เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.

 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่ จังหวัดพิษณุโลก เป็นพื้นที่ธรรมชาติขนาดใหญ่ในอำเภอวัดโบสถ์ที่เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ นักเรียน นักศึกษา นักถ่ายภาพ และผู้ที่สนใจการเรียนรู้ระบบนิเวศป่าเขาแบบใกล้ชิด พื้นที่แห่งนี้ตั้งอยู่บริเวณบ้านป่าคาย หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านนายาง อำเภอวัดโบสถ์ ห่างจากตัวเมืองพิษณุโลกประมาณ 45 กิโลเมตร มีพื้นที่กว่า 80,000 ไร่ และได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2541 เพื่อคุ้มครองสัตว์ป่า แหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ และระบบนิเวศป่าธรรมชาติของจังหวัดพิษณุโลก พื้นที่นี้มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 100 – 500 เมตร ทำให้สภาพภูมิประเทศมีทั้งเนินเขา ป่าโปร่ง ป่าร่มครึ้ม ลำห้วยเล็ก ทุ่งหญ้า และพื้นที่ชุ่มชื้นตามฤดูกาล จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติที่มีคุณค่าและเป็นหนึ่งในพื้นที่อนุรักษ์สำคัญของอำเภอวัดโบสถ์

 

จุดเด่นของเขาน้อย-เขาประดู่ไม่ได้อยู่เพียงการเป็นพื้นที่ป่าขนาดใหญ่ แต่ยังอยู่ที่ความหลากหลายของสภาพป่าซึ่งประกอบด้วยป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และทุ่งหญ้า ระบบนิเวศแต่ละแบบมีลักษณะเฉพาะของตนเอง ป่าดิบแล้งช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นที่หลบอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด ป่าเบญจพรรณมีพรรณไม้ผลัดใบที่เปลี่ยนสีและผลิใบใหม่ตามฤดูกาล ป่าเต็งรังเปิดโอกาสให้แสงแดดส่องถึงพื้นป่า เกิดพืชล้มลุกและดอกไม้ป่าตามฤดู ส่วนทุ่งหญ้าเป็นพื้นที่เปิดที่ช่วยเพิ่มความหลากหลายให้กับภูมิทัศน์ทั้งหมด นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาในฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวจะได้เห็นความเปลี่ยนแปลงของพืชพรรณ ดอกไม้ป่า และบรรยากาศสดชื่นที่แตกต่างจากการเที่ยวป่าในช่วงฤดูแล้งอย่างชัดเจน

 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าแห่งนี้เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงธันวาคม เพราะเป็นช่วงที่ธรรมชาติฟื้นตัวหลังได้รับน้ำฝน พื้นป่ามีความชุ่มชื้น ดอกกระเจียวและกล้วยไม้ป่าบางชนิดออกดอกตามฤดูกาล ลำห้วยและพื้นที่ชุ่มน้ำกลับมามีชีวิตชีวา และสัตว์ป่าหลายชนิดเริ่มเคลื่อนไหวมากขึ้นในพื้นที่ นักท่องเที่ยวสามารถใช้พื้นที่นี้เป็นห้องเรียนธรรมชาติกลางแจ้งเพื่อสังเกตพืชพรรณ ระบบป่า ความสัมพันธ์ระหว่างน้ำ ดิน ป่า และสัตว์ป่า รวมถึงเรียนรู้ความสำคัญของเขตห้ามล่าสัตว์ป่าซึ่งทำหน้าที่คุ้มครองพื้นที่อาศัยของสัตว์และลดแรงกดดันจากการใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างไม่เหมาะสม

 

หนึ่งในเรื่องราวสำคัญที่ทำให้เขาน้อย-เขาประดู่เป็นที่รู้จักมากขึ้น คือการเป็นแหล่งค้นพบปูแป้ง หรือปูสองแคว ซึ่งเป็นปูป่าหายากที่เชื่อมโยงกับระบบนิเวศป่าชุ่มชื้นของจังหวัดพิษณุโลก ปูสองแควเป็นสิ่งมีชีวิตที่สะท้อนความสมบูรณ์ของพื้นที่ป่า เพราะปูป่ากลุ่มนี้ต้องพึ่งพาสภาพแวดล้อมที่มีความชื้น น้ำสะอาด และแหล่งหลบซ่อนตามลำห้วยหรือซอกหิน การมีอยู่ของปูป่าหายากจึงช่วยทำให้พื้นที่นี้ไม่ได้เป็นเพียงจุดชมวิวหรือพื้นที่เดินป่า แต่เป็นพื้นที่สำคัญด้านชีววิทยาและการอนุรักษ์สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น นักท่องเที่ยวควรชมธรรมชาติด้วยความระมัดระวัง ไม่จับ ไม่รบกวน และไม่นำสัตว์ป่าออกจากพื้นที่ เพื่อให้ระบบนิเวศยังคงสมดุลต่อไป

 

บรรยากาศโดยรวมของเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่ให้ความรู้สึกสงบ เรียบง่าย และใกล้ชิดธรรมชาติ ต่างจากสถานที่ท่องเที่ยวที่ถูกพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบ พื้นที่นี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการมองเห็นป่าในสภาพจริง เห็นความเชื่อมโยงระหว่างภูเขา ลำห้วย ดิน หญ้า และต้นไม้ นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสความเงียบของป่า เสียงลม เสียงแมลง เสียงนก และกลิ่นของดินชื้นในช่วงหลังฝนตก ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ช่วยให้เข้าใจคุณค่าของพื้นที่อนุรักษ์มากกว่าการท่องเที่ยวแบบชมแล้วผ่านไป

 

สำหรับนักถ่ายภาพธรรมชาติ เขาน้อย-เขาประดู่มีองค์ประกอบที่น่าสนใจหลายรูปแบบ ทั้งภาพทุ่งหญ้ากับแนวเขา ภาพป่าเต็งรังโปร่งแสงในช่วงเช้าหรือเย็น ภาพดอกไม้ป่าตามฤดูกาล ภาพเส้นทางป่าที่มีใบไม้และก้อนหินเรียงตัวตามธรรมชาติ รวมถึงภาพบรรยากาศชุมชนชนบทระหว่างทางจากตัวเมืองพิษณุโลกไปยังอำเภอวัดโบสถ์ จุดเด่นของการถ่ายภาพที่นี่คือความเป็นธรรมชาติและความไม่ปรุงแต่ง นักท่องเที่ยวจึงควรเตรียมกล้องหรือโทรศัพท์ให้พร้อม และควรเลือกช่วงเวลาเดินทางที่มีแสงอ่อนเพื่อให้ได้ภาพที่มีมิติและสีสันของธรรมชาติชัดเจน

 

การเที่ยวเขาน้อย-เขาประดู่เหมาะกับการวางแผนแบบครึ่งวันถึง 1 วันเต็ม โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่พักอยู่ในตัวเมืองพิษณุโลกหรือเดินทางต่อไปยังอำเภอวัดโบสถ์และพื้นที่ใกล้เคียง นักท่องเที่ยวควรเตรียมน้ำดื่ม รองเท้าที่เหมาะกับพื้นดินหรือทางลูกรัง หมวกกันแดด ยากันยุง และถุงสำหรับเก็บขยะของตนเอง พื้นที่บางช่วงเป็นธรรมชาติและอาจไม่สะดวกเหมือนแหล่งท่องเที่ยวในเมือง การเตรียมตัวที่ดีช่วยให้การเดินทางปลอดภัยและลดผลกระทบต่อพื้นที่อนุรักษ์

 

สิ่งที่ควรคำนึงถึงเป็นพิเศษคือเส้นทางเข้าพื้นที่บางช่วงเป็นทางลูกรังและมีจุดที่ต้องผ่านธารน้ำไหล โดยเฉพาะในฤดูฝนจึงควรใช้รถที่เหมาะกับสภาพเส้นทาง หากเป็นช่วงฝนตกต่อเนื่อง รถขับเคลื่อนสี่ล้อจะเหมาะสมกว่า และควรติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทางเพื่อสอบถามสภาพเส้นทางล่าสุด การท่องเที่ยวในพื้นที่ธรรมชาติไม่ควรประมาทเรื่องสภาพอากาศ เพราะฝน น้ำป่า พื้นลื่น และเส้นทางที่เปลี่ยนแปลงได้ตามฤดูกาลเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความปลอดภัย

 

ในเชิงการอนุรักษ์ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่มีบทบาทมากกว่าการเป็นแหล่งท่องเที่ยว เพราะพื้นที่นี้ช่วยรักษาแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ลดการล่าสัตว์ รักษาความหลากหลายทางชีวภาพ และเป็นพื้นที่กันชนทางธรรมชาติที่ช่วยพยุงระบบนิเวศในระดับภูมิภาค พื้นที่ป่าในจังหวัดพิษณุโลกมีความสำคัญต่อทั้งต้นน้ำ ความชุ่มชื้นของดิน และความสมดุลของสิ่งมีชีวิต การเดินทางมาเยือนอย่างรับผิดชอบจึงเป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนการอนุรักษ์โดยตรง นักท่องเที่ยวควรอยู่ในเส้นทางที่อนุญาต ไม่ส่งเสียงดัง ไม่เก็บพันธุ์ไม้ ไม่ให้อาหารสัตว์ และไม่ทิ้งขยะไว้ในพื้นที่

 

ช่วงที่เหมาะสำหรับการมาเยือนคือเดือนพฤษภาคมถึงธันวาคม เนื่องจากเป็นช่วงที่ธรรมชาติมีความสมบูรณ์และพืชพรรณตามฤดูกาลมีความโดดเด่น หากต้องการชมบรรยากาศเขียวชอุ่มและดอกไม้ป่า ควรวางแผนในช่วงฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาว แต่หากต้องการเดินทางสะดวกกว่าและหลีกเลี่ยงเส้นทางเปียกลื่น อาจเลือกช่วงปลายฝนต้นหนาวซึ่งพื้นป่ายังเขียวแต่เส้นทางมีโอกาสใช้งานง่ายขึ้น การเดินทางเป็นกลุ่มเล็กเหมาะสมที่สุด เพราะช่วยลดผลกระทบต่อธรรมชาติและทำให้ควบคุมความปลอดภัยได้ง่ายกว่า

 

เขาน้อย-เขาประดู่ยังเหมาะกับกิจกรรมทัศนศึกษา นักเรียนและนักศึกษาสามารถใช้พื้นที่นี้เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องชนิดป่า ความสูงจากระดับน้ำทะเล ความหลากหลายของพืชพรรณ สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น บทบาทของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับทรัพยากรธรรมชาติ การเรียนรู้ในพื้นที่จริงช่วยให้เข้าใจการอนุรักษ์ได้ลึกกว่าการอ่านในตำรา เพราะผู้เรียนจะเห็นว่าป่าไม่ใช่เพียงกลุ่มต้นไม้ แต่เป็นระบบที่มีชีวิตและมีองค์ประกอบจำนวนมากที่พึ่งพาอาศัยกัน

 

สำหรับผู้ที่ต้องการจัดเส้นทางท่องเที่ยวให้ครบมากขึ้น สามารถเชื่อมเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่กับสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดพิษณุโลก เช่น อุทยานแห่งชาติแก่งเจ็ดแคว วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี วัดราชบูรณะ และย่านเมืองเก่าพิษณุโลกได้อย่างเหมาะสม เส้นทางลักษณะนี้ทำให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสทั้งธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม และอาหารท้องถิ่นในทริปเดียว โดยอาจเริ่มจากธรรมชาติในอำเภอวัดโบสถ์แล้วกลับเข้าสู่เมืองเพื่อไหว้พระ ชมพิพิธภัณฑ์ และรับประทานอาหารพื้นถิ่นในช่วงเย็น

 

การเดินทาง จากตัวเมืองพิษณุโลกสามารถใช้เส้นทางไปอำเภอวัดโบสถ์ โดยใช้ทางหลวงหมายเลข 12 แล้วแยกเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 11 จากนั้นใช้เส้นทางไปบ้านนาขามและเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1220 ก่อนเข้าพื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่า ระยะทางรวมจากตัวเมืองประมาณ 45 กิโลเมตร เส้นทางช่วงท้ายเป็นทางธรรมชาติและบางช่วงเป็นทางลูกรัง นักท่องเที่ยวควรตรวจสอบสภาพรถ เติมน้ำมันให้พร้อม และสอบถามเส้นทางจากเจ้าหน้าที่หรือชุมชนในพื้นที่ก่อนเดินทาง โดยเฉพาะในฤดูฝน

 

เมื่อเดินทางถึงพื้นที่ ควรเริ่มต้นด้วยการติดต่อเจ้าหน้าที่บริเวณสำนักงานเขตห้ามล่าสัตว์ป่า เพื่อสอบถามเส้นทางศึกษาธรรมชาติ จุดที่เหมาะกับการเดินชม พื้นที่ที่อนุญาตให้เข้าชม และข้อควรปฏิบัติในวันนั้น การเข้าไปในพื้นที่ป่าโดยไม่แจ้งเจ้าหน้าที่ไม่เหมาะสม เพราะสภาพพื้นที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ตามฤดูกาล การมีข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ช่วยให้ทริปปลอดภัยและสอดคล้องกับกติกาการอนุรักษ์

 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่จึงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเห็นธรรมชาติในมุมลึกของพิษณุโลก ไม่ใช่เพียงเที่ยวชมสถานที่สวยงาม แต่เป็นการเรียนรู้ว่าป่ามีบทบาทต่อชีวิตคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมอย่างไร พื้นที่นี้มีคุณค่าในฐานะแหล่งอนุรักษ์ แหล่งศึกษาระบบนิเวศ แหล่งพบสิ่งมีชีวิตหายาก และพื้นที่พักใจสำหรับคนที่ต้องการหลีกจากความวุ่นวายของเมือง การมาเยือนด้วยความเคารพต่อธรรมชาติจะทำให้การเดินทางมีความหมายมากขึ้น และช่วยให้เขาน้อย-เขาประดู่ยังคงเป็นพื้นที่สีเขียวที่สมบูรณ์ของจังหวัดพิษณุโลกต่อไป

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่บริเวณบ้านป่าคาย หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านนายาง อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก ห่างจากตัวเมืองพิษณุโลกประมาณ 45 กิโลเมตร

 

ตอบ: เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศช่วงเดือนพฤษภาคมถึงธันวาคม เพราะธรรมชาติมีความชุ่มชื้น ดอกไม้ป่าตามฤดูกาลเริ่มโดดเด่น และสภาพป่าเหมาะกับการศึกษาระบบนิเวศ

 

ตอบ: จุดเด่นคือพื้นที่ป่าหลากหลายกว่า 80,000 ไร่ มีทั้งป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ทุ่งหญ้า ดอกกระเจียว กล้วยไม้ป่า และเป็นแหล่งพบปูแป้งหรือปูสองแคว

 

ตอบ: เดินทางจากตัวเมืองพิษณุโลกประมาณ 45 กิโลเมตร ช่วงท้ายของเส้นทางมีทางลูกรังและจุดผ่านธารน้ำ โดยเฉพาะฤดูฝนควรใช้รถที่เหมาะกับสภาพเส้นทางและติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง

 

ตอบ: ปูสองแควหรือปูแป้งเป็นปูป่าหายากที่พบในพื้นที่เขาน้อย-เขาประดู่ สะท้อนความสมบูรณ์ของระบบนิเวศป่าชุ่มชื้นและแหล่งน้ำธรรมชาติในจังหวัดพิษณุโลก

 

ตอบ: ควรเตรียมน้ำดื่ม รองเท้าสำหรับเดินบนพื้นดินหรือทางลูกรัง หมวกกันแดด ยากันยุง ถุงเก็บขยะ และควรสอบถามสภาพเส้นทางจากเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง

 

ตอบ: สามารถเที่ยวแบบไปเช้าเย็นกลับได้ หากออกเดินทางเช้าและวางแผนเส้นทางล่วงหน้า โดยควรเผื่อเวลาเดินทางและตรวจสอบสภาพถนนก่อนเข้าพื้นที่

 

ตอบ: สามารถแวะอุทยานแห่งชาติแก่งเจ็ดแคว วัดโบสถ์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร และพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี เพื่อจัดเป็นเส้นทางท่องเที่ยวธรรมชาติและวัฒนธรรมของจังหวัดพิษณุโลก