กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอน

วันเปิดทำการ: กรุณาติดต่อล่วงหน้า

เวลาเปิดทำการ: กรุณาติดต่อล่วงหน้า

 

กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอน ตั้งอยู่ที่ที่ทำการกลุ่มทอผ้าบ้านนาบอน หมู่ที่ 2 ตำบลทุ่งงาม อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง เป็นกลุ่มผู้ผลิตผ้าทอมือของชุมชนบ้านนาบอนที่สะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านงานผ้าและหัตถกรรมพื้นบ้านของอำเภอเสริมงามได้อย่างชัดเจน กลุ่มแห่งนี้มีนางจันทร์ครีม พงษ์ประเสริฐ หรือที่พบในแหล่งข้อมูลบางแห่งว่า นางจันทร์ครีม พงประเสริฐ เป็นประธานกลุ่มและผู้มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนงานทอผ้าในชุมชน ผลิตภัณฑ์หลักของกลุ่มคือผ้าผืนและผลิตภัณฑ์ตัดเย็บสำเร็จ ซึ่งเกิดจากทักษะการทอ การเลือกเส้นด้าย การจัดสี การสร้างลวดลาย และการแปรรูปผ้าให้สามารถใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน

 

บ้านนาบอนเป็นหนึ่งในหมู่บ้านของตำบลทุ่งงาม อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง ซึ่งยังคงมีบรรยากาศของชุมชนชนบทล้านนาอย่างชัดเจน พื้นที่นี้ไม่ได้เป็นแหล่งท่องเที่ยวกระแสหลักแบบเมืองเก่าลำปางหรือวัดสำคัญขนาดใหญ่ แต่มีเสน่ห์จากวิถีชีวิตที่เรียบง่าย การทำมาหากินของชาวบ้าน และการรักษาภูมิปัญญาพื้นบ้านให้กลายเป็นอาชีพ กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนจึงเป็นตัวอย่างของชุมชนที่นำทักษะเดิมของคนในพื้นที่มาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่า สร้างรายได้เสริม และช่วยให้ภูมิปัญญาการทอผ้าของชุมชนไม่เลือนหายไปตามกาลเวลา

 

ความสำคัญของกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนไม่ได้อยู่เพียงการผลิตผ้าเพื่อจำหน่าย แต่ยังอยู่ที่บทบาทของกลุ่มในฐานะพื้นที่รวมตัวของคนในชุมชน งานทอผ้าเป็นงานที่ต้องอาศัยความอดทน ความละเอียด และการฝึกฝนต่อเนื่อง ผู้ทอต้องเข้าใจตั้งแต่การเตรียมเส้นด้าย การตั้งกี่ การจัดเส้นยืน เส้นพุ่ง การเลือกสีให้เข้ากัน การรักษาความสม่ำเสมอของจังหวะการทอ ไปจนถึงการตรวจคุณภาพผืนผ้าหลังทอเสร็จ กระบวนการเหล่านี้ทำให้ผ้าแต่ละผืนมีคุณค่ามากกว่าสินค้าทั่วไป เพราะผืนผ้าเป็นผลลัพธ์ของเวลา แรงมือ และความเชี่ยวชาญที่สั่งสมจากรุ่นสู่รุ่น

 

ผ้าทอบ้านนาบอนมีคุณค่าในฐานะผลิตภัณฑ์ชุมชนที่เชื่อมโยงระหว่างวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจครัวเรือน ในอดีตผ้าทอเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตพื้นบ้าน ชาวบ้านทอผ้าเพื่อใช้ในครอบครัว ทำเป็นผ้าซิ่น ผ้าห่ม ผ้าขาวม้า หรือผ้าสำหรับงานบุญและพิธีกรรม เมื่อสังคมเปลี่ยนแปลงและเสื้อผ้าสำเร็จรูปเข้ามามีบทบาทมากขึ้น งานทอผ้าในหลายพื้นที่ค่อย ๆ ลดลง แต่ชุมชนที่ยังรวมกลุ่มกันได้ เช่น บ้านนาบอน สามารถทำให้งานทอผ้าไม่หยุดอยู่ในความทรงจำ แต่กลับมาเป็นอาชีพ เป็นสินค้า และเป็นเครื่องมือในการรักษาอัตลักษณ์ของชุมชน

 

กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนมีจุดแข็งจากการเป็นกลุ่มผู้ผลิตที่มีประสบการณ์ยาวนาน สินค้าหลักประกอบด้วยผ้าผืนและผลิตภัณฑ์ตัดเย็บสำเร็จ การผลิตผ้าผืนเปิดโอกาสให้ผู้ซื้อสามารถนำไปตัดเย็บตามความต้องการ ทั้งชุดพื้นเมือง เสื้อผ้า เครื่องใช้ หรือของฝาก ส่วนผลิตภัณฑ์ตัดเย็บสำเร็จช่วยให้ผู้ซื้อเลือกใช้งานได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องนำผ้าไปตัดเย็บเอง การมีทั้งผ้าผืนและสินค้าสำเร็จรูปทำให้กลุ่มสามารถตอบโจทย์ผู้ซื้อหลายกลุ่ม ตั้งแต่คนในพื้นที่ ผู้สนใจผ้าไทย หน่วยงานที่ต้องการของที่ระลึก ไปจนถึงนักท่องเที่ยวที่มองหาสินค้าท้องถิ่นของลำปาง

 

การได้รับการยอมรับในฐานะสินค้า OTOP ช่วยยืนยันว่าผ้าทอบ้านนาบอนเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีบทบาทต่อเศรษฐกิจชุมชนและมีคุณค่าทางหัตถกรรม OTOP ไม่ได้เป็นเพียงป้ายรางวัลหรือเครื่องหมายการค้าเท่านั้น แต่สะท้อนความพยายามของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพสินค้า การสร้างเอกลักษณ์ การจัดการกลุ่ม และการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจที่กว้างขึ้น ผ้าทอบ้านนาบอนจึงเป็นตัวแทนของแนวคิด “หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์” ในมิติที่จับต้องได้จริง

 

งานทอผ้ายังเป็นงานที่มีความสำคัญต่อผู้หญิงในชุมชนอย่างมาก เพราะในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ ผู้หญิงเป็นผู้สืบทอดทักษะด้านผ้า ตั้งแต่การทอ การเย็บ การดูแลเครื่องแต่งกายพื้นเมือง ไปจนถึงการถ่ายทอดความรู้ให้ลูกหลาน กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนจึงเป็นพื้นที่ที่ทำให้ความสามารถของผู้หญิงในชุมชนได้รับการมองเห็นเป็นรูปธรรม ไม่ใช่เพียงงานบ้านหรืองานอดิเรก แต่เป็นทักษะทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมที่สร้างรายได้และความภาคภูมิใจให้ครัวเรือน

 

การเลือกซื้อผ้าทอจากกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนจึงมีความหมายมากกว่าการซื้อของฝาก เพราะเป็นการสนับสนุนแรงงานฝีมือ สนับสนุนเศรษฐกิจฐานราก และช่วยให้คนในชุมชนมีแรงจูงใจในการรักษางานทอผ้าต่อไป ผู้ซื้อจะได้รับผลิตภัณฑ์ที่มีเรื่องราว มีที่มา และมีความเชื่อมโยงกับพื้นที่จริง ไม่ใช่สินค้าที่ผลิตจากระบบอุตสาหกรรมไร้ตัวตน การได้รู้ว่าผืนผ้ามาจากบ้านนาบอน ตำบลทุ่งงาม อำเภอเสริมงาม ทำให้ผ้านั้นมีมิติทางวัฒนธรรมเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน

 

สำหรับผู้ที่สนใจการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนเป็นจุดหมายที่ควรติดต่อก่อนเดินทาง เพราะเป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์ชุมชน ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวที่เปิดเป็นระบบตลอดเวลา การติดต่อล่วงหน้าช่วยให้ผู้มาเยือนทราบว่าช่วงเวลานั้นมีสมาชิกอยู่ที่กลุ่มหรือไม่ สามารถเข้าชมกระบวนการผลิตได้มากน้อยเพียงใด และมีผลิตภัณฑ์พร้อมจำหน่ายหรือไม่ การเดินทางไปด้วยความเข้าใจเช่นนี้จะช่วยให้การเยี่ยมชมราบรื่น เคารพเวลาทำงานของชาวบ้าน และไม่รบกวนวิถีปกติของชุมชน

 

เมื่อไปเยี่ยมชมกลุ่มผ้าทอ ผู้มาเยือนควรสังเกตกระบวนการทำงานอย่างละเอียด ตั้งแต่กี่ทอผ้า เส้นด้าย สี ลวดลาย เครื่องมือ และการจัดวางพื้นที่ผลิต สิ่งเหล่านี้สะท้อนระบบความรู้ของชุมชนอย่างมาก กี่ทอผ้าไม่ใช่เพียงเครื่องมือ แต่เป็นพื้นที่ที่ช่างทอใช้ความจำ ความชำนาญ และจังหวะมือร่วมกันเพื่อสร้างผืนผ้า การเห็นการทอจริงจะทำให้เข้าใจว่าทำไมผ้าทอมือจึงมีราคาสูงกว่าผ้าผลิตจำนวนมาก และทำไมสินค้าชุมชนจึงควรถูกประเมินด้วยคุณค่าของเวลาและฝีมือ ไม่ใช่เพียงต้นทุนวัสดุ

 

ผ้าทอบ้านนาบอนยังมีความน่าสนใจในฐานะผ้าทอของจังหวัดลำปาง ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงด้านงานหัตถกรรมหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นเซรามิก รถม้า งานไม้ งานจักสาน และผ้าทอ แม้ภาพจำของลำปางในสายตานักท่องเที่ยวจำนวนมากจะเป็นเมืองรถม้า วัดเก่า และถ้วยชามตราไก่ แต่งานผ้าทอของชุมชนต่าง ๆ ในอำเภอรอบนอกก็เป็นอีกมิติหนึ่งที่ควรได้รับการมองเห็น เพราะช่วยขยายภาพลำปางให้เป็นจังหวัดที่มีภูมิปัญญางานฝีมือหลากหลาย ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะเขตเมือง

 

ตำบลทุ่งงามและอำเภอเสริมงามเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงชุมชนแบบสงบ ไม่เร่งรีบ ผู้มาเยือนสามารถจัดเส้นทางมาดูกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนร่วมกับการเที่ยววัด พิพิธภัณฑ์ชุมชน อ่างเก็บน้ำ และร้านอาหารท้องถิ่นในอำเภอเสริมงามได้ การเดินทางลักษณะนี้ช่วยกระจายรายได้สู่พื้นที่นอกเมืองลำปาง และทำให้นักท่องเที่ยวได้เห็นชีวิตจริงของชุมชนชนบทมากกว่าการเที่ยวเฉพาะแลนด์มาร์กใหญ่ ๆ ในเมือง

 

หนึ่งในสถานที่ใกล้เคียงที่น่าสนใจคือพิพิธภัณฑ์วัดนางอย ในตำบลเสริมซ้าย อำเภอเสริมงาม ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านศาสนา ความเชื่อ และพิธีกรรมของชุมชน การจัดเส้นทางกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนร่วมกับพิพิธภัณฑ์วัดนางอยจะทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นทั้งภูมิปัญญาด้านผ้าและภูมิปัญญาด้านความเชื่อของอำเภอเสริมงามในวันเดียวกัน เส้นทางนี้เหมาะกับนักเรียน นักศึกษา ผู้สนใจวัฒนธรรม และผู้ที่ต้องการเข้าใจชุมชนอย่างลึกซึ้ง

 

อีกกลุ่มสถานที่ที่สามารถจัดร่วมเส้นทางได้คือแหล่งน้ำและพื้นที่ธรรมชาติในอำเภอเสริมงาม เช่น อ่างเก็บน้ำแม่จง อ่างเก็บน้ำแม่อาง อ่างเก็บน้ำแม่เตียง และอ่างเก็บน้ำแม่เสริม พื้นที่เหล่านี้ช่วยเติมเต็มการเดินทางให้มีทั้งงานหัตถกรรมและธรรมชาติ ผู้มาเยือนสามารถเริ่มจากการชมผ้าทอบ้านนาบอนในช่วงเช้าหรือสาย จากนั้นไปรับประทานอาหารในพื้นที่ แล้วต่อด้วยการพักผ่อนชมวิวอ่างเก็บน้ำในช่วงบ่าย เส้นทางเช่นนี้เหมาะกับการเที่ยวแบบ 1 วันจากตัวเมืองลำปาง

 

วัดพระธาตุลำปางหลวงก็เป็นสถานที่ที่สามารถเชื่อมเส้นทางได้หากเดินทางจากตัวเมืองลำปางหรืออำเภอเกาะคา แม้จะอยู่ห่างจากบ้านนาบอนมากกว่าสถานที่ในอำเภอเสริมงาม แต่เป็นวัดสำคัญระดับจังหวัดที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมแวะก่อนหรือหลังเที่ยวเสริมงาม การจัดเส้นทางวัดพระธาตุลำปางหลวงร่วมกับกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนจะช่วยให้ทริปมีทั้งมิติศรัทธา ประวัติศาสตร์ และหัตถกรรมชุมชน

 

ด้านอาหาร ใกล้กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนมีร้านอาหารและร้านกาแฟในตำบลทุ่งงามและตัวอำเภอเสริมงามหลายแห่ง เช่น ร้านอาหารในชุมชนบ้านนาบอน ร้านในตำบลทุ่งงาม ร้านม่วนอ๊กม่วนใจ๋ที่ตั้งอยู่หมู่ 4 ตำบลทุ่งงาม และร้านอาหารในตัวอำเภอเสริมงาม การเลือกกินอาหารท้องถิ่นใกล้กลุ่มผ้าทอช่วยให้การเดินทางสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชนหลายทาง ทั้งกลุ่มผ้า ร้านอาหาร และบริการในพื้นที่

 

ด้านที่พัก หากต้องการพักใกล้บ้านนาบอนที่สุด เฮือนวิวดี เสริมงามรีสอร์ทเป็นตัวเลือกที่อยู่ในบ้านนาบอน ตำบลทุ่งงาม จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการอยู่ใกล้พื้นที่กลุ่มผ้าทอและสัมผัสบรรยากาศอำเภอเสริมงามอย่างเต็มที่ นอกจากนี้ยังมีนพเก้า รีสอร์ทในตำบลเสริมกลาง รวมถึงที่พักในอำเภอเกาะคาและตัวเมืองลำปางสำหรับผู้ที่ต้องการความสะดวกด้านร้านค้า การเดินทาง และสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น

 

การเดินทาง ไปกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนสามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวจากตัวเมืองลำปาง มุ่งหน้าไปอำเภอเสริมงาม แล้วเข้าสู่ตำบลทุ่งงามและบ้านนาบอน หมู่ที่ 2 ระยะทางเหมาะกับการเดินทางแบบไปเช้าเย็นกลับหรือจัดเป็นทริปครึ่งวันร่วมกับสถานที่ใกล้เคียงในอำเภอเสริมงาม หากไม่คุ้นเส้นทางควรใช้แผนที่นำทางร่วมกับการสอบถามคนในพื้นที่ โดยตั้งจุดหมายเป็นบ้านนาบอน ตำบลทุ่งงาม หรือที่ทำการกลุ่มทอผ้าบ้านนาบอน

 

ผู้ที่เดินทางจากอำเภอเกาะคาหรือเส้นทางวัดพระธาตุลำปางหลวงสามารถต่อมายังอำเภอเสริมงามได้เช่นกัน เส้นทางนี้เหมาะกับการจัดทริปวัฒนธรรมและหัตถกรรม โดยเริ่มจากวัดสำคัญในช่วงเช้า ต่อด้วยอาหารกลางวัน แล้วแวะกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนในช่วงบ่าย หากเดินทางเป็นคณะควรโทรติดต่อกลุ่มล่วงหน้า เพื่อให้สมาชิกกลุ่มเตรียมความพร้อมและแจ้งเงื่อนไขการเข้าชม ผลิตภัณฑ์ หรือกิจกรรมที่สามารถรองรับได้

 

ข้อควรปฏิบัติในการมาเยือนกลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนคือควรให้เกียรติพื้นที่ทำงานของชาวบ้าน ไม่จับต้องกี่ทอผ้า เส้นด้าย หรือผลิตภัณฑ์โดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่รบกวนสมาชิกที่กำลังทำงาน และควรถามก่อนถ่ายภาพบุคคลหรือกระบวนการผลิต หากต้องการซื้อสินค้า ควรสอบถามรายละเอียดเรื่องชนิดผ้า ขนาด วิธีดูแลรักษา และการตัดเย็บโดยตรงจากกลุ่ม เพราะข้อมูลจากผู้ผลิตจะช่วยให้ใช้งานผ้าได้เหมาะสมและยืดอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์

 

การดูแลรักษาผ้าทอมือควรทำอย่างอ่อนโยน เพราะผ้าทอมือมีรายละเอียดของเส้นด้ายและโครงสร้างผ้าที่ต่างจากผ้าอุตสาหกรรม ควรซักแยกสีในครั้งแรก ใช้น้ำยาซักผ้าที่อ่อนโยน หลีกเลี่ยงการขยี้แรง ไม่แช่น้ำนานเกินไป และตากในที่ร่มหรือแดดอ่อน การดูแลอย่างเหมาะสมจะช่วยรักษาสี ลาย และเนื้อผ้าให้สวยนานขึ้น ทำให้ผ้าทอจากชุมชนสามารถใช้งานได้จริงและคงคุณค่าทั้งด้านความงามและภูมิปัญญา

 

กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนจึงเป็นสถานที่ที่ควรค่าแก่การรู้จักสำหรับผู้ที่สนใจผ้าไทย ผ้าทอมือ OTOP งานหัตถกรรมชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง แม้จะเป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์ขนาดชุมชน ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวขนาดใหญ่ แต่มีคุณค่าในฐานะพื้นที่ที่ทำให้ภูมิปัญญาการทอผ้ายังดำรงอยู่ในชีวิตจริงของชาวบ้าน การมาเยือนหรืออุดหนุนผลิตภัณฑ์จึงเป็นการสนับสนุนทั้งคนทำงาน ฝีมือท้องถิ่น และความต่อเนื่องของมรดกผ้าไทยในพื้นที่ลำปาง

 

เมื่อมองในภาพรวม กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนเป็นตัวอย่างของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนที่มีรากจากภูมิปัญญาเดิมและปรับตัวให้เข้ากับเศรษฐกิจปัจจุบัน ผ้าผืนและผลิตภัณฑ์ตัดเย็บสำเร็จของกลุ่มไม่ได้เป็นเพียงสินค้าสวยงาม แต่เป็นผลลัพธ์ของการรวมกลุ่ม การฝึกฝน การรักษาภูมิปัญญา และการสร้างรายได้ในระดับครัวเรือน สำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักลำปางในมิติของงานฝีมือและชุมชนชนบท กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนคือหนึ่งในจุดหมายที่ช่วยเติมเต็มภาพลำปางให้ลึกและหลากหลายยิ่งขึ้น

 

 

ตอบ: กลุ่มผ้าทอบ้านนาบอนตั้งอยู่ที่ที่ทำการกลุ่มทอผ้าบ้านนาบอน 100 หมู่ 2 บ้านนาบอน ตำบลทุ่งงาม อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง

 

ตอบ: ประธานกลุ่มคือ นางจันทร์ครีม พงษ์ประเสริฐ หรือที่พบในแหล่งข้อมูลบางแห่งว่า นางจันทร์ครีม พงประเสริฐ

 

ตอบ: ผลิตสินค้าประเภทผ้าผืน ผ้าทอมือ และผลิตภัณฑ์ตัดเย็บสำเร็จ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนและสินค้า OTOP ของอำเภอเสริมงาม

 

ตอบ: ควรติดต่อล่วงหน้าก่อนเดินทาง เพราะเป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์ชุมชนและพื้นที่ทำงานจริงของชาวบ้าน เวลาเข้าชมและความพร้อมของสมาชิกกลุ่มอาจเปลี่ยนแปลงได้

 

ตอบ: เบอร์ติดต่อกลุ่มคือ 085-711-9087 และ 054-286-054 หรือสอบถามข้อมูลพื้นที่ได้ที่เทศบาลตำบลทุ่งงาม โทร. 054-286-159 ต่อ 101

 

ตอบ: ควรเลือกซื้อผ้าผืน ผ้าทอมือ หรือผลิตภัณฑ์ตัดเย็บสำเร็จของกลุ่ม ซึ่งเป็นสินค้าที่สะท้อนภูมิปัญญาการทอผ้าของชุมชนบ้านนาบอน

 

ตอบ: เดินทางจากตัวเมืองลำปางไปอำเภอเสริมงาม แล้วเข้าสู่ตำบลทุ่งงามและบ้านนาบอน หมู่ที่ 2 เหมาะกับการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อได้ที่พิพิธภัณฑ์วัดนางอย วัดหลวงนางอย อ่างเก็บน้ำแม่จง อ่างเก็บน้ำแม่อาง ตัวอำเภอเสริมงาม และวัดพระธาตุลำปางหลวง