หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดยโสธร >อ.ค้อวัง >ต.น้ำอ้อม > แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม
TL;DR: แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม อยู่ที่บ้านน้ำอ้อม ตำบลน้ำอ้อม อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ เนินดินรูปค่อนข้างกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 500 เมตร สูงจากพื้นที่โดยรอบประมาณ 1.80 – 2 เมตร พื้นที่ประมาณ 60 ไร่เศษ.
แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม จังหวัดยโสธร เป็นชุมชนโบราณสำคัญของตำบลน้ำอ้อม อำเภอค้อวัง ตั้งอยู่บนเนินดินรูปค่อนข้างกลม มีคูน้ำล้อมรอบ กว้างประมาณ 30 – 40 เมตร พบเศษภาชนะดินเผาแบบก่อนประวัติศาสตร์จำนวนมาก ทั้งชนิดขึ้นรูปด้วยมือและแป้นหมุน เนื้อหยาบผสมเม็ดกรวดและเมล็ดพืช สีส้มและสีนวล สะท้อนการอยู่อาศัยต่อเนื่องตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ถึงสมัยทวารวดี อายุประมาณ 2,500 – 1,000 ปีมาแล้ว ปัจจุบันเป็นแหล่งเรียนรู้ทางโบราณคดีและภูมิทัศน์ชุมชน เปิดให้เข้าชมทุกวัน เหมาะสำหรับผู้สนใจเมืองโบราณ คูน้ำคันดิน วัฒนธรรมทวารวดี และประวัติศาสตร์ชุมชนลุ่มน้ำชีตอนล่าง
แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม จังหวัดยโสธร เป็นแหล่งชุมชนโบราณที่มีความสำคัญของอำเภอค้อวัง ตั้งอยู่ที่บ้านน้ำอ้อม ตำบลน้ำอ้อม จังหวัดยโสธร พื้นที่แห่งนี้เป็นหลักฐานสำคัญของการตั้งถิ่นฐานในลุ่มน้ำชีตอนล่าง ซึ่งมีพัฒนาการต่อเนื่องยาวนานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์จนถึงสมัยทวารวดี ลักษณะเด่นของแหล่งคือเป็นเนินดินรูปค่อนข้างกลม ตั้งอยู่ท่ามกลางพื้นที่ราบทุ่งนา มีคูน้ำล้อมรอบ และยังคงมีร่องรอยการใช้พื้นที่ร่วมกับชุมชนปัจจุบันอย่างชัดเจน ทำให้บ้านน้ำอ้อมเป็นพื้นที่ที่สะท้อนทั้งอดีตทางโบราณคดีและวิถีชีวิตชุมชนชนบทอีสานในปัจจุบัน
แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 500 เมตร ตัวเนินสูงจากพื้นที่โดยรอบประมาณ 1.80 – 2 เมตร พื้นที่โดยรอบเป็นที่ราบทุ่งนา มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 121 เมตร และมีคูน้ำล้อมรอบเนิน กว้างประมาณ 30 – 40 เมตร ลักษณะดังกล่าวเป็นแบบแผนสำคัญของชุมชนโบราณในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่เลือกตั้งถิ่นฐานบนพื้นที่ยกสูงเล็กน้อย ใกล้แหล่งน้ำ และสร้างคูน้ำเพื่อกำหนดขอบเขตชุมชน การตั้งถิ่นฐานเช่นนี้สัมพันธ์กับการเพาะปลูก การจัดการน้ำ การอยู่อาศัยระยะยาว และการกำหนดพื้นที่สำคัญของชุมชนในอดีต
คูน้ำที่ล้อมรอบบ้านน้ำอ้อมมีบทบาทมากกว่าการเป็นร่องน้ำธรรมดา เพราะเป็นองค์ประกอบที่ช่วยให้เข้าใจผังเมืองโบราณและวิธีคิดของชุมชนในอดีต คูน้ำทำหน้าที่เป็นขอบเขตของพื้นที่อยู่อาศัย เป็นแหล่งน้ำของชุมชน และเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ที่เชื่อมโยงกับการเกษตร ปัจจุบันคูน้ำหลายช่วงขาดเป็นตอน ๆ และบางช่วงมีการขุดลอกขึ้นใหม่เพื่อใช้เป็นแหล่งน้ำสาธารณะของหมู่บ้าน การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้แหล่งโบราณคดียังมีชีวิตอยู่ร่วมกับชุมชน ไม่ได้ถูกแยกออกจากการใช้ประโยชน์ของคนในพื้นที่ แต่ยังคงทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบน้ำและภูมิทัศน์ท้องถิ่น
บริเวณใกล้เคียงบ้านน้ำอ้อมมีแหล่งน้ำสำคัญหลายแห่ง โดยเฉพาะบึงแปบซึ่งอยู่ห่างจากแหล่งโบราณคดีไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 1.3 กิโลเมตร และแม่น้ำชีซึ่งอยู่ห่างออกไปทางทิศเหนือประมาณ 5 กิโลเมตร การมีแหล่งน้ำเหล่านี้ช่วยอธิบายเหตุผลที่ชุมชนโบราณเลือกตั้งถิ่นฐานในบริเวณนี้ เพราะน้ำเป็นปัจจัยหลักของการดำรงชีวิต การเพาะปลูก การเลี้ยงสัตว์ การคมนาคม และการเชื่อมโยงกับชุมชนอื่นในลุ่มน้ำชี บ้านน้ำอ้อมจึงไม่ใช่ชุมชนโดดเดี่ยว แต่เป็นหนึ่งในเครือข่ายชุมชนโบราณที่กระจายตัวอยู่ในบริเวณลุ่มน้ำและที่ราบเกษตรกรรมของยโสธร
หลักฐานสำคัญที่สุดที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมคือเศษภาชนะดินเผาจำนวนมาก โดยเฉพาะบริเวณผนังชั้นดินชายเนินทางด้านทิศตะวันตก เศษภาชนะเหล่านี้เป็นภาชนะดินเผาเนื้อทรายหยาบ ผสมเม็ดกรวดและเมล็ดพืช มีทั้งแบบขึ้นรูปด้วยมือและแบบขึ้นรูปด้วยแป้นหมุน สีที่พบมีทั้งสีส้มและสีนวล ลักษณะดังกล่าวสะท้อนเทคโนโลยีการผลิตภาชนะดินเผาของชุมชนโบราณที่ใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น ผสมวัสดุหยาบเพื่อให้เนื้อภาชนะทนต่อการใช้งาน และผลิตภาชนะสำหรับชีวิตประจำวัน เช่น การหุงหาอาหาร การเก็บเมล็ดพันธุ์ การบรรจุน้ำ หรือการใช้ในกิจกรรมพิธีกรรมบางประเภท
เศษภาชนะดินเผาที่พบในบ้านน้ำอ้อมมีคุณค่าอย่างมาก เพราะเป็นหลักฐานที่บอกกิจกรรมของคนธรรมดาในอดีตได้ชัดเจน ภาชนะดินเผาเป็นสิ่งของที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เมื่อแตกหักและทับถมอยู่ในชั้นดิน จึงกลายเป็นข้อมูลสำคัญต่อการอ่านประวัติศาสตร์ของชุมชน ชิ้นส่วนภาชนะช่วยบอกระดับเทคโนโลยี การเลือกวัตถุดิบ การเผา การขึ้นรูป และรูปแบบการดำรงชีวิต การพบภาชนะทั้งแบบขึ้นรูปด้วยมือและแป้นหมุนยังแสดงให้เห็นพัฒนาการของเทคโนโลยีเครื่องปั้นดินเผาที่เปลี่ยนแปลงต่อเนื่องตามระยะเวลาการอยู่อาศัยของชุมชน
ภาชนะดินเผาแบบก่อนประวัติศาสตร์ที่พบในบ้านน้ำอ้อมทำให้พื้นที่นี้มีความสำคัญในฐานะหลักฐานของชุมชนเกษตรกรรมยุคต้น ชุมชนในช่วงก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายของภาคอีสานมักตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำ ใช้ภาชนะดินเผาในครัวเรือน รู้จักการเพาะปลูก และมีการจัดพื้นที่อยู่อาศัยอย่างเป็นระบบ เมื่อบ้านน้ำอ้อมพบภาชนะจำนวนมากบนเนินดินและริมชายเนิน จึงสะท้อนว่าพื้นที่นี้เคยเป็นที่อยู่อาศัยอย่างต่อเนื่อง มีประชากรตั้งถิ่นฐานจริง และมีการใช้พื้นที่ซ้ำในระยะยาว ไม่ใช่เพียงจุดพักชั่วคราวหรือพื้นที่ผ่านทาง
ต่อมาเมื่อชุมชนพัฒนาเข้าสู่สมัยประวัติศาสตร์ตอนต้น บ้านน้ำอ้อมมีการขุดคูน้ำคันดินล้อมรอบ ซึ่งเป็นลักษณะที่สัมพันธ์กับสมัยทวารวดีในภาคอีสาน การมีคูน้ำล้อมรอบเนินชุมชนแสดงถึงการจัดการพื้นที่ที่ซับซ้อนขึ้น ชุมชนมีการกำหนดเขตอยู่อาศัย มีระบบน้ำ และอาจมีพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์หรือพื้นที่ประกอบพิธีกรรมร่วมอยู่ภายในหรือใกล้เคียงกับชุมชน ลักษณะนี้ทำให้บ้านน้ำอ้อมจัดอยู่ในกลุ่มชุมชนโบราณที่มีอายุประมาณ 2,500 – 1,000 ปีมาแล้ว ครอบคลุมทั้งช่วงก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายและช่วงทวารวดี
ความสำคัญของบ้านน้ำอ้อมจึงอยู่ที่การเป็นแหล่งโบราณคดีที่แสดงความต่อเนื่องของการอยู่อาศัยจากชุมชนก่อนประวัติศาสตร์ไปสู่ชุมชนที่มีผังเมืองแบบคูน้ำล้อมรอบ ในมุมมองของประวัติศาสตร์ท้องถิ่น บ้านน้ำอ้อมช่วยเติมเต็มภาพของยโสธรในฐานะพื้นที่ที่มีชุมชนโบราณจำนวนมาก ไม่ได้มีเฉพาะเมืองหรือศาสนสถานขนาดใหญ่เท่านั้น แต่ยังมีชุมชนระดับหมู่บ้านที่มีระบบน้ำ มีเนินอยู่อาศัย มีหลักฐานภาชนะดินเผา และมีความสัมพันธ์กับภูมิประเทศลุ่มน้ำอย่างชัดเจน
ลักษณะเนินดินของบ้านน้ำอ้อมมีความหมายทางโบราณคดี เพราะเนินเช่นนี้เกิดจากการอยู่อาศัยสะสมเป็นเวลานาน ชั้นดินที่สูงกว่าพื้นที่โดยรอบมักเกิดจากการทับถมของเศษภาชนะ เถ้าถ่าน ดินปลูกสร้าง เศษวัสดุจากครัวเรือน และกิจกรรมของมนุษย์หลายรุ่น เมื่อพบเศษภาชนะจำนวนมากตามผนังชั้นดินชายเนิน โดยเฉพาะด้านทิศตะวันตก จึงทำให้เห็นว่าบริเวณดังกล่าวเป็นพื้นที่ที่มีการใช้สอยต่อเนื่อง และอาจเป็นจุดที่ชั้นดินโบราณเผยตัวให้เห็นชัดกว่าบริเวณอื่น
บ้านน้ำอ้อมยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคนกับน้ำอย่างเด่นชัด ชื่อบ้านน้ำอ้อมให้ภาพของพื้นที่ที่มีน้ำโอบล้อมหรือเกี่ยวพันกับทางน้ำและคูน้ำโดยรอบ เมื่อประกอบกับข้อมูลภูมิประเทศที่มีคูน้ำล้อมรอบเนิน มีบึงแปบอยู่ไม่ไกล และมีแม่น้ำชีอยู่ทางทิศเหนือ จึงเห็นชัดว่าชุมชนนี้มีภูมิทัศน์แบบน้ำหล่อเลี้ยง การอาศัยอยู่บนเนินกลางพื้นที่ราบทุ่งนาและมีคูน้ำรอบชุมชนเป็นรูปแบบที่เหมาะกับทั้งการป้องกันน้ำหลากและการใช้แหล่งน้ำเพื่อการดำรงชีวิต
ในปัจจุบัน บ้านน้ำอ้อมเป็นพื้นที่ชุมชนที่ยังคงมีคนอยู่อาศัยและใช้ประโยชน์จากภูมิทัศน์เดิม คูน้ำบางช่วงถูกขุดลอกใหม่เพื่อเป็นแหล่งน้ำสาธารณะของหมู่บ้าน ส่วนพื้นที่โดยรอบยังเป็นทุ่งนาและพื้นที่เกษตรกรรม ลักษณะเช่นนี้ทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นความต่อเนื่องของภูมิทัศน์ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน เมืองโบราณไม่ได้ถูกแยกอยู่ในพิพิธภัณฑ์หรือพื้นที่ปิด แต่ยังปรากฏอยู่ในชีวิตประจำวันของชุมชน การเที่ยวบ้านน้ำอ้อมจึงต้องมองทั้งคูน้ำ เนินดิน ทุ่งนา แหล่งน้ำ และชุมชนร่วมกัน
การเข้าชมแหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมเหมาะกับผู้สนใจประวัติศาสตร์แบบอ่านภูมิทัศน์ ผู้มาเยือนไม่ควรคาดหวังสิ่งก่อสร้างใหญ่โตแบบอุทยานประวัติศาสตร์ แต่ควรมองพื้นที่นี้ในฐานะเมืองโบราณระดับชุมชนที่ยังซ่อนร่องรอยอยู่ในหมู่บ้านและทุ่งนา จุดที่ควรให้ความสำคัญคือรูปทรงของเนินดิน แนวคูน้ำรอบเนิน บริเวณชายเนินด้านตะวันตกที่พบเศษภาชนะดินเผาจำนวนมาก ความสัมพันธ์กับบึงแปบ และระยะห่างจากแม่น้ำชี การอ่านรายละเอียดเหล่านี้จะช่วยให้เข้าใจว่าชุมชนโบราณเลือกทำเล ตั้งบ้านเรือน ใช้ทรัพยากร และพัฒนาเป็นชุมชนคูน้ำล้อมรอบได้อย่างไร
ในเชิงประวัติศาสตร์ยโสธร บ้านน้ำอ้อมอยู่ในกลุ่มแหล่งโบราณคดีที่ช่วยอธิบายความหนาแน่นของชุมชนโบราณบริเวณลุ่มน้ำชีและพื้นที่ต่อเนื่องกับอำเภอค้อวัง มหาชนะชัย และพื้นที่ใกล้เคียง ชุมชนเหล่านี้มีบทบาทในฐานะเครือข่ายที่ตั้งถิ่นฐานตามแหล่งน้ำและที่ดอน เหมาะกับการเพาะปลูกและการติดต่อระหว่างชุมชน การพบหลักฐานภาชนะดินเผาแบบก่อนประวัติศาสตร์ในบ้านน้ำอ้อมทำให้เห็นว่าพื้นที่นี้มีรากทางวัฒนธรรมลึกกว่าสมัยเมืองปัจจุบัน และเกี่ยวข้องกับการพัฒนาของชุมชนอีสานในภาพรวม
บ้านน้ำอ้อมยังเป็นจุดที่ช่วยเชื่อมเส้นทางท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ของอำเภอค้อวังได้ดี เพราะในอำเภอเดียวกันยังมีโบราณสถานดอนพระธาตุ บ้านผิผ่วน ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์อีกแห่งหนึ่งของค้อวัง ผู้ที่เดินทางมาบ้านน้ำอ้อมสามารถจัดเส้นทางร่วมกับดอนพระธาตุ เพื่อทำความเข้าใจว่าพื้นที่อำเภอค้อวังมีทั้งชุมชนโบราณแบบคูน้ำล้อมรอบและโบราณสถานทางศาสนาในบริบทชุมชนท้องถิ่น การเที่ยว 2 จุดนี้ร่วมกันจะช่วยให้เห็นภาพประวัติศาสตร์ของค้อวังได้ครบขึ้น
หากต้องการขยายเส้นทางท่องเที่ยว สามารถเดินทางต่อไปยังวัดพระพุทธบาทยโสธรในอำเภอมหาชนะชัย หรือเข้าเมืองยโสธรเพื่อเที่ยววิมานพญาแถน พิพิธภัณฑ์พญาคันคาก วัดมหาธาตุ และชุมชนเก่าบ้านสิงห์ท่าได้ เส้นทางเหล่านี้ช่วยเชื่อมแหล่งโบราณคดีขนาดชุมชนกับศาสนสถาน แหล่งวัฒนธรรม และแหล่งท่องเที่ยวหลักของจังหวัด ทำให้นักท่องเที่ยวเข้าใจยโสธรในหลายมิติ ตั้งแต่ชุมชนก่อนประวัติศาสตร์ ทวารวดี วัฒนธรรมท้องถิ่น ไปจนถึงชุมชนเมืองร่วมสมัย
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการเดินชมบ้านน้ำอ้อมคือช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ เพราะเป็นช่วงที่อากาศไม่ร้อนเกินไปและเหมาะสำหรับเดินสังเกตพื้นที่เปิดโล่ง หากมาในฤดูฝนหรือช่วงที่คูน้ำและบึงมีน้ำ จะเห็นความสัมพันธ์ระหว่างเนินเมืองโบราณกับระบบน้ำได้ชัดเจนขึ้น ส่วนฤดูทำนาจะเห็นการใช้พื้นที่รอบเมืองโบราณเป็นทุ่งนา ซึ่งช่วยให้เข้าใจการปรับภูมิทัศน์โบราณให้สอดคล้องกับวิถีเกษตรกรรมปัจจุบัน ผู้มาเยือนควรเตรียมน้ำดื่ม หมวก หรือร่ม และควรใช้รองเท้าที่เดินสะดวก
การเที่ยวแหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมควรให้ความสำคัญกับมารยาทในการเข้าชม เพราะพื้นที่หลายส่วนอยู่ในเขตหมู่บ้าน พื้นที่เกษตรกรรม และแหล่งน้ำสาธารณะ ผู้มาเยือนไม่ควรเก็บเศษภาชนะดินเผา ก้อนหิน หรือวัตถุใด ๆ กลับไป ไม่ควรเดินเข้าไปในพื้นที่นาและพื้นที่ส่วนบุคคลโดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่ควรขุดหรือรบกวนชั้นดิน และไม่ควรทิ้งขยะในพื้นที่ การเคารพพื้นที่ช่วยรักษาแหล่งโบราณคดีให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนและนักท่องเที่ยวรุ่นต่อไป
การเดินทาง ไปยังแหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมสามารถใช้เส้นทางถนนระหว่างอำเภอมหาชนะชัยกับอำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร จากนั้นแยกเข้าสู่ถนนลูกรังหรือถนนชุมชนขึ้นไปทางทิศตะวันตกระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร ปัจจุบันพื้นที่บ้านน้ำอ้อมอยู่ในเขตตำบลน้ำอ้อม อำเภอค้อวัง ผู้เดินทางจากตัวเมืองยโสธรสามารถใช้เส้นทางไปอำเภอค้อวัง แล้วเข้าสู่ตำบลน้ำอ้อมและบ้านน้ำอ้อม เส้นทางเหมาะสำหรับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น หากต้องการเดินชมพื้นที่อย่างละเอียดควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1 – 2 ชั่วโมง
สำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเรียนรู้พื้นที่อย่างลึกซึ้ง ควรเริ่มจากการดูตำแหน่งบ้านน้ำอ้อมในแผนที่ก่อน จากนั้นสังเกตแนวเนินดินและคูน้ำรอบชุมชน เดินชมบริเวณที่สามารถเข้าถึงได้โดยไม่รบกวนพื้นที่ส่วนบุคคล แล้วจึงเชื่อมโยงข้อมูลกับบึงแปบและแม่น้ำชีซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญของภูมิภาค การทำความเข้าใจเช่นนี้ทำให้การเที่ยวบ้านน้ำอ้อมไม่ใช่เพียงการไปถึงสถานที่ แต่เป็นการอ่านภูมิทัศน์โบราณที่ซ่อนอยู่ในหมู่บ้านปัจจุบัน
โดยสรุป แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมเป็นชุมชนโบราณที่มีคุณค่าของจังหวัดยโสธร เพราะมีองค์ประกอบครบทั้งเนินดิน คูน้ำล้อมรอบ แหล่งน้ำใกล้เคียง เศษภาชนะดินเผาแบบก่อนประวัติศาสตร์ และร่องรอยการพัฒนาสู่สมัยทวารวดี แม้ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวที่มีสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่ แต่เป็นพื้นที่ที่ให้ความรู้ลึกเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ การจัดการน้ำ และพัฒนาการของชุมชนอีสานในช่วง 2,500 – 1,000 ปีมาแล้ว บ้านน้ำอ้อมจึงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจยโสธรในมุมประวัติศาสตร์ชุมชนอย่างแท้จริง
| ชื่อสถานที่ | แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม |
| ชื่อที่เกี่ยวข้อง | ชุมชนโบราณบ้านน้ำอ้อม, เมืองโบราณบ้านน้ำอ้อม, บ้านน้ำอ้อม, แหล่งศิลปกรรมบ้านน้ำอ้อม |
| ที่ตั้ง | บ้านน้ำอ้อม ตำบลน้ำอ้อม อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร |
| ที่อยู่ | ตำบลน้ำอ้อม อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร 35160 |
| พิกัด | 15.3932694727, 104.29727227 |
| ไฮไลต์ | เนินดินรูปค่อนข้างกลม คูน้ำล้อมรอบกว้างประมาณ 30 – 40 เมตร เศษภาชนะดินเผาแบบก่อนประวัติศาสตร์จำนวนมาก และภูมิทัศน์ชุมชนโบราณที่ยังอยู่ร่วมกับหมู่บ้านปัจจุบัน |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | มีการอยู่อาศัยตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ต่อเนื่องถึงสมัยทวารวดี อายุประมาณ 2,500 – 1,000 ปีมาแล้ว |
| หลักฐานสำคัญ | เศษภาชนะดินเผาเนื้อทรายหยาบ ผสมเม็ดกรวดและเมล็ดพืช มีทั้งแบบขึ้นรูปด้วยมือและแป้นหมุน สีส้มและสีนวล พบจำนวนมากบริเวณผนังชั้นดินชายเนินด้านทิศตะวันตก |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อบ้านน้ำอ้อมสัมพันธ์กับภูมิทัศน์ที่มีคูน้ำและแหล่งน้ำโอบล้อมชุมชน สะท้อนความสำคัญของน้ำต่อการตั้งถิ่นฐานและวิถีชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่ |
| ลักษณะเด่น | เนินดินรูปค่อนข้างกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 500 เมตร สูงจากพื้นที่โดยรอบประมาณ 1.80 – 2 เมตร พื้นที่ประมาณ 60 ไร่เศษ มีคูน้ำชั้นเดียวล้อมรอบ กว้างประมาณ 30 – 40 เมตร |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | 1. เนินดินโบราณบ้านน้ำอ้อม 2. แนวคูน้ำล้อมรอบเนิน 3. ชายเนินด้านทิศตะวันตกซึ่งพบเศษภาชนะดินเผาจำนวนมาก 4. คูน้ำที่ขุดลอกเป็นแหล่งน้ำสาธารณะของหมู่บ้าน 5. บึงแปบทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ 6. พื้นที่ทุ่งนาโดยรอบชุมชน 7. เส้นทางเชื่อมบ้านน้ำอ้อมกับอำเภอค้อวังและมหาชนะชัย |
| ผู้ดูแล | หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดยโสธร และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่อำเภอค้อวัง |
| การเดินทาง | ใช้เส้นทางถนนระหว่างอำเภอมหาชนะชัยกับอำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร แล้วแยกเข้าสู่ถนนชุมชนขึ้นไปทางทิศตะวันตกระยะทางประมาณ 3 กม. หรือเดินทางจากตัวเมืองยโสธรไปอำเภอค้อวัง แล้วเข้าสู่ตำบลน้ำอ้อมและบ้านน้ำอ้อม |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เข้าชมในฐานะแหล่งชุมชนโบราณ เมืองโบราณ และแหล่งเรียนรู้โบราณคดีของอำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 17.00 น. |
| ค่าเข้าชม | ไม่เสียค่าเข้าชม |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ถนนชุมชนเข้าถึงพื้นที่ แหล่งน้ำสาธารณะในหมู่บ้าน พื้นที่จอดรถตามจุดชุมชน ร้านอาหารในอำเภอค้อวัง และที่พักในอำเภอค้อวัง/ตัวเมืองยโสธร |
| เบอร์ติดต่อหลัก | หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดยโสธร โทร. 0-4571-1655-6 องค์การบริหารส่วนตำบลค้อวัง โทร. 045-979768 |
| เว็บไซต์ / เพจทางการ | องค์การบริหารส่วนตำบลค้อวัง khowang.go.th |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. บึงแปบ ประมาณ 1 กม. 2. แม่น้ำชี ประมาณ 5 กม. 3. โบราณสถานดอนพระธาตุ บ้านผิผ่วน อำเภอค้อวัง ประมาณ 8 กม. 4. วัดพระพุทธบาทยโสธร ประมาณ 20 กม. 5. อำเภอมหาชนะชัยและพื้นที่ริมแม่น้ำชี ประมาณ 20 กม. 6. วิมานพญาแถนและพิพิธภัณฑ์พญาคันคาก ประมาณ 45 กม. 7. วัดมหาธาตุ ยโสธร ประมาณ 45 กม. 8. ชุมชนเก่าบ้านสิงห์ท่า ประมาณ 45 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ร้านลาบไทอำนาจ อำเภอค้อวัง ประมาณ 3 กม. โทร. 088-040-1008 2. ร้านขายอาหารตามสั่ง อำเภอค้อวัง ประมาณ 6 กม. โทร. 098-097-1672 3. 365 Americano Tea Bar ค้อวัง ประมาณ 8 กม. โทร. 096-195-2297 4. Jungle Cafe สาขาค้อวัง ยโสธร ประมาณ 8 กม. 5. ร้านอาหารและคาเฟ่ในตัวอำเภอค้อวัง ประมาณ 6 – 10 กม. |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. หอมไกร รีสอร์ท อำเภอค้อวัง ประมาณ 8 กม. โทร. 081-976-6776 2. โรงแรมช้างใหญ่ใจดี ยโสธร ประมาณ 45 กม. โทร. 045-711-123 3. The Zen Hotel Yasothon ประมาณ 46 กม. โทร. 045-711-455 4. B.M. Grand Hotel ประมาณ 46 กม. โทร. 045-712-333 5. JP Emerald Hotel ประมาณ 47 กม. โทร. 045-714-456 6. The Green Park Grand Yasothon ประมาณ 47 กม. โทร. 045-714-700-1 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมอยู่ที่ไหน?
ตอบ: แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมตั้งอยู่ที่บ้านน้ำอ้อม ตำบลน้ำอ้อม อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร พิกัด 15.3932694727, 104.29727227
ถาม: แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: เป็นชุมชนโบราณที่มีเนินดินและคูน้ำล้อมรอบ พบเศษภาชนะดินเผาแบบก่อนประวัติศาสตร์จำนวนมาก แสดงการอยู่อาศัยต่อเนื่องตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ถึงสมัยทวารวดี อายุประมาณ 2,500 – 1,000 ปีมาแล้ว
ถาม: เปิดให้เข้าชมวันไหนและเวลาใด?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.
ถาม: ต้องเสียค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม ผู้มาเยือนสามารถชมภูมิทัศน์ชุมชนโบราณ เนินดิน คูน้ำ และพื้นที่โดยรอบได้โดยไม่มีค่าเข้าชม
ถาม: หลักฐานสำคัญที่พบในบ้านน้ำอ้อมคืออะไร?
ตอบ: หลักฐานสำคัญคือเศษภาชนะดินเผาจำนวนมาก เป็นภาชนะเนื้อทรายหยาบ ผสมเม็ดกรวดและเมล็ดพืช มีทั้งแบบขึ้นรูปด้วยมือและแป้นหมุน สีส้มและสีนวล
ถาม: บ้านน้ำอ้อมเกี่ยวข้องกับสมัยทวารวดีอย่างไร?
ตอบ: บ้านน้ำอ้อมมีร่องรอยชุมชนที่พัฒนาจากสมัยก่อนประวัติศาสตร์เข้าสู่สมัยทวารวดี โดยมีการขุดคูน้ำล้อมรอบชุมชน ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของชุมชนโบราณในภาคอีสานช่วงประวัติศาสตร์ตอนต้น
ถาม: เดินทางไปแหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อมอย่างไร?
ตอบ: ใช้เส้นทางถนนระหว่างอำเภอมหาชนะชัยกับอำเภอค้อวัง แล้วแยกเข้าสู่ถนนชุมชนไปทางทิศตะวันตกระยะทางประมาณ 3 กม. หรือเดินทางจากตัวเมืองยโสธรไปอำเภอค้อวัง แล้วเข้าสู่ตำบลน้ำอ้อมและบ้านน้ำอ้อม
ถาม: เที่ยวบ้านน้ำอ้อมร่วมกับสถานที่ใดได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับบึงแปบ แม่น้ำชี โบราณสถานดอนพระธาตุ วัดพระพุทธบาทยโสธร วิมานพญาแถน วัดมหาธาตุ และชุมชนเก่าบ้านสิงห์ท่าได้
หมวดหมู่: ●ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก
กลุ่ม: ●แหล่งประวัติศาสตร์และอนุสาวรีย์
ปรับปรุงล่าสุด : 2 เดือนที่แล้ว



