กำแพงเมืองนครศรีธรรมราช

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: เปิดเข้าชมได้ตลอด 24 ชั่วโมง แนะนำช่วง 06.00 – 18.30 น. สำหรับการเดินชมและถ่ายภาพ

 

กำแพงเมืองนครศรีธรรมราช เป็นโบราณสถานสำคัญใจกลางเมืองนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ริมถนนราชดำเนิน ใกล้สนามหน้าเมือง คลองหน้าเมือง และสะพานนครน้อย แนวกำแพงที่เห็นในปัจจุบันเป็นร่องรอยสำคัญของเมืองเก่าที่เคยมีคูเมือง กำแพง ประตูเมือง และป้อมปราการล้อมรอบเมือง กำแพงปัจจุบันเกี่ยวข้องกับการสร้างและปรับปรุงในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และได้รับการบูรณะหลายช่วงในยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะ พ.ศ. 2533 และ พ.ศ. 2548 ทำให้พื้นที่นี้กลายเป็นจุดเรียนรู้ประวัติศาสตร์เมือง จุดถ่ายภาพ และจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับการเดินเที่ยวเมืองเก่านครศรีธรรมราช

 

กำแพงเมืองนครศรีธรรมราช หรือกำแพงเมืองเก่านครศรีธรรมราช เป็นหนึ่งในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญที่สุดของตัวเมืองนครศรีธรรมราช เพราะเป็นโบราณสถานที่ช่วยให้เห็นภาพของเมืองนครในฐานะเมืองโบราณที่มีระบบป้องกันเมือง มีคูเมือง มีประตูเมือง มีป้อม และมีแนวกำแพงล้อมรอบพื้นที่เมืองเก่าอย่างเป็นระบบ ปัจจุบันแนวกำแพงที่โดดเด่นและเห็นได้ชัดตั้งอยู่ริมถนนราชดำเนิน ใกล้สนามหน้าเมือง สะพานนครน้อย และคลองหน้าเมือง ทำให้ผู้มาเยือนสามารถเข้าถึงได้ง่ายจากใจกลางเมืองโดยไม่ต้องเดินทางออกไปนอกตัวเมือง

 

กำแพงเมืองแห่งนี้เป็นสถานที่ที่ทำให้ผู้มาเยือนเข้าใจนครศรีธรรมราชในฐานะเมืองประวัติศาสตร์มากขึ้น เมืองนครศรีธรรมราชไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในฐานะเมืองพระบรมธาตุเท่านั้น แต่ยังเป็นเมืองยุทธศาสตร์ของภาคใต้ เป็นศูนย์กลางการปกครอง การค้า ศาสนา และการคมนาคมมาอย่างยาวนาน กำแพงเมืองจึงเป็นร่องรอยที่บอกว่าพื้นที่เมืองนครเคยต้องดูแลความมั่นคงของเมือง ป้องกันภัยจากข้าศึก และควบคุมการเข้าออกเมืองผ่านประตูสำคัญต่าง ๆ

 

ตำแหน่งของกำแพงเมืองนครศรีธรรมราชสัมพันธ์กับภูมิประเทศของเมืองเก่า เมืองนครตั้งอยู่บนสันทรายที่วางตัวในแนวเหนือ–ใต้ ขนาบด้วยพื้นที่ลุ่ม ทำให้ผังเมืองมีลักษณะแคบและยาว แนวกำแพงเมืองเดิมจึงมีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีคูเมืองล้อมรอบหนึ่งชั้น ด้านทิศเหนือเป็นด้านหน้าเมือง และบริเวณนี้ยังคงเห็นร่องรอยความสัมพันธ์ระหว่างกำแพง คูเมือง ถนน และพื้นที่สนามหน้าเมืองได้อย่างชัดเจน

 

กรมศิลปากรระบุว่ากำแพงเมืองปัจจุบันเป็นกำแพงที่สร้างขึ้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา เมื่อประมาณ พ.ศ. 2229 โดยโปรดเกล้าฯ ให้มองซิเออร์ เดอ ลามาร์ วิศวกรชาวฝรั่งเศส จัดทำแผนที่และออกแบบแปลนป้อมกับกำแพงเมือง การก่อสร้างหรือปรับปรุงในช่วงนี้สะท้อนอิทธิพลของความรู้ด้านป้อมปราการแบบตะวันตกที่เข้ามาในสยามช่วงอยุธยาตอนปลาย และทำให้กำแพงเมืองนครศรีธรรมราชมีคุณค่าในฐานะหลักฐานทางสถาปัตยกรรมป้องกันเมืองที่เชื่อมต่อกับประวัติศาสตร์การเมืองและการทหารของสยาม

 

แม้กำแพงเมืองเดิมอาจมีมาก่อนสมัยสมเด็จพระนารายณ์ แต่แนวกำแพงที่เห็นในปัจจุบันสัมพันธ์กับการปรับปรุงครั้งสำคัญในยุคดังกล่าว ลักษณะกำแพงเป็นกำแพงก่ออิฐถือปูน ตั้งอยู่บนสันเชิงเทินดิน ส่วนยอดกำแพงก่ออิฐเป็นรูปใบเสมา มีป้อมตรงกลางปากประตูเมืองใกล้สะพานนครน้อย ลักษณะเช่นนี้ทำให้กำแพงเมืองไม่ได้เป็นเพียงกำแพงกั้นพื้นที่ แต่เป็นระบบป้องกันเมืองที่มีองค์ประกอบหลายส่วน ทั้งกำแพง ประตู ป้อม เชิงเทิน คูเมือง และพื้นที่หน้าเมือง

 

ขนาดเมืองตามแนวแกนทิศตะวันออก–ตะวันตกกว้างประมาณ 500 เมตร และตามแนวแกนทิศเหนือ–ใต้ยาวประมาณ 2,239 เมตร เมืองมีลักษณะแคบยาวตามแนวสันทราย การวางผังเช่นนี้สัมพันธ์กับภูมิประเทศและการใช้พื้นที่ของเมืองโบราณในภาคใต้ กำแพงเมืองจึงเป็นหลักฐานที่เชื่อมโยงเรื่องภูมิศาสตร์กับประวัติศาสตร์การตั้งเมืองอย่างชัดเจน ผู้ที่เดินชมกำแพงจึงควรมองทั้งตัวกำแพง คูเมือง ถนนราชดำเนิน สนามหน้าเมือง และแนวเมืองเก่าโดยรอบไปพร้อมกัน

 

แนวกำแพงเมืองด้านทิศตะวันออกและตะวันตกเดิมถูกปรับเปลี่ยนไปมากตามพัฒนาการของเมือง โดยบางช่วงกลายเป็นถนนตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาลที่ 6 ส่วนที่ยังเห็นได้เด่นชัดคือกำแพงเมืองด้านทิศเหนือ โดยเฉพาะฝั่งตะวันออกที่มีความยาวประมาณ 100 เมตรและยังคงสภาพให้ชมได้ชัด คูเมืองด้านทิศเหนือหรือคลองหน้าเมืองยังมีสภาพค่อนข้างดี ทำให้บริเวณนี้เป็นจุดที่เหมาะสำหรับการอธิบายโครงสร้างเมืองโบราณของนครศรีธรรมราชมากที่สุด

 

กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานกำแพงเมืองนครศรีธรรมราชในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2479 การขึ้นทะเบียนดังกล่าวยืนยันว่ากำแพงเมืองเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าระดับชาติ ไม่ใช่เพียงสิ่งปลูกสร้างเก่าในเมือง ต่อมากรมศิลปากรได้ดำเนินการขุดค้น ขุดแต่ง และบูรณะในช่วง พ.ศ. 2532–2535 พ.ศ. 2547–2548 และ พ.ศ. 2552–2554 เพื่อรักษาร่องรอยสำคัญให้คงอยู่และเปิดให้ประชาชนได้เรียนรู้

 

ในข้อมูลท้องถิ่นที่ใช้เป็นแหล่งท่องเที่ยว ระบุว่ากำแพงเมืองได้รับการบูรณะเพิ่มเติมใน พ.ศ. 2533 เป็นแนวขนานไปกับคูเมือง ตั้งแต่ป้อมประตูชัยเหนือหรือประตูชัยศักดิ์ไปทางตะวันออก ยาวประมาณ 100 เมตร และใน พ.ศ. 2548 ได้บูรณะเพิ่มเติมเป็นแนวขนานกับคูเมืองทางทิศตะวันตก ยาวประมาณ 150 เมตร รายละเอียดนี้ทำให้ผู้มาเยือนเข้าใจได้ว่าแนวกำแพงที่เห็นในปัจจุบันเป็นทั้งร่องรอยเก่าและงานอนุรักษ์สมัยใหม่ที่ทำขึ้นเพื่อรักษารูปแบบเดิมของเมือง

 

พื้นที่กำแพงเมืองมีความสัมพันธ์โดยตรงกับสนามหน้าเมือง ซึ่งตั้งอยู่นอกกำแพงเมืองด้านทิศเหนือ สนามหน้าเมืองเคยเป็นพื้นที่สำคัญของเมือง ใช้ประกอบกิจกรรมบ้านเมือง พิธีกรรม งานประเพณี และกิจกรรมสาธารณะของชาวนครมาอย่างยาวนาน การที่กำแพงเมือง คูเมือง สนามหน้าเมือง ศาลหลักเมือง หอพระสูง และสะพานนครน้อยตั้งอยู่ในบริเวณใกล้กัน ทำให้ย่านนี้เป็นหัวใจของการเดินเที่ยวเมืองเก่านครศรีธรรมราช

 

เมื่อยืนอยู่บริเวณกำแพงเมือง ผู้มาเยือนจะเห็นองค์ประกอบหลายชั้นของเมืองเก่าอย่างชัดเจน ด้านหนึ่งคือแนวกำแพงอิฐที่แสดงความแข็งแกร่งของป้อมปราการ อีกด้านหนึ่งคือคลองหน้าเมืองที่ทำหน้าที่เป็นคูเมือง และถัดออกไปคือสนามหน้าเมืองซึ่งเป็นพื้นที่กิจกรรมของชุมชน ลักษณะนี้ทำให้กำแพงเมืองไม่ได้เป็นโบราณสถานที่โดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบเมืองที่ยังอ่านได้จากภูมิทัศน์ปัจจุบัน

 

จุดเด่นของกำแพงเมืองคือผิวอิฐแดง แนวเชิงเทิน ใบเสมา และแนวกำแพงที่ทอดไปตามคูเมือง ความงามของสถานที่ไม่ได้อยู่ที่การตกแต่งหรูหรา แต่อยู่ที่ร่องรอยของเวลา สีของอิฐ ความหนาของกำแพง สัดส่วนของป้อม และความต่อเนื่องของแนวกำแพงกับคลองหน้าเมือง ผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์จะเห็นคุณค่าของโครงสร้างเหล่านี้ในฐานะหลักฐานของการป้องกันเมือง ส่วนผู้ที่ชอบถ่ายภาพจะได้มุมภาพที่สะท้อนบรรยากาศเมืองเก่าอย่างชัดเจน

 

กำแพงเมืองนครศรีธรรมราชเหมาะสำหรับการเดินชมแบบไม่เร่งรีบ เพราะพื้นที่ไม่กว้างมากแต่มีรายละเอียดจำนวนมาก ผู้มาเยือนสามารถเริ่มจากบริเวณสะพานนครน้อย มองแนวคูเมืองและกำแพงด้านทิศเหนือ จากนั้นเดินต่อไปตามถนนราชดำเนินและพื้นที่ริมคลองหน้าเมือง เพื่อสังเกตแนวกำแพง ป้อม ประตู และพื้นที่สาธารณะรอบสนามหน้าเมือง การเดินชมลักษณะนี้ช่วยให้เห็นภาพเมืองเก่าทั้งระบบมากกว่าการแวะถ่ายรูปเพียงจุดเดียว

 

ในเชิงประวัติศาสตร์ กำแพงเมืองเป็นหลักฐานของความสำคัญทางยุทธศาสตร์ของเมืองนครศรีธรรมราช เมืองนครเคยเป็นศูนย์กลางสำคัญของภาคใต้ มีบทบาททั้งด้านศาสนา การปกครอง และการติดต่อกับชุมชนชายฝั่งอ่าวไทย การมีแนวกำแพงและคูเมืองแสดงว่าเมืองต้องการระบบป้องกันที่ชัดเจน และมีการจัดการพื้นที่เมืองอย่างเป็นระเบียบ จึงไม่ใช่เมืองชุมชนธรรมดา แต่เป็นเมืองที่มีสถานะทางการเมืองและวัฒนธรรมสูง

 

กำแพงเมืองยังช่วยเชื่อมโยงเรื่องราวของนครศรีธรรมราชกับช่วงอยุธยาและรัตนโกสินทร์ตอนต้น แนวกำแพงในปัจจุบันเกี่ยวข้องกับการสร้างและซ่อมแซมหลายยุค ตั้งแต่การปรับปรุงครั้งใหญ่ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์ การซ่อมขึ้นใหม่ตามรูปเดิมในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ไปจนถึงการบูรณะในยุคปัจจุบัน พื้นที่นี้จึงเป็นหลักฐานที่บอกว่าคนแต่ละยุคให้ความสำคัญกับเมืองเก่าและพยายามรักษาแนวเมืองเดิมไว้ต่อเนื่อง

 

สำหรับผู้สนใจสถาปัตยกรรม กำแพงเมืองนครศรีธรรมราชเป็นตัวอย่างของโครงสร้างป้องกันเมืองที่ควรสังเกตอย่างละเอียด ทั้งการก่ออิฐถือปูน การยกแนวกำแพงบนสันเชิงเทินดิน การทำยอดกำแพงแบบใบเสมา และตำแหน่งป้อมบริเวณประตูเมือง องค์ประกอบเหล่านี้สะท้อนความรู้เชิงช่างและความต้องการทางการทหารในอดีต การเดินชมกำแพงจึงเป็นการอ่านประวัติศาสตร์ผ่านวัสดุและรูปทรง ไม่ใช่เพียงอ่านจากป้ายข้อมูล

 

สำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป กำแพงเมืองเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการทำความรู้จักตัวเมืองนครศรีธรรมราช เพราะอยู่ใกล้สถานที่สำคัญหลายแห่ง เช่น สนามหน้าเมือง ศาลหลักเมือง หอพระสูง ศาลาประดู่หก หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ และวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร การวางแผนเที่ยวจากกำแพงเมืองจึงช่วยให้เข้าใจลำดับพื้นที่ของเมืองเก่า จากกำแพงและคูเมืองด้านเหนือไปสู่แกนถนนราชดำเนินที่เชื่อมสถานที่สำคัญของเมือง

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการชมกำแพงเมืองคือช่วงเช้าและช่วงเย็น แสงอ่อนจะช่วยให้เห็นมิติของอิฐ ใบเสมา และคูเมืองได้ชัดเจน ช่วงกลางวันสามารถเข้าชมได้เช่นกัน แต่ควรเตรียมหมวกหรือร่มเนื่องจากเป็นพื้นที่กลางแจ้ง ส่วนช่วงค่ำแม้พื้นที่เป็นสถานที่เปิดริมถนนและเข้าถึงได้ แต่การชมรายละเอียดทางประวัติศาสตร์และการถ่ายภาพควรทำในช่วงที่มีแสงเพียงพอเพื่อความปลอดภัยและความชัดเจนของภาพ

 

การถ่ายภาพกำแพงเมืองควรเลือกมุมที่เห็นความสัมพันธ์ระหว่างกำแพง คลองหน้าเมือง และสนามหน้าเมือง มุมที่นิยมคือบริเวณด้านหน้ากำแพงที่เห็นตัวอักษรชื่อสถานที่ แนวกำแพงอิฐแดงบนเนินดิน และคูเมืองด้านหน้า ภาพเหล่านี้ช่วยสื่อสารภาพจำของเมืองนครศรีธรรมราชได้ดี เพราะแสดงทั้งประวัติศาสตร์ ความเขียวของพื้นที่เมือง และบรรยากาศเมืองเก่าที่อยู่ร่วมกับชีวิตประจำวันของคนปัจจุบัน

 

ผู้มาเยือนควรปฏิบัติต่อพื้นที่ด้วยความเคารพ ไม่ปีนป่ายกำแพง ไม่ขีดเขียน ไม่แกะหรือหยิบอิฐและชิ้นส่วนใด ๆ ไม่ทิ้งขยะ และไม่จอดรถกีดขวางการจราจร เพราะกำแพงเมืองเป็นทั้งโบราณสถานและพื้นที่เมืองที่มีผู้คนใช้งานจริง การดูแลรักษาโบราณสถานกลางเมืองต้องอาศัยความร่วมมือของผู้มาเยือนและคนในพื้นที่ เพื่อให้กำแพงเมืองยังคงเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สมบูรณ์ต่อไป

 

การเดินทาง ไปกำแพงเมืองนครศรีธรรมราชสะดวกมากจากใจกลางเมือง หากเริ่มจากแยกท่าวังให้มุ่งหน้าไปทางสนามหน้าเมือง ผ่านสำนักงานเทศบาลนครนครศรีธรรมราชและสถานีตำรวจภูธรนครศรีธรรมราช แล้วตรงไปผ่านสนามหน้าเมืองและสะพานนครน้อย จะสังเกตเห็นแนวกำแพงเมืองทอดยาวไปตามคูเมืองทั้ง 2 ฝั่งของถนน บริเวณนี้สามารถเดินเท้าจากสนามหน้าเมืองหรือศาลหลักเมืองได้สะดวก และเหมาะกับการจัดเส้นทางเดินเที่ยวเมืองเก่าแบบครึ่งวัน

 

ผู้ที่เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวสามารถใช้ถนนราชดำเนินเป็นเส้นทางหลัก แล้วหาที่จอดรถตามพื้นที่ที่อนุญาตบริเวณสนามหน้าเมืองหรือจุดใกล้เคียง ผู้ที่เดินทางด้วยรถไฟสามารถเริ่มจากสถานีรถไฟนครศรีธรรมราช ต่อรถสองแถว รถแท็กซี่ท้องถิ่น หรือรถรับจ้างเข้าสู่สนามหน้าเมืองได้ในเวลาไม่นาน ส่วนผู้ที่มาจากสนามบินนครศรีธรรมราชสามารถใช้รถรับจ้างหรือรถเช่าเข้าสู่ตัวเมือง แล้วแวะชมกำแพงเมืองก่อนต่อไปยังวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารหรือย่านท่าวังได้

 

ในเชิงการจัดเส้นทางเที่ยว กำแพงเมืองสามารถเชื่อมกับสถานที่ใกล้เคียงได้หลายแบบ หากต้องการเที่ยวประวัติศาสตร์เมืองเก่า สามารถเริ่มที่กำแพงเมือง สนามหน้าเมือง ศาลหลักเมือง หอพระสูง ศาลาประดู่หก หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ และจบที่วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร หากต้องการเดินแบบสบาย ๆ สามารถเริ่มจากสนามหน้าเมือง เดินชมกำแพง ถ่ายภาพริมคูเมือง แล้วไปนั่งพักหรือรับประทานอาหารในย่านท่าวังหรือร้านอาหารใกล้ศาลากลาง

 

ค่าเข้าชมกำแพงเมืองไม่มีการเก็บค่าผ่านประตู เนื่องจากเป็นโบราณสถานกลางแจ้งริมถนนและคูเมือง ผู้มาเยือนสามารถเดินชมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย อย่างไรก็ตาม หากต้องการเข้าชมสถานที่อื่นในเส้นทางเดียวกัน เช่น พิพิธภัณฑ์หรือแหล่งเรียนรู้เฉพาะแห่ง ควรตรวจสอบเวลาเปิดทำการของสถานที่นั้นแยกต่างหาก เพราะแต่ละแห่งมีข้อกำหนดไม่เหมือนกำแพงเมืองซึ่งเป็นพื้นที่เปิดกลางเมือง

 

กำแพงเมืองนครศรีธรรมราชเป็นสถานที่ที่เหมาะกับทั้งนักท่องเที่ยวไทยและชาวต่างชาติ เพราะอธิบายตัวตนของเมืองนครได้อย่างกระชับและชัดเจน ชาวต่างชาติจะมองเห็นองค์ประกอบของเมืองเก่าแบบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีคูเมืองและกำแพง ส่วนคนไทยจะเข้าใจความสำคัญของนครศรีธรรมราชในฐานะเมืองประวัติศาสตร์ของภาคใต้ที่มีความต่อเนื่องมายาวนาน การมาเยือนกำแพงเมืองจึงเป็นการเริ่มต้นอ่านเมืองนครจากโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของเมืองเก่า

 

อีกเสน่ห์ของกำแพงเมืองคือการอยู่ร่วมกับชีวิตประจำวันของคนเมือง กำแพงไม่ได้ถูกแยกออกไปอยู่ในเขตโบราณสถานปิด แต่ตั้งอยู่ริมถนนใหญ่ ใกล้สนาม หน้าเมือง ศาลหลักเมือง ร้านอาหาร โรงแรม หน่วยงานราชการ และย่านการค้า ผู้มาเยือนจึงได้เห็นว่าโบราณสถานไม่ใช่สิ่งที่อยู่ห่างไกลจากชีวิตปัจจุบัน แต่เป็นส่วนหนึ่งของเมืองที่ยังมีคนเดินผ่าน ใช้ถนน ทำกิจกรรม และถ่ายภาพร่วมกับมรดกทางประวัติศาสตร์อยู่ทุกวัน

 

เมื่อพิจารณาทั้งด้านประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ สถาปัตยกรรม และการใช้งานเมืองปัจจุบัน กำแพงเมืองนครศรีธรรมราชคือหนึ่งในจุดหมายสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม ผู้มาเยือนจะได้เห็นร่องรอยกำแพงอิฐ คูเมือง ป้อม ประตูเมือง สนามหน้าเมือง และแกนถนนราชดำเนินที่เชื่อมเมืองเก่าทั้งระบบ สถานที่แห่งนี้อาจใช้เวลาเดินชมไม่นาน แต่ให้ความเข้าใจต่อเมืองนครศรีธรรมราชได้ลึกและครบถ้วน เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการเริ่มต้นทริปเมืองประวัติศาสตร์ของภาคใต้

 

 

ตอบ: กำแพงเมืองนครศรีธรรมราชตั้งอยู่ริมถนนราชดำเนิน ใกล้สนามหน้าเมือง คลองหน้าเมือง และสะพานนครน้อย ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เป็นโบราณสถานกลางแจ้งริมถนนที่เดินชมได้ตลอด 24 ชั่วโมง แต่ช่วงที่เหมาะที่สุดคือ 06.00 – 18.30 น.

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถเดินชมและถ่ายภาพได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

 

ตอบ: เป็นโบราณสถานที่แสดงระบบป้องกันเมืองเก่านครศรีธรรมราช มีแนวกำแพง คูเมือง ประตูเมือง ป้อม เชิงเทิน และผังเมืองที่สะท้อนความสำคัญของนครศรีธรรมราชในอดีต

 

ตอบ: แนวกำแพงปัจจุบันเกี่ยวข้องกับการสร้างและปรับปรุงในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ราว พ.ศ. 2229 และได้รับการซ่อมแซมบูรณะต่อเนื่องในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์และยุคปัจจุบัน

 

ตอบ: ควรชมแนวกำแพงด้านทิศเหนือ ป้อมประตูชัยเหนือหรือประตูชัยศักดิ์ คูเมืองด้านเหนือหรือคลองหน้าเมือง สะพานนครน้อย และพื้นที่สนามหน้าเมืองที่เชื่อมต่อกับกำแพง

 

ตอบ: จากแยกท่าวังให้มุ่งหน้าไปทางสนามหน้าเมือง ผ่านสำนักงานเทศบาลนครนครศรีธรรมราชและสถานีตำรวจภูธรนครศรีธรรมราช ตรงไปผ่านสนามหน้าเมืองและสะพานนครน้อย จะเห็นแนวกำแพงเมืองทอดยาวตามคูเมือง

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่สนามหน้าเมือง ศาลหลักเมือง หอพระสูง ศาลาประดู่หก หอพระอิศวร หอพระนารายณ์ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราชได้