วัดพนมศิลาราม (เขาสวาย)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: วัดพนมศิลารามเปิด 08.00 – 17.00 น.; พื้นที่วนอุทยานพนมสวายเปิด 08.30 – 16.30 น.

 

วัดพนมศิลาราม (เขาสวาย) สุรินทร์ เป็นวัดสำคัญที่ตั้งอยู่บนเขาพนมสวายหรือเขาสวาย ตำบลนาบัว อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ เป็นพื้นที่ศรัทธาที่เชื่อมโยงพระพุทธศาสนา ธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และความทรงจำของชาวสุรินทร์ไว้อย่างแนบแน่น วัดแห่งนี้สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2472 มีเนื้อที่ประมาณ 72 ไร่ ตั้งอยู่บนภูเขาไฟเก่าที่ดับสนิทแล้ว และเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มเขาพนมสวายซึ่งประกอบด้วยยอดเขา 3 ยอด ได้แก่ พนมกรอลหรือเขาคอก พนมเปราะหรือเขาชาย และพนมสรัยหรือเขาหญิง ภูมิประเทศของพื้นที่เป็นภูเขาเตี้ยกลางที่ราบ มีลานหิน ป่าเต็งรัง สระน้ำโบราณ ศาสนสถาน และจุดสักการะสำคัญหลายแห่ง ทำให้วัดพนมศิลารามเป็นทั้งสถานที่ปฏิบัติธรรม สถานที่ไหว้พระ และจุดเรียนรู้วัฒนธรรมศรัทธาของจังหวัดสุรินทร์

 

ความสำคัญของวัดพนมศิลารามไม่ได้อยู่เพียงการเป็นวัดบนยอดเขา แต่ยังอยู่ที่ความเกี่ยวข้องกับหลวงปู่ดูลย์ อตุโล พระวิปัสสนาจารย์สำคัญของจังหวัดสุรินทร์และพระเถระสายกรรมฐานที่พุทธศาสนิกชนให้ความเคารพ หลวงปู่ดูลย์ได้ขึ้นมาพบวัดร้างบนเขาสวาย แล้วพัฒนาเป็นกุฏิเล็ก ๆ สำหรับปฏิบัติธรรม ก่อนแต่งตั้งให้หลวงปู่สวน สารธัมโมเป็นเจ้าอาวาสและเป็นผู้ริเริ่มพัฒนาถาวรวัตถุภายในวัด การเริ่มต้นจากวัดร้างบนภูเขา สู่พื้นที่ปฏิบัติธรรมและแหล่งศรัทธาของผู้คน ทำให้วัดพนมศิลารามมีเรื่องราวที่ลึกซึ้งกว่าวัดท่องเที่ยวทั่วไป

 

ชื่อ “พนมศิลาราม” สื่อความหมายถึงวัดบนภูเขาหินหรือภูเขาที่มีลานศิลา ซึ่งสอดคล้องกับสภาพพื้นที่ของเขาสวายที่เป็นภูเขาไฟเก่า มีหินกระจายอยู่ตามผิวดินและลานเขา คำว่า “พนม” หมายถึงภูเขา ส่วน “ศิลา” หมายถึงหิน เมื่อรวมกับคำว่า “อาราม” จึงให้ภาพของวัดอันสงบที่ตั้งอยู่บนภูเขาหิน ชื่อนี้จึงสอดรับกับธรรมชาติและภูมิประเทศของวัดอย่างชัดเจน ผู้ที่เดินทางขึ้นมาจะสัมผัสได้ว่าความงามของวัดไม่ได้อยู่ที่อาคารเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การตั้งวัดอยู่ท่ามกลางหิน ป่า ลม และพื้นที่สูงที่ให้ความรู้สึกสงบเหมาะแก่การภาวนา

 

เขาสวายเป็นภูเขา 3 ยอดที่มีความหมายต่อชาวสุรินทร์มายาวนาน ยอดพนมกรอลหรือเขาคอกเป็นที่ตั้งของสถูปหลวงปู่ดูลย์ อตุโล ยอดพนมเปราะหรือเขาชายเป็นที่ตั้งของพระพุทธสุรินทรมงคล พระพุทธรูปขนาดใหญ่สีขาวปางประทานพร ส่วนยอดพนมสรัยหรือเขาหญิงเป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับวัดพนมศิลารามและจุดสักการะสำคัญของเขาสวาย ทั้ง 3 ยอดไม่ได้แยกจากกันในความรู้สึกของชาวบ้าน แต่ประกอบกันเป็นภูมิทัศน์ศักดิ์สิทธิ์หนึ่งเดียวที่ผู้คนเดินทางขึ้นมาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล

 

วัดพนมศิลารามตั้งอยู่ในพื้นที่เขาสวายซึ่งมีสภาพเป็นภูเขาไฟเก่า ทำให้มีลักษณะเฉพาะทั้งด้านธรณีวิทยาและภูมิทัศน์ พื้นที่โดยรอบมีลานหิน ป่าโปร่ง สระน้ำ และเส้นทางเดินที่เชื่อมต่อกับจุดศรัทธาหลายแห่ง ลักษณะภูเขาที่ไม่สูงชันจนเกินไปทำให้ผู้คนสามารถเดินทางขึ้นไปสักการะได้สะดวก แต่ยังคงให้ความรู้สึกของการขึ้นเขาเพื่อแสวงบุญตามธรรมเนียมโบราณ บรรยากาศระหว่างทางมีความสงบและร่มรื่น เหมาะทั้งกับการไหว้พระ การเดินชมธรรมชาติ และการใช้เวลาอยู่กับความเงียบของสถานที่

 

หลวงปู่ดูลย์ อตุโลมีบทบาทสำคัญต่อการฟื้นฟูวัดพนมศิลารามจากพื้นที่วัดร้างให้กลับมาเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมอีกครั้ง เรื่องราวของท่านสะท้อนแนวทางพระกรรมฐานที่ให้ความสำคัญกับความเรียบง่าย ความสงบ และการรู้เท่าทันจิต เมื่อท่านขึ้นมาพบพื้นที่วัดร้างบนเขา จึงได้สร้างกุฏิเล็ก ๆ เพื่อใช้ปฏิบัติธรรม สภาพภูเขาที่เงียบสงบ ห่างจากความวุ่นวายของเมือง และมีธรรมชาติรายล้อม เหมาะกับแนวทางภาวนาของพระปฏิบัติ วัดพนมศิลารามจึงมีรากฐานทางจิตวิญญาณที่เข้มแข็งตั้งแต่ช่วงเริ่มฟื้นฟู

 

ต่อมาหลวงปู่ดูลย์ได้แต่งตั้งให้หลวงปู่สวน สารธัมโมเป็นเจ้าอาวาส หลวงปู่สวนเป็นผู้ริเริ่มพัฒนาถาวรวัตถุภายในวัด ทำให้วัดพนมศิลารามมีความมั่นคงขึ้นทั้งในด้านอาคาร เสนาสนะ และพื้นที่รองรับผู้ศรัทธา บทบาทของหลวงปู่สวนทำให้วัดบนเขาแห่งนี้ค่อย ๆ เปลี่ยนจากสถานที่สงบสำหรับปฏิบัติธรรมของพระเถระและผู้สนใจธรรมะ ไปสู่พื้นที่ศาสนสถานที่ประชาชนทั่วไปสามารถเดินทางขึ้นมาทำบุญ ไหว้พระ และร่วมสืบสานความศรัทธาได้

 

ในปัจจุบันวัดพนมศิลารามเป็นวัดราษฎร์ในตำบลนาบัว อำเภอเมืองสุรินทร์ มีพระอธิการสนิท กุสลจิตฺโตเป็นเจ้าอาวาส วัดยังคงทำหน้าที่เป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจและเป็นจุดสักการะสำคัญของเขาสวาย ผู้มาเยือนสามารถกราบพระ ทำบุญ ชมพื้นที่วัด เดินชมธรรมชาติ และเชื่อมต่อเส้นทางไปยังจุดศรัทธาอื่นบนเขาสวายได้ วัดพนมศิลารามจึงเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจเขาสวายในมิติของวัดปฏิบัติธรรมและประวัติพระเถระท้องถิ่น

 

เขาสวายยังมีความสำคัญต่อประเพณีขึ้นเขาสวาย ซึ่งจัดขึ้นในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี ชาวสุรินทร์ถือว่าวันนี้เป็นวันหยุดงานตามประเพณีและเป็นวันขึ้นปีใหม่ทางจันทรคติ ผู้คนจะเดินทางขึ้นเขาสวายเพื่อกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ขอพร และเสริมสิริมงคลให้แก่ตนเองและครอบครัว ประเพณีนี้ทำให้เขาสวายมีชีวิตชีวาในฐานะพื้นที่รวมศรัทธาของคนทั้งจังหวัด และทำให้วัดพนมศิลารามเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางแสวงบุญที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณ

 

สิ่งศักดิ์สิทธิ์สำคัญบนเขาสวายที่ผู้คนมักเดินทางไปสักการะมีหลายจุด โดยนิยมกล่าวถึงเส้นทางสักการะ 9 สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ได้แก่ พระใหญ่หรือพระพุทธสุรินทรมงคล รอยพระพุทธบาทจำลอง อัฐิหลวงปู่ดูลย์ อตุโล พระพุทธรูปองค์ดำ หลวงปู่สวน ปราสาทหินพนมสวาย ศาลเจ้าแม่กวนอิม เต่าศักดิ์สิทธิ์ และสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ เส้นทางนี้สะท้อนความหลากหลายของความเชื่อบนเขาสวาย ทั้งพุทธศาสนา คติครูบาอาจารย์ ความเชื่อเรื่องน้ำ ความเชื่อเรื่องสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ และร่องรอยโบราณคดี

 

พระพุทธสุรินทรมงคลบนพนมเปราะหรือเขาชายเป็นจุดที่มองเห็นได้ชัดและเป็นสัญลักษณ์สำคัญของเขาสวาย องค์พระเป็นพระพุทธรูปสีขาวปางประทานพร ขนาดใหญ่ สง่างาม และเป็นที่เคารพของชาวสุรินทร์อย่างสูง เส้นทางขึ้นสู่พระใหญ่มีบันไดและแนวระฆังจำนวนมากให้ผู้มาเยือนเคาะเพื่อความเป็นสิริมงคล เสียงระฆังที่ก้องอยู่บนเขากลายเป็นภาพจำของพนมสวาย และเชื่อมการเดินทางทางกายเข้ากับความรู้สึกทางจิตใจของผู้แสวงบุญ

 

สถูปหลวงปู่ดูลย์ อตุโลบนเขาคอกหรือพนมกรอลเป็นอีกจุดที่มีความสำคัญสูง ผู้ที่ศรัทธาในสายกรรมฐานมักเดินทางมากราบสักการะ เพราะหลวงปู่ดูลย์เป็นพระเถระผู้มีบทบาทสำคัญต่อพระพุทธศาสนาในจังหวัดสุรินทร์และในวงกว้าง การมีสถูปของท่านอยู่ในพื้นที่เขาสวายยิ่งทำให้ภูเขาลูกนี้มีความหมายมากกว่าสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เพราะกลายเป็นพื้นที่ระลึกถึงครูบาอาจารย์และคำสอนทางธรรม

 

พระพุทธบาทจำลองเป็นศาสนวัตถุสำคัญอีกจุดหนึ่งของเขาสวาย มีความเกี่ยวข้องกับศาลาอัฏฐะมุขซึ่งพุทธสมาคมจังหวัดสุรินทร์จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ฉลองครบรอบ 200 ปีแห่งการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ การก่อสร้างเริ่มเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2524 และสำเร็จบริบูรณ์เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2525 ศาลานี้ช่วยให้พื้นที่เขาสวายมีมิติทางประวัติศาสตร์ชาติร่วมกับศรัทธาท้องถิ่น และเป็นหนึ่งในจุดที่ผู้มาเยือนควรแวะสักการะเมื่อเดินทางมายังวัดพนมศิลารามและเขาสวาย

 

พระพุทธรูปองค์ดำเป็นจุดสักการะที่มีเอกลักษณ์เฉพาะในเส้นทางเขาสวาย ความโดดเด่นขององค์พระอยู่ที่สีและบรรยากาศที่แตกต่างจากพระพุทธสุรินทรมงคลสีขาว ทำให้เส้นทางไหว้พระบนเขามีความหลากหลายทั้งด้านศิลปะและความรู้สึก ผู้มาเยือนจำนวนมากนิยมกราบพระพุทธรูปองค์ดำร่วมกับพระใหญ่ รอยพระพุทธบาทจำลอง และสถูปหลวงปู่ดูลย์ เพื่อให้การสักการะครบถ้วนตามคติของพื้นที่

 

หลวงปู่สวน สารธัมโมหรือพระครูพนมศิลคุณเป็นพระเถระที่มีบทบาทต่อวัดพนมศิลารามโดยตรง เพราะเป็นเจ้าอาวาสที่หลวงปู่ดูลย์แต่งตั้งให้ดูแลและพัฒนาวัด ท่านเป็นผู้ริเริ่มการพัฒนาถาวรวัตถุหลายส่วน ทำให้พื้นที่วัดบนเขามีความมั่นคงและรองรับศรัทธาของประชาชนได้มากขึ้น การระลึกถึงหลวงปู่สวนจึงเป็นการระลึกถึงผู้สืบงานพระศาสนาในพื้นที่เขาสวาย และเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทาง 9 สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คนสุรินทร์ให้ความเคารพ

 

ปราสาทหินพนมสวายเป็นหลักฐานที่เพิ่มมิติทางโบราณคดีให้กับพื้นที่เขาสวาย แม้ผู้คนจำนวนมากจะรู้จักเขาสวายในฐานะภูเขาศักดิ์สิทธิ์และสถานที่ไหว้พระ แต่การมีปราสาทหินอยู่ในพื้นที่ทำให้เห็นว่าดินแดนสุรินทร์มีชั้นวัฒนธรรมเก่าแก่เกี่ยวข้องกับอารยธรรมขอมและศาสนสถานโบราณของอีสานใต้ การเที่ยววัดพนมศิลารามจึงสามารถเชื่อมโยงไปสู่ความเข้าใจประวัติศาสตร์ภูมิภาคได้ด้วย ไม่ได้จำกัดเฉพาะเรื่องพระพุทธศาสนาร่วมสมัยเท่านั้น

 

ศาลเจ้าแม่กวนอิมบนเขาสวายสะท้อนความหลากหลายของความศรัทธาในพื้นที่เดียวกัน ผู้ที่มาไหว้พระและเดินตามเส้นทางสิ่งศักดิ์สิทธิ์มักแวะกราบเจ้าแม่กวนอิมเพื่อขอพรด้านความเมตตา ความร่มเย็น ความคุ้มครอง และความสงบใจ การมีศาลเจ้าแม่กวนอิมอยู่ร่วมกับพระพุทธรูป สถูป รอยพระพุทธบาท และสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ แสดงให้เห็นว่าความเชื่อบนเขาสวายมีลักษณะเปิดกว้างและสะท้อนวิถีศรัทธาของผู้คนในพื้นที่จริง

 

เต่าศักดิ์สิทธิ์และสระน้ำศักดิ์สิทธิ์เป็นส่วนที่เชื่อมพื้นที่เขาสวายเข้ากับคติธรรมชาติและความเชื่อพื้นบ้าน เต่าเป็นสัญลักษณ์ของความมั่นคง ความอดทน และอายุยืน ส่วนสระน้ำเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ ความเย็น และพลังชีวิต ในพื้นที่ภูเขาแห้งแล้งแบบป่าเต็งรัง การมีสระน้ำโบราณจึงมีคุณค่าทั้งด้านภูมิทัศน์และด้านจิตใจ ผู้มาเยือนจึงควรเคารพพื้นที่น้ำ ไม่ทิ้งขยะ และไม่กระทำสิ่งใดที่ทำลายความสงบของบริเวณนี้

 

ด้านธรรมชาติ วัดพนมศิลารามตั้งอยู่ในเขตวนอุทยานพนมสวาย ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 1,975 ไร่ สภาพพื้นที่เป็นป่าเต็งรังบนภูเขาเตี้ย พืชพรรณที่พบมีลักษณะทนแล้งและเหมาะกับดินลูกรัง เช่น เต็ง รัง เหียง พลวง แดง มะค่าโมง พยุง และพันธุ์ไม้ท้องถิ่นอื่น ๆ บางช่วงของปีมีดอกไม้ป่าออกดอกตามฤดูกาล ทำให้การเดินทางมาวัดไม่ได้ให้เพียงประสบการณ์ทางศรัทธา แต่ยังได้สัมผัสธรรมชาติแบบอีสานใต้ที่มีเสน่ห์เฉพาะของพื้นที่

 

การมาเยือนวัดพนมศิลารามควรใช้เวลาอย่างน้อยครึ่งวัน เพราะพื้นที่เขาสวายมีจุดสักการะหลายจุดและมีเส้นทางเดินขึ้นลงตามยอดเขา หากต้องการไหว้เฉพาะวัดพนมศิลารามและชมบรรยากาศรอบวัด อาจใช้เวลาประมาณ 1 – 2 ชั่วโมง แต่หากต้องการเชื่อมเส้นทางกับพระพุทธสุรินทรมงคล สถูปหลวงปู่ดูลย์ พระพุทธบาทจำลอง ศาลาอัฏฐะมุข และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ 9 จุด ควรเผื่อเวลา 3 – 4 ชั่วโมง เพื่อให้เดินชมได้ครบโดยไม่เร่งรีบ

 

เส้นทางที่เหมาะสมสำหรับผู้มาเยือนคือเริ่มจากบริเวณทางเข้าวนอุทยานและจุดบริการ จากนั้นขึ้นสักการะพระพุทธสุรินทรมงคลที่พนมเปราะหรือเขาชาย แล้วต่อไปยังจุดสักการะบนเขาคอกหรือพนมกรอล เช่น สถูปหลวงปู่ดูลย์และศาลาอัฏฐะมุข จากนั้นจึงเดินทางมายังวัดพนมศิลารามบนพนมสรัยหรือเขาหญิง การเรียงเส้นทางเช่นนี้ช่วยให้เข้าใจภูมิทัศน์ของเขาสวายทั้ง 3 ยอด และเห็นความเชื่อมโยงระหว่างวัดพนมศิลารามกับพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์โดยรอบ

 

ผู้ที่มาในช่วงประเพณีขึ้นเขาสวายจะได้เห็นบรรยากาศศรัทธาที่คึกคักที่สุดของปี มีขบวนแห่ศิลปวัฒนธรรม พิธีบวงสรวงพนมสวาย การรำบวงสรวง การเคาะระฆัง การสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และการร่วมกิจกรรมของหน่วยงานกับชุมชน พื้นที่เขาสวายจะเต็มไปด้วยประชาชนที่ขึ้นมาขอพรและร่วมสืบสานประเพณี ช่วงเวลานี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเห็นพนมสวายในฐานะวัฒนธรรมมีชีวิต แต่ควรเตรียมเวลาเดินทางและที่จอดรถให้พร้อม เพราะมีผู้คนจำนวนมาก

 

การแต่งกายและมารยาทในการเยี่ยมชมวัดพนมศิลารามควรคำนึงถึงความเป็นวัดและพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ เสื้อมีแขน กางเกงหรือกระโปรงยาวเหมาะสม ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ปีนป่ายศาสนสถาน ไม่สัมผัสพระพุทธรูปหรือวัตถุศักดิ์สิทธิ์โดยไม่เหมาะสม ไม่ทิ้งขยะในพื้นที่ป่า และควรปฏิบัติตามคำแนะนำของวัดและเจ้าหน้าที่วนอุทยานอย่างเคร่งครัด การเที่ยวที่ดีในพื้นที่นี้คือการเคารพทั้งศาสนา ธรรมชาติ และผู้คนในท้องถิ่น

 

การเดินทาง จากตัวเมืองสุรินทร์ไปวัดพนมศิลารามใช้เส้นทางสุรินทร์ – ปราสาท หรือทางหลวงหมายเลข 214 ประมาณ 14 กม. ถึงบริเวณบ้านกะน็อบ แล้วเลี้ยวเข้าสู่เส้นทางบ้านกะน็อบ – บ้านสวายอีกประมาณ 6 กม. รวมระยะทางประมาณ 20 – 22 กม. ใช้เวลาเดินทางโดยรถยนต์ประมาณ 25 – 35 นาที เส้นทางเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถตู้แบบหมู่คณะ เพราะสามารถแวะจุดสักการะและสถานที่ใกล้เคียงได้สะดวก

 

ค่าเข้าชมในส่วนวัดพนมศิลารามไม่มีการเก็บค่าเข้าชม แต่พื้นที่วนอุทยานพนมสวายมีค่าธรรมเนียมตามประเภทผู้เข้าชมและยานพาหนะ โดยอัตราที่ใช้ในแหล่งข้อมูลล่าสุดระบุเด็กชาวไทย 10 บาท ผู้ใหญ่ชาวไทย 20 บาท เด็กชาวต่างชาติ 50 บาท ผู้ใหญ่ชาวต่างชาติ 100 บาท และมีค่าธรรมเนียมยานพาหนะ เช่น รถจักรยานยนต์ 20 บาท รถยนต์ 4 ล้อ 30 บาท รถยนต์ 6 ล้อ 100 บาท และรถยนต์ 6 ล้อขึ้นไปไม่เกิน 10 ล้อ 200 บาท ผู้เดินทางควรเตรียมเงินสดให้พร้อมเพื่อความสะดวก

 

ร้านอาหารและที่พักที่สะดวกสำหรับผู้มาเที่ยววัดพนมศิลารามส่วนใหญ่อยู่ในตัวเมืองสุรินทร์ เพราะพื้นที่เขาสวายเป็นพื้นที่วัด วนอุทยาน และศาสนสถาน จึงมีตัวเลือกร้านอาหารและที่พักจำกัด การวางแผนที่เหมาะสมคือเที่ยววัดพนมศิลารามและเขาสวายในช่วงเช้าหรือบ่ายต้น ๆ แล้วกลับเข้าเมืองเพื่อรับประทานอาหาร พักค้างคืน หรือเที่ยวต่อยังวัดบูรพาราม ศาลหลักเมือง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์ และหมู่บ้านทอผ้าไหมบ้านท่าสว่าง

 

วัดพนมศิลารามเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม ทั้งผู้ที่ต้องการไหว้พระขอพร ผู้สนใจหลวงปู่ดูลย์ อตุโลและหลวงปู่สวน สารธัมโม ผู้สนใจวัดปฏิบัติธรรมบนเขา ผู้ที่ต้องการเดินชมธรรมชาติใกล้เมือง นักเรียน นักศึกษา ครอบครัว และชาวต่างชาติที่ต้องการเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างภูเขา ศาสนา ป่า และประเพณีท้องถิ่นของอีสานใต้ จุดเด่นของวัดคือมีเรื่องราวลึก มีภูมิประเทศโดดเด่น และเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ศรัทธาเขาสวายที่ชาวสุรินทร์ผูกพันมายาวนาน

 

สำหรับชาวต่างชาติ วัดพนมศิลารามเป็นสถานที่ที่ช่วยอธิบายสุรินทร์ได้มากกว่าภาพจำเรื่องช้าง ผ้าไหม หรือปราสาทขอม เพราะที่นี่แสดงให้เห็นว่าศรัทธาของชาวสุรินทร์ฝังอยู่ในภูมิประเทศจริง ผู้คนเดินขึ้นเขาเพื่อกราบพระ เคาะระฆัง ขอพร ระลึกถึงครูบาอาจารย์ และสัมผัสธรรมชาติไปพร้อมกัน ภาพวัดบนภูเขาไฟเก่า สถูปพระกรรมฐาน พระใหญ่สีขาว พระพุทธบาทจำลอง และสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจว่าความเป็นสุรินทร์ประกอบด้วยทั้งธรรมชาติ ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ชุมชน

 

วัดพนมศิลาราม (เขาสวาย) จึงเป็นสถานที่สำคัญที่ควรอยู่ในเส้นทางท่องเที่ยวสุรินทร์สำหรับผู้ที่ต้องการเห็นมิติศรัทธาและธรรมชาติในพื้นที่เดียวกัน วัดแห่งนี้มีรากจากวัดร้างที่หลวงปู่ดูลย์ค้นพบ มีการพัฒนาโดยหลวงปู่สวน มีพระอธิการสนิท กุสลจิตฺโตเป็นเจ้าอาวาสในปัจจุบัน และตั้งอยู่ท่ามกลางเขาสวาย 3 ยอดที่รวมพระพุทธรูป สถูป รอยพระพุทธบาทจำลอง ปราสาทหิน ศาลเจ้าแม่กวนอิม สระน้ำ และความเชื่อพื้นถิ่นไว้อย่างครบถ้วน ผู้ที่เดินทางมาที่นี่จะได้ทั้งทำบุญ ไหว้พระ เดินชมธรรมชาติ และเข้าใจภูมิทัศน์ศักดิ์สิทธิ์ของชาวสุรินทร์อย่างแท้จริง

 

 

ตอบ: วัดพนมศิลารามตั้งอยู่บนเขาพนมสวาย ตำบลนาบัว อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ห่างจากตัวเมืองสุรินทร์ประมาณ 20 – 22 กม.

 

ตอบ: วัดพนมศิลารามเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ส่วนพื้นที่วนอุทยานพนมสวายเปิด 08.30 – 16.30 น.

 

ตอบ: วัดพนมศิลารามไม่มีค่าเข้าชมโดยตรง แต่พื้นที่วนอุทยานพนมสวายมีค่าธรรมเนียมตามประเภทผู้เข้าชมและยานพาหนะ

 

ตอบ: หลวงปู่ดูลย์ อตุโลขึ้นมาพบวัดร้างบนเขาสวาย แล้วพัฒนาเป็นกุฏิเล็ก ๆ สำหรับปฏิบัติธรรม ก่อนแต่งตั้งให้หลวงปู่สวน สารธัมโมเป็นเจ้าอาวาสและพัฒนาวัดต่อมา

 

ตอบ: พระอธิการสนิท กุสลจิตฺโต เป็นเจ้าอาวาสวัดพนมศิลาราม

 

ตอบ: เขาสวายมียอดเขา 3 ยอด ได้แก่ พนมกรอลหรือเขาคอก พนมเปราะหรือเขาชาย และพนมสรัยหรือเขาหญิง

 

ตอบ: ประเพณีขึ้นเขาสวายจัดในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี เป็นงานบุญประจำปีที่ชาวสุรินทร์เดินทางขึ้นเขาเพื่อสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์และเสริมสิริมงคลแก่ชีวิต

 

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ เตรียมรองเท้าที่เดินสะดวก น้ำดื่ม หมวกหรือร่ม และควรเดินทางช่วงเช้าหรือบ่ายต้น ๆ เพื่อมีเวลาไหว้พระและเดินชมพื้นที่เขาสวายได้ครบถ้วน