โครงการศูนย์การเรียนรู้ตามแนวเศรษฐกิจแบบพอเพียง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

โครงการศูนย์การเรียนรู้ตามแนวเศรษฐกิจแบบพอเพียง จังหวัดสมุทรสาคร หรือศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านคลองปีกนก เป็นอีกหนึ่งพื้นที่เรียนรู้สำคัญของจังหวัดสมุทรสาครที่สะท้อนการพัฒนาชุมชนบนฐานแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงอย่างเป็นรูปธรรม ศูนย์แห่งนี้ตั้งอยู่ที่หมู่ 4 ตำบลท่าทราย อำเภอเมืองสมุทรสาคร และมีบทบาททั้งในฐานะแหล่งเรียนรู้ของชุมชน พื้นที่ฝึกอบรมอาชีพ และต้นแบบของการรวมพลังในระดับหมู่บ้านเพื่อสร้างความเข้มแข็งจากฐานราก

 

จุดเริ่มต้นของศูนย์แห่งนี้เกิดจากการที่องค์การบริหารส่วนตำบลท่าทรายอนุมัติงบประมาณจำนวน 3 ล้านบาท เพื่อก่อสร้างอาคารมหามงคลเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา อันเป็นโครงการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในวโรกาสมหามงคลพระชนมพรรษา 80 พรรษา พร้อมทั้งใช้เป็นศูนย์กลางสนับสนุนชุมชนบ้านคลองปีกนกให้มีพื้นที่เรียนรู้และพัฒนาตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงอย่างจริงจัง เนื้อหาของโครงการจึงไม่ได้หยุดเพียงที่ตัวอาคาร แต่เชื่อมโยงไปถึงการสร้างกระบวนการเรียนรู้และการพึ่งพาตนเองของชุมชนในระยะยาว

 

ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ตั้งอยู่บนพื้นที่ประมาณ 12 ไร่ ภายในมีองค์ประกอบที่รองรับการเรียนรู้หลายด้าน ทั้งด้านการเลี้ยงสัตว์ การประมง การปลูกพืช และการพัฒนาที่ดิน ทำให้ศูนย์ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่อบรมเชิงทฤษฎี แต่เป็นพื้นที่ปฏิบัติจริงที่ผู้มาเยือนสามารถเห็นภาพของเศรษฐกิจพอเพียงในมิติของการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพได้อย่างชัดเจน โครงสร้างแบบนี้ทำให้ศูนย์บ้านคลองปีกนกมีคุณค่ามากกว่าศูนย์ประชุมทั่วไป เพราะทุกส่วนของพื้นที่ถูกออกแบบให้รองรับการขยายผลและถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนในชุมชนและผู้สนใจจากภายนอก

 

แนวคิดสำคัญของโครงการคือการสร้างเครือข่ายนำร่องเพื่อขยายผลไปยังระดับตำบลและอำเภอ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ศูนย์แห่งนี้มีความหมายในเชิงพัฒนาชุมชนอย่างมาก เพราะไม่ได้ตั้งเป้าให้เป็นพื้นที่เฉพาะของบ้านคลองปีกนกเท่านั้น แต่ยังวางบทบาทให้เป็นต้นแบบของการเรียนรู้ร่วมกันในจังหวัดสมุทรสาคร เมื่อชุมชนอื่นเริ่มให้ความสนใจ ก็ทำให้ศูนย์แห่งนี้มีฐานะเป็นแหล่งดูงานและแหล่งแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างชุมชนที่ต้องการนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้จริง

 

อีกจุดที่สะท้อนความสำเร็จของพื้นที่คือการที่หมู่บ้านคลองปีกนกได้รับเลือกจากกรมการพัฒนาชุมชน จังหวัดสมุทรสาคร ให้เป็นหมู่บ้านอยู่เย็นเป็นสุขเศรษฐกิจพอเพียง สิ่งนี้ช่วยตอกย้ำว่าศูนย์แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงโครงการตามนโยบาย แต่มีการขับเคลื่อนกิจกรรมที่เกิดประโยชน์ต่อชุมชนอย่างต่อเนื่องจริง ไม่ว่าจะเป็นการอบรมอาชีพ การส่งเสริมการรวมกลุ่ม การจัดกิจกรรมสาธารณะ หรือการสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานกับชาวบ้านในพื้นที่

 

ในมุมของผู้มาเยือน ศูนย์การเรียนรู้ตามแนวเศรษฐกิจแบบพอเพียงบ้านคลองปีกนกเป็นสถานที่ที่เหมาะกับผู้ที่สนใจการพัฒนาชุมชน เกษตรผสมผสาน การสร้างอาชีพ และการประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในชีวิตจริง บรรยากาศของพื้นที่ให้ความรู้สึกเป็นกันเองและมีมิติของ “ชุมชนเรียนรู้” มากกว่าสถานที่ท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ ผู้ที่แวะมาที่นี่จึงจะได้เห็นภาพของการทำงานร่วมกันในระดับหมู่บ้าน ไม่ใช่เพียงการมาชมสถานที่อย่างผิวเผิน

 

ความน่าสนใจอีกอย่างคือศูนย์แห่งนี้มีศักยภาพในฐานะแหล่งเรียนรู้เชิงประสบการณ์ เพราะหัวข้อที่ถ่ายทอดไม่ได้จำกัดอยู่แค่การปลูกผักหรือเลี้ยงสัตว์ แต่เชื่อมโยงถึงแนวคิดเรื่องการพึ่งพาตนเอง การจัดการทรัพยากรในชุมชน และการสร้างความสามัคคีสมานฉันท์ในระดับหมู่บ้าน สิ่งเหล่านี้ทำให้ศูนย์บ้านคลองปีกนกมีเอกลักษณ์ต่างจากแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป เพราะคุณค่าหลักของที่นี่อยู่ที่ “กระบวนการ” และ “ผลลัพธ์ทางสังคม” ที่เกิดขึ้นจริงในชุมชน

 

สำหรับคนที่ต้องการวางแผนเที่ยวในเส้นทางท่าทราย–ท่าจีน–มหาชัย ศูนย์แห่งนี้สามารถจัดรวมอยู่ในทริปเดียวกับวัดกลางอ่างแก้ว วัดป่าท่าทราย ตลาดทะเลไทย หรือย่านท่าฉลอมได้ แม้ตัวศูนย์จะไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวแบบคึกคักตลอดวัน แต่กลับมีคุณค่ามากสำหรับผู้ที่อยากเห็นอีกด้านหนึ่งของสมุทรสาคร นั่นคือด้านของการเรียนรู้และการพัฒนาชุมชนที่เติบโตจากฐานชีวิตจริงของผู้คนในพื้นที่

 

การเดินทาง ไปศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านคลองปีกนกสามารถใช้ถนนพระราม 2 แล้วเลี้ยวเข้าปากทางวัดกลางอ่างแก้ว จากนั้นตรงตามทางไปประมาณ 4 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาก่อนถึงที่ทำการผู้ใหญ่บ้านหมู่ 4 เข้าซอยต่อประมาณ 1 กิโลเมตร ก่อนเลี้ยวขวาอีกครั้งก็จะถึงพื้นที่ศูนย์ เส้นทางนี้เหมาะกับการเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัวมากที่สุด และหากต้องการความแม่นยำในการนำทางสามารถใช้พิกัดของศูนย์ร่วมด้วยได้

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่หมู่ 4 ตำบลท่าทราย อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร

 

ตอบ: จุดเด่นคือพื้นที่เรียนรู้ 12 ไร่ และฐานอบรมด้านการเลี้ยงสัตว์ การประมง พืช และการพัฒนาที่ดิน ที่เชื่อมโยงกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงอย่างเป็นรูปธรรม

 

ตอบ: มีบทบาทเป็นแหล่งเรียนรู้ของหมู่บ้านคลองปีกนก และเป็นต้นแบบการขยายผลแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงไปยังเครือข่ายระดับตำบลและอำเภอ

 

ตอบ: ได้รับเลือกให้เป็นหมู่บ้านอยู่เย็นเป็นสุขเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งสะท้อนผลของการพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนื่อง

 

ตอบ: ใช้ถนนพระราม 2 แล้วเลี้ยวเข้าปากทางวัดกลางอ่างแก้ว ตรงไปประมาณ 4 กิโลเมตร จากนั้นเลี้ยวขวาเข้าซอยตามเส้นทางของหมู่บ้านคลองปีกนกจนถึงศูนย์

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจการพัฒนาชุมชน เกษตรผสมผสาน การเรียนรู้ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง และการเที่ยวเชิงศึกษาดูงาน