พระพุทธสิหิงค์

วันเปิดทำการ: วันจันทร์ – วันศุกร์

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.

 

พระพุทธสิหิงค์ นครศรีธรรมราช ประดิษฐานอยู่ภายในหอพระพุทธสิหิงค์ ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราชและศาลจังหวัดนครศรีธรรมราช นับเป็นหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำคัญที่สุดของเมืองนคร เพราะเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองที่ชาวนครศรีธรรมราชเคารพสักการะมาอย่างยาวนาน หอพระแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงอาคารสำหรับประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญ แต่เป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงประวัติเมือง การปกครองสมัยเจ้าพระยานคร ความศรัทธาของผู้คน และประเพณีสงกรานต์ที่ยังคงมีความหมายต่อชาวนครศรีธรรมราชในปัจจุบัน

 

พระพุทธสิหิงค์เมืองนครเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขัดสมาธิเพชร แบบที่เรียกกันในท้องถิ่นว่าแบบขนมต้ม มีพระพักตร์กลม อมยิ้ม พระอุระอวบอ้วน หล่อด้วยสัมฤทธิ์และปิดทอง หน้าตักกว้างประมาณ 14 นิ้ว สูงประมาณ 16.8 นิ้ว แม้ขนาดขององค์พระจะไม่ใหญ่โต แต่ความสำคัญทางศรัทธาและประวัติศาสตร์มีน้ำหนักมาก เพราะชาวนครศรีธรรมราชถือว่าเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง เป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน และเป็นองค์พระที่ปรากฏอยู่ในประเพณีสำคัญของเมืองมาอย่างต่อเนื่อง

 

หอพระพุทธสิหิงค์เดิมเป็นหอพระประจำวังของเจ้าพระยานคร (น้อย) หรือผู้ปกครองเมืองนครศรีธรรมราชในอดีต การที่หอพระตั้งอยู่ใกล้ศาลากลางจังหวัดและพื้นที่ราชการสำคัญ ทำให้สถานที่แห่งนี้มีความหมายทั้งในฐานะศาสนสถานและสัญลักษณ์ของเมือง หอพระจึงสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา พระพุทธรูปคู่เมือง และโครงสร้างการปกครองของนครศรีธรรมราชในช่วงที่เมืองนครยังมีฐานะเป็นศูนย์กลางอำนาจสำคัญของภาคใต้

 

ภายในหอพระพุทธสิหิงค์แบ่งออกเป็น 2 ตอน ตอนหน้าเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์ พร้อมด้วยพระลากเงินและพระลากทอง ซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมและความศรัทธาของเมืองนคร ส่วนตอนหลังเป็นที่บรรจุอัฐิของสกุล ณ นคร การจัดพื้นที่เช่นนี้ทำให้หอพระพุทธสิหิงค์มีความหมายมากกว่าห้องประดิษฐานพระพุทธรูป เพราะเป็นพื้นที่ซึ่งรวมทั้งพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง เครื่องหมายแห่งศรัทธา และความทรงจำของตระกูลผู้มีบทบาทในประวัติศาสตร์นครศรีธรรมราชไว้ในสถานที่เดียวกัน

 

พระพุทธสิหิงค์เป็นชื่อที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์พุทธศิลป์ไทย เพราะในประเทศไทยมีพระพุทธสิหิงค์ที่ได้รับการกล่าวถึงอย่างแพร่หลายใน 3 เมืองสำคัญ ได้แก่ พระที่นั่งพุทไธศวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพมหานคร วัดพระสิงห์ จังหวัดเชียงใหม่ และหอพระพุทธสิหิงค์ จังหวัดนครศรีธรรมราช ความเชื่อเรื่องพระพุทธสิหิงค์ทั้ง 3 องค์ทำให้พระพุทธสิหิงค์เมืองนครอยู่ในวงความศรัทธาระดับประเทศ ไม่ได้เป็นเพียงพระพุทธรูปท้องถิ่น แต่เป็นองค์พระที่มีชื่ออยู่ในความทรงจำของพุทธศาสนิกชนไทยมาอย่างยาวนาน

 

ลักษณะทางพุทธศิลป์ของพระพุทธสิหิงค์นครศรีธรรมราชมีความน่าสนใจมาก องค์พระประทับขัดสมาธิเพชรในท่ามารวิชัย พระวรกายได้สัดส่วน พระพักตร์กลมอิ่ม มีรอยยิ้มสงบ และมีลักษณะอ่อนโยนแบบพระพุทธรูปที่ให้ความรู้สึกเมตตา คำอธิบายว่าเป็นแบบขนมต้มสะท้อนการเรียกขานของผู้คนที่มองเห็นลักษณะป้อม อิ่ม และกลมมนขององค์พระอย่างเป็นกันเอง นี่คือจุดที่ทำให้พระพุทธสิหิงค์เมืองนครมีทั้งความงามทางศิลปะและความใกล้ชิดกับภาษาชุมชน

 

ความศรัทธาต่อพระพุทธสิหิงค์ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การเข้ากราบไหว้ในวันปกติ แต่มีความเด่นชัดมากในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของนครศรีธรรมราช ทุกปีจะมีการอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์ออกมาให้ประชาชนได้สักการะและสรงน้ำเพื่อความเป็นสิริมงคล ประเพณีนี้สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพระคู่เมืองกับประชาชนอย่างชัดเจน เพราะในช่วงสงกรานต์ ผู้คนไม่ได้มาเพียงเพื่อทำบุญรับปีใหม่ไทย แต่ยังมาเพื่อเชื่อมโยงตนเองกับศรัทธาของเมืองและขอพรให้ชีวิตสงบ ร่มเย็น และเป็นมงคล

 

ประเพณีสรงน้ำพระพุทธสิหิงค์ในวันสงกรานต์เป็นช่วงเวลาที่ทำให้หอพระพุทธสิหิงค์มีชีวิตชีวามากเป็นพิเศษ ภาพของประชาชนที่มาร่วมสรงน้ำ แสดงความเคารพ และน้อมจิตระลึกถึงพระพุทธคุณ ทำให้เห็นว่าพระพุทธสิหิงค์ยังคงเป็นศูนย์กลางทางใจของคนเมืองนครอย่างแท้จริง ในเชิงวัฒนธรรม ประเพณีนี้ช่วยสืบทอดทั้งคติการไหว้พระคู่เมือง พิธีสรงน้ำพระในวันปีใหม่ไทย และความรู้สึกเป็นเจ้าของมรดกเมืองของประชาชน

 

สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์เมืองนคร หอพระพุทธสิหิงค์เป็นสถานที่ที่ควรอยู่ในเส้นทางเดียวกับศาลากลางจังหวัด ศาลจังหวัด กำแพงเมืองเก่า ศาลหลักเมือง วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช เพราะพื้นที่เหล่านี้ช่วยให้เข้าใจเมืองนครในหลายมิติ ทั้งศาสนา การปกครอง โบราณวัตถุ ศิลปกรรม และการจัดวางพื้นที่เมืองเก่า หอพระพุทธสิหิงค์เป็นจุดเล็กแต่มีความหมายสูง เพราะเชื่อมอดีตของวังเจ้าพระยานครเข้ากับความศรัทธาของประชาชนในปัจจุบัน

 

สิ่งที่ควรสังเกตเมื่อเข้าชมหอพระพุทธสิหิงค์คือบรรยากาศของอาคารที่มีความสงบและเป็นทางการมากกว่าสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป เนื่องจากตั้งอยู่ในพื้นที่ราชการและใกล้ศาลจังหวัด ผู้มาเยือนจึงควรใช้ความสำรวมเป็นพิเศษ แต่งกายสุภาพ งดส่งเสียงดัง และไม่รบกวนผู้ที่มากราบไหว้ การเข้าชมควรเน้นการสักการะพระพุทธสิหิงค์และการเรียนรู้ประวัติสถานที่ มากกว่าการเดินชมแบบเร่งรีบ

 

พระลากเงินและพระลากทองที่ประดิษฐานอยู่ในหอพระเป็นองค์ประกอบสำคัญอีกส่วนหนึ่งของสถานที่ แม้ผู้คนจำนวนมากจะรู้จักหอพระแห่งนี้จากชื่อพระพุทธสิหิงค์เป็นหลัก แต่พระลากเงินและพระลากทองสะท้อนมิติของพิธีกรรมและศรัทธาของเมืองนครที่มีความหลากหลาย พระพุทธรูปเหล่านี้ช่วยเสริมความเข้าใจว่าหอพระพุทธสิหิงค์ไม่ใช่เพียงที่ประดิษฐานพระพุทธรูปองค์เดียว แต่เป็นพื้นที่ที่รวบรวมปูชนียวัตถุสำคัญหลายรายการของเมืองไว้ร่วมกัน

 

ส่วนหลังของหอพระซึ่งเป็นที่บรรจุอัฐิของสกุล ณ นคร มีความสำคัญในเชิงประวัติศาสตร์ตระกูลและประวัติเมือง สกุล ณ นครเกี่ยวข้องกับเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชและบทบาททางการปกครองในอดีต การที่อัฐิของสกุลนี้อยู่ภายในหอพระจึงทำให้สถานที่แห่งนี้เป็นพื้นที่ซ้อนทับระหว่างศรัทธาทางพระพุทธศาสนาและความทรงจำของตระกูลผู้มีบทบาทต่อเมือง ผู้มาเยือนที่เข้าใจบริบทนี้จะมองหอพระพุทธสิหิงค์ได้ลึกกว่าการเป็นสถานที่ไหว้พระทั่วไป

 

ในเชิงการท่องเที่ยว หอพระพุทธสิหิงค์เหมาะกับผู้ที่ต้องการชมสถานที่สำคัญในตัวเมืองนครศรีธรรมราชแบบใช้เวลาไม่มาก แต่ได้สาระทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมสูง สามารถใช้เวลาประมาณ 30 นาทีในการเข้าสักการะและชมพื้นที่โดยรอบ จากนั้นจึงเดินทางต่อไปยังสถานที่สำคัญใกล้เคียง เนื่องจากตั้งอยู่ใจกลางเมือง การเดินทางจึงสะดวกทั้งด้วยรถส่วนตัว รถรับจ้าง และรถสองแถวท้องถิ่น

 

การเดินทาง ไปหอพระพุทธสิหิงค์สามารถเดินทางด้วยรถสองแถวสายหัวถนน–สนามกีฬา หรือเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวมายังพื้นที่ศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช หอพระตั้งอยู่ระหว่างศาลากลางจังหวัดและศาลจังหวัด หากเดินทางจากย่านตัวเมืองสามารถใช้ถนนราชดำเนินเป็นแกนหลัก แล้วเข้าสู่พื้นที่ราชการใจกลางเมือง การใช้แผนที่นำทางค้นหาคำว่า “หอพระพุทธสิหิงค์ นครศรีธรรมราช” จะช่วยให้เข้าถึงตำแหน่งได้ง่ายขึ้น

 

เนื่องจากหอพระพุทธสิหิงค์เปิดในวันจันทร์ถึงวันศุกร์ เวลา 08.30 – 16.30 น. ผู้มาเยือนควรวางแผนให้ตรงกับวันทำการ หากต้องการเดินทางในช่วงสงกรานต์ควรตรวจตารางกิจกรรมประจำปีของจังหวัดก่อน เพราะช่วงอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์และพิธีสรงน้ำอาจมีการจัดกิจกรรมพิเศษ เส้นทางบางช่วงในเมืองอาจคึกคักกว่าวันปกติ และพื้นที่รอบหอพระอาจมีประชาชนเข้าร่วมสักการะมากขึ้น

 

การเข้าชมหอพระควรรักษามารยาทของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และสถานที่ราชการควบคู่กัน ผู้มาเยือนควรถอดหมวกเมื่อเข้าใกล้พื้นที่สักการะ แต่งกายสุภาพ ไม่ใช้เสียงดัง ไม่สัมผัสองค์พระหรือปูชนียวัตถุโดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่ถ่ายภาพในมุมที่ไม่เหมาะสม หากมีเจ้าหน้าที่ดูแลพื้นที่ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด เพื่อรักษาความสงบและความเหมาะสมของสถานที่

 

เส้นทางเที่ยวรอบหอพระพุทธสิหิงค์สามารถจัดเป็นเส้นทางวัฒนธรรมใจกลางเมืองนครได้อย่างลงตัว เริ่มจากหอพระพุทธสิหิงค์เพื่อสักการะพระคู่เมือง จากนั้นไปศาลหลักเมืองนครศรีธรรมราช ชมกำแพงเมืองเก่า ต่อไปยังวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร และปิดท้ายที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราชหรือบ้านหนังตะลุงสุชาติ ทรัพย์สิน เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเข้าใจนครศรีธรรมราชในมิติของพระพุทธศาสนา ประวัติเมือง ศิลปกรรม และวัฒนธรรมพื้นบ้านภาคใต้

 

หอพระพุทธสิหิงค์จึงเป็นสถานที่ที่ควรค่าแก่การบันทึกไว้ในเส้นทางท่องเที่ยวของนครศรีธรรมราช เพราะเป็นพื้นที่ขนาดกะทัดรัดแต่มีสาระหนาแน่น ทั้งพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง หอพระประจำวังเจ้าพระยานคร พระลากเงิน พระลากทอง อัฐิสกุล ณ นคร และประเพณีสงกรานต์ที่อัญเชิญพระพุทธสิหิงค์ออกให้ประชาชนได้สรงน้ำ ความสำคัญของสถานที่นี้ไม่ได้อยู่ที่ความใหญ่โต แต่อยู่ที่บทบาทในฐานะศูนย์รวมศรัทธาและความทรงจำของเมืองนครที่ยังคงดำรงอยู่ในใจผู้คนอย่างต่อเนื่อง

 

 

ตอบ: พระพุทธสิหิงค์ประดิษฐานอยู่ภายในหอพระพุทธสิหิงค์ ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราชและศาลจังหวัดนครศรีธรรมราช

 

ตอบ: หอพระพุทธสิหิงค์เปิดให้เข้าชมวันจันทร์ – วันศุกร์ เวลา 08.30 – 16.30 น.

 

ตอบ: เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขัดสมาธิเพชร แบบขนมต้ม หล่อด้วยสัมฤทธิ์ ปิดทอง พระพักตร์กลม อมยิ้ม หน้าตักกว้างประมาณ 14 นิ้ว สูงประมาณ 16.8 นิ้ว

 

ตอบ: ตอนหน้าประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์ พระลากเงิน และพระลากทอง ส่วนตอนหลังเป็นที่บรรจุอัฐิของสกุล ณ นคร

 

ตอบ: ทุกวันสงกรานต์จะมีการอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์ออกให้ประชาชนได้สักการะและสรงน้ำเพื่อความเป็นสิริมงคล

 

ตอบ: สามารถเดินทางด้วยรถสองแถวสายหัวถนน–สนามกีฬา หรือใช้รถยนต์ส่วนตัวมายังพื้นที่ศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช หอพระตั้งอยู่ระหว่างศาลากลางจังหวัดและศาลจังหวัด

 

ตอบ: เหมาะกับการไหว้พระ สักการะพระคู่บ้านคู่เมือง ศึกษาประวัติเมืองนครศรีธรรมราช และจัดรวมในเส้นทางเที่ยวเมืองเก่านครศรีธรรมราช

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับศาลหลักเมืองนครศรีธรรมราช กำแพงเมืองเก่า วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช และบ้านหนังตะลุงสุชาติ ทรัพย์สินได้