เนินปราสาทพระร่วง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.30 – 19.30 น.

 

เนินปราสาทพระร่วง เป็นโบราณสถานสำคัญภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของวัดมหาธาตุในเขตเมืองเก่าสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย พื้นที่แห่งนี้เป็นหนึ่งในจุดที่ช่วยเปิดมุมมองใหม่ต่อการทำความเข้าใจเมืองสุโขทัย เพราะแม้ชื่อเรียกจะทำให้หลายคนจินตนาการถึงปราสาทหรือพระราชวังของกษัตริย์สุโขทัย แต่หลักฐานทางโบราณคดีและการศึกษาร่วมสมัยให้ภาพที่ลึกกว่านั้น โดยชี้ให้เห็นว่าเนินปราสาทพระร่วงมีความเกี่ยวข้องกับศาสนสถาน ศาลาโถง อาคารประกอบพิธีกรรม หรือพื้นที่กิจกรรมทางสังคมของชุมชนในเมืองสุโขทัยมากกว่าการเป็นพระราชวังตามความเข้าใจแบบเดิม

 

ตำแหน่งของเนินปราสาทพระร่วงมีความสำคัญอย่างมาก เพราะตั้งอยู่ในบริเวณศูนย์กลางของเมืองเก่าสุโขทัย ใกล้กับวัดมหาธาตุซึ่งเป็นวัดสำคัญที่สุดของกรุงสุโขทัยในอดีต การตั้งอยู่ใกล้ศูนย์กลางทางศาสนาเช่นนี้ทำให้โบราณสถานแห่งนี้ไม่ใช่จุดย่อยที่แยกตัวออกจากระบบเมือง แต่เป็นส่วนหนึ่งของผังเมืองสุโขทัยที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา สังคม การปกครอง และกิจกรรมของผู้คนในเมืองเก่าอย่างชัดเจน นักท่องเที่ยวที่เดินชมวัดมหาธาตุจึงควรแวะชมเนินปราสาทพระร่วงควบคู่กัน เพื่อเข้าใจภาพรวมของเมืองโบราณได้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

 

ในอดีต พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสำรวจเมืองเก่าสุโขทัยเมื่อปี พ.ศ. 2450 และทรงสันนิษฐานว่าเนินดินรูปสี่เหลี่ยมรีทางทิศตะวันออกของวัดมหาธาตุเป็นลานปราสาทหรือปราสาทของกษัตริย์สุโขทัย การสันนิษฐานดังกล่าวมีความสำคัญต่อประวัติการศึกษาสุโขทัยในยุคแรก เพราะเป็นช่วงเวลาที่การสำรวจเมืองโบราณและการจัดระเบียบความรู้ทางประวัติศาสตร์ไทยเริ่มได้รับความสนใจอย่างเป็นระบบ ชื่อ “เนินปราสาทพระร่วง” จึงสืบเนื่องจากกรอบความเข้าใจในยุคนั้น และยังคงเป็นชื่อที่ใช้เรียกกันมาจนถึงปัจจุบัน

 

ต่อมาเมื่อกรมศิลปากรเข้ามาขุดแต่งและศึกษาทางโบราณคดีในปี พ.ศ. 2526 ภาพความเข้าใจเกี่ยวกับเนินปราสาทพระร่วงจึงมีรายละเอียดมากขึ้น การขุดค้นพบฐานอาคารแบบฐานบัวคว่ำบัวหงาย ลักษณะเป็นฐานสูงรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีขนาดประมาณ 27.50 x 51.50 เมตร พร้อมบันไดด้านหน้าและด้านหลังอย่างละหนึ่งแห่ง รูปแบบโครงสร้างดังกล่าวมีลักษณะใกล้เคียงอาคารทางศาสนา ศาลาโถง หรืออาคารประกอบพิธีกรรมมากกว่าพระราชวัง เนื่องจากพระราชวังสุโขทัยตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์มักเป็นอาคารไม้หรือตำหนักไม้ที่ตั้งอยู่บนฐานเตี้ยและมีลักษณะการใช้สอยแตกต่างจากฐานอาคารขนาดใหญ่แบบนี้

 

ฐานอาคารของเนินปราสาทพระร่วงเป็นสิ่งที่ผู้มาเยือนควรสังเกตอย่างละเอียด เพราะแม้ปัจจุบันจะเหลือเพียงฐานอิฐและแนวโครงสร้าง แต่รายละเอียดทางสถาปัตยกรรมยังบอกเล่าความสามารถของช่างสุโขทัยได้ดี ฐานบัวคว่ำบัวหงายเป็นรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่ใช้สร้างจังหวะของอาคารให้ดูมีฐานะและมีความศักดิ์สิทธิ์มากขึ้น ชั้นฐานที่ยกสูงทำให้พื้นที่บนฐานมีความแตกต่างจากพื้นโดยรอบ และบันไดทางขึ้นทั้งด้านหน้าและด้านหลังช่วยกำหนดการเคลื่อนที่ของผู้ใช้อาคารอย่างเป็นระบบ ลักษณะเหล่านี้สอดคล้องกับพื้นที่ที่รองรับพิธีกรรมหรือการรวมตัวของผู้คนมากกว่าพื้นที่อยู่อาศัยธรรมดา

 

ประเด็นสำคัญของเนินปราสาทพระร่วงคือการเปลี่ยนมุมมองจากคำว่า “พระราชวัง” ไปสู่การเข้าใจโบราณสถานผ่านหลักฐานทางโบราณคดี การพบภาชนะดินเผา เครื่องเคลือบ และเครื่องถ้วยหลายประเภทในบริเวณนี้ เช่น เครื่องถ้วยจากจีน เครื่องถ้วยเขมร เครื่องถ้วยสมัยราชวงศ์ซ้อง ชิงไป๋ หยวน หมิง และเครื่องถ้วยสุโขทัย แสดงให้เห็นว่าพื้นที่บริเวณนี้มีการใช้งานจริงในชีวิตประจำวัน มีการติดต่อแลกเปลี่ยนสินค้า และมีความสัมพันธ์กับเครือข่ายการค้าในภูมิภาค หลักฐานเหล่านี้ช่วยเพิ่มมิติให้เนินปราสาทพระร่วงเป็นพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิต เศรษฐกิจ และการใช้สอยของเมือง ไม่ใช่เพียงโบราณสถานที่มีความหมายเฉพาะในระดับราชสำนัก

 

การพบเครื่องถ้วยต่างประเทศในบริเวณเมืองเก่าสุโขทัยมีความสำคัญต่อการเข้าใจสุโขทัยในฐานะเมืองที่เชื่อมต่อกับโลกภายนอก สุโขทัยไม่ได้เป็นอาณาจักรที่ดำรงอยู่โดดเดี่ยว แต่เป็นศูนย์กลางที่มีการรับอิทธิพล แลกเปลี่ยนสินค้า และปรับใช้วัฒนธรรมจากภูมิภาคต่าง ๆ เครื่องถ้วยจีนและเครื่องถ้วยเขมรสะท้อนเครือข่ายการค้าและความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม ส่วนเครื่องถ้วยสุโขทัยสะท้อนความสามารถของช่างท้องถิ่นและอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่มีคุณภาพสูง เนินปราสาทพระร่วงจึงเป็นจุดที่ช่วยให้ผู้สนใจมองเห็นเศรษฐกิจสุโขทัยผ่านวัตถุขนาดเล็กที่พบจากดินได้อย่างชัดเจน

 

นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีได้เสนอการตีความเนินปราสาทพระร่วงในหลายมิติ โดยเฉพาะในฐานะอาคารที่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมทางศาสนาและกิจกรรมสังคมของชุมชน แนวคิดเรื่องศาลาโถงหรือมหาสันนิบาตศาลามีความสอดคล้องกับตำแหน่งที่ตั้งใกล้วัดมหาธาตุ เพราะวัดมหาธาตุเป็นศูนย์กลางทางศาสนาและพิธีกรรมของเมือง การมีอาคารขนาดใหญ่ใกล้ศูนย์กลางเช่นนี้สามารถรองรับการประชุม การประกอบพิธี การทำบุญ หรือการรวมตัวของประชาชนในโอกาสสำคัญได้อย่างเหมาะสม

 

เมื่อพิจารณาในบริบทของเมืองสุโขทัย เนินปราสาทพระร่วงจึงเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าเมืองโบราณไม่ได้ประกอบด้วยวัด พระราชวัง และชุมชนแยกกันอย่างแข็งตัว แต่มีพื้นที่กลางที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงผู้คนเข้ากับศาสนาและอำนาจทางสังคม อาคารประเภทศาลาโถงหรืออาคารพิธีกรรมสามารถเป็นพื้นที่ที่ชาวเมือง ผู้ปกครอง พระสงฆ์ และชุมชนเข้ามาเกี่ยวข้องกันได้ การศึกษาสถานที่นี้จึงช่วยให้เข้าใจโครงสร้างทางสังคมของสุโขทัยมากกว่าการมองเมืองเก่าเป็นเพียงกลุ่มวัดร้างที่งดงาม

 

ตำแหน่งที่ตั้งทางทิศตะวันออกของวัดมหาธาตุยังมีความหมายเชิงผังเมือง เพราะวัดมหาธาตุตั้งอยู่ในฐานะศูนย์กลางของเมืองและศูนย์กลางทางพุทธศาสนา การวางอาคารสำคัญไว้ใกล้กันสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์กับพื้นที่กิจกรรมของผู้คน เมื่อนักท่องเที่ยวเดินจากวัดมหาธาตุมายังเนินปราสาทพระร่วง จะเห็นได้ว่าระยะทางและตำแหน่งของโบราณสถานไม่ได้ไกลเกินไป แต่มีความต่อเนื่องกันในเชิงภูมิทัศน์ เมืองสุโขทัยจึงถูกออกแบบให้ศูนย์กลางทางศาสนาและพื้นที่กิจกรรมของชุมชนสอดประสานกัน

 

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือการตีความชื่อ “พระร่วง” ซึ่งเกี่ยวข้องกับภาพจำทางประวัติศาสตร์และตำนานของสุโขทัย พระร่วงเป็นชื่อที่ปรากฏในเรื่องเล่าและความทรงจำของผู้คนเกี่ยวกับกษัตริย์สุโขทัยและอำนาจศักดิ์สิทธิ์ในอดีต แม้หลักฐานทางโบราณคดีจะให้ภาพการใช้งานพื้นที่ในเชิงศาสนสถานหรืออาคารชุมชนมากขึ้น แต่ชื่อเนินปราสาทพระร่วงยังคงสะท้อนความเชื่อ ความเคารพ และการผูกโยงพื้นที่กับความรุ่งเรืองของเมืองสุโขทัยในจินตนาการของคนรุ่นหลัง

 

เนินปราสาทพระร่วงยังเป็นตัวอย่างที่ดีของการศึกษาประวัติศาสตร์ที่เปลี่ยนแปลงไปตามหลักฐานใหม่ ในยุคแรกผู้สำรวจอาจตีความจากลักษณะเนินดิน ตำแหน่ง และชื่อเรียกในท้องถิ่น ต่อมาเมื่อมีการขุดแต่ง สำรวจชั้นดิน และศึกษาวัตถุที่พบในพื้นที่ การตีความก็มีความละเอียดขึ้น การเรียนรู้สถานที่นี้จึงช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจว่าประวัติศาสตร์ไม่ใช่คำตอบตายตัวเพียงชุดเดียว แต่เป็นกระบวนการอ่านหลักฐาน เปรียบเทียบข้อมูล และทำความเข้าใจอดีตอย่างรอบด้าน

 

ในด้านศิลปกรรม เนินปราสาทพระร่วงแสดงให้เห็นความงามแบบเรียบง่ายของสถาปัตยกรรมสุโขทัย แม้ไม่เหลืออาคารไม้หรือโครงสร้างส่วนบนให้เห็นครบถ้วน แต่ฐานอิฐขนาดใหญ่และรูปทรงของอาคารยังคงสื่อถึงความตั้งใจในการออกแบบ พื้นที่นี้ช่วยให้ผู้ชมจินตนาการถึงอาคารในอดีตที่เคยตั้งอยู่บนฐานสูง ท่ามกลางเมืองที่มีวัดมหาธาตุเป็นศูนย์กลาง มีพระพุทธรูป เจดีย์ ตระพัง และถนนโบราณเป็นองค์ประกอบรอบข้าง การจินตนาการบนพื้นฐานของหลักฐานทำให้การชมโบราณสถานมีความหมายมากขึ้น

 

ในเชิงสังคม เนินปราสาทพระร่วงสะท้อนว่าผู้คนในเมืองสุโขทัยมีพื้นที่สำหรับรวมตัวและประกอบกิจกรรมร่วมกัน พิธีกรรมทางศาสนาในสมัยโบราณไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะภายในวัด แต่เกี่ยวข้องกับเมืองทั้งเมือง งานบุญ การฟังธรรม การประชุมชุมชน การต้อนรับผู้คน หรือกิจกรรมในวาระสำคัญล้วนต้องการพื้นที่ที่รองรับคนจำนวนมาก อาคารขนาดใหญ่บริเวณใกล้ศูนย์กลางเมืองจึงมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างความเป็นชุมชนและการยืนยันความสัมพันธ์ระหว่างผู้ปกครอง ศาสนา และประชาชน

 

สำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป เนินปราสาทพระร่วงเป็นจุดที่เดินชมได้ง่ายเมื่อเที่ยวในโซนกลางของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เพราะอยู่ใกล้วัดมหาธาตุและโบราณสถานสำคัญอื่น ๆ ผู้ที่มีเวลาครึ่งวันสามารถจัดเส้นทางเริ่มจากวัดมหาธาตุ พระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช วัดศรีสวาย วัดสระศรี และแวะชมเนินปราสาทพระร่วงระหว่างทาง ส่วนผู้ที่มีเวลามากขึ้นควรศึกษาข้อมูลก่อนเข้าชม เพื่อมองเห็นความหมายของฐานอาคารนี้มากกว่าการมองว่าเป็นเพียงซากอิฐโบราณ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการชมเนินปราสาทพระร่วงคือช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะแสงแดดไม่แรงเกินไปและช่วยให้รายละเอียดของฐานอิฐและเงาของโครงสร้างปรากฏชัดเจน ช่วงเช้าเหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินชมอย่างสงบและถ่ายภาพในแสงนุ่ม ส่วนช่วงเย็นเหมาะกับการเดินต่อเนื่องจากวัดมหาธาตุไปยังโบราณสถานใกล้เคียง บรรยากาศยามเย็นของเมืองเก่าสุโขทัยช่วยให้ฐานอาคารที่ดูเรียบง่ายมีมิติและน่าสนใจยิ่งขึ้น

 

การเที่ยวชมเนินปราสาทพระร่วงควรใช้วิธีเดินหรือปั่นจักรยานภายในอุทยาน การเดินช่วยให้สังเกตรายละเอียดของฐานอาคาร แนวอิฐ บันได และตำแหน่งของโบราณสถานเมื่อเทียบกับวัดมหาธาตุได้ดี ส่วนการปั่นจักรยานช่วยให้เชื่อมโยงจุดต่าง ๆ ในโซนกลางได้สะดวก นักท่องเที่ยวที่ใช้รถรางสามารถลงชมจุดสำคัญแล้วเดินต่อมายังพื้นที่ใกล้เคียงได้เช่นกัน

 

การเดินทาง ไปยังเนินปราสาทพระร่วงให้เดินทางมายังอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย จากตัวเมืองสุโขทัยใช้ทางหลวงหมายเลข 12 ไปทางทิศตะวันตกประมาณ 12 กม. เมื่อเข้าสู่เขตอุทยานให้ไปยังโซนกลางภายในกำแพงเมือง แล้วเดินหรือปั่นจักรยานไปทางทิศตะวันออกของวัดมหาธาตุ จุดนี้อยู่ในเส้นทางชมโบราณสถานหลักของเมืองเก่า จึงสามารถจัดรวมกับวัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย วัดสระศรี และพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราชได้ในทริปเดียว

 

ผู้มาเยือนควรเตรียมน้ำดื่ม หมวก แว่นกันแดด และรองเท้าที่เดินสบาย เนื่องจากพื้นที่อุทยานค่อนข้างกว้างและมีจุดที่ต้องเดินกลางแจ้งหลายช่วง โบราณสถานอย่างเนินปราสาทพระร่วงแม้จะไม่มีองค์พระหรือเจดีย์สูงเด่นเหมือนวัดสำคัญบางแห่ง แต่เป็นพื้นที่ที่ต้องใช้เวลาในการสังเกตและทำความเข้าใจ การเดินชมอย่างช้า ๆ จะช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างฐานอาคารกับภูมิทัศน์เมืองเก่าได้ดีกว่าการเดินผ่านอย่างรวดเร็ว

 

สิ่งสำคัญในการเที่ยวชมเนินปราสาทพระร่วงคือการเคารพโบราณสถาน ไม่ปีนป่าย ไม่เดินบนส่วนที่เปราะบาง ไม่ขีดเขียน ไม่เคลื่อนย้ายเศษอิฐหรือวัสดุโบราณ และไม่ทำกิจกรรมที่อาจกระทบต่อโครงสร้างโบราณสถาน การอนุรักษ์โบราณสถานไม่ได้เป็นหน้าที่ของหน่วยงานรัฐเพียงอย่างเดียว แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกคนที่มาเยือน เพราะโบราณสถานเหล่านี้เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ไม่สามารถสร้างทดแทนขึ้นมาใหม่ได้เหมือนเดิม

 

สำหรับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ เนินปราสาทพระร่วงเป็นจุดที่ช่วยอธิบายความซับซ้อนของสุโขทัยได้ดี เพราะไม่ได้เล่าเพียงเรื่องความงามของพระพุทธรูปหรือเจดีย์ แต่เล่าเรื่องกระบวนการตีความทางโบราณคดี การจัดวางเมือง การใช้พื้นที่ศาสนา และบทบาทของชุมชนในเมืองโบราณ หากต้องการเข้าใจสุโขทัยในระดับลึก การแวะชมสถานที่นี้ร่วมกับวัดมหาธาตุและวัดศรีสวายจะช่วยให้เห็นภาพเมืองเก่าสุโขทัยในมิติที่กว้างกว่าเส้นทางท่องเที่ยวทั่วไป

 

เนินปราสาทพระร่วงยังเหมาะกับผู้ที่สนใจการถ่ายภาพเชิงประวัติศาสตร์ เพราะฐานอิฐ บันได และแนวพื้นที่เปิดโล่งสามารถสร้างภาพที่มีความเรียบง่ายและทรงพลังได้ดี ภาพของฐานอาคารท่ามกลางต้นไม้และแสงธรรมชาติช่วยสื่อถึงกาลเวลา การเสื่อมสลาย และการคงอยู่ของอดีตในปัจจุบัน หากถ่ายภาพในช่วงแสงเช้าหรือแสงเย็น ภาพจะมีมิติมากขึ้นและถ่ายทอดบรรยากาศของเมืองเก่าสุโขทัยได้ชัดเจน

 

เมื่อพิจารณาในภาพรวม เนินปราสาทพระร่วงเป็นโบราณสถานที่ทำให้การเที่ยวอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยมีความลึกขึ้น ผู้มาเยือนไม่ได้เพียงชมความงามของวัดมหาธาตุหรือพระอจนะที่วัดศรีชุม แต่ยังได้เรียนรู้ว่าพื้นที่ที่ดูเรียบง่ายอย่างฐานอาคารโบราณสามารถให้ข้อมูลมหาศาลเกี่ยวกับชีวิตผู้คน เศรษฐกิจ พิธีกรรม การค้า และการวางผังเมืองในอดีตได้ สถานที่แห่งนี้จึงเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการมองสุโขทัยด้วยสายตาที่ละเอียดกว่าการชมโบราณสถานแบบผ่านตา

 

เนินปราสาทพระร่วงจึงไม่ใช่เพียงฐานอาคารเก่าในเมืองสุโขทัย แต่เป็นหลักฐานที่ช่วยให้เข้าใจการเปลี่ยนแปลงของความรู้ทางประวัติศาสตร์ จากการสันนิษฐานในอดีตสู่การตีความด้วยหลักฐานทางโบราณคดีในปัจจุบัน เป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงวัดมหาธาตุ ศาสนา ชุมชน การค้า และความทรงจำของเมืองเก่าไว้ด้วยกันอย่างน่าสนใจ หากเดินทางมาอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและต้องการสัมผัสเมืองเก่าในระดับลึก เนินปราสาทพระร่วงคือจุดที่ควรหยุดชม อ่านรายละเอียด และใช้เวลาทำความเข้าใจอย่างตั้งใจ

 

 

ตอบ: เนินปราสาทพระร่วงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของวัดมหาธาตุ ภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย

 

ตอบ: ชื่อเรียกเดิมสัมพันธ์กับการสันนิษฐานว่าเป็นปราสาทหรือฐานพระราชวัง แต่หลักฐานทางโบราณคดีให้ภาพว่าโบราณสถานนี้มีลักษณะใกล้เคียงศาสนสถาน ศาลาโถง หรืออาคารประกอบพิธีกรรมมากกว่า

 

ตอบ: จุดเด่นคือฐานอาคารขนาดใหญ่แบบฐานบัวคว่ำบัวหงาย มีบันไดด้านหน้าและด้านหลัง ตั้งอยู่ใกล้วัดมหาธาตุ ซึ่งเป็นศูนย์กลางสำคัญของเมืองเก่าสุโขทัย

 

ตอบ: เนินปราสาทพระร่วงตั้งอยู่ใกล้วัดมหาธาตุ ทำให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างศูนย์กลางศาสนา พื้นที่พิธีกรรม และกิจกรรมของผู้คนในเมืองสุโขทัย

 

ตอบ: ต้องใช้บัตรเข้าชมเขตโบราณสถานชั้นในของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย โดยชาวไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 200 บาท หรือเลือกบัตรรวมตามอัตราของกรมศิลปากร

 

ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะที่สุด เพราะอากาศไม่ร้อนมาก แสงสวย และสามารถเดินชมต่อเนื่องกับวัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย และวัดสระศรีได้สะดวก

 

ตอบ: หากชมเฉพาะเนินปราสาทพระร่วงใช้เวลาประมาณ 15–30 นาที แต่ควรจัดรวมกับโบราณสถานโซนกลางของอุทยานเพื่อให้เข้าใจบริบทเมืองเก่าได้ครบขึ้น

 

ตอบ: เนินปราสาทพระร่วงอยู่ในความดูแลของกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ผ่านอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย โทร. 055-697-527