หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสกลนคร >อ.วาริชภูมิ >ต.วาริชภูมิ > พระธาตุศรีมงคล
TL;DR: พระธาตุศรีมงคล อยู่ที่บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ เป็นเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยม ยอดแหลม ก่ออิฐถือปูน ประดับลายปั้นดินเผา รอบฐานเล่าเรื่องพุทธประวัติ.
พระธาตุศรีมงคล

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
พระธาตุศรีมงคล จังหวัดสกลนคร เป็นพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวอำเภอวาริชภูมิ ตั้งอยู่ภายในวัดพระธาตุศรีมงคล บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ ห่างจากที่ว่าการอำเภอวาริชภูมิประมาณ 200 เมตร และห่างจากตัวจังหวัดสกลนครประมาณ 65 กม. จุดเด่นคือเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยมยอดแหลม ก่ออิฐถือปูน ตกแต่งด้วยลายปั้นดินเผาและภาพพุทธประวัติรอบฐาน สร้างครอบพระธาตุองค์เดิมที่เป็นศิลาแลงและชำรุดจากกาลเวลา เป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาววาริชภูมิและชาวผู้ไทบ้านธาตุ โดยมีงานนมัสการพระธาตุและประเพณีบุญบั้งไฟล้านจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี
พระธาตุศรีมงคล เป็นหนึ่งในปูชนียสถานสำคัญของจังหวัดสกลนคร และเป็นพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวอำเภอวาริชภูมิ สถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่ภายในวัดพระธาตุศรีมงคล บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร บนเส้นทางพังโคน–วาริชภูมิ เดินทางสะดวกด้วยรถยนต์ และอยู่ใกล้ที่ว่าการอำเภอวาริชภูมิประมาณ 200 เมตร ทำให้เป็นวัดสำคัญที่เข้าถึงง่าย เหมาะสำหรับการแวะกราบสักการะ ชมศิลปกรรม เรียนรู้ประวัติชุมชน และทำความเข้าใจรากศรัทธาของชาววาริชภูมิในพื้นที่เดียวกัน
ภาพแรกที่ผู้มาเยือนจดจำได้ทันทีคือองค์พระธาตุทรงสูง ฐานสี่เหลี่ยม ยอดแหลม ตั้งเด่นอยู่ในลานวัด พระธาตุองค์ปัจจุบันก่ออิฐถือปูนและประดับด้วยลายปั้นดินเผาอย่างประณีต รอบฐานตกแต่งเป็นเรื่องราวพุทธประวัติของพระพุทธเจ้า โดยสร้างครอบองค์พระธาตุเดิมที่เป็นศิลาแลงซึ่งชำรุดไปตามกาลเวลา รูปแบบนี้ทำให้พระธาตุศรีมงคลมีเอกลักษณ์ต่างจากพระธาตุหลายแห่งในจังหวัดสกลนคร เพราะไม่ได้เน้นความเก่าแก่ขององค์เดิมเพียงอย่างเดียว แต่แสดงการสืบต่อศรัทธาผ่านการบูรณะและศิลปกรรมยุคใหม่ที่ยังเคารพรากฐานดั้งเดิมของพระธาตุ
พระธาตุศรีมงคลมีความหมายต่อชาววาริชภูมิทั้งในฐานะศาสนสถาน แหล่งประวัติศาสตร์ชุมชน และสัญลักษณ์ของบ้านธาตุ พื้นที่บ้านธาตุในอดีตเป็นป่าดง ก่อนที่กลุ่มชาวบ้านจากเมืองวารีซึ่งเป็นอำเภอวาริชภูมิในปัจจุบันจะออกมาหักร้างถางพงเพื่อทำไร่ เมื่อถางป่าลึกเข้าไปจึงพบพระธาตุร้างอยู่กลางดง ชาวบ้านเกิดความเคารพยำเกรงต่อสถานที่ จึงหยุดการถากถางและนิมนต์พระครูหลักคำ ประธานสงฆ์เมืองวารี มาพิจารณาพื้นที่ ท่านเห็นว่าสถานที่แห่งนี้เป็นมงคล เหมาะแก่การตั้งบ้านและสร้างวัด จึงเกิดการถากถางพื้นที่ใหม่ ทำบุญอุทิศส่วนกุศล และตั้งชื่อพระธาตุว่า “พระธาตุศรีมงคล” พร้อมตั้งชื่อวัดว่า “วัดธาตุศรีมงคล” เมื่อประมาณ พ.ศ. 2444
ชื่อ “ศรีมงคล” จึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อที่ไพเราะ แต่สื่อถึงความเชื่อของชุมชนที่มองว่าพื้นที่พบพระธาตุเป็นพื้นที่สิริมงคล เหมาะแก่การตั้งหลักแหล่งและสร้างชุมชน จากพระธาตุร้างกลางดงได้กลายเป็นศูนย์กลางของวัด หมู่บ้าน และศรัทธาของผู้คนในพื้นที่ จนบ้านบริเวณนั้นถูกเรียกว่า “บ้านธาตุ” และชื่อดังกล่าวยังคงใช้สืบมาถึงปัจจุบัน ประวัติส่วนนี้ทำให้พระธาตุศรีมงคลเป็นมากกว่าสิ่งก่อสร้างทางศาสนา เพราะเป็นจุดกำเนิดความทรงจำของชุมชนบ้านธาตุและชาววาริชภูมิ
ภายหลังพื้นที่เมืองวารีเดิมเกิดไฟไหม้ครั้งใหญ่ ประกอบกับทำเลเดิมมีความคับแคบและเป็นพื้นที่ลุ่มที่น้ำท่วมในฤดูฝน ผู้คนจึงอพยพแยกย้ายออกไปตั้งถิ่นฐานใหม่หลายทิศทาง ทั้งบ้านพังฮอ บ้านห้วยบาง และบ้านธาตุ การขยายตัวของชุมชนบ้านธาตุจึงเกี่ยวข้องกับพระธาตุศรีมงคลโดยตรง เพราะพระธาตุทำหน้าที่เป็นหลักใจและหลักพื้นที่ของผู้คนที่ย้ายถิ่นฐานมาอยู่บริเวณนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างวัด พระธาตุ และชุมชนจึงแน่นแฟ้นมาตั้งแต่ต้น
พระธาตุศรีมงคลองค์เดิมเป็นพระธาตุศิลาแลงที่ชำรุด สร้างขึ้นในสมัยใดไม่ปรากฏวันเดือนปีที่แน่นอน แต่มีคำบอกเล่าว่าสร้างคู่กับพระธาตุดงเชียงเครือ ซึ่งตั้งอยู่ห่างไปทางทิศเหนือประมาณ 500 เมตร และสัมพันธ์กับคติพระธาตุในวัฒนธรรมล้านช้าง บางตำนานเชื่อมโยงการสร้างพระธาตุกับสมัยพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช ผู้ครองเมืองเวียงจันทน์ ความเชื่อนี้สะท้อนรากวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขงและสายสัมพันธ์ระหว่างชาววาริชภูมิกับโลกวัฒนธรรมล้านช้างในอดีต
เมื่อพระธาตุองค์เดิมชำรุดลง ชาวบ้านได้รวบรวมโบราณวัตถุและวัตถุมงคลที่พบในองค์พระธาตุไว้เพื่อการสักการะ เช่น พระพุทธรูปทองคำ พระพุทธรูปสำริด และวัตถุโบราณอื่น ๆ ส่วนที่เหลือได้อัญเชิญบรรจุไว้ภายในองค์พระธาตุ การกระทำดังกล่าวสะท้อนความเคารพของชุมชนต่อโบราณวัตถุและพระธาตุเดิม แม้พระธาตุองค์ใหม่จะสร้างครอบและมีศิลปกรรมยุคใหม่ แต่หัวใจของสถานที่ยังคงอยู่ที่พระธาตุเดิมและศรัทธาที่สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน
การปฏิสังขรณ์พระธาตุศรีมงคลเป็นช่วงสำคัญที่ทำให้เกิดรูปแบบพระธาตุองค์ปัจจุบัน วัดมีการปฏิสังขรณ์ครั้งแรกใน พ.ศ. 2472 โดยมีพระครูทันเป็นผู้ควบคุม ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2516 เป็นต้นมา ชาวบ้านและผู้มีศรัทธาได้ร่วมกันบูรณะองค์พระธาตุใหม่ โดยสร้างเป็นคอนกรีตเสริมเหล็กและประดับฐานด้วยปฏิมากรรมดินเผาเล่าเรื่องพุทธประวัติ การบูรณะครั้งใหญ่ดำเนินต่อเนื่องจนถึง พ.ศ. 2526 ซึ่งเป็นปีสำคัญที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินมาทรงบรรจุพระบรมสารีริกธาตุและยกฉัตรเจดีย์พระธาตุศรีมงคล
วันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526 เป็นวันที่มีความหมายอย่างยิ่งต่อวัดและชาววาริชภูมิ เพราะพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จมาทรงบรรจุพระบรมสารีริกธาตุและยกฉัตรเจดีย์พระธาตุศรีมงคล พร้อมพระราชทานนามวัดธาตุศรีมงคลใหม่เป็น “วัดพระธาตุศรีมงคล” นับจากนั้นชื่อวัดพระธาตุศรีมงคลได้กลายเป็นชื่อทางการที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน เหตุการณ์นี้ยกระดับความสำคัญของพระธาตุจากปูชนียสถานท้องถิ่นให้เป็นศาสนสถานที่มีความหมายระดับจังหวัดและได้รับการจดจำในประวัติศาสตร์ร่วมของชาวสกลนคร
รูปทรงขององค์พระธาตุศรีมงคลมีลักษณะเป็นเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยม ยอดแหลม ไล่ระดับจากฐานขึ้นไปสู่ส่วนยอดอย่างมีจังหวะ ฐานขนาดใหญ่ทำหน้าที่รับองค์เรือนธาตุและเปิดพื้นที่ให้ประดับภาพปั้นดินเผา ส่วนยอดที่สูงเรียวช่วยดึงสายตาขึ้นสู่เบื้องบนตามคติของพระธาตุและเจดีย์ในพุทธศาสนา ภาพรวมขององค์พระธาตุจึงให้ความรู้สึกมั่นคง อบอุ่น และสง่างามแบบวัดชุมชนอีสานที่พัฒนางานศิลป์ร่วมสมัยขึ้นจากแรงศรัทธาของคนในพื้นที่
สิ่งที่โดดเด่นที่สุดรอบฐานคือภาพพุทธประวัติดินเผา ซึ่งเล่าเรื่องราวสำคัญในพระชนมชีพของพระพุทธเจ้า งานปั้นเหล่านี้ไม่ได้ทำหน้าที่ตกแต่งเพียงอย่างเดียว แต่ทำหน้าที่เป็นสื่อธรรมะที่ผู้มาเยือนสามารถเดินชม อ่านภาพ และซึมซับเรื่องราวทางพระพุทธศาสนาได้โดยไม่ต้องอาศัยตัวหนังสือจำนวนมาก ลวดลายดินเผามีสีและพื้นผิวที่สอดคล้องกับบรรยากาศของวัด ช่วยให้พระธาตุศรีมงคลมีเอกลักษณ์ทางสายตาและกลายเป็นจุดถ่ายภาพสำคัญของผู้มาเยือน
งานดินเผารอบฐานยังสัมพันธ์กับภูมิปัญญางานช่างพื้นถิ่นและความเรียบง่ายของวัสดุที่ให้ความรู้สึกใกล้ชิดชุมชน ดินเผาเป็นวัสดุที่มีชีวิตจากดิน น้ำ ไฟ และฝีมือมนุษย์ เมื่อนำมาสร้างเป็นภาพพุทธประวัติ จึงสื่อถึงการนำสิ่งธรรมดาในแผ่นดินมาสร้างคุณค่าทางศรัทธา ภาพปั้นเหล่านี้ทำให้พระธาตุศรีมงคลเป็นทั้งเจดีย์บูชาและแหล่งเรียนรู้พุทธประวัติสำหรับเด็ก เยาวชน นักท่องเที่ยว และผู้ที่สนใจศิลปกรรมพื้นถิ่น
ภายในบริเวณวัดยังมีพัทธสีมาเก่าหรืออุโบสถหลังเดิมซึ่งตั้งอยู่ด้านทิศใต้ขององค์พระธาตุ เป็นอาคารที่มีลักษณะสถาปัตยกรรมไทยภาคกลางผสมฝีมือช่างชาวญวน ก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2490 มีหน้าบันและลวดลายปูนปั้น เช่น ภาพทวารบาล หน้ากาล ราหูอมจันทร์ นางมณีเมขลา และนาคไขว้ อาคารนี้ช่วยเติมมิติทางศิลปกรรมให้วัดพระธาตุศรีมงคล เพราะทำให้ผู้มาเยือนเห็นการอยู่ร่วมกันของพระธาตุ ศิลปะท้องถิ่น ศิลปะไทยภาคกลาง และฝีมือช่างญวนในพื้นที่วาริชภูมิ
พื้นที่วัดพระธาตุศรีมงคลไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในด้านอาคารและโบราณวัตถุ แต่ยังเป็นศูนย์รวมกิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมของชุมชน งานนมัสการพระธาตุศรีมงคลจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยชาวบ้านธาตุ บ้านธาตุพัฒนา และพุทธศาสนิกชนร่วมกันทำบุญ สักการะองค์พระธาตุ และแสดงความศรัทธาต่อปูชนียสถานคู่บ้านคู่เมือง นอกจากนี้ยังมีประเพณีบุญบั้งไฟล้านนมัสการพระธาตุศรีมงคล ซึ่งเป็นงานสำคัญของอำเภอวาริชภูมิที่ผสานความเชื่อเรื่องฝน ฟ้า เกษตรกรรม ศรัทธาพุทธ และวัฒนธรรมผู้ไทเข้าด้วยกัน
ในงานประเพณีบุญบั้งไฟล้านนมัสการพระธาตุศรีมงคล ชาวบ้านและผู้มีศรัทธาจะแต่งกายด้วยชุดภูไทพื้นถิ่น เข้าร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง มีการรำถวายองค์พระธาตุและกิจกรรมชุมชนที่สะท้อนอัตลักษณ์ของชาววาริชภูมิ งานประเพณีนี้ทำให้พระธาตุศรีมงคลไม่ได้เป็นเพียงวัตถุทางศาสนาที่ตั้งอยู่กลางวัด แต่เป็นหัวใจของเทศกาล การรวมญาติ การสืบทอดเครื่องแต่งกาย การถ่ายทอดเพลงรำ และการแสดงความเป็นหนึ่งเดียวของชุมชน
เมื่อเดินชมภายในวัด ผู้มาเยือนควรเริ่มจากลานหน้าองค์พระธาตุ เพื่อมองภาพรวมของเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยมและยอดแหลม จากนั้นเดินชมรอบฐานเพื่อดูภาพพุทธประวัติดินเผาอย่างละเอียด ควรใช้เวลาเดินวนรอบองค์พระธาตุช้า ๆ เพราะรายละเอียดแต่ละด้านมีจังหวะและความหมายต่างกัน ผู้ที่สนใจศิลปะควรสังเกตการจัดวางภาพปั้น การแบ่งช่องเรื่องเล่า รูปทรงของตัวละคร และการผสมผสานศิลปะพื้นถิ่นกับเรื่องราวพุทธศาสนา
หลังจากสักการะองค์พระธาตุ สามารถเดินชมอุโบสถเก่าและอาคารประกอบภายในวัด เพื่อเห็นพัฒนาการของวัดตั้งแต่ยุคชุมชนบ้านธาตุเริ่มตั้งหลักแหล่งจนถึงยุคบูรณะองค์พระธาตุในสมัยใหม่ วัดแห่งนี้มีบรรยากาศสงบ เหมาะกับการเดินชมอย่างสุภาพ การถ่ายภาพ การไหว้พระ และการเรียนรู้ประวัติท้องถิ่น ผู้มาเยือนควรรักษาความสะอาด แต่งกายสุภาพ งดใช้เสียงดัง และไม่สัมผัสงานปั้นหรือส่วนประดับขององค์พระธาตุโดยไม่จำเป็น
การเดินทางมายังพระธาตุศรีมงคลสะดวกมาก หากเริ่มจากตัวเมืองสกลนครให้ใช้เส้นทางไปอำเภอพังโคนและต่อมายังอำเภอวาริชภูมิ ระยะทางจากตัวจังหวัดประมาณ 65 กม. เมื่อเข้าสู่ตัวอำเภอวาริชภูมิ วัดพระธาตุศรีมงคลอยู่ไม่ไกลจากที่ว่าการอำเภอ โดยห่างประมาณ 200 เมตร รถยนต์สามารถเข้าถึงบริเวณวัดได้โดยสะดวก เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางแบบครอบครัว ผู้สูงอายุ และผู้ที่ต้องการแวะไหว้พระโดยไม่ต้องเดินทางขึ้นเขาหรือใช้แรงมาก
ตำแหน่งของวัดยังทำให้สามารถจัดเส้นทางเที่ยวร่วมกับสถานที่ใกล้เคียงได้หลายแห่ง เช่น พระธาตุดงเชียงเครือซึ่งอยู่ทางทิศเหนือไม่ไกล เขื่อนน้ำอูน แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและจุดชมวิวของอำเภอพังโคนกับวาริชภูมิ วัดถ้ำพวงและพิพิธภัณฑ์อาจารย์วัน อุตตโมในอำเภอส่องดาว รวมถึงสถานที่สำคัญในตัวเมืองสกลนคร หากมีเวลาครึ่งวันสามารถเที่ยวพระธาตุศรีมงคลร่วมกับเขื่อนน้ำอูนและร้านอาหารในตัวอำเภอวาริชภูมิได้ หากมีเวลาหนึ่งวันสามารถต่อเส้นทางไปยังวัดถ้ำพวงหรือกลับเข้าตัวเมืองสกลนครเพื่อชมพระธาตุเชิงชุมได้
สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจวัฒนธรรมผู้ไท พระธาตุศรีมงคลเป็นสถานที่ที่ช่วยเปิดประตูสู่เรื่องราวของชุมชนวาริชภูมิได้อย่างดี เพราะวัดสัมพันธ์กับบ้านธาตุ บ้านธาตุพัฒนา และกลุ่มคนในพื้นที่ที่ร่วมกันรักษาพระธาตุ ศิลปกรรมดินเผาและงานประเพณีรอบองค์พระธาตุสะท้อนความภูมิใจของชุมชน การแต่งกายภูไทในงานบุญ การรำถวาย และการรวมตัวของพุทธศาสนิกชนทำให้วัดแห่งนี้เป็นพื้นที่ที่เห็นทั้งศรัทธาและวัฒนธรรมที่ยังคงดำเนินอยู่ในชีวิตประจำปีของชาวบ้าน
พระธาตุศรีมงคลยังเหมาะสำหรับชาวต่างชาติที่ต้องการเข้าใจพระธาตุอีสานในรูปแบบที่ต่างจากโบราณสถานขอม เพราะสถานที่นี้ไม่ได้เด่นจากความเป็นปราสาทหิน แต่เด่นจากการสืบต่อพระธาตุเดิมด้วยศิลปกรรมยุคใหม่ ความสัมพันธ์ของชุมชนผู้ไท และประเพณีบุญบั้งไฟล้านที่ยังมีชีวิต ผู้มาเยือนจะเห็นว่าศาสนสถานไทยไม่ได้มีเพียงสิ่งเก่าแก่ที่หยุดอยู่ในอดีต แต่มีการบูรณะ สร้างใหม่ ตีความใหม่ และใช้เป็นศูนย์รวมคนในชุมชนอย่างต่อเนื่อง
ในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น พระธาตุศรีมงคลช่วยเล่าเรื่องการย้ายถิ่น การตั้งบ้าน การตั้งวัด และการเปลี่ยนพื้นที่ป่าดงให้กลายเป็นชุมชนที่มีพระธาตุเป็นศูนย์กลาง เรื่องราวของนายเวียงแก โฮมวงศ์และชาวบ้านที่พบพระธาตุร้างในดง ก่อนนิมนต์พระครูหลักคำมาพิจารณาพื้นที่ เป็นเรื่องเล่าที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เมื่อชาวบ้านเลือกไม่ทำลายพระธาตุ แต่กลับสร้างวัดและตั้งบ้านรอบพระธาตุ จึงเกิดชุมชนที่ยึดศรัทธาเป็นรากฐานของการตั้งถิ่นฐาน
พระธาตุศรีมงคลจึงเป็นสถานที่ที่ควรใช้เวลาชมอย่างละเอียด ไม่ใช่เพียงแวะถ่ายภาพด้านหน้าแล้วเดินทางต่อ จุดที่ควรให้ความสนใจคือองค์พระธาตุเดิมที่ถูกครอบไว้ภายใน ความหมายของภาพพุทธประวัติดินเผา พัทธสีมาเก่า ลวดลายปูนปั้น งานประเพณีของชุมชน และบริบทบ้านธาตุที่เกิดจากการค้นพบพระธาตุร้างในอดีต เมื่อมองครบทุกด้าน จะเห็นว่าพระธาตุองค์นี้เป็นทั้งหลักศาสนา หลักประวัติศาสตร์ และหลักใจของชาววาริชภูมิ
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเยือนคือช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ เพราะแสงไม่แรงจนเกินไปและสามารถชมลายดินเผารอบฐานได้ชัดเจน หากต้องการสัมผัสบรรยากาศงานบุญ ควรวางแผนมาในช่วงงานนมัสการพระธาตุศรีมงคลหรือประเพณีบุญบั้งไฟล้าน ซึ่งเป็นช่วงที่วัดมีชีวิตชีวามากที่สุด มีทั้งพิธีทางศาสนา การแต่งกายพื้นถิ่น การรวมตัวของชาวบ้าน และกิจกรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของวาริชภูมิอย่างเด่นชัด
การมาเยือนพระธาตุศรีมงคลควรรักษามารยาทแบบวัดไทย แต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ปีนป่ายองค์พระธาตุ ไม่แตะต้องลายปั้นดินเผาหรือโบราณวัตถุ และให้พื้นที่แก่ชาวบ้านที่มากราบไหว้หรือทำบุญ ในวันงานประเพณีควรเคารพลำดับพิธีและหลีกเลี่ยงการยืนขวางทางขบวนหรือพื้นที่พิธีกรรม วัดแห่งนี้เป็นพื้นที่ศรัทธาของคนท้องถิ่น การเข้าชมด้วยความเคารพจึงทำให้ประสบการณ์การเดินทางสมบูรณ์และเหมาะสม
ด้วยทำเลที่อยู่ใกล้ที่ว่าการอำเภอวาริชภูมิ พระธาตุศรีมงคลยังเชื่อมโยงกับร้านอาหารและที่พักในตัวอำเภอได้สะดวก นักท่องเที่ยวสามารถแวะชิมอาหารอีสาน ร้านส้มตำ ร้านกาแฟ และร้านอาหารท้องถิ่นก่อนหรือหลังการเข้าวัดได้ ส่วนผู้ที่ต้องการพักค้างคืนในวาริชภูมิ มีรีสอร์ทและที่พักหลายแห่งในระยะใกล้ ทำให้สามารถจัดทริปแบบไม่เร่งรีบและเที่ยวต่อไปยังเขื่อนน้ำอูน พังโคน ส่องดาว หรือสกลนครตัวเมืองได้ในวันถัดไป
เมื่อพิจารณาทั้งด้านศรัทธา ประวัติศาสตร์ชุมชน ศิลปกรรมดินเผา งานประเพณี และความสะดวกในการเดินทาง พระธาตุศรีมงคลคือหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญที่สุดของอำเภอวาริชภูมิ เป็นพระธาตุที่เชื่อมอดีตกับปัจจุบัน เชื่อมองค์พระธาตุเดิมศิลาแลงกับเจดีย์ยุคใหม่ เชื่อมบ้านธาตุกับเมืองวารีเดิม และเชื่อมศรัทธาพุทธกับวัฒนธรรมผู้ไทอย่างแนบแน่น ผู้มาเยือนที่ต้องการเข้าใจสกลนครในมิติชุมชนควรจัดพระธาตุศรีมงคลไว้เป็นหนึ่งในจุดหมายหลักของการเดินทาง
| ชื่อสถานที่ | พระธาตุศรีมงคล / วัดพระธาตุศรีมงคล |
| ที่ตั้ง | บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร |
| ที่อยู่ | วัดพระธาตุศรีมงคล บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร 47150 |
| พิกัด | 17.288889, 103.659444 / Plus Code: 7MQ5+V94 |
| ไฮไลต์ | เจดีย์ฐานสี่เหลี่ยมยอดแหลม งานปั้นดินเผารอบฐาน ภาพพุทธประวัติ พระธาตุเดิมศิลาแลงที่ถูกสร้างครอบไว้ภายใน และประเพณีบุญบั้งไฟล้านนมัสการพระธาตุศรีมงคล |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | พบพระธาตุร้างกลางป่าดงเมื่อชาวบ้านจากเมืองวารีออกมาหักร้างถางพง และตั้งวัดธาตุศรีมงคลเมื่อประมาณ พ.ศ. 2444 พระธาตุเดิมเป็นศิลาแลง ต่อมาบูรณะเป็นองค์ปัจจุบันด้วยศิลปกรรมยุคใหม่และได้รับพระราชทานนามวัดพระธาตุศรีมงคลใน พ.ศ. 2526 |
| ที่มาของชื่อ | พระครูหลักคำ ประธานสงฆ์เมืองวารี เห็นว่าพื้นที่ที่พบพระธาตุร้างเป็นมงคล จึงตั้งชื่อพระธาตุว่า “พระธาตุศรีมงคล” และตั้งชื่อวัดว่า “วัดธาตุศรีมงคล” |
| ลักษณะเด่น | เป็นเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยม ยอดแหลม ก่ออิฐถือปูน ประดับลายปั้นดินเผา รอบฐานเล่าเรื่องพุทธประวัติ และสร้างครอบองค์พระธาตุเดิมซึ่งเป็นศิลาแลงที่ชำรุด |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองสกลนครใช้เส้นทางสกลนคร–พังโคน–วาริชภูมิ ระยะทางประมาณ 65 กม. วัดอยู่ใกล้ที่ว่าการอำเภอวาริชภูมิประมาณ 200 เมตร รถยนต์สามารถเข้าถึงบริเวณวัดได้สะดวก |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เข้าชม เป็นวัดสำคัญของชุมชนบ้านธาตุและเป็นพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวอำเภอวาริชภูมิ |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 17.00 น. |
| ค่าเข้า | ไม่เสียค่าเข้าชม |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | พื้นที่จอดรถ ลานสักการะ ลานเดินชมรอบพระธาตุ พระอุโบสถเก่า พื้นที่ทำบุญ จุดถ่ายภาพ และร้านค้า/ร้านอาหารในตัวอำเภอวาริชภูมิใกล้เคียง |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | 1. องค์พระธาตุศรีมงคล 2. ฐานภาพพุทธประวัติดินเผา 3. พระธาตุเดิมศิลาแลงที่สร้างครอบไว้ภายใน 4. ลานสักการะรอบองค์พระธาตุ 5. พัทธสีมาเก่า / อุโบสถหลังเดิม 6. อาคารเก็บรักษาโบราณวัตถุและพื้นที่เรียนรู้ภายในวัด 7. พื้นที่ทำบุญและประกอบศาสนพิธี 8. พื้นที่จัดงานนมัสการพระธาตุและบุญบั้งไฟล้าน |
| ผู้ดูแล | วัดพระธาตุศรีมงคล และองค์การบริหารส่วนตำบลวาริชภูมิในฐานะหน่วยงานท้องถิ่นที่ร่วมสนับสนุนกิจกรรมชุมชน |
| เบอร์ติดต่อ | 042-781-146 / องค์การบริหารส่วนตำบลวาริชภูมิ โทร. 042-973-769 |
| บุคคลสำคัญของวัด | พระครูหลักคำ ผู้ตั้งชื่อพระธาตุศรีมงคลและวัดธาตุศรีมงคล / พระครูวิธานปริยัติธรรม (วิชิต จนฺทโชโต) อดีตเจ้าอาวาสผู้มีบทบาทสำคัญในการบูรณะวัดและองค์พระธาตุ |
| งานประเพณีสำคัญ | งานนมัสการองค์พระธาตุศรีมงคล และประเพณีบุญบั้งไฟล้านนมัสการพระธาตุศรีมงคล ซึ่งชาวบ้านธาตุ บ้านธาตุพัฒนา และพุทธศาสนิกชนร่วมจัดเป็นประจำทุกปี |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. พระธาตุดงเชียงเครือ ประมาณ 0.5 กม. 2. เขื่อนน้ำอูน ประมาณ 4.3 กม. 3. หนองหัวช้าง บ้านห้วยบาง ประมาณ 5 กม. 4. อำเภอพังโคน ประมาณ 17 กม. 5. วัดป่าภูริทัตตถิราวาส ประมาณ 24 กม. 6. วัดถ้ำพวงและพิพิธภัณฑ์อาจารย์วัน อุตตโม ประมาณ 30 กม. 7. กู่พันนา ประมาณ 35 กม. 8. วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง ประมาณ 55 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ROCK IN CAFE ประมาณ 0.8 กม. 2. เฮง 9 เนื้อย่างเกาหลี ประมาณ 1 กม. โทร. 086-239-6590, 081-060-1578 3. ส้มตำแซบภูไท ประมาณ 1 กม. โทร. 080-186-9343 4. ครัวที่บ้าน ประมาณ 1.5 กม. โทร. 087-052-6715 5. แซ่บอิสาน บ้านกุดพร้าว ประมาณ 3 กม. โทร. 061-113-5019 6. เพียงวันนี้ Just Today Slow Bar ประมาณ 8 กม. โทร. 099-261-4651 7. Jungle Cafe สาขาอำเภอพรรณานิคม ประมาณ 24 กม. โทร. 092-984-1412 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. โรงแรมทะเลทองรีสอร์ท ประมาณ 1 กม. โทร. 081-739-7506, 084-955-1376 2. ทานตะวันรีสอร์ท ประมาณ 2 กม. โทร. 086-226-5518 3. ชายทุ่งแกรนด์ รีสอร์ท ประมาณ 3 กม. โทร. 042-781-224, 087-218-5448, 089-843-4582 4. ทรายทองรีสอร์ท ประมาณ 3.5 กม. โทร. 089-575-1756 5. ราชาวดีรีสอร์ท ประมาณ 4 กม. โทร. 087-856-3230 6. เรือนปีกไม้ รีสอร์ท ประมาณ 5 กม. โทร. 090-279-1495 7. โรงแรมมอแปด รีสอร์ท ประมาณ 6 กม. โทร. 065-742-9559, 082-524-8235 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: พระธาตุศรีมงคลอยู่ที่ไหน?
ตอบ: พระธาตุศรีมงคลตั้งอยู่ภายในวัดพระธาตุศรีมงคล บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร อยู่ใกล้ที่ว่าการอำเภอวาริชภูมิประมาณ 200 เมตร
ถาม: พระธาตุศรีมงคลเปิดให้เข้าชมเวลาใด?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.
ถาม: พระธาตุศรีมงคลเสียค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมและกราบสักการะองค์พระธาตุได้ฟรี
ถาม: จุดเด่นของพระธาตุศรีมงคลคืออะไร?
ตอบ: จุดเด่นคือเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยมยอดแหลมที่สร้างครอบพระธาตุเดิมศิลาแลง รอบฐานประดับงานปั้นดินเผาเล่าเรื่องพุทธประวัติอย่างงดงาม
ถาม: พระธาตุศรีมงคลมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: เป็นพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวอำเภอวาริชภูมิ เป็นศูนย์รวมศรัทธาของชุมชนบ้านธาตุ และเป็นสถานที่สำคัญที่เชื่อมโยงประวัติการตั้งบ้าน สร้างวัด และวัฒนธรรมผู้ไทในพื้นที่
ถาม: งานประเพณีสำคัญของพระธาตุศรีมงคลคืออะไร?
ตอบ: งานสำคัญคือการนมัสการองค์พระธาตุศรีมงคลและประเพณีบุญบั้งไฟล้านนมัสการพระธาตุศรีมงคล ซึ่งชุมชนวาริชภูมิร่วมจัดเป็นประจำทุกปี
ถาม: เดินทางไปพระธาตุศรีมงคลอย่างไร?
ตอบ: จากตัวเมืองสกลนครใช้เส้นทางสกลนคร–พังโคน–วาริชภูมิ ระยะทางประมาณ 65 กม. เมื่อถึงตัวอำเภอวาริชภูมิ วัดอยู่ใกล้ที่ว่าการอำเภอประมาณ 200 เมตร
ถาม: เที่ยวพระธาตุศรีมงคลแล้วควรไปที่ไหนต่อ?
ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่พระธาตุดงเชียงเครือ เขื่อนน้ำอูน วัดป่าภูริทัตตถิราวาส วัดถ้ำพวง พิพิธภัณฑ์อาจารย์วัน อุตตโม กู่พันนา และวัดพระธาตุนารายณ์เจงเวงได้
หมวดหมู่: ●ศิลปะ วัฒนธรรม และแหล่งมรดก
กลุ่ม: ●แหล่งประวัติศาสตร์และอนุสาวรีย์
ปรับปรุงล่าสุด : 3 เดือนที่แล้ว




