อุทยานแห่งชาติคลองเพรา

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.00 - 18.00 น.

 

อุทยานแห่งชาติคลองเพรา เป็นชื่อเดิมของพื้นที่ที่ปัจจุบันอยู่ภายใต้ชื่อ อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว ครอบคลุมผืนป่าภาคใต้ฝั่งตะวันตกต่อเนื่องระหว่างจังหวัดระนองและจังหวัดชุมพร โดยฝั่งชุมพรมีจุดท่องเที่ยวสำคัญคือ น้ำตกคลองเพรา หรือ น้ำตกทับช้าง ตั้งอยู่ในตำบลตะโก อำเภอทุ่งตะโก เป็นน้ำตกขนาดใหญ่กลางป่าที่มีน้ำไหลตลอดปี มีหลายชั้น และชั้นที่โดดเด่นที่สุดคือชั้นที่ 3 ซึ่งสายน้ำตกจากหน้าผาหินสูงลงสู่อ่างน้ำใสเย็นด้านล่าง พื้นที่นี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติแบบจริงจัง เดินเส้นทางน้ำตก เล่นน้ำในจุดปลอดภัย ถ่ายภาพป่าดิบชื้น กางเต็นท์ และสัมผัสบรรยากาศน้ำตกที่ยังมีความเป็นธรรมชาติสูง การเดินทางจากสี่แยกปฐมพรใช้ทางหลวงหมายเลข 41 สายชุมพร-สุราษฎร์ธานี มุ่งหน้าทางอำเภอทุ่งตะโกและอำเภอหลังสวน ก่อนแยกเข้าสู่เส้นทางบ้านเหมืองในกูดไปยังหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ นง.1 น้ำตกคลองเพรา

 

อุทยานแห่งชาติคลองเพรา เป็นชื่อที่ปรากฏในข้อมูลท่องเที่ยวรุ่นเก่าของจังหวัดชุมพร โดยระบุว่าเป็นพื้นที่อนุรักษ์ขนาดใหญ่ที่อยู่ระหว่างการดำเนินการประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดชุมพรและจังหวัดระนอง ต่อมาพื้นที่ดังกล่าวได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติภายใต้ชื่อ อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว ทำให้การเขียนถึงสถานที่นี้ในปัจจุบันควรอธิบายให้ชัดว่า “คลองเพรา” คือชื่อเดิมและเป็นชื่อที่ยังคงมีความสำคัญในฐานะจุดท่องเที่ยวฝั่งชุมพร โดยเฉพาะน้ำตกคลองเพราหรือน้ำตกทับช้าง ส่วนชื่อทางการของอุทยานในระบบปัจจุบันคืออุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว

 

ความสำคัญของพื้นที่นี้อยู่ที่การเป็นผืนป่าขนาดใหญ่เชื่อมต่อแนวเทือกเขาระหว่างระนองกับชุมพร ลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อนทอดตัวยาวในแนวเหนือ-ใต้ มีป่าดิบชื้น แหล่งต้นน้ำ ลำธาร น้ำตก และพื้นที่ป่าที่เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่า พื้นที่ฝั่งระนองมีน้ำตกหงาวเป็นแลนด์มาร์กสำคัญ ส่วนพื้นที่ฝั่งชุมพรมีน้ำตกคลองเพราเป็นจุดท่องเที่ยวเด่นของอำเภอทุ่งตะโก การทำความเข้าใจอุทยานแห่งชาติคลองเพราจึงต้องมองในสองระดับ ระดับแรกคือภาพรวมของอุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวซึ่งเป็นพื้นที่อนุรักษ์ข้ามจังหวัด และระดับที่สองคือพื้นที่น้ำตกคลองเพราในฝั่งชุมพรซึ่งเป็นจุดหมายหลักสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางจากจังหวัดชุมพร

 

น้ำตกคลองเพรา หรือที่คนจำนวนมากเรียกว่า น้ำตกทับช้าง เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่กลางป่าในอำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร ลักษณะเด่นคือมีน้ำไหลตลอดปีและมีหลายชั้น เส้นทางการเที่ยวมีเอกลักษณ์กว่าน้ำตกทั่วไป เพราะเริ่มจากบริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ แล้วเดินตัดลงเชิงเขาไปยังชั้นล่างของน้ำตก จากนั้นจึงเที่ยวไล่จากชั้นที่อยู่ด้านล่างขึ้นไปยังชั้นบนหรือชมตามลำดับเส้นทางที่เจ้าหน้าที่และสภาพพื้นที่อนุญาต บางช่วงเป็นทางเดินลงเขาที่เดินไปง่าย แต่ขากลับต้องออกแรงมากขึ้นเพราะเป็นช่วงเดินขึ้นเขา จึงควรประเมินสภาพร่างกายก่อนลงไปยังชั้นน้ำตก

 

จุดที่ได้รับการกล่าวถึงมากที่สุดของน้ำตกคลองเพราคือชั้นที่ 3 ซึ่งเป็นชั้นที่สายน้ำทิ้งตัวจากหน้าผาหินลงมาอย่างงดงาม น้ำกระทบโขดหินจนเกิดละอองน้ำฟุ้งกระจาย ทำให้บริเวณด้านล่างเย็นสดชื่นและมีแอ่งน้ำใส นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมใช้จุดนี้เป็นจุดถ่ายภาพและพักผ่อน เพราะให้ภาพของน้ำตกที่สมบูรณ์ทั้งความสูงของผาหิน ความแรงของสายน้ำ ความเขียวของป่า และความใสของแอ่งน้ำด้านล่าง

 

แม้น้ำตกคลองเพราจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่สวยงาม แต่ต้องเข้าใจว่านี่ไม่ใช่น้ำตกที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกหนาแน่นแบบแหล่งท่องเที่ยวในเมือง บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ มีพื้นที่กางเต็นท์ แต่ไม่มีร้านอาหารและที่พักถาวรพร้อมบริการครบทุกอย่าง นักท่องเที่ยวที่ต้องการพักแรมต้องเตรียมอุปกรณ์กางเต็นท์ เสบียงอาหาร น้ำดื่ม ไฟฉาย ยาประจำตัว ถุงขยะ และของใช้จำเป็นด้วยตนเอง การเที่ยวที่นี่จึงเหมาะกับผู้ที่เข้าใจธรรมชาติและพร้อมดูแลตนเองในพื้นที่ป่ามากกว่านักท่องเที่ยวที่ต้องการความสะดวกแบบรีสอร์ต

 

เสน่ห์ของน้ำตกคลองเพราอยู่ที่ความเป็นน้ำตกกลางป่าที่ยังให้ความรู้สึกเงียบ ลึก และจริงจัง เส้นทางเข้าไปยังน้ำตกในอดีตเคยยากลำบาก ใช้เวลานานและเหมาะกับนักท่องเที่ยวสายผจญภัย ปัจจุบันการเดินทางสะดวกขึ้นกว่าเดิม แต่บางช่วงของเส้นทางยังต้องใช้ความระมัดระวัง โดยเฉพาะทางชัน ทางคดเคี้ยว และช่วงลูกรังใกล้หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ ผู้ขับรถควรใช้รถสภาพพร้อม ไม่ขับเร็ว ไม่ประมาท และควรเดินทางในช่วงกลางวันเพื่อให้เห็นเส้นทางชัดเจน

 

ระบบนิเวศโดยรอบน้ำตกคลองเพราเป็นป่าดิบชื้นที่ได้รับความชุ่มชื้นสูงจากฝนและลำธาร ต้นไม้ใหญ่ เฟิร์น มอส เถาวัลย์ พืชริมน้ำ และไม้พื้นล่างช่วยสร้างบรรยากาศเขียวทึบและเย็นชื้นตลอดเส้นทาง เสียงน้ำไหล เสียงแมลง และเสียงนกทำให้พื้นที่นี้เหมาะกับการพักใจและสังเกตธรรมชาติ ผู้ที่สนใจถ่ายภาพธรรมชาติจะได้มุมหลากหลาย ทั้งสายน้ำ โขดหิน แอ่งน้ำ ต้นไม้ใหญ่ และละอองน้ำที่กระจายอยู่รอบน้ำตก

 

น้ำตกคลองเพราเหมาะกับกิจกรรมเล่นน้ำในบางจุด แต่การลงเล่นน้ำต้องยึดความปลอดภัยเป็นหลัก เพราะน้ำตกในหุบเขามีทั้งพื้นหินลื่น แอ่งน้ำลึก กระแสน้ำเปลี่ยนตามฤดูกาล และความเสี่ยงจากฝนตกบนต้นน้ำ แม้น้ำด้านล่างจะดูใสและเย็น แต่ไม่ควรลงเล่นในจุดที่ไม่แน่ใจระดับความลึก ไม่ควรกระโดดจากโขดหิน และไม่ควรลงเล่นน้ำเมื่อฝนตกหนัก น้ำขุ่น หรือเห็นสัญญาณน้ำป่า การเล่นน้ำควรอยู่ในพื้นที่ที่ปลอดภัยและอยู่ภายใต้คำแนะนำของเจ้าหน้าที่

 

พื้นที่นี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวแบบครึ่งวันหรือเต็มวัน หากต้องการแวะชมและเล่นน้ำเพียงบางจุด ควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมงสำหรับเดินลงไปยังน้ำตก พักผ่อน และเดินกลับขึ้นมา หากต้องการถ่ายภาพหรือสำรวจหลายชั้นควรเผื่อเวลามากกว่านั้น และควรเริ่มเที่ยวตั้งแต่เช้าหรือช่วงสาย ไม่ควรเริ่มเดินลงน้ำตกช่วงเย็น เพราะเส้นทางป่าและทางขึ้นกลับอาจมืดเร็ว ทำให้เดินลำบากและเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ

 

การเดินทาง ไปพื้นที่น้ำตกคลองเพราฝั่งชุมพร จากสี่แยกปฐมพรใช้ทางหลวงหมายเลข 41 สายชุมพร-สุราษฎร์ธานี มุ่งหน้าลงใต้ประมาณ 55 กิโลเมตร แล้วแยกขวาบริเวณช่วงกิโลเมตรที่ 57-58 ก่อนถึงอำเภอหลังสวน เข้าสู่เส้นทางบ้านเหมืองในกูดประมาณ 12-14 กิโลเมตร จากนั้นมีช่วงทางลูกรังอีกประมาณ 1-3 กิโลเมตรเข้าสู่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ นง.1 น้ำตกคลองเพรา ระยะทางรวมอาจแตกต่างตามจุดเริ่มต้นและเส้นทางที่ใช้ ผู้ที่ไม่คุ้นพื้นที่ควรตรวจแผนที่และสอบถามสภาพทางกับหน่วยงานพื้นที่ก่อนเดินทาง

 

ข้อมูลต้นฉบับระบุเส้นทางจากสี่แยกปฐมพร ใช้ทางหลวงหมายเลข 41 ประมาณ 55 กิโลเมตร แล้วแยกขวาตรงกิโลเมตรที่ 57 ตรงข้ามทางเข้าบ้านน้ำจืดไปอีกประมาณ 15 กิโลเมตร ข้อมูลรุ่นใหม่จากแหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่นระบุจุดเข้าใกล้เคียงกันในช่วงกิโลเมตรที่ 57-58 และระบุเส้นทางเข้าบ้านเหมืองในกูดก่อนถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ จึงสามารถสรุปได้ว่าการเดินทางหลักยังคงใช้ทางหลวงหมายเลข 41 เป็นแกน แต่ควรตรวจจุดเลี้ยวจริงในวันเดินทางด้วยแผนที่ปัจจุบัน เพราะป้าย เส้นทางย่อย และสภาพถนนอาจเปลี่ยนแปลงตามการปรับปรุงพื้นที่

 

จุดท่องเที่ยวที่ข้อมูลดั้งเดิมเคยระบุว่าอยู่ในอุทยานแห่งชาติคลองเพรา ได้แก่ น้ำตกคลองเพรา ถ้ำธารลอดใหญ่ ถ้ำธารลอดเล็ก น้ำตกท้ายเหมือง และแหล่งธรรมชาติอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม ในการจัดบทความปัจจุบันควรเน้นน้ำตกคลองเพราเป็นจุดหลักของฝั่งชุมพร เพราะเป็นข้อมูลที่มีแหล่งยืนยันร่วมสมัยมากที่สุด ส่วนถ้ำธารลอดใหญ่ ถ้ำธารลอดเล็ก และน้ำตกท้ายเหมืองควรกล่าวในฐานะจุดธรรมชาติที่เคยปรากฏในข้อมูลเดิมของพื้นที่คลองเพรา โดยไม่ใส่รายละเอียดลึกเกินแหล่งที่ตรวจสอบได้ เพื่อหลีกเลี่ยงการนำข้อมูลของพื้นที่อื่นมาปะปน

 

ฤดูกาลที่เหมาะกับน้ำตกคลองเพราคือช่วงที่มีน้ำเพียงพอแต่ไม่อยู่ในภาวะฝนหนักต่อเนื่อง ช่วงหลังฝนใหม่ ๆ ธรรมชาติจะเขียวสดและน้ำตกมีพลังมาก แต่ก็ต้องระวังน้ำหลากและพื้นลื่น ช่วงหน้าแล้งน้ำยังคงมีให้ชมเพราะน้ำตกมีน้ำตลอดปี แต่อาจน้อยกว่าช่วงฤดูฝน การเลือกช่วงเดินทางจึงควรพิจารณาทั้งความสวยของน้ำตกและความปลอดภัย ไม่ควรฝืนเข้าพื้นที่เมื่อมีประกาศเตือนฝนตกหนักหรือเส้นทางไม่พร้อม

 

ข้อควรเตรียมก่อนเดินทาง ได้แก่ รองเท้าที่เหมาะกับทางเปียกและทางดิน เสื้อผ้าแห้งง่าย ผ้าขนหนู น้ำดื่ม อาหารเบา ๆ ยาประจำตัว ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์หรือกล้อง ไฟฉาย และถุงสำหรับนำขยะกลับออกไป หากมีแผนกางเต็นท์ต้องเตรียมเต็นท์ แผ่นรองนอน ถุงนอน อุปกรณ์ทำอาหาร และอาหารให้ครบ เพราะพื้นที่ไม่มีร้านค้าหรือร้านอาหารรองรับเหมือนแหล่งท่องเที่ยวในเมือง

 

การเที่ยวในเขตอุทยานฯ ต้องให้ความสำคัญกับกติกาการอนุรักษ์ ไม่เก็บพืช ไม่จับสัตว์ ไม่ทิ้งขยะ ไม่ใช้สบู่หรือแชมพูในลำธาร ไม่ส่งเสียงดังรบกวนสัตว์ป่า ไม่ก่อไฟในจุดที่ไม่ได้รับอนุญาต และไม่นำทรัพยากรธรรมชาติออกจากพื้นที่ ทุกสิ่งที่นำเข้าไปควรนำกลับออกมา น้ำตกที่มีความสมบูรณ์จะคงสภาพได้ต่อเมื่อผู้มาเยือนลดผลกระทบให้มากที่สุด

 

นักท่องเที่ยวที่ต้องการเที่ยวร่วมกับสถานที่อื่นในอำเภอทุ่งตะโกและอำเภอใกล้เคียงสามารถจัดเส้นทางต่อไปยังสวนสวนนายดำ อ่าวลกกำ หาดอรุโณทัย ปากตะโก วัดพระบรมธาตุสวี หรือพื้นที่อำเภอหลังสวนได้ หากต้องการเที่ยวแบบธรรมชาติเป็นหลัก สามารถใช้คลองเพราเป็นจุดหมายหลักช่วงเช้า แล้วกลับออกมาแวะอาหารในตัวอำเภอทุ่งตะโกหรือแนวถนนเพชรเกษมช่วงบ่าย การจัดเส้นทางเช่นนี้จะลดความเหนื่อยจากการขับรถและทำให้มีเวลาพักเพียงพอหลังเดินน้ำตก

 

ในภาพรวม อุทยานแห่งชาติคลองเพราในความทรงจำของข้อมูลท่องเที่ยวรุ่นเก่า และอุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวในชื่อทางการปัจจุบัน เป็นพื้นที่ที่มีคุณค่าอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศป่าดิบชื้นระหว่างระนองกับชุมพร ส่วนฝั่งชุมพร น้ำตกคลองเพราหรือน้ำตกทับช้างคือจุดที่แสดงความงามของผืนป่าอย่างชัดเจน ทั้งสายน้ำที่ไหลตลอดปี ผาหินสูง แอ่งน้ำใส เส้นทางเดินในหุบเขา และบรรยากาศป่าที่สงบลึก การมาเยือนที่นี่จึงไม่ใช่เพียงการเล่นน้ำตก แต่เป็นการเข้าสู่พื้นที่ธรรมชาติที่ต้องใช้ความพร้อม ความเคารพ และความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม

 

 

ตอบ: ชื่อคลองเพราเป็นชื่อเดิมของพื้นที่ ปัจจุบันชื่อทางการคืออุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว ส่วนฝั่งชุมพรยังมีน้ำตกคลองเพราหรือน้ำตกทับช้างเป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญ

 

ตอบ: น้ำตกคลองเพราอยู่ในตำบลตะโก อำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร ภายในพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว โดยอยู่ในความดูแลของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ นง.1

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 06.00 - 18.00 น. แต่ควรตรวจสภาพอากาศและเส้นทางก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงฝนตกหนัก

 

ตอบ: ชาวไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างประเทศผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท ส่วนค่าธรรมเนียมยานพาหนะและบริการอื่น ๆ คิดตามระเบียบอุทยานฯ

 

ตอบ: จุดเด่นคือน้ำตกหลายชั้นกลางป่าที่มีน้ำไหลตลอดปี โดยชั้นที่ 3 เป็นชั้นที่สวยเด่น มีสายน้ำตกจากหน้าผาหินลงสู่อ่างน้ำใสเย็นด้านล่าง

 

ตอบ: บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ มีลานกางเต็นท์ แต่ไม่มีร้านอาหารหรือสิ่งอำนวยความสะดวกครบแบบรีสอร์ต นักท่องเที่ยวที่พักแรมต้องเตรียมอุปกรณ์และเสบียงเอง

 

ตอบ: จากสี่แยกปฐมพรใช้ทางหลวงหมายเลข 41 มุ่งหน้าไปทางอำเภอทุ่งตะโกและหลังสวน จากนั้นแยกขวาช่วงกิโลเมตรที่ 57-58 เข้าทางบ้านเหมืองในกูดไปยังหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ นง.1

 

ตอบ: ควรเตรียมรองเท้ากันลื่น เสื้อผ้าแห้งง่าย น้ำดื่ม อาหาร ยาประจำตัว ถุงกันน้ำ ไฟฉาย และถุงเก็บขยะ หากต้องการกางเต็นท์ต้องเตรียมอุปกรณ์พักแรมให้ครบ