หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสุรินทร์ >อ.เขวาสินรินทร์ >ต.เขวาสินรินทร์ > หมู่บ้านทำเครื่องเงิน
TL;DR: หมู่บ้านทำเครื่องเงิน อยู่ที่บ้านโชค บ้านสะดอ และพื้นที่บ้านเขวาสินรินทร์ อำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 32000 เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 18.00 น.
หมู่บ้านทำเครื่องเงิน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 18.00 น.
หมู่บ้านทำเครื่องเงิน บ้านเขวาสินรินทร์ สุรินทร์ เป็นแหล่งหัตถกรรมเครื่องเงินพื้นบ้านที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดสุรินทร์ ตั้งอยู่ในอำเภอเขวาสินรินทร์ ห่างจากตัวเมืองสุรินทร์ประมาณ 18 กม. พื้นที่นี้เชื่อมโยงกับบ้านโชค บ้านสะดอ และชุมชนใกล้เคียงที่มีชื่อเสียงด้านการผลิตลูกประคำเงินหรือลูกปะเกือม ซึ่งเป็นเครื่องเงินโบราณที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น นำไปทำเป็นเครื่องประดับสุภาพสตรี เช่น สร้อยคอ สร้อยข้อมือ ตุ้มหู เข็มขัด กำไล และเครื่องประดับเงินลวดลายละเอียดงดงาม หมู่บ้านแห่งนี้เป็นพื้นที่ที่สะท้อนภูมิปัญญาไทยเชื้อสายเขมรถิ่นในจังหวัดสุรินทร์อย่างชัดเจน เพราะงานเครื่องเงินไม่ได้เป็นเพียงสินค้า แต่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดผ่านครอบครัว ช่างฝีมือ และร้านค้าชุมชนมาหลายชั่วอายุคน
ความสำคัญของหมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์อยู่ที่การรักษางานลูกปะเกือมให้ยังมีชีวิตอยู่ในพื้นที่จริง ลูกปะเกือมหรือที่บางแหล่งเรียกลูกประเกือม เป็นลูกประคำเงินที่ช่างนำแผ่นเงินมาตีขึ้นรูปเป็นลูกกลมหรือลูกรี แล้วแต่งผิว ลงยา และลงลายต่าง ๆ อย่างประณีต ลวดลายที่พบได้ในงานเครื่องเงินท้องถิ่น เช่น ลายไข่แมงดา ลายดอกพิกุล ลายถุงเงิน และลายโบราณอื่น ๆ ที่สะท้อนรสนิยม ความเชื่อ และฝีมือของช่าง เมื่อร้อยเรียงเข้าด้วยกัน ลูกปะเกือมจะกลายเป็นเครื่องประดับที่มีทั้งความงาม ความสุภาพ ความเป็นมงคล และเอกลักษณ์เฉพาะของสุรินทร์
บ้านโชคและบ้านสะดอมีบทบาทสำคัญในฐานะชุมชนช่างเครื่องเงินที่ช่วยทำให้ชื่อเขวาสินรินทร์เป็นที่รู้จักกว้างขวาง เดิมพื้นที่นี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอเมืองสุรินทร์ ต่อมามีการยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์ และปัจจุบันเป็นอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ชื่อเขวาสินรินทร์มีรากจากคำว่า “เขวา” ซึ่งเป็นชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งที่พบในพื้นที่ และคำว่า “สินรินทร์” ซึ่งเกี่ยวข้องกับขุนสินรินทร์บำรุง อดีตกำนันในท้องถิ่น ชื่ออำเภอจึงสะท้อนทั้งทรัพยากรธรรมชาติ บุคคลสำคัญ และความทรงจำของชุมชน
เรื่องราวของเครื่องเงินเขวาสินรินทร์สัมพันธ์กับประวัติการอพยพและการตั้งถิ่นฐานของชาวเขมรถิ่นไทยในจังหวัดสุรินทร์ ชุมชนในพื้นที่มีรากวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับเขมรถิ่นและภูมิปัญญาการทำเครื่องประดับจากโลหะ มีการสืบทอดทักษะการตีโลหะ การขึ้นรูป การแต่งลาย และการผลิตเครื่องประดับจากรุ่นสู่รุ่น เดิมช่างในพื้นที่มีความสามารถด้านการตีทองและงานโลหะ ต่อมาหันมาทำเครื่องเงินจนกลายเป็นงานเด่นของท้องถิ่น เครื่องเงินลูกปะเกือมจึงเป็นหลักฐานของการปรับตัวทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของชุมชนที่ยังรักษาแก่นงานช่างดั้งเดิมไว้ได้อย่างต่อเนื่อง
งานลูกปะเกือมมีความละเอียดตั้งแต่ขั้นเตรียมวัสดุ ช่างต้องคัดเลือกเงิน ตัดแผ่นเงินให้ได้ขนาดที่เหมาะสม แล้วตีหรือขึ้นรูปให้เป็นลูกทรงกลมหรือลูกทรงรี ก่อนนำไปแต่งผิว เจาะรู ลงยา และลงลาย ขั้นตอนเหล่านี้ต้องอาศัยสายตา น้ำหนักมือ ความเข้าใจเนื้อโลหะ และประสบการณ์ของช่าง เพราะหากตีแรงเกินไป รูปทรงจะเสีย หากแต่งเบาเกินไป ลายจะไม่ชัด และหากประกอบไม่แน่น เครื่องประดับจะไม่ทนต่อการใช้งาน งานเครื่องเงินเขวาสินรินทร์จึงเป็นงานที่เห็นคุณค่าของมือคนได้ชัดเจนทุกชิ้น
การลงลายในลูกปะเกือมเป็นเสน่ห์ที่ทำให้งานเครื่องเงินเขวาสินรินทร์แตกต่างจากเครื่องประดับเงินทั่วไป ลายแต่ละแบบไม่ใช่เพียงการตกแต่งผิวเงินให้สวยงาม แต่เป็นภาษาของงานช่างที่บอกถึงความหมาย ความประณีต และความเป็นท้องถิ่น ลายไข่แมงดาให้ความรู้สึกเป็นจังหวะละเอียด ลายดอกพิกุลมีความอ่อนช้อยและสัมพันธ์กับความเป็นมงคล ส่วนลายถุงเงินให้ความหมายเชิงความมั่งคั่งและความอุดมสมบูรณ์ เมื่อนำลายเหล่านี้มารวมกับรูปทรงลูกประคำเงิน จึงเกิดเครื่องประดับที่มีทั้งความงามและความหมาย
เครื่องประดับที่ผลิตจากลูกปะเกือมมีหลายประเภท ได้แก่ สร้อยคอ สร้อยข้อมือ กำไล ตุ้มหู เข็มขัด จี้เงิน และชุดเครื่องประดับสำหรับการแต่งกายพื้นเมือง เครื่องเงินเหล่านี้มักใช้คู่กับผ้าไหมสุรินทร์ โดยเฉพาะผ้าโฮล ผ้ามัดหมี่ และผ้าไหมพื้นบ้าน เพราะความเงางามของเงินช่วยขับสีและลายผ้าไหมให้เด่นขึ้น การสวมผ้าไหมกับลูกปะเกือมจึงเป็นภาพวัฒนธรรมการแต่งกายที่สมบูรณ์ของชุมชนอีสานใต้ ทั้งสุภาพ สง่างาม และมีเอกลักษณ์สูง
หมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ยังเป็นพื้นที่ที่แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างงานหัตถกรรมกับวิถีชุมชน ร้านค้าหลายแห่งในหมู่บ้านไม่ได้เป็นเพียงร้านจำหน่ายสินค้า แต่เป็นพื้นที่ที่ผู้มาเยือนสามารถเห็นผลงานของช่าง ได้พูดคุยเรื่องลายเงิน ได้เรียนรู้วิธีดูแลเครื่องเงิน และได้เข้าใจว่ากว่าจะได้เครื่องประดับหนึ่งชิ้นต้องผ่านกระบวนการใดบ้าง การซื้อเครื่องเงินจากหมู่บ้านจึงมีความหมายมากกว่าการซื้อของฝาก เพราะเป็นการสนับสนุนช่างฝีมือ ครอบครัวช่าง และเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชนโดยตรง
กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินโบราณของนายป่วน เจียวทอง หรือที่รู้จักกันในชื่อกลุ่มเครื่องเงินลุงป่วน เป็นหนึ่งในจุดเรียนรู้สำคัญของพื้นที่ ช่างป่วน เจียวทองเป็นครูภูมิปัญญาที่มีบทบาทในการอนุรักษ์และถ่ายทอดงานเครื่องเงินโบราณ โดยเฉพาะงานลูกปะเกือมที่ใช้เทคนิคดั้งเดิมของชุมชน นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมการสาธิตงานเครื่องเงิน ดูเครื่องมือพื้นบ้าน และเลือกซื้อเครื่องประดับเงินจากช่างในพื้นที่ได้ จุดเด่นของการชมงานสาธิตคือผู้มาเยือนได้เห็นจังหวะการตี การแต่งลาย และความละเอียดของงานเงินจริงด้วยตาตนเอง
บ้านโชคเป็นชื่อที่สัมพันธ์กับงานเครื่องเงินอย่างชัดเจนในความรับรู้ของนักท่องเที่ยว เพราะเป็นพื้นที่ที่มีร้านค้าและกลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านโชค ซึ่งผลิตและจำหน่ายเครื่องประดับลูกปะเกือมหลายรูปแบบ ส่วนบ้านสะดอเป็นอีกชุมชนที่ถูกกล่าวถึงร่วมกับบ้านโชคและบ้านเขวาสินรินทร์ในฐานะแหล่งทำเครื่องเงินเก่าแก่ของพื้นที่ เมื่อรวมกันแล้วทั้ง 3 หมู่บ้านทำให้เขวาสินรินทร์มีภาพลักษณ์เป็นแหล่งเครื่องเงินชุมชนที่มีความเข้มแข็ง มีความต่อเนื่อง และมีความเฉพาะตัวสูง
จุดเด่นที่ทำให้เครื่องเงินเขวาสินรินทร์มีชื่อเสียงคือความเป็นงานมือแท้ ทุกชิ้นมีน้ำหนักของแรงงาน ความอดทน และประสบการณ์ของช่างปรากฏอยู่ในรายละเอียด เครื่องเงินโรงงานอาจมีความเรียบเสมอกันทุกชิ้น แต่งานลูกปะเกือมพื้นบ้านมีเสน่ห์จากร่องรอยมือคน ลายที่ตีด้วยความชำนาญ และบุคลิกที่แตกต่างกันเล็กน้อยในแต่ละชิ้น ความแตกต่างเหล่านี้ทำให้เครื่องเงินมีชีวิตและมีคุณค่าทางศิลปหัตถกรรมสูง
ผู้มาเยือนที่สนใจซื้อเครื่องเงินควรใช้เวลาเดินดูหลายร้าน เปรียบเทียบลาย น้ำหนักเงิน ความเรียบร้อยของการประกอบ ความแน่นของตัวล็อก ความสบายเมื่อสวมใส่ และความเหมาะสมกับการใช้งาน หากต้องการเครื่องประดับสำหรับใส่คู่ผ้าไหม ควรเลือกลายที่รับกับสีและลายผ้า หากต้องการของฝาก ควรเลือกต่างหู จี้ หรือสร้อยข้อมือขนาดพอดีใช้งานง่าย หากต้องการสะสม ควรเลือกชิ้นที่มีลายโบราณ งานละเอียด และมีที่มาจากช่างหรือกลุ่มในหมู่บ้านอย่างชัดเจน
การดูแลเครื่องเงินลูกปะเกือมควรทำอย่างเหมาะสม เงินแท้สามารถหมองตามธรรมชาติเมื่อสัมผัสอากาศ ความชื้น เหงื่อ น้ำหอม หรือสารเคมี ผู้ใช้ควรเช็ดด้วยผ้านุ่มหลังสวมใส่ เก็บในถุงหรือกล่องแห้ง แยกจากเครื่องประดับอื่นเพื่อป้องกันรอยขีดข่วน หลีกเลี่ยงการใส่ขณะอาบน้ำ เล่นน้ำ หรือออกกำลังกายหนัก หากต้องการทำความสะอาดควรใช้วิธีอ่อนโยนและหลีกเลี่ยงสารที่กัดผิวเงินรุนแรง การดูแลที่ถูกต้องจะช่วยให้ลายและความเงางามของลูกปะเกือมอยู่ได้นาน
หมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ยังสัมพันธ์กับผ้าไหมพื้นเมืองของพื้นที่ โดยเฉพาะผ้าโฮลและผ้ามัดหมี่สุรินทร์ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาที่นี่จึงมักได้เห็นทั้งเครื่องเงินและผ้าไหมในเส้นทางเดียวกัน ผ้าไหมทำหน้าที่เป็นพื้นฐานของการแต่งกาย ส่วนเครื่องเงินช่วยเติมความสง่างามและน้ำหนักทางพิธีการ เมื่อผู้หญิงแต่งผ้าไหมพื้นเมืองและสวมเครื่องเงินลูกปะเกือม ภาพที่เกิดขึ้นคือการรวมศิลปะสิ่งทอและศิลปะโลหะของสุรินทร์ไว้ในร่างกายเดียวกันอย่างงดงาม
งานหัตถกรรมเครื่องเงินยังมีบทบาทในเทศกาลและงานวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น งานที่เกี่ยวข้องกับการนุ่งผ้าไหม ใส่ประเกือม และเรือมกันตรึม ซึ่งสะท้อนการแต่งกายด้วยผ้าไหม การประดับเครื่องเงิน และการละเล่นพื้นบ้านเข้าด้วยกัน กิจกรรมลักษณะนี้ทำให้ลูกปะเกือมไม่ได้อยู่ในตู้โชว์เท่านั้น แต่ยังถูกใช้ในชีวิตจริง งานบุญ งานประเพณี งานแสดงวัฒนธรรม และงานต้อนรับนักท่องเที่ยว ช่วยให้เครื่องเงินยังมีพื้นที่ทางสังคมร่วมสมัย
ภายในพื้นที่มีโซนสำคัญหลายส่วน ได้แก่ โซนร้านเครื่องเงินลูกปะเกือม โซนกลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินโบราณ โซนบ้านโชค โซนบ้านสะดอ โซนแสดงและจำหน่ายเครื่องเงิน โซนสาธิตการตีเงินเมื่อมีการประสานงาน โซนผ้าไหมและผ้าโฮล โซนสินค้า OTOP โซนเรียนรู้การดูแลเครื่องเงิน และเส้นทางชุมชนเขวาสินรินทร์ แต่ละโซนช่วยให้ผู้มาเยือนได้เห็นการทำงานของหมู่บ้านในหลายมิติ ทั้งการผลิต การขาย การเรียนรู้ และการสืบทอดภูมิปัญญา
ค่าเข้าชมหมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ไม่มีการเก็บค่าธรรมเนียมสำหรับการเยี่ยมชมทั่วไป ผู้มาเยือนสามารถเข้าชมร้านค้า เดินดูเครื่องเงิน และเลือกซื้อสินค้าได้ในช่วงเวลาทำการ ค่าใช้จ่ายหลักขึ้นอยู่กับการเลือกซื้อเครื่องเงิน ผ้าไหม หรือกิจกรรมสาธิตที่มีการประสานไว้ล่วงหน้า ราคาของเครื่องเงินแตกต่างกันตามน้ำหนักเงิน ความละเอียดของลาย ขนาดของชิ้นงาน ความยากของการประกอบ และชื่อเสียงของช่างหรือกลุ่มผู้ผลิต
ผู้ที่ต้องการเข้าชมการสาธิตการทำเครื่องเงินควรติดต่อกลุ่มล่วงหน้า โดยเฉพาะหากเดินทางเป็นหมู่คณะ นักเรียน นักศึกษา หรือคณะศึกษาดูงาน การประสานล่วงหน้าช่วยให้ช่างเตรียมอุปกรณ์ พื้นที่สาธิต และเวลาอธิบายขั้นตอนอย่างเหมาะสม การชมสาธิตอย่างเป็นระบบจะทำให้เข้าใจงานลูกปะเกือมตั้งแต่วัสดุ ขั้นตอนการตีเงิน การลงลาย การร้อยประกอบ ไปจนถึงวิธีดูแลรักษาเครื่องเงินหลังซื้อกลับไปใช้งาน
การเดินทาง จากตัวเมืองสุรินทร์ใช้ทางหลวงหมายเลข 214 สายสุรินทร์ – ร้อยเอ็ด มุ่งหน้าไปทางเหนือประมาณ 14 กม. จากนั้นแยกขวามือเข้าสู่อำเภอเขวาสินรินทร์อีกประมาณ 4 กม. รวมระยะทางจากตัวเมืองสุรินทร์ประมาณ 18 กม. เส้นทางเดินทางสะดวก เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถตู้แบบหมู่คณะ หากใช้ระบบนำทางควรค้นหาชื่อ “หมู่บ้านหัตถกรรมเครื่องเงินเขวาสินรินทร์”, “บ้านโชค เขวาสินรินทร์”, “ลุงป่วนเครื่องเงินโบราณ” หรือ “กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านโชค” เพื่อเข้าสู่พื้นที่ร้านค้าและกลุ่มช่างได้ตรงจุด
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเยือนคือช่วงสายถึงบ่าย เพราะร้านค้าและกลุ่มหัตถกรรมเปิดให้บริการต่อเนื่องตั้งแต่ 08.00 – 18.00 น. หากต้องการถ่ายภาพสินค้า พูดคุยกับช่าง หรือชมการสาธิต ควรมาช่วงที่มีแสงดีและร้านเปิดครบ การมาในช่วงเช้าจะได้บรรยากาศสงบ ส่วนช่วงบ่ายเหมาะกับการเลือกซื้อสินค้าและเดินต่อไปยังร้านต่าง ๆ ในหมู่บ้าน ผู้ที่เดินทางเป็นคณะควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1 – 2 ชั่วโมงสำหรับการชม เลือกซื้อ และเรียนรู้กระบวนการผลิต
เส้นทางท่องเที่ยวที่เหมาะสามารถจัดเป็นทริปครึ่งวันจากตัวเมืองสุรินทร์ เริ่มจากหมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์เพื่อชมงานลูกปะเกือมและผ้าไหมพื้นเมือง จากนั้นเดินทางต่อไปยังหมู่บ้านทอผ้าไหมยกทองโบราณบ้านท่าสว่าง หรือกลับเข้าตัวเมืองสุรินทร์เพื่อสักการะศาลหลักเมืองสุรินทร์ วัดบูรพาราม และอนุสาวรีย์พระยาสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง หากมีเวลามากขึ้นสามารถต่อไปยังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์ เพื่อเชื่อมความเข้าใจเรื่องประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของจังหวัด
ร้านอาหารใกล้หมู่บ้านมีทั้งร้านอาหารและคาเฟ่ในเขวาสินรินทร์ รวมถึงร้านในตัวเมืองสุรินทร์ซึ่งมีตัวเลือกมากกว่า หากต้องการรับประทานอาหารใกล้พื้นที่ สามารถเลือกคาเฟ่หรือร้านอาหารท้องถิ่นในอำเภอเขวาสินรินทร์ หากต้องการร้านอาหารหลากหลาย เหมาะกับครอบครัวหรือคณะทัวร์ สามารถกลับเข้าตัวเมืองสุรินทร์ซึ่งอยู่ห่างประมาณ 18 – 20 กม. และมีร้านอาหารไทย อาหารอีสาน อาหารเวียดนาม คาเฟ่ และร้านอาหารในโรงแรมให้เลือกหลายรูปแบบ
ที่พักที่สะดวกที่สุดสำหรับการเที่ยวหมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์คือโรงแรมในตัวเมืองสุรินทร์ เพราะเดินทางมาหมู่บ้านได้ภายในระยะทางสั้นและมีบริการครบ ทั้งร้านอาหาร ตลาด สถานีรถไฟ สถานีขนส่ง และสถานที่ท่องเที่ยวเมืองสำคัญ นักท่องเที่ยวสามารถพักในตัวเมืองแล้วออกมาเที่ยวเขวาสินรินทร์แบบครึ่งวัน หรือจัดเส้นทางเต็มวันร่วมกับบ้านท่าสว่าง บ้านบุทม ศาลหลักเมือง และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์ได้อย่างสะดวก
สำหรับชาวต่างชาติ หมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์เป็นสถานที่ที่อธิบายคำว่า “living craft village” ได้ชัดเจน เพราะผู้มาเยือนได้เห็นว่างานเครื่องเงินไทยในระดับชุมชนไม่ได้เกิดขึ้นจากโรงงานใหญ่ แต่เกิดจากครอบครัวช่าง ร้านค้าเล็ก ๆ ความรู้ท้องถิ่น และเทคนิคที่สืบทอดผ่านมือคน ลวดลายลูกปะเกือม เครื่องมือพื้นบ้าน และวิธีการผลิตที่ยังใช้แรงมือทำให้เครื่องเงินเขวาสินรินทร์มีคุณค่าในฐานะวัฒนธรรมที่ยังใช้งานจริง ไม่ใช่เพียงวัตถุจัดแสดง
นักท่องเที่ยวต่างชาติควรใช้เวลาชมอย่างตั้งใจ สังเกตลายเครื่องเงิน ถามเรื่องความหมายของลาย และเลือกซื้อสินค้าจากร้านที่อธิบายที่มาได้ชัดเจน การซื้อจากแหล่งผลิตโดยตรงช่วยให้เข้าใจคุณค่าของงานมือและช่วยสนับสนุนช่างในชุมชน การเที่ยวอย่างเหมาะสมควรขออนุญาตก่อนถ่ายภาพบุคคลหรือขั้นตอนการผลิต ไม่แตะต้องเครื่องมือของช่างโดยไม่ได้รับอนุญาต และต่อรองราคาด้วยความสุภาพ เพราะงานทุกชิ้นมีต้นทุนทั้งวัสดุ เวลา และฝีมือ
เมื่อมองในภาพรวม หมู่บ้านทำเครื่องเงิน บ้านเขวาสินรินทร์ สุรินทร์ เป็นพื้นที่ที่รวมทั้งประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของชาวเขมรถิ่น งานช่างโลหะโบราณ ผ้าไหมพื้นเมือง การแต่งกายท้องถิ่น เศรษฐกิจชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงหัตถกรรมไว้ด้วยกัน ลูกปะเกือมหนึ่งเม็ดจึงไม่ได้เป็นเพียงเงินก้อนเล็กที่ถูกตีขึ้นรูป แต่เป็นผลลัพธ์ของภูมิปัญญาหลายชั้น ตั้งแต่วัสดุ มือช่าง ลายโบราณ ความเชื่อ ความงาม และความภาคภูมิใจของชุมชน
โดยสรุป หมู่บ้านทำเครื่องเงิน บ้านเขวาสินรินทร์ สุรินทร์ บ้านโชค และบ้านสะดอ เป็นแหล่งผลิตเครื่องเงินลูกปะเกือมสำคัญของประเทศไทย ตั้งอยู่ทางเหนือของตัวเมืองสุรินทร์ประมาณ 18 กม. เปิดให้เยี่ยมชมทุกวัน เวลา 08.00 – 18.00 น. ไม่มีค่าเข้าชมทั่วไป จุดเด่นคือการผลิตลูกประคำเงินแบบโบราณ การตีแผ่นเงินขึ้นรูป การลงยา การลงลาย การนำไปทำเครื่องประดับสุภาพสตรี และการสืบทอดภูมิปัญญาจากชาวเขมรถิ่นไทยในพื้นที่ เป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยว ผู้สนใจหัตถกรรม นักออกแบบ ผู้สะสมเครื่องเงิน นักเรียน นักศึกษา และชาวต่างชาติที่ต้องการเข้าใจสุรินทร์ผ่านงานศิลปหัตถกรรมที่ยังมีชีวิตอยู่จริง
| ชื่อสถานที่ | หมู่บ้านทำเครื่องเงิน บ้านเขวาสินรินทร์ สุรินทร์ / หมู่บ้านหัตถกรรมเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ / กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านโชค |
| ที่ตั้ง | บ้านโชค บ้านสะดอ และพื้นที่บ้านเขวาสินรินทร์ อำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 32000 |
| ที่อยู่ | หมู่บ้านหัตถกรรมเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ ตำบลเขวาสินรินทร์ อำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 32000 |
| ไฮไลต์ | ลูกปะเกือม, ลูกประคำเงินโบราณ, เครื่องเงินบ้านโชค, บ้านสะดอ, ลายไข่แมงดา, ลายดอกพิกุล, ลายถุงเงิน, สร้อยคอเงิน, สร้อยข้อมือ, ตุ้มหู, เข็มขัดเงิน, การสาธิตทำเครื่องเงิน และร้านเครื่องเงินชุมชน |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | ชุมชนเขวาสินรินทร์สืบทอดงานช่างโลหะจากบรรพบุรุษชาวเขมรถิ่นไทย มีภูมิปัญญาการตีทองและงานโลหะมาก่อน ก่อนพัฒนามาเป็นงานเครื่องเงินลูกปะเกือมที่มีชื่อเสียงและทำสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนในบ้านโชค บ้านสะดอ และพื้นที่ใกล้เคียง |
| ที่มาของชื่อ | คำว่าเขวาหมายถึงต้นไม้ชนิดหนึ่งที่พบในพื้นที่ ส่วนสินรินทร์เกี่ยวข้องกับขุนสินรินทร์บำรุง อดีตกำนันในท้องถิ่น ชื่อหมู่บ้านทำเครื่องเงินเรียกตามพื้นที่เขวาสินรินทร์ซึ่งเป็นแหล่งผลิตและจำหน่ายเครื่องเงินลูกปะเกือม |
| ลักษณะเด่น | เป็นแหล่งผลิตลูกประคำเงินหรือลูกปะเกือม โดยนำแผ่นเงินมาตีขึ้นรูปเป็นลูกกลมหรือลูกรี แล้วลงยาและลงลาย ก่อนนำไปทำเครื่องประดับสุภาพสตรี เช่น สร้อยคอ สร้อยข้อมือ ตุ้มหู เข็มขัด และกำไล |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองสุรินทร์ใช้ทางหลวงหมายเลข 214 สายสุรินทร์ – ร้อยเอ็ด ไปประมาณ 14 กม. แล้วแยกขวามือเข้าสู่อำเภอเขวาสินรินทร์อีกประมาณ 4 กม. รวมระยะทางประมาณ 18 กม. |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เยี่ยมชม เลือกซื้อเครื่องเงินลูกปะเกือม ผ้าไหมพื้นเมือง และเรียนรู้งานหัตถกรรมชุมชนตามปกติ ผู้ที่ต้องการชมการสาธิตควรประสานกลุ่มช่างล่วงหน้า |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 18.00 น. |
| ค่าเข้าชม | ไม่มีค่าเข้าชมสำหรับการเยี่ยมชมทั่วไป ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับการเลือกซื้อเครื่องเงิน ผ้าไหม หรือกิจกรรมสาธิตที่ประสานไว้ล่วงหน้า |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ร้านเครื่องเงิน ร้านผ้าไหม พื้นที่สาธิตงานเครื่องเงินเมื่อประสานล่วงหน้า จุดเลือกซื้อสินค้า OTOP พื้นที่จอดรถตามสภาพชุมชน ร้านกาแฟ ร้านอาหารใกล้เคียง และบริการพื้นฐานในอำเภอเขวาสินรินทร์ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | 1. โซนกลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินโบราณ 2. โซนบ้านโชคและร้านเครื่องเงินลูกปะเกือม 3. โซนบ้านสะดอและชุมชนช่างเครื่องเงิน 4. โซนร้านลุงป่วนเครื่องเงินโบราณ 5. โซนแสดงและจำหน่ายลูกปะเกือม 6. โซนสาธิตการตีเงินและลงลายเมื่อประสานล่วงหน้า 7. โซนเครื่องประดับสตรี เช่น สร้อยคอ กำไล ตุ้มหู เข็มขัด 8. โซนผ้าโฮล ผ้ามัดหมี่ และผ้าไหมพื้นเมือง 9. โซนสินค้า OTOP และของฝากชุมชน 10. เส้นทางชุมชนเขวาสินรินทร์และร้านค้าหัตถกรรม |
| ผลิตภัณฑ์สำคัญ | ลูกปะเกือม ลูกประคำเงิน สร้อยคอเงิน สร้อยข้อมือเงิน กำไลเงิน ตุ้มหูเงิน เข็มขัดเงิน จี้เงิน เครื่องประดับเงินลายโบราณ ผ้าโฮล ผ้ามัดหมี่ และผ้าไหมพื้นเมือง |
| วิธีดูแลเครื่องเงิน | เช็ดด้วยผ้านุ่มหลังสวมใส่ เก็บในที่แห้ง หลีกเลี่ยงน้ำหอม สารเคมี เหงื่อ ความชื้น และการเก็บรวมกับเครื่องประดับที่อาจทำให้เกิดรอยขีดข่วน |
| ประเพณี / วิถีชุมชนที่เกี่ยวข้อง | การแต่งกายด้วยผ้าไหมและเครื่องเงินลูกปะเกือม งานนุ่งผ้าไหม ใส่ประเกือม เรือมกันตรึม งานบุญ งานประเพณีท้องถิ่น การใช้เครื่องเงินในโอกาสสำคัญ และการถ่ายทอดงานช่างในครอบครัว |
| ผู้ดูแล / กลุ่มชุมชน | กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินโบราณ นายป่วน เจียวทอง, กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านโชค, ร้านเครื่องเงินในชุมชนบ้านเขวาสินรินทร์ บ้านโชค บ้านสะดอ และเทศบาลตำบลเขวาสินรินทร์ในฐานะหน่วยงานท้องถิ่น |
| เบอร์ติดต่อกลุ่ม / ร้านหัตถกรรม | กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินโบราณ นายป่วน เจียวทอง โทร. 081-309-4352 กลุ่ม / ร้านเครื่องเงินในหมู่บ้าน โทร. 086-264-5331 เครื่องเงินผ้าไหมเขวาสินรินทร์ โทร. 085-499-4617 |
| เบอร์ติดต่อหน่วยงานท้องถิ่น | เทศบาลตำบลเขวาสินรินทร์ โทร. 0-4458-2052 |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. บ้านโชค แหล่งเครื่องเงินลูกปะเกือม ประมาณ 1 กม. 2. บ้านสะดอ ชุมชนเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ ประมาณ 2 กม. 3. ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเขวาสินรินทร์ ประมาณ 2 กม. 4. หมู่บ้านทอผ้าไหมยกทองโบราณบ้านท่าสว่าง ประมาณ 12 กม. 5. ศาลหลักเมืองสุรินทร์ ประมาณ 18 กม. 6. วัดบูรพาราม พระอารามหลวง ประมาณ 18 กม. 7. อนุสาวรีย์พระยาสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง ประมาณ 19 กม. 8. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์ ประมาณ 23 กม. โทร. 044-513-272, 044-513-274 9. หมู่บ้านจักสานบ้านบุทม ตำบลเมืองที ประมาณ 28 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ชาภูขวัญ กาแฟสด อำเภอเขวาสินรินทร์ ประมาณ 2 กม. โทร. 099-442-9491 2. Starbeam Restaurant อำเภอเมืองสุรินทร์ ประมาณ 18 กม. โทร. 044-519-629, 086-877-4447 3. สวัสดีสุรินทร์ ถนนศิริรัฐ ประมาณ 18 กม. โทร. 085-637-7707 4. โกนขแมร์ แหนมเนือง สุรินทร์ ประมาณ 18 กม. โทร. 083-385-5599, 086-497-7958 5. Big Bite Restaurant โรงแรมทองธารินทร์ ประมาณ 19 กม. โทร. 088-103-2383 6. ร้านอร่อย@สุรินทร์ ตลาดเมืองใหม่ไอคิว ประมาณ 19 กม. โทร. 093-380-4385 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. HOP INN Surin ประมาณ 18 กม. โทร. 065-518-9784 2. Fortune Mansion Surin ประมาณ 18 กม. โทร. 044-060-398, 084-554-5290 3. Maneerote Hotel Surin ประมาณ 18 กม. โทร. 044-514-569 4. The Lion Residence Surin ประมาณ 18 กม. โทร. 089-717-6961 5. Sorin Boutique Hotel ประมาณ 19 กม. โทร. 044-060-188 6. The Wood Surin ประมาณ 19 กม. โทร. 063-023-7999 7. Slive Hotel Surin ประมาณ 20 กม. โทร. 044-060-322, 044-060-323 8. Thong Tarin Hotel ประมาณ 19 กม. โทร. 044-514-281, 085-300-8858 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: หมู่บ้านทำเครื่องเงิน บ้านเขวาสินรินทร์ สุรินทร์อยู่ที่ไหน?
ตอบ: หมู่บ้านทำเครื่องเงินบ้านเขวาสินรินทร์อยู่ในอำเภอเขวาสินรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ครอบคลุมพื้นที่ชุมชนบ้านโชค บ้านสะดอ และชุมชนใกล้เคียง ห่างจากตัวเมืองสุรินทร์ประมาณ 18 กม.
ถาม: หมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์เปิดให้เข้าชมวันเวลาใด?
ตอบ: เปิดให้เยี่ยมชมทุกวัน เวลา 08.00 – 18.00 น. ผู้ที่ต้องการชมการสาธิตการทำเครื่องเงินควรติดต่อกลุ่มช่างล่วงหน้า
ถาม: หมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์มีค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชมสำหรับการเยี่ยมชมทั่วไป ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับการเลือกซื้อเครื่องเงิน ผ้าไหม หรือกิจกรรมสาธิตที่ประสานไว้ล่วงหน้า
ถาม: ลูกปะเกือมคืออะไร?
ตอบ: ลูกปะเกือมคือลูกประคำเงินหรือลูกประเกือมโบราณที่ช่างนำแผ่นเงินมาตีขึ้นรูปเป็นลูกกลมหรือลูกรี แล้วลงยาและลงลาย เช่น ลายไข่แมงดา ลายดอกพิกุล และลายถุงเงิน ก่อนนำไปทำเป็นเครื่องประดับ
ถาม: เครื่องเงินเขวาสินรินทร์นิยมนำไปทำอะไร?
ตอบ: นิยมนำไปทำสร้อยคอ สร้อยข้อมือ ตุ้มหู เข็มขัด กำไล จี้เงิน และเครื่องประดับสุภาพสตรี โดยมักใช้คู่กับผ้าไหมพื้นเมืองสุรินทร์ในงานบุญ งานประเพณี และโอกาสสำคัญ
ถาม: ใครเป็นผู้ดูแลหรือกลุ่มสำคัญของหมู่บ้านทำเครื่องเงิน?
ตอบ: กลุ่มสำคัญคือกลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินโบราณ นายป่วน เจียวทอง กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านโชค ร้านเครื่องเงินในชุมชนบ้านเขวาสินรินทร์ บ้านโชค บ้านสะดอ และเทศบาลตำบลเขวาสินรินทร์ในฐานะหน่วยงานท้องถิ่น
ถาม: ควรเที่ยวหมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์ร่วมกับสถานที่ใด?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับหมู่บ้านทอผ้าไหมยกทองโบราณบ้านท่าสว่าง ศาลหลักเมืองสุรินทร์ วัดบูรพาราม อนุสาวรีย์พระยาสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์ และหมู่บ้านจักสานบ้านบุทมได้
ถาม: ควรเตรียมตัวอย่างไรเมื่อไปหมู่บ้านทำเครื่องเงินเขวาสินรินทร์?
ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ เตรียมเวลาเดินชมร้านค้า ขออนุญาตก่อนถ่ายภาพช่างหรือขั้นตอนการผลิต ไม่แตะต้องเครื่องมือโดยไม่ได้รับอนุญาต และเตรียมเงินสำหรับเลือกซื้อเครื่องเงินหรือผ้าไหมจากชุมชน
หมวดหมู่: ●วิถีชีวิต
กลุ่ม: ●หมู่บ้าน ชุมชน
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคอีสาน
ปรับปรุงล่าสุด : 2 เดือนที่แล้ว




