ภาพลักษณ์ของห้องธรรมชาติยังช่วยให้นักท่องเที่ยวเข้าใจความพิเศษของสถานที่ได้ทันทีโดยไม่ต้องอธิบายซับซ้อน เมื่อเรือเลี้ยวผ่านช่องทางน้ำเข้าไปด้านใน ภาพทะเลที่ถูกล้อมด้วยหน้าผาจะค่อย ๆ เปิดออกเหมือนประตูของห้องใหญ่ที่ซ่อนอยู่กลางอ่าวพังงา

 

ในเชิงภูมิประเทศ เกาะห้องเป็นส่วนหนึ่งของภูมิประเทศแบบคาสต์หินปูนของอ่าวพังงา หินปูนในพื้นที่ถูกน้ำทะเล น้ำฝน คลื่นลม และกระบวนการละลายตามธรรมชาติกัดเซาะเป็นเวลายาวนาน จนเกิดเป็นหน้าผา โพรง ช่องลอด ถ้ำทะเล และแอ่งน้ำภายในเกาะ ลักษณะเช่นนี้ทำให้เกาะห้องมีทั้งความงามและความเปราะบาง พื้นที่บางส่วนเข้าถึงได้เฉพาะช่วงระดับน้ำเหมาะสม หากน้ำสูงเกินไปช่องทางบางจุดอาจแคบหรือต่ำ หากน้ำลดมากเกินไปเรือขนาดเล็กอาจติดพื้นเลนหรือแนวหิน การเที่ยวเกาะห้องจึงควรยึดคำแนะนำของคนเรือและผู้พายเรือแคนูเป็นหลัก

 

ประสบการณ์สำคัญของเกาะห้องคือการพายเรือแคนูหรือนั่งเรือขนาดเล็กเข้าไปชมด้านในของเกาะ เรือใหญ่หรือเรือทัวร์มักจอดรอในพื้นที่เหมาะสม จากนั้นนักท่องเที่ยวจึงเปลี่ยนเป็นเรือแคนูเพื่อเข้าสู่ช่องแคบและลากูนด้านใน การใช้เรือขนาดเล็กช่วยให้เคลื่อนตัวผ่านช่องทางธรรมชาติได้เงียบและใกล้ชิดกับภูมิประเทศมากขึ้น นักท่องเที่ยวจะได้เห็นผนังหินปูนในระยะใกล้ มองเห็นร่องรอยการกัดเซาะ เห็นพืชที่เกาะตามหน้าผา และสัมผัสความสงบของแอ่งน้ำภายในที่แตกต่างจากทะเลเปิดด้านนอก

 

การเข้าไปในเกาะห้องให้ความรู้สึกต่างจากการชมเกาะหินปูนจากบนเรือใหญ่ เพราะผู้มาเยือนไม่ได้เพียงมองภูเขาจากภายนอก แต่ได้ล่องเข้าไปในภูมิประเทศจริง เห็นผาหินล้อมรอบตัว ได้ยินเสียงน้ำกระทบผนังหิน ได้เห็นแสงที่ลอดผ่านช่องเปิด และได้สัมผัสจังหวะน้ำขึ้นน้ำลงของอ่าวพังงาอย่างใกล้ชิด จุดนี้ทำให้เกาะห้องเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่ช่วยเติมเต็มภาพอ่าวพังงาให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น เพราะนักท่องเที่ยวจะได้เห็นทั้งความยิ่งใหญ่ของภูเขาหินปูนและความละเอียดอ่อนของระบบน้ำในพื้นที่เดียวกัน

 

บริเวณโดยรอบเกาะห้องยังเกี่ยวข้องกับแนวปะการังและทรัพยากรทะเลของอ่าวพังงา แม้พื้นที่ด้านในของเกาะไม่ได้เป็นชายหาดดำน้ำแบบเกาะทะเลเปิด แต่บริเวณอ่าวพังงามีแนวปะการังและสิ่งมีชีวิตทะเลหลายชนิด รวมถึงป่าชายเลนซึ่งเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน การล่องเรือไปเกาะห้องจึงไม่ใช่เพียงการชมภูเขาหินปูน แต่เป็นการเดินทางผ่านระบบนิเวศทะเลตื้น ป่าชายเลน คลองน้ำเค็ม และเกาะหินปูนที่เชื่อมโยงกันทั้งหมด ความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่นี้เป็นเหตุผลสำคัญที่ต้องเที่ยวอย่างระมัดระวัง

 

นักท่องเที่ยวที่ไปเกาะห้องควรเข้าใจว่าพื้นที่นี้อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา จึงต้องปฏิบัติตามกติกาอุทยานและมาตรการของผู้ให้บริการเรือ ไม่ควรทิ้งขยะลงทะเล ไม่ให้อาหารสัตว์ ไม่จับหรือเก็บสิ่งมีชีวิตจากน้ำ ไม่ขีดเขียนบนหิน ไม่ส่งเสียงดังในพื้นที่ปิดล้อม และไม่พยายามขึ้นฝั่งหรือปีนหินในจุดที่ไม่ได้รับอนุญาต หน้าผาหินปูนอาจดูแข็งแรงเมื่อมองจากระยะไกล แต่บางพื้นที่มีรอยแตก พื้นลื่น หรือหินแหลมคม การรักษาระยะและเชื่อคำแนะนำของผู้ชำนาญพื้นที่เป็นเรื่องจำเป็น

 

การเดินทาง ไปเกาะห้องต้องเดินทางด้วยเรือเท่านั้น เส้นทางที่สะดวกที่สุดคือเริ่มจากฝั่งจังหวัดพังงา โดยเดินทางไปยังท่าเรือบริเวณอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา บ้านท่าด่าน หรือท่าเรือสุระกุล แล้วใช้เรือหางยาวหรือเรือนำเที่ยวเข้าสู่เส้นทางล่องอ่าวพังงา อีกทางเลือกคือซื้อแพ็กเกจทัวร์จากภูเก็ต ซึ่งมักรวมรถรับส่งจากที่พัก เรือ อาหาร และกิจกรรมพายเรือแคนูไว้ในโปรแกรม เส้นทางจากพังงาเหมาะกับผู้ที่ต้องการใช้เวลาเดินทางในอ่าวสั้นกว่า ส่วนเส้นทางจากภูเก็ตเหมาะกับผู้พักบนเกาะภูเก็ตและต้องการบริการครบชุด

 

โปรแกรมเที่ยวเกาะห้องมักจัดร่วมกับเกาะพนัก เขาพิงกัน เขาตะปู เกาะปันหยี ถ้ำลอด เกาะห้อง และพื้นที่ป่าชายเลนของอ่าวพังงา เพราะอยู่ในแนวเส้นทางเรือเดียวกัน นักท่องเที่ยวที่ต้องการเห็นเกาะห้องแบบเต็มประสบการณ์ควรเลือกโปรแกรมที่ระบุชัดว่ามีกิจกรรมเรือแคนูหรือพายชมด้านในเกาะ ไม่ใช่เพียงล่องเรือผ่านหรือแวะถ่ายภาพจากภายนอก หากต้องการถ่ายภาพและสัมผัสบรรยากาศด้านใน ควรสอบถามล่วงหน้าว่ามีเวลาพายเรือกี่นาที เข้าพื้นที่ใดบ้าง และขึ้นอยู่กับระดับน้ำช่วงใด

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวเกาะห้องโดยรวมคือช่วงฤดูท่องเที่ยวฝั่งอันดามัน ตั้งแต่ประมาณเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ซึ่งเป็นช่วงที่ฝนน้อย คลื่นลมค่อนข้างสงบ และเหมาะกับการล่องเรือ พายเรือแคนู และถ่ายภาพ ส่วนเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมเป็นช่วงมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ มีฝนและคลื่นลมมากขึ้น แต่บางวันยังสามารถเที่ยวได้หากสภาพอากาศเหมาะสม การตัดสินใจควรอิงพยากรณ์อากาศจริง ตารางน้ำ และคำแนะนำของผู้ให้บริการเรือ ไม่ควรยึดเพียงกำหนดการท่องเที่ยวล่วงหน้าอย่างตายตัว

 

เวลาถ่ายภาพที่เหมาะมักอยู่ในช่วงเช้าถึงสาย หรือช่วงบ่ายที่แสงเริ่มนุ่ม เพราะแสงจะช่วยขับสีของน้ำทะเลและเงาหินปูนให้มีมิติ ช่วงกลางวันแสงอาจแรงและเกิดเงาจัด แต่ก็ทำให้สีของน้ำดูสว่างขึ้น หากต้องการบรรยากาศเงียบควรเลือกโปรแกรมออกเรือเช้า หรือเลือกผู้ให้บริการที่จัดจังหวะเข้าเกาะห้องไม่ตรงกับเรือทัวร์จำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ความสวยของเกาะห้องขึ้นอยู่กับระดับน้ำ แสง เมฆ ลม และจำนวนเรือในพื้นที่ จึงควรเปิดรับความเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติในแต่ละวัน

 

กิจกรรมหลักที่เหมาะกับเกาะห้อง ได้แก่ พายเรือแคนูชมลากูนด้านใน ล่องเรือชมภูเขาหินปูน ถ่ายภาพช่องประตูธรรมชาติ สังเกตร่องรอยการกัดเซาะของหิน ชมพืชที่เกาะตามหน้าผา และเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนกับทะเลตื้นของอ่าวพังงา พื้นที่นี้ไม่ใช่จุดพักค้างคืนและไม่ใช่ชายหาดสำหรับเล่นน้ำอิสระแบบเกาะทะเลเปิด นักท่องเที่ยวควรเน้นการชมธรรมชาติอย่างสงบ เคลื่อนตัวตามเส้นทางเรือ และหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระทบต่อผนังถ้ำ ลากูน หรือสัตว์น้ำ

 

ผู้ที่ชอบธรรมชาติจะเห็นเกาะห้องเป็นห้องเรียนกลางทะเล เพราะที่นี่แสดงให้เห็นการทำงานของน้ำทะเลและหินปูนอย่างชัดเจน ช่องทางเข้าออกที่คล้ายประตูเกิดจากการกัดเซาะและรอยแตกของหิน หน้าผาที่ล้อมรอบเกิดจากมวลหินปูนที่ทนต่อการกัดเซาะต่างกัน ส่วนผืนน้ำด้านในสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างน้ำขึ้นน้ำลงกับรูปทรงของเกาะ การมาเที่ยวเกาะห้องจึงไม่ใช่เพียงการชมวิวสวย แต่เป็นการอ่านเรื่องราวของธรรมชาติผ่านภูมิประเทศจริง

 

เกาะห้องเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม นักท่องเที่ยวสายถ่ายภาพจะได้มุมผาหิน น้ำสีเขียว และช่องประตูธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสายครอบครัวสามารถร่วมโปรแกรมเรือแคนูได้หากเลือกผู้ให้บริการที่มีมาตรฐานและมีเสื้อชูชีพครบ ผู้สูงอายุสามารถเที่ยวได้ในเส้นทางที่ไม่ต้องปีนหรือเดินลำบากมาก ส่วนผู้ที่ชอบธรรมชาติแบบผจญภัยเบา ๆ จะชอบจังหวะการล่องเข้าออกผ่านช่องทางแคบและการชมลากูนด้านใน อย่างไรก็ตาม ผู้ที่กลัวพื้นที่แคบหรือไม่คุ้นกับการนั่งเรือขนาดเล็กควรแจ้งผู้ให้บริการก่อนเลือกโปรแกรม

 

สิ่งที่ควรเตรียมไปเที่ยวเกาะห้อง ได้แก่ เสื้อผ้าที่เปียกได้และแห้งเร็ว หมวก แว่นกันแดด ครีมกันแดดที่เป็นมิตรต่อทะเล ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์หรือกล้อง รองเท้าแตะหรือรองเท้าที่เหมาะกับพื้นเปียก และน้ำดื่ม หากเดินทางกับทัวร์ควรตรวจสอบว่าแพ็กเกจมีเสื้อชูชีพ เรือแคนู ผู้พาย ประกันภัย อาหาร และน้ำดื่มรวมอยู่แล้วหรือไม่ ไม่ควรนำสัมภาระชิ้นใหญ่ลงเรือแคนู เพราะพื้นที่จำกัดและเสี่ยงเปียกน้ำได้ง่าย

 

ข้อควรระวังสำคัญคือการขึ้นลงเรือ พื้นเรือที่เปียก การนั่งเรือแคนูในพื้นที่แคบ และระดับน้ำที่เปลี่ยนแปลงตลอดวัน นักท่องเที่ยวควรสวมเสื้อชูชีพตลอดเวลาที่อยู่บนเรือ ไม่ยืนหรือขยับตัวแรงในเรือแคนู ไม่ยื่นมือจับผนังหินในจุดที่อาจมีหอย เพรียง หรือหินแหลม และไม่พยายามพายออกนอกเส้นทางที่ผู้ชำนาญพื้นที่แนะนำ หากมีเด็กเล็กควรให้นั่งตรงกลางเรือและมีผู้ใหญ่ดูแลใกล้ชิด

 

ในมุมการวางแผนท่องเที่ยว หากมีเวลาครึ่งวันจากฝั่งพังงา สามารถเลือกโปรแกรมล่องอ่าวพังงาที่รวมเกาะห้องกับเกาะพนักหรือถ้ำลอดเป็นหลัก เพื่อเน้นประสบการณ์พายเรือแคนูและชมภูมิประเทศหินปูน หากมีเวลาเต็มวัน สามารถรวมเกาะห้อง เกาะพนัก เขาตะปู เขาพิงกัน เกาะปันหยี เขาเขียน และป่าชายเลนเข้าด้วยกัน แต่ไม่ควรอัดจุดแวะมากเกินไป เพราะเสน่ห์ของอ่าวพังงาคือการค่อย ๆ ล่องเรือ สังเกตภูเขา น้ำ แสง และระบบนิเวศรอบตัว

 

เมื่อเปรียบเทียบกับเขาตะปูซึ่งเป็นแลนด์มาร์กภาพจำระดับโลก เกาะห้องให้ประสบการณ์ที่เป็นส่วนตัวและมีมิติทางธรรมชาติมากกว่า นักท่องเที่ยวไม่ได้เพียงยืนถ่ายภาพจากจุดชมวิว แต่ได้เคลื่อนผ่านช่องทางน้ำ เข้าไปในพื้นที่ที่ถูกภูเขาโอบล้อม และเห็นภูมิประเทศจากระดับน้ำอย่างใกล้ชิด ส่วนเมื่อเทียบกับเกาะพนัก เกาะห้องมีภาพรวมที่เปิดโล่งกว่าและให้ความรู้สึกเหมือนห้องโถงกลางทะเลมากกว่าระบบถ้ำลึกที่ต้องเข้าออกตามเงื่อนไขเฉพาะ เกาะทั้งสองจึงเหมาะจะเที่ยวคู่กันเพื่อเห็นความหลากหลายของอ่าวพังงา

 

บริเวณรอบเกาะห้องไม่มีที่พักหรือร้านอาหารขนาดใหญ่บนตัวเกาะ นักท่องเที่ยวควรวางแผนพักที่ตัวเมืองพังงา คลองเคียน เขาหลัก ภูเก็ต เกาะยาวน้อย หรือพื้นที่ใกล้อ่าวพังงาแทน ส่วนอาหารกลางวันมักอยู่ในแพ็กเกจทัวร์ หรือจัดแวะที่เกาะปันหยี ร้านอาหารฝั่งพังงา หรือร้านอาหารของที่พักในพื้นที่ใกล้เคียง การเตรียมแผนเรื่องอาหาร น้ำดื่ม และเวลาพักล่วงหน้าช่วยให้ทริปเรือแคนูและล่องอ่าวพังงาราบรื่นขึ้น

 

เกาะห้องยังเป็นสถานที่ที่สะท้อนความสำคัญของการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบในอ่าวพังงา เพราะพื้นที่มีความงามสูงแต่เปราะบาง การใช้เรือมากเกินไป การทิ้งขยะ การสัมผัสผนังหินหรือสิ่งมีชีวิตทะเล และการไม่เคารพจังหวะน้ำสามารถสร้างผลกระทบต่อธรรมชาติได้ นักท่องเที่ยวควรเลือกผู้ให้บริการที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัย ใช้เสื้อชูชีพ มีผู้พายชำนาญเส้นทาง จัดการขยะอย่างถูกต้อง และไม่พานักท่องเที่ยวเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงหรือพื้นที่ห้ามเข้า

 

โดยรวมแล้ว เกาะห้องพังงาเป็นหนึ่งในจุดหมายที่ทำให้อ่าวพังงามีเอกลักษณ์เหนือกว่าการเป็นเส้นทางล่องเรือทั่วไป ภูเขาหินปูนที่ซ้อนกันเป็นวง ช่องประตูธรรมชาติ 2 ทาง ลากูนด้านใน ผืนน้ำสีเขียวใส และบรรยากาศเหมือนห้องโถงกลางทะเล ทำให้เกาะแห่งนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเห็นธรรมชาติแบบใกล้ชิด ละเอียด และสงบ หากเดินทางในช่วงอากาศเหมาะสม เลือกผู้ให้บริการที่ได้มาตรฐาน และเที่ยวด้วยความเคารพต่อระบบนิเวศ เกาะห้องจะเป็นประสบการณ์สำคัญที่ช่วยให้เข้าใจความงามของอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาได้ลึกกว่าการชมวิวจากภายนอก

 

 

ตอบ: เกาะห้องพังงาอยู่ในตำบลคลองเคียน อำเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา ภายในเขตอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา เป็นคนละแห่งกับเกาะห้องจังหวัดกระบี่

 

ตอบ: จุดเด่นคือภูเขาหินปูนเล็กใหญ่โอบล้อมผืนน้ำคล้ายห้องโถงธรรมชาติ มีช่องเข้าออกคล้ายประตู 2 บาน และสามารถพายเรือแคนูเข้าไปชมทะเลในหรือแอ่งน้ำด้านในได้ตามระดับน้ำ

 

ตอบ: ต้องเดินทางด้วยเรือจากฝั่งพังงา เช่น ท่าเรือบ้านท่าด่านหรือท่าเรือสุระกุล หรือซื้อแพ็กเกจทัวร์จากภูเก็ต โดยมักจัดรวมกับเกาะพนัก เขาตะปู เขาพิงกัน เกาะปันหยี และถ้ำลอด

 

ตอบ: เกาะห้องอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา จึงมีค่าธรรมเนียมอุทยาน ชาวไทยผู้ใหญ่ 60 บาท เด็ก 30 บาท ชาวต่างชาติผู้ใหญ่ 300 บาท เด็ก 150 บาท ส่วนค่าเรือและค่าแคนูคิดตามผู้ให้บริการ

 

ตอบ: เหมาะกับการล่องเรือชมภูเขาหินปูน พายเรือแคนูเข้าลากูนด้านใน ถ่ายภาพช่องประตูธรรมชาติ ชมป่าชายเลน และเรียนรู้ภูมิประเทศอ่าวพังงา

 

ตอบ: ช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายนเหมาะกับการเที่ยวมากที่สุด เพราะทะเลอันดามันมักสงบ ฝนน้อย และเหมาะกับการล่องเรือหรือพายเรือแคนู

 

ตอบ: เหมาะได้หากเลือกโปรแกรมที่ปลอดภัย มีเสื้อชูชีพครบ มีผู้พายเรือชำนาญ และไม่ต้องปีนหรือเดินในพื้นที่ลำบาก เด็กและผู้สูงอายุควรมีผู้ดูแลใกล้ชิดเมื่อขึ้นลงเรือ

 

ตอบ: ควรระวังระดับน้ำขึ้นน้ำลง กระแสน้ำ ช่องหินแคบ พื้นเรือเปียก และหน้าผาหินปูน ห้ามทิ้งขยะ ห้ามจับหรือขีดเขียนหิน และควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่หรือผู้ควบคุมเรือทุกครั้ง