อ่างเก็บน้ำห้วยหวด

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

อ่างเก็บน้ำห้วยหวด สกลนคร ตั้งอยู่บ้านห้วยหวด หมู่ 4 ตำบลจันทร์เพ็ญ อำเภอเต่างอย เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดกลางอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สร้างขึ้นเพื่อปิดกั้นลำห้วยหวดและเก็บกักน้ำใช้เพื่อการเกษตร อุปโภคบริโภค เพาะพันธุ์ปลา และเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติในเขตอุทยานแห่งชาติภูผายล จุดเด่นคือภูมิทัศน์รอบอ่างที่สวยงาม สันเขื่อน จุดชมวิว น้ำตกตามฤดูกาล และบรรยากาศภูพานที่เงียบสงบ เหมาะกับการพักผ่อน ถ่ายภาพ ชมธรรมชาติ เดินเที่ยวเบา ๆ และเรียนรู้คุณค่าของแหล่งน้ำพระราชดำริในสกลนคร

 

อ่างเก็บน้ำห้วยหวด สกลนคร เป็นหนึ่งในแหล่งน้ำและแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสำคัญของอำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร ตั้งอยู่ที่บ้านห้วยหวด หมู่ 4 ตำบลจันทร์เพ็ญ พื้นที่นี้อยู่ในภูมิทัศน์ของเทือกเขาภูพานและเชื่อมโยงกับอุทยานแห่งชาติภูผายล ซึ่งเป็นพื้นที่ธรรมชาติขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมหลายจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน อ่างเก็บน้ำแห่งนี้มีความหมายทั้งในด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ การเกษตร การประมง การอนุรักษ์ธรรมชาติ และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ความโดดเด่นของอ่างเก็บน้ำห้วยหวดไม่ได้อยู่เพียงภาพผืนน้ำกว้างหรือทิวทัศน์สวยงาม แต่ยังอยู่ที่บทบาทของน้ำซึ่งหล่อเลี้ยงชุมชนและพื้นที่เพาะปลูกในอำเภอเต่างอยมาอย่างต่อเนื่อง

 

อ่างเก็บน้ำห้วยหวดสร้างขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร หลังจากเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรบริเวณลุ่มน้ำห้วยหวดเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2524 และมีพระราชดำริให้กรมชลประทานพิจารณาวางโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำโดยเร่งด่วน เพื่อจัดหาน้ำให้พื้นที่เพาะปลูกของราษฎรในหมู่บ้านน้อย บ้านจันทร์เพ็ญ บ้านบึงสา และหมู่บ้านใกล้เคียงในอำเภอเต่างอย สามารถทำการเพาะปลูกได้ทั้งฤดูฝนและฤดูแล้ง พร้อมทั้งมีน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคตลอดปี พระราชดำริดังกล่าวทำให้อ่างเก็บน้ำห้วยหวดเป็นมากกว่าแหล่งน้ำธรรมดา เพราะเป็นโครงการที่มุ่งแก้ปัญหาความเดือดร้อนด้านน้ำของประชาชนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม

 

ลักษณะโครงการของอ่างเก็บน้ำห้วยหวดเป็นเขื่อนดินปิดกั้นลำห้วยหวดบริเวณบ้านห้วยหวด มีความสูงประมาณ 26 เมตร ความยาวประมาณ 395 เมตร ความจุอ่างเก็บน้ำประมาณ 21 ล้านลูกบาศก์เมตร และมีพื้นที่ผิวน้ำประมาณ 1,200 ไร่ พร้อมระบบอาคารระบายน้ำและท่อส่งน้ำที่ช่วยกระจายน้ำไปยังพื้นที่รับประโยชน์ กรมชลประทานเริ่มก่อสร้างโครงการในปี 2526 และดำเนินการแล้วเสร็จในปี 2530 การพัฒนานี้ช่วยส่งน้ำให้พื้นที่เกษตรประมาณ 8,000 ไร่ ในเขตตำบลจันทร์เพ็ญและตำบลเต่างอย ทำให้เกษตรกรสามารถใช้น้ำในการเพาะปลูกและดำรงชีวิตได้มั่นคงขึ้น อ่างเก็บน้ำแห่งนี้จึงเป็นตัวอย่างชัดเจนของแหล่งน้ำพระราชดำริที่ตอบโจทย์ทั้งการเกษตรและคุณภาพชีวิตของประชาชน

 

ในมุมของการท่องเที่ยว อ่างเก็บน้ำห้วยหวดเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีภูมิทัศน์โดดเด่นมากที่สุดแห่งหนึ่งของอำเภอเต่างอย ผืนน้ำของอ่างตั้งอยู่ท่ามกลางสภาพภูมิประเทศของเทือกเขาภูพาน มีพื้นที่ป่า ภูเขา หน้าผา และลำห้วยรายรอบ ทำให้บรรยากาศโดยรวมสงบ สดชื่น และมีความเป็นธรรมชาติสูง บริเวณสันเขื่อนสามารถมองเห็นผืนน้ำกว้างและแนวภูเขาโดยรอบ เหมาะกับการชมวิว ถ่ายภาพ รับลม และใช้เวลาแบบไม่เร่งรีบ จุดชมวิวบริเวณอ่างมีเสน่ห์ต่างกันตามช่วงเวลา ช่วงเช้าจะได้แสงอ่อนและบรรยากาศเย็นสบาย ส่วนช่วงเย็นเหมาะกับการชมแสงสุดท้ายบนผืนน้ำและเก็บภาพทิวทัศน์แบบอบอุ่น

 

อ่างเก็บน้ำห้วยหวดยังมีความน่าสนใจจากการเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติภูผายล ซึ่งมีธรรมชาติหลากหลาย ทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง ภูเขาหินทราย ลานหิน หน้าผา น้ำตก และเส้นทางธรรมชาติ บริเวณใกล้อ่างมีน้ำตกที่ไหลลงสู่อ่างในฤดูฝน เช่น น้ำตกรากไทรย้อย น้ำตกผาผึ้ง และน้ำตกคำน้ำสร้าง น้ำตกเหล่านี้ช่วยเพิ่มความสมบูรณ์ให้ภูมิทัศน์ของอ่างเก็บน้ำ โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวที่ป่ารอบอ่างมีความเขียวสดและสายน้ำไหลชัดเจน การเดินทางมาเที่ยวในช่วงนี้จึงทำให้ได้เห็นทั้งอ่างเก็บน้ำ น้ำตก และป่าเขาภูพานในบรรยากาศที่มีชีวิตชีวาเป็นพิเศษ

 

หนึ่งในจุดเด่นที่ทำให้อ่างเก็บน้ำห้วยหวดมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว คือจุดชมดาวบริเวณสันอ่างและลานพลับพลาที่ประทับทรงงาน พื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่บนระดับความสูงประมาณ 300–400 เมตรจากระดับน้ำทะเล รอบด้านเปิดโล่งและมีผืนน้ำช่วยสร้างทัศนวิสัยที่ดี จึงเหมาะกับการชมท้องฟ้าและถ่ายภาพทางช้างเผือกในคืนที่ท้องฟ้าเปิด อ่างเก็บน้ำแห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงจุดเที่ยวกลางวัน แต่ยังมีศักยภาพในฐานะพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงดาราศาสตร์สำหรับผู้ที่สนใจธรรมชาติยามค่ำคืน ทั้งนี้การเข้าพื้นที่ช่วงค่ำควรดำเนินตามกติกาและการอนุญาตของอุทยานแห่งชาติอย่างเคร่งครัด

 

บรรยากาศโดยรอบอ่างเก็บน้ำห้วยหวดเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม คนรักธรรมชาติสามารถมาชมวิวอ่างและป่าเขา คนชอบถ่ายภาพสามารถเก็บภาพผืนน้ำ สันเขื่อน หน้าผา และแสงธรรมชาติ คนที่สนใจระบบน้ำสามารถเรียนรู้การทำงานของอ่างเก็บน้ำพระราชดำริ ส่วนครอบครัวสามารถใช้พื้นที่เป็นจุดพักผ่อนริมธรรมชาติได้อย่างเหมาะสม การเที่ยวอ่างเก็บน้ำห้วยหวดไม่จำเป็นต้องเร่งรีบ เพราะเสน่ห์ของสถานที่อยู่ที่การค่อย ๆ ใช้เวลา มองผืนน้ำ ฟังเสียงลม และสัมผัสความเงียบของพื้นที่ป่าเขา

 

สำหรับผู้ที่สนใจการเดินเท้าเบา ๆ จากบริเวณจุดชมวิวอ่างเก็บน้ำสามารถเดินไปยังน้ำตกรากไทรย้อยได้ในระยะประมาณ 500 เมตร โดยน้ำตกนี้เป็นน้ำตกชั้นเดียวที่มีน้ำชัดเจนในฤดูฝน อีกจุดที่น่าสนใจคือน้ำตกผาผึ้ง ซึ่งอยู่ห่างจากจุดชมวิวประมาณ 1 กม. และมีลักษณะเป็นน้ำตกที่ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำ ส่วนพื้นที่น้ำตกคำน้ำสร้างเป็นน้ำตกที่สูงที่สุดของอุทยานแห่งชาติภูผายล มีความสูงประมาณ 25 เมตร และอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 1.8 กม. น้ำตกแต่ละแห่งมีเสน่ห์เฉพาะตัว แต่ควรเลือกเที่ยวตามฤดูกาล เพราะน้ำตกในพื้นที่ภูพานจะสวยที่สุดเมื่อมีปริมาณน้ำเพียงพอในช่วงฝนและหลังฝน

 

อีกหนึ่งแหล่งท่องเที่ยวใกล้อ่างเก็บน้ำห้วยหวดคือถ้ำผาพญาเต่างอย ซึ่งอยู่ตามเส้นทางบ้านห้วยหวด–โคกกลาง ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 7 กม. บริเวณนี้มีหินทรายรูปร่างคล้ายเต่างอยกำลังลงน้ำ และเชื่อมโยงกับตำนานชื่อบ้านเต่างอยในท้องถิ่น ทำให้ผู้เดินทางสามารถจัดเส้นทางเที่ยวแบบธรรมชาติและวัฒนธรรมควบคู่กันได้ นอกจากนี้ยังมีลานดุสิตา ซึ่งเป็นลานหินที่มีดอกไม้ป่าขึ้นสวยงามในช่วงปลายฤดูฝน เช่น ดุสิตา กระดุมเงิน สร้อยสุวรรณา เอนอ้า และหยาดน้ำค้าง ลานดุสิตาเหมาะกับผู้ที่ชอบพืชเล็กบนลานหินและการเดินชมธรรมชาติแบบระมัดระวัง

 

ในด้านการใช้ประโยชน์ อ่างเก็บน้ำห้วยหวดทำหน้าที่เก็บกักน้ำเพื่อการเกษตรและอุปโภคบริโภค พร้อมเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาและแหล่งประมงของพื้นที่ ชุมชนโดยรอบได้รับประโยชน์จากน้ำในอ่างทั้งด้านเพาะปลูกและคุณภาพชีวิต น้ำจากอ่างช่วยลดความเสี่ยงในช่วงแล้งและเพิ่มโอกาสการทำการเกษตรต่อเนื่อง สิ่งนี้ทำให้ผู้มาเยือนควรเห็นคุณค่าของอ่างเก็บน้ำในฐานะแหล่งน้ำมีชีวิต ไม่ใช่เพียงจุดชมวิว การรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะ และไม่ทำกิจกรรมที่กระทบต่อคุณภาพน้ำ จึงเป็นเรื่องสำคัญมากสำหรับการท่องเที่ยวที่นี่

 

อ่างเก็บน้ำห้วยหวดยังช่วยเสริมภาพรวมของอำเภอเต่างอยในฐานะแหล่งท่องเที่ยวที่มีครบทั้งธรรมชาติ ศรัทธา และเรื่องเล่าท้องถิ่น อำเภอเต่างอยเป็นที่รู้จักจากพญาเต่างอย วัดศิริมังคละเต่างอย ลำน้ำพุง และพื้นที่ธรรมชาติในแนวเทือกเขาภูพาน เมื่อเพิ่มอ่างเก็บน้ำห้วยหวดเข้ามาในเส้นทาง นักท่องเที่ยวจะได้เห็นอีกมิติหนึ่งของเต่างอย คือมิติของแหล่งน้ำพระราชดำริและระบบนิเวศป่าเขา การเที่ยวอำเภอนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะแลนด์มาร์กถ่ายภาพ แต่ยังสามารถเป็นการเรียนรู้พื้นที่ แหล่งน้ำ ประวัติการพัฒนา และธรรมชาติของสกลนครได้ลึกขึ้น

 

การเดินทาง ไปอ่างเก็บน้ำห้วยหวดสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว โดยสามารถใช้เส้นทางในอำเภอเต่างอยเข้าสู่ตำบลจันทร์เพ็ญและบ้านห้วยหวด เส้นทางในพื้นที่อุทยานฯ รถยนต์สามารถเข้าถึงได้ และอ่างเก็บน้ำอยู่ไม่ไกลจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูผายล ผู้เดินทางจากตัวเมืองสกลนครควรวางแผนเป็นทริปครึ่งวันหรือเต็มวัน เพราะสามารถเที่ยวรวมกับพญาเต่างอย วัดศิริมังคละเต่างอย น้ำตกใกล้อ่าง ลานดุสิตา และจุดชมวิวในอุทยานฯ ได้ การเดินทางควรตรวจสภาพรถ เติมน้ำมันให้พร้อม และเผื่อเวลาให้เพียงพอสำหรับเส้นทางภูเขาและถนนท้องถิ่น

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวอ่างเก็บน้ำห้วยหวดคือช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะแสงสวย อากาศไม่ร้อนจัด และเหมาะกับการถ่ายภาพริมอ่าง หากต้องการชมน้ำตก ควรเลือกช่วงฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาว เพราะน้ำตกตามฤดูกาลจะมีน้ำมากกว่าและป่าโดยรอบจะเขียวสด หากต้องการชมดอกไม้ป่าบนลานหิน ควรเลือกช่วงปลายฤดูฝน ส่วนฤดูหนาวเหมาะกับการชมวิว กางเต็นท์ และพักผ่อนในอุทยานฯ บรรยากาศแต่ละฤดูกาลแตกต่างกัน แต่ทุกช่วงควรปฏิบัติตามกติกาของอุทยานแห่งชาติและระมัดระวังเรื่องเส้นทางธรรมชาติ

 

สิ่งที่ควรเตรียมเมื่อมาเที่ยวอ่างเก็บน้ำห้วยหวด ได้แก่ น้ำดื่ม หมวก ร่ม ครีมกันแดด รองเท้าที่เหมาะกับการเดินบนพื้นธรรมชาติ กล้องถ่ายภาพ ถุงขยะส่วนตัว ยากันยุง และเสื้อกันฝนในฤดูฝน หากต้องการเดินไปชมน้ำตกหรือพื้นที่ลานหิน ควรเลือกรองเท้าที่เกาะพื้นดีและไม่ลื่นง่าย หากต้องการถ่ายภาพท้องฟ้าหรือชมดาว ควรเตรียมไฟฉาย ไฟคาดศีรษะ และสอบถามกติกาการเข้าพื้นที่ช่วงกลางคืนกับเจ้าหน้าที่อุทยานฯ ก่อนทุกครั้ง

 

การเที่ยวอ่างเก็บน้ำห้วยหวดควรคำนึงถึงความปลอดภัย เพราะพื้นที่ประกอบด้วยสันเขื่อน จุดชมวิว หน้าผา ลานหิน ทางเดินธรรมชาติ และน้ำตกตามฤดูกาล ผู้มาเยือนไม่ควรปีนป่ายจุดเสี่ยง ไม่เข้าใกล้ขอบหน้าผาหรือขอบน้ำมากเกินไป ไม่ลงเล่นน้ำในจุดที่ไม่ปลอดภัย และไม่เดินป่านอกเส้นทางที่กำหนดโดยไม่มีเจ้าหน้าที่หรือผู้ชำนาญทาง เด็กและผู้สูงอายุควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะบริเวณพื้นเปียก ทางลาด และพื้นที่ลื่นหลังฝนตก

 

มารยาทในการเที่ยวพื้นที่ธรรมชาติของอ่างเก็บน้ำห้วยหวดคือไม่ทิ้งขยะ ไม่เก็บพืชหรือดอกไม้ป่า ไม่ส่งเสียงดังรบกวนสัตว์ป่า ไม่ก่อไฟในพื้นที่ไม่ได้รับอนุญาต ไม่ทำลายหินหรือสิ่งแวดล้อม และไม่ให้อาหารสัตว์ป่า พื้นที่อุทยานแห่งชาติภูผายลเป็นแหล่งต้นน้ำและระบบนิเวศที่สำคัญ การรักษาความสะอาดและเคารพกติกาพื้นที่จึงเป็นการช่วยให้อ่างเก็บน้ำและธรรมชาติโดยรอบยังคงสมบูรณ์สำหรับคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยวรุ่นต่อไป

 

สำหรับผู้ที่ต้องการพักค้างคืน อุทยานแห่งชาติภูผายลมีบ้านพัก จุดกางเต็นท์ และร้านค้าสวัสดิการให้บริการในพื้นที่อุทยานฯ การพักในอุทยานฯ ช่วยให้สามารถสัมผัสบรรยากาศของอ่างเก็บน้ำและเทือกเขาภูพานได้เต็มขึ้น โดยเฉพาะช่วงเช้าและค่ำที่บรรยากาศสงบมากกว่าช่วงกลางวัน ผู้ที่ต้องการใช้บริการบ้านพักหรือกางเต็นท์ควรติดต่อสอบถามข้อมูลกับอุทยานฯ ล่วงหน้า เพื่อจัดเวลาและเตรียมอุปกรณ์ให้เหมาะกับฤดูกาล

 

ภาพรวมของอ่างเก็บน้ำห้วยหวดจึงรวมคุณค่าหลายด้านไว้ในสถานที่เดียว ทั้งประวัติพระราชดำริ งานชลประทาน น้ำเพื่อเกษตรกรรม แหล่งเพาะพันธุ์ปลา ภูมิทัศน์อ่างเก็บน้ำ น้ำตกตามฤดูกาล จุดชมวิว จุดชมดาว และป่าภูพานที่ยังคงความสมบูรณ์ ผู้ที่เดินทางมาที่นี่จะได้เห็นว่าน้ำหนึ่งอ่างสามารถเชื่อมโยงกับชีวิตผู้คนได้หลายระดับ ตั้งแต่แปลงเกษตร ครัวเรือน ระบบนิเวศ ไปจนถึงการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ

 

อ่างเก็บน้ำห้วยหวดเหมาะกับนักเดินทางที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบมีความหมาย ไม่ใช่เพียงมาเห็นวิวแล้วกลับ แต่เป็นการมองเห็นเบื้องหลังของภูมิทัศน์ว่าเกิดจากพระราชดำริ การจัดการน้ำ และการพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน หากเดินทางด้วยความเข้าใจและเคารพพื้นที่ สถานที่แห่งนี้จะให้ประสบการณ์ที่ลึกกว่าการเที่ยวอ่างเก็บน้ำทั่วไป เพราะทุกมุมของผืนน้ำ สันเขื่อน น้ำตก และป่ารอบอ่างล้วนบอกเล่าเรื่องราวของสกลนครในด้านน้ำ ธรรมชาติ และชีวิตชนบทได้อย่างชัดเจน

 

 

ตอบ: อ่างเก็บน้ำห้วยหวดตั้งอยู่ที่บ้านห้วยหวด หมู่ 4 ตำบลจันทร์เพ็ญ อำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร ภายในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูผายล

 

ตอบ: อ่างเก็บน้ำห้วยหวดสร้างขึ้นตามพระราชดำริเพื่อเก็บกักน้ำใช้ด้านการเกษตร อุปโภคบริโภค และสนับสนุนพื้นที่เพาะปลูกของราษฎรในอำเภอเต่างอย พร้อมเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาและแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะกับการชมวิว ถ่ายภาพ และพักผ่อนริมอ่างมากที่สุด

 

ตอบ: มีค่าเข้าอุทยานแห่งชาติภูผายล คนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท

 

ตอบ: จุดเด่นคือผืนน้ำกว้าง สันเขื่อน จุดชมวิว น้ำตกตามฤดูกาล จุดชมดาว ลานพลับพลาที่ประทับทรงงาน และภูมิทัศน์ป่าเขาของอุทยานแห่งชาติภูผายล

 

ตอบ: ช่วงฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวเหมาะกับการชมน้ำตกและป่าเขียว ส่วนฤดูหนาวเหมาะกับการชมวิว กางเต็นท์ และพักผ่อนในอุทยานฯ

 

ตอบ: มีน้ำตกใกล้เคียงหลายแห่ง เช่น น้ำตกรากไทรย้อย น้ำตกผาผึ้ง และน้ำตกคำน้ำสร้าง ซึ่งจะสวยเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝนและหลังฝน

 

ตอบ: สามารถพักในบ้านพักหรือจุดกางเต็นท์ของอุทยานแห่งชาติภูผายลได้ โดยควรติดต่ออุทยานฯ ล่วงหน้าเพื่อสอบถามรายละเอียดการเข้าพักและกติกาพื้นที่