โครงการเทิดพระเกียรติผาบ่าว-ผาสาว

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

โครงการเทิดพระเกียรติผาบ่าว-ผาสาว จังหวัดเลย เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ แหล่งเรียนรู้ด้านอาชีพ และพื้นที่แห่งพระมหากรุณาธิคุณในตำบลเขาหลวง อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย จุดเด่นของสถานที่แห่งนี้คือภูเขาสูง 2 ลูกที่ชาวบ้านเรียกกันว่า “ผาบ่าว” และ “ผาสาว” มีป่าไม้ขึ้นปกคลุมตามแนวเขา มีอากาศเย็นสบาย มองเห็นทิวทัศน์ภูเขาและชุมชนโดยรอบ เหมาะสำหรับการพักผ่อน ชมวิว ศึกษาวิถีชุมชน และเรียนรู้แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรตามแนวพระราชดำริ

 

โครงการแห่งนี้ตั้งอยู่บริเวณบ้านนาซำแซง หมู่ 5 ตำบลเขาหลวง อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย เป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทั้งในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการส่งเสริมอาชีพของประชาชนในพื้นที่ เดิมบริเวณนี้เป็นภูเขาและพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมจากการใช้ประโยชน์ที่ดินของชุมชนในอดีต ต่อมาได้รับการพัฒนาให้เป็นพื้นที่โครงการเพื่อช่วยเหลือราษฎรที่ขาดแคลนที่ดินทำกิน ส่งเสริมอาชีพ สร้างรายได้ และฟื้นฟูสภาพป่าให้กลับมามีความสมบูรณ์มากขึ้น

 

ชื่อผาบ่าว-ผาสาวมาจากลักษณะภูเขา 2 ลูกที่ตั้งอยู่คู่กันในพื้นที่เดียวกัน ลูกหนึ่งเรียกว่า “ผาบ่าว” อีกลูกหนึ่งเรียกว่า “ผาสาว” ชื่อเรียกนี้สะท้อนความผูกพันระหว่างภูมิประเทศกับจินตนาการของชุมชนท้องถิ่น ทำให้ภูเขาทั้ง 2 ลูกไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบทางธรรมชาติ แต่กลายเป็นสัญลักษณ์ประจำพื้นที่ที่จดจำง่ายและมีเสน่ห์เฉพาะตัว เมื่อนักท่องเที่ยวเดินทางเข้าไปในบริเวณโครงการจะเห็นภูเขา ป่าไม้ และพื้นที่เปิดโล่งที่ให้ความรู้สึกสงบ ต่างจากแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ทั่วไป

 

ความสำคัญของโครงการเทิดพระเกียรติผาบ่าว-ผาสาวเริ่มต้นจากพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมีพระราชหฤทัยห่วงใยราษฎรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเฉพาะประชาชนที่มีฐานะยากจน ขาดแคลนที่ดินทำกิน และต้องเผชิญปัญหาการบุกรุกตัดไม้ทำลายป่าเพื่อแสวงหาพื้นที่อยู่อาศัยและทำกิน พระราชดำริดังกล่าวนำไปสู่การจัดตั้งพื้นที่โครงการเพื่อช่วยเหลือราษฎร ส่งเสริมอาชีพ และฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ให้เกิดประโยชน์ต่อทั้งคนและธรรมชาติในระยะยาว

 

พื้นที่โครงการมีขนาด 275 ไร่ 2 งาน 29 ตารางวา เป็นพื้นที่ที่ได้รับการพัฒนาให้เชื่อมโยงระหว่างงานศิลปาชีพ การเกษตร การอนุรักษ์ป่า และการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ ภายในพื้นที่มีการส่งเสริมอาชีพให้ประชาชน เช่น การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การทอผ้าไหม การผลิตเส้นไหม การย้อมเส้นไหม และกิจกรรมอาชีพชุมชนอื่น ๆ ที่ช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้นและมีทักษะที่ต่อยอดได้จริง โครงการจึงไม่ใช่เพียงสถานที่ชมวิวภูเขา แต่เป็นพื้นที่ที่บอกเล่าเรื่องราวการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม

 

สำหรับนักท่องเที่ยว ภาพแรกที่สัมผัสได้เมื่อเข้าสู่พื้นที่คือบรรยากาศเงียบสงบของภูเขาและป่าไม้ ผาบ่าวและผาสาวตั้งเด่นอยู่ในพื้นที่เดียวกัน มีต้นไม้ขึ้นตามแนวเขาและพื้นที่สีเขียวโดยรอบ บริเวณตีนเขามีโขดหินและพื้นที่พักผ่อนที่เหมาะสำหรับนั่งชมวิว สูดอากาศเย็น และใช้เวลาช้า ๆ กับธรรมชาติ จังหวัดเลยเป็นจังหวัดที่มีภูมิประเทศรายล้อมด้วยภูเขาน้อยใหญ่ อากาศเย็นกว่าหลายพื้นที่ในภาคอีสาน และมีหมอกในบางช่วงฤดู ทำให้ผาบ่าว-ผาสาวเป็นจุดที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการหลีกหนีความวุ่นวายและมองหาพื้นที่สงบใกล้ชุมชน

 

เสน่ห์ของผาบ่าว-ผาสาวอยู่ที่ความเรียบง่าย ไม่ปรุงแต่งเกินธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสามารถมาเดินชมบรรยากาศ ชมภูเขา พักผ่อนบริเวณตีนเขา หรือเรียนรู้เรื่องราวของกลุ่มอาชีพในพื้นที่ได้ในวันเดียว จุดเด่นอีกประการหนึ่งคือสถานที่แห่งนี้เหมาะกับกลุ่มนักเรียน นักศึกษา กลุ่มศึกษาดูงาน กลุ่มท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กลุ่มสนใจวิถีเกษตร และผู้เดินทางที่ต้องการเข้าใจว่าพื้นที่ตามแนวพระราชดำริสามารถเชื่อมโยงการอนุรักษ์ธรรมชาติกับการสร้างอาชีพให้ชุมชนได้อย่างไร

 

พื้นที่กลุ่มอาชีพภายในโครงการเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ผาบ่าว-ผาสาวแตกต่างจากจุดชมวิวทั่วไป การปลูกหม่อนเลี้ยงไหมและการทอผ้าไหมเป็นกิจกรรมที่สะท้อนภูมิปัญญาไทยและการพึ่งพาตนเองของชุมชน กระบวนการตั้งแต่การปลูกหม่อน การเลี้ยงไหม การผลิตเส้นไหม การย้อมสี ไปจนถึงการทอผ้า ล้วนเป็นงานที่ต้องใช้ความอดทน ความประณีต และความชำนาญ การมาเยือนโครงการจึงเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติ อาชีพ และวัฒนธรรมท้องถิ่นของจังหวัดเลย

 

โครงการยังมีคุณค่าในด้านการอนุรักษ์ป่าไม้ เพราะการฟื้นฟูพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมให้กลับมาเป็นพื้นที่สีเขียวเป็นเป้าหมายที่สอดคล้องกับการดูแลต้นน้ำและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว เมื่อพื้นที่ป่าได้รับการปลูกทดแทนและดูแลต่อเนื่อง พื้นที่ภูเขาจึงค่อย ๆ กลับมามีความร่มรื่นมากขึ้น ช่วยลดการชะล้างหน้าดิน สร้างร่มเงา และเป็นพื้นที่พักผ่อนของชุมชน นักท่องเที่ยวที่มาเยือนควรมองสถานที่แห่งนี้ในฐานะแหล่งเรียนรู้ด้านการพัฒนาอย่างสมดุล ไม่ใช่เพียงจุดถ่ายภาพหรือจุดชมวิวเท่านั้น

 

บริเวณตีนเขาของผาบ่าว-ผาสาวเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับการพักผ่อนแบบเรียบง่าย มีโขดหิน พื้นที่โล่ง และทัศนียภาพของภูเขาเป็นฉากหลัง อากาศโดยรวมเย็นสบาย โดยเฉพาะช่วงเช้าและช่วงเย็น นักท่องเที่ยวที่ชอบถ่ายภาพธรรมชาติสามารถเก็บภาพภูเขา แสงแดดอ่อน ป่าไม้ และบรรยากาศชนบทได้อย่างเป็นธรรมชาติ ช่วงฤดูหนาวและปลายฝนต้นหนาวเป็นช่วงที่บรรยากาศน่าเที่ยวเป็นพิเศษ เพราะจังหวัดเลยมีอากาศเย็นและมีโอกาสเห็นหมอกบางในบางวัน

 

การเที่ยวผาบ่าว-ผาสาวเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชอบสถานที่สงบ ไม่เร่งรีบ และต้องการเรียนรู้เรื่องราวของพื้นที่มากกว่าการเที่ยวแบบเช็กอินสั้น ๆ ผู้มาเยือนควรใช้เวลาอย่างน้อย 1–2 ชั่วโมงเพื่อเดินชมบรรยากาศ อ่านข้อมูลโครงการ พูดคุยกับคนในพื้นที่เมื่อมีโอกาส และเยี่ยมชมพื้นที่กลุ่มอาชีพที่เปิดให้ชมในวันนั้น การท่องเที่ยวลักษณะนี้ช่วยให้เกิดความเข้าใจต่อคุณค่าของพื้นที่และสร้างรายได้กลับสู่ชุมชนได้มากกว่าการเดินทางผ่านไปอย่างรวดเร็ว

 

ในมุมของการท่องเที่ยวเชิงครอบครัว ผาบ่าว-ผาสาวเป็นสถานที่ที่สามารถพาเด็กและเยาวชนมาเรียนรู้เรื่องธรรมชาติ พระราชดำริ และอาชีพชุมชนได้ดี เพราะเนื้อหาของสถานที่เข้าใจง่ายและเห็นเป็นรูปธรรม เด็กจะได้เห็นภูเขา ป่าไม้ การใช้พื้นที่อย่างมีคุณค่า และตัวอย่างของการพัฒนาที่ไม่แยกคนออกจากธรรมชาติ ส่วนผู้ใหญ่จะได้ใช้เวลาพักผ่อนท่ามกลางบรรยากาศสงบ พร้อมเรียนรู้ประวัติของโครงการที่เกี่ยวข้องกับพระมหากรุณาธิคุณและการพัฒนาชีวิตราษฎร

 

ในมุมของนักท่องเที่ยวต่างถิ่น โครงการเทิดพระเกียรติผาบ่าว-ผาสาวเป็นจุดหมายที่ช่วยเติมภาพของจังหวัดเลยให้สมบูรณ์ขึ้น เพราะเลยไม่ได้มีเพียงภูกระดึง ภูเรือ หรือเชียงคานเท่านั้น แต่ยังมีพื้นที่ชุมชนและโครงการพัฒนาในพระราชดำริที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างภูเขา ป่าไม้ งานหัตถกรรม และชีวิตผู้คน ผาบ่าว-ผาสาวจึงเหมาะกับการจัดในเส้นทางท่องเที่ยววังสะพุงหรือเส้นทางต่อเนื่องจากตัวเมืองเลยสำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักจังหวัดเลยในมุมที่ลึกกว่าแหล่งท่องเที่ยวหลัก

 

สำหรับการวางแผนเที่ยว นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางเข้าชมได้ทุกวันในช่วงเวลา 08.00 – 17.00 น. โดยไม่เสียค่าเข้าชม การไปช่วงเช้าจะได้อากาศเย็น ถ่ายภาพได้สวย และมีเวลาเดินชมพื้นที่อย่างสบาย ส่วนช่วงเย็นเหมาะกับการชมแสงอ่อนและพักผ่อนบริเวณตีนเขา ผู้ที่ตั้งใจมาเรียนรู้กลุ่มอาชีพควรเผื่อเวลาไว้มากกว่าการแวะชมวิวทั่วไป เพราะกิจกรรมกลุ่มอาชีพอาจต้องใช้เวลาในการเดินชมและทำความเข้าใจรายละเอียด

 

การเดินทาง ไปยังโครงการเทิดพระเกียรติผาบ่าว-ผาสาวเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถจักรยานยนต์ เนื่องจากสถานที่ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านนาซำแซง ตำบลเขาหลวง อำเภอวังสะพุง ห่างจากตัวจังหวัดเลยประมาณ 26 กม. เส้นทางโดยทั่วไปสามารถตั้งต้นจากตัวเมืองเลยหรืออำเภอวังสะพุง แล้วขับเข้าสู่ตำบลเขาหลวงไปยังบ้านนาซำแซง ผู้ที่ไม่คุ้นเส้นทางควรใช้แผนที่นำทางควบคู่กับการสอบถามคนในพื้นที่ และควรตรวจสภาพรถก่อนเดินทาง เพราะเส้นทางบางช่วงเป็นเส้นทางชุมชนและพื้นที่ภูเขา

 

หากเดินทางจากตัวเมืองเลย สามารถใช้เส้นทางมุ่งหน้าอำเภอวังสะพุง แล้วต่อไปยังตำบลเขาหลวงและบ้านนาซำแซง ระหว่างทางจะผ่านภูมิทัศน์ชนบทของจังหวัดเลย เห็นพื้นที่เกษตร ชุมชน และแนวเขาเป็นระยะ การขับรถในช่วงเช้าจะช่วยให้มีเวลาท่องเที่ยวมากขึ้นและลดความเสี่ยงจากการขับรถในพื้นที่ไม่คุ้นเคยตอนค่ำ สำหรับผู้ที่เดินทางจากอำเภอวังสะพุงจะใช้เวลาน้อยกว่าและสามารถรวมสถานที่ใกล้เคียงในตัวอำเภอเป็นเส้นทางท่องเที่ยวครึ่งวันหรือเต็มวันได้

 

สิ่งที่ควรเตรียมสำหรับการเดินทางคือรองเท้าที่เดินสบาย หมวก น้ำดื่ม กล้องถ่ายภาพ และเสื้อคลุมบาง ๆ ในช่วงอากาศเย็น แม้พื้นที่หลักจะไม่ใช่เส้นทางเดินป่าหนัก แต่การเดินชมจุดต่าง ๆ ภายในโครงการควรแต่งกายสุภาพและเหมาะกับพื้นที่ชุมชน นักท่องเที่ยวควรช่วยรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะ ไม่ปีนป่ายพื้นที่เสี่ยง และไม่รบกวนกิจกรรมของกลุ่มอาชีพหรือคนในพื้นที่

 

การเที่ยวผาบ่าว-ผาสาวยังสามารถเชื่อมต่อกับสถานที่ท่องเที่ยวอื่นในอำเภอวังสะพุงและจังหวัดเลยได้ เช่น เสมาหินทรายบ้านปากแบ่งและบ้านนาหลัก ศูนย์ศิลป์สิรินธร พื้นที่ตัวอำเภอวังสะพุง และเส้นทางเข้าสู่ตัวเมืองเลย หากมีเวลามากขึ้น นักท่องเที่ยวสามารถต่อไปยังสถานที่สำคัญของจังหวัดเลย เช่น ถนนคนเดินเลาะเลย แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ หรือเส้นทางภูเขาอื่น ๆ เพื่อทำให้การเดินทางคุ้มค่าขึ้น

 

ผาบ่าว-ผาสาวเป็นสถานที่ที่เหมาะกับการท่องเที่ยวแบบเคารพพื้นที่ เพราะคุณค่าของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่ความอลังการเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่เรื่องราวของพระราชดำริ การช่วยเหลือราษฎร การฟื้นฟูป่าไม้ และการสร้างอาชีพให้ชุมชน หากนักท่องเที่ยวมองสถานที่แห่งนี้ด้วยความเข้าใจ จะเห็นว่าภูเขา 2 ลูกที่ตั้งคู่กันไม่ได้เป็นเพียงฉากธรรมชาติ แต่เป็นสัญลักษณ์ของการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับป่า คนกับอาชีพ และชุมชนกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน

 

โดยสรุป โครงการเทิดพระเกียรติผาบ่าว-ผาสาว จังหวัดเลย เป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบสงบ เรียนรู้กลุ่มอาชีพชุมชน ชมวิวภูเขา และทำความเข้าใจแนวคิดการพัฒนาพื้นที่ตามพระราชดำริในบริบทของจังหวัดเลย สถานที่แห่งนี้เปิดให้เข้าชมทุกวัน ไม่เสียค่าเข้าชม และเหมาะกับการเดินทางแบบครอบครัว กลุ่มศึกษาดูงาน นักท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และผู้ที่สนใจวิถีชีวิตชุมชนไทยในพื้นที่ภูเขา

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่ที่บ้านนาซำแซง หมู่ 5 ตำบลเขาหลวง อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย

 

ตอบ: จุดเด่นคือภูเขาสูง 2 ลูกที่เรียกว่าผาบ่าวและผาสาว มีป่าไม้ อากาศเย็นสบาย จุดพักผ่อนบริเวณตีนเขา และพื้นที่กลุ่มอาชีพตามแนวพระราชดำริ

 

ตอบ: เป็นโครงการตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อช่วยเหลือราษฎร ส่งเสริมอาชีพ และฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม

 

ตอบ: เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถจักรยานยนต์ โดยเดินทางจากตัวเมืองเลยไปทางอำเภอวังสะพุง แล้วเข้าสู่ตำบลเขาหลวง บ้านนาซำแซง ระยะทางจากตัวจังหวัดเลยประมาณ 26 กม.

 

ตอบ: เหมาะกับครอบครัว กลุ่มศึกษาดูงาน นักเรียน นักศึกษา ผู้สนใจธรรมชาติ วิถีเกษตร งานศิลปาชีพ และการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้

 

ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะที่สุด เพราะอากาศสบาย แสงถ่ายภาพสวย และสามารถเดินชมพื้นที่ได้โดยไม่ร้อนเกินไป โดยเฉพาะช่วงปลายฝนต้นหนาวและฤดูหนาวของจังหวัดเลย