วัดเจดีย์เจ็ดยอด

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00

 

วัดเจ็ดยอด เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย และนับเป็นวัดสำคัญอีกแห่งหนึ่งของเมืองที่มีคุณค่าทั้งในด้านประวัติศาสตร์ ศิลปกรรมล้านนา และความศรัทธาของผู้คนในท้องถิ่นอย่างต่อเนื่องยาวนาน วัดแห่งนี้ไม่ได้โดดเด่นเพียงเพราะมีพระธาตุเจ็ดยอดอันเป็นสัญลักษณ์เท่านั้น แต่ยังเป็นวัดที่สะท้อนพัฒนาการของเชียงรายตั้งแต่ยุคโบราณ ผ่านช่วงเวลาของความเสื่อมโทรมจากสงคราม จนกลับมามีชีวิตอีกครั้งจากแรงศรัทธาของพระสงฆ์และชาวบ้านในยุคฟื้นเมือง

 

หากมองวัดเจ็ดยอดในมุมของผู้มาเยือนทั่วไป วัดแห่งนี้คือวัดเก่าแก่ในตัวเมืองเชียงรายที่สามารถเดินทางมาได้สะดวก และมีองค์พระธาตุรูปแบบพิเศษที่ทำให้จดจำได้ทันที แต่หากมองให้ลึกลงไป วัดเจ็ดยอดคือหนึ่งในพื้นที่ที่ช่วยให้เข้าใจว่าเชียงรายไม่ได้เป็นเพียงเมืองท่องเที่ยวของภาคเหนือ หากยังเป็นเมืองที่มีรากลึกทางศาสนาและวัฒนธรรมล้านนา วัดแห่งนี้จึงทำหน้าที่มากกว่าเป็นสถานที่กราบไหว้ เพราะยังเป็นพื้นที่ที่เก็บเรื่องเล่าของเมืองเอาไว้ผ่านตำนาน ชื่อวัด การบูรณะพระธาตุ และเหตุการณ์ร่วมสมัยที่เกิดขึ้นกับองค์เจดีย์

 

จากข้อสันนิษฐานทางประวัติศาสตร์ วัดเจ็ดยอดอาจสร้างขึ้นในสมัยอาณาจักรล้านนา หรืออาจเก่าแก่ไปถึงช่วงก่อนที่พญามังรายจะทรงสถาปนาเมืองเชียงรายเสียอีก ประเด็นนี้มีความสำคัญมาก เพราะหมายความว่าวัดเจ็ดยอดอาจเป็นหนึ่งในร่องรอยทางศาสนสถานที่เก่าแก่ที่สุดของพื้นที่เมืองเชียงราย หากพิจารณาในบริบทของเมืองโบราณ วัดมักเป็นศูนย์กลางของชุมชน ทั้งในด้านพิธีกรรม การศึกษา และวิถีชีวิตทางสังคม การมีวัดเก่าแก่เช่นนี้อยู่ในพื้นที่ จึงสะท้อนว่าบริเวณดังกล่าวย่อมเป็นพื้นที่ที่มีผู้คน มีระบบความเชื่อ และมีการจัดระเบียบสังคมอยู่ก่อนแล้ว

 

อย่างไรก็ตาม ประวัติของวัดเจ็ดยอดไม่ได้ดำเนินต่อเนื่องอย่างสงบเสมอไป เช่นเดียวกับวัดจำนวนมากในหัวเมืองล้านนา วัดเจ็ดยอดเคยถูกทิ้งร้างภายหลังการรุกรานของพม่า เมื่อบ้านเมืองตกอยู่ในภาวะสงครามและความไม่มั่นคง ศาสนสถานย่อมได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ วัดที่ขาดการดูแลย่อมชำรุดทรุดโทรม สิ่งก่อสร้างแตกร้าว พื้นที่เสื่อมสภาพ และกิจกรรมทางศาสนาค่อย ๆ หยุดลง การที่วัดเจ็ดยอดเคยอยู่ในสภาพดังกล่าวยิ่งทำให้การฟื้นฟูในระยะต่อมามีความหมายมากขึ้น เพราะไม่ได้เป็นเพียงการซ่อมวัด แต่เป็นการชุบชีวิตศูนย์กลางศรัทธาของชุมชนให้กลับคืนมา

 

การฟื้นตัวครั้งสำคัญของวัดเจ็ดยอดเกิดขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อมีการเดินทางกลับไปฟื้นฟูเมืองของผู้คนท้องถิ่นที่เคยอาศัยในพระนคร โดยมีพระเจ้ามโหตรประเทศ พระเจ้าเชียงใหม่ เป็นผู้นำการสร้างเมืองขึ้นใหม่อีกครั้ง การฟื้นเมืองเชียงรายในครั้งนั้นมิได้หมายถึงเพียงการตั้งบ้านเรือนหรือจัดระเบียบการปกครอง แต่ยังรวมถึงการบูรณะวัดวาอารามซึ่งเป็นหัวใจของชุมชนและเป็นเครื่องหมายว่าบ้านเมืองกลับเข้าสู่สภาวะปกติอีกครั้ง วัดเจ็ดยอดจึงได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ไปพร้อมกับการฟื้นเมืองเชียงรายอย่างแท้จริง

 

ในระยะนั้น วัดและองค์พระธาตุอยู่ในสภาพชำรุดผุผังอย่างมาก พระครูบาคันธะคนฺธวํโส ซึ่งเป็นพระเถระสำคัญ ได้ชักชวนชาวบ้านให้ร่วมกันบูรณะวัดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2386 เป็นต้นมา รายละเอียดตรงนี้มีความสำคัญมาก เพราะสะท้อนให้เห็นรูปแบบของการฟื้นวัดในสังคมล้านนาซึ่งไม่ใช่ภาระของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เกิดจากความร่วมมือระหว่างพระสงฆ์และชุมชน เมื่อชาวบ้านลงแรง ช่วยกันดูแลพื้นที่ ช่วยกันซ่อมสร้างองค์พระธาตุและอาคารต่าง ๆ วัดก็กลับมามีชีวิตอีกครั้งในฐานะศูนย์กลางจิตใจของผู้คน เรื่องนี้ทำให้วัดเจ็ดยอดไม่ได้เป็นเพียงวัดที่ “ถูกอนุรักษ์” แต่เป็นวัดที่ “ถูกรักษาไว้ด้วยศรัทธา”

 

ต่อมา วัดเจ็ดยอดได้รับสถานะพระอารามหลวงในวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 ซึ่งเป็นหลักฐานยืนยันถึงความสำคัญของวัดในระดับที่กว้างกว่าชุมชนท้องถิ่น การเป็นพระอารามหลวงแสดงให้เห็นว่าวัดมีบทบาทและคุณค่าทั้งในเชิงศาสนา ประวัติศาสตร์ และสาธารณประโยชน์อย่างชัดเจน สำหรับนักท่องเที่ยว ข้อมูลนี้ช่วยให้เข้าใจว่าวัดเจ็ดยอดไม่ใช่วัดเล็กที่มีคุณค่าจำกัดเฉพาะพื้นที่ใกล้เคียง แต่เป็นวัดที่มีสถานะเด่นในจังหวัดเชียงราย และมีน้ำหนักในประวัติศาสตร์คณะสงฆ์ไทยด้วย

 

อีกประเด็นหนึ่งที่ทำให้วัดเจ็ดยอดน่าสนใจมากคือเรื่อง “ที่มาของชื่อวัด” ซึ่งมีการอธิบายสืบต่อกันในหลายตำนาน ตำนานหนึ่งระบุว่า ขณะกำลังบูรณะวัด ได้มีการขุดพบฐานพระธาตุที่ตั้งเรียงกันรวมเจ็ดองค์ จึงนำจำนวนดังกล่าวมาตั้งเป็นชื่อวัด ขณะที่อีกตำนานหนึ่งกล่าวว่า บริเวณนั้นมีวัดร้างอยู่ถึง 7 วัด และพระครูบาฯ ไม่สามารถดูแลได้ทั่วถึง จึงรวมวัดทั้งหมดให้เป็นวัดเดียว พร้อมสร้างพระธาตุเจดีย์เจ็ดยอดขึ้นใหม่และตั้งชื่อวัดตามจำนวนยอด อีกทั้งยังเชื่อมโยงกับชื่อวัดโพธารามหรือวัดเจ็ดยอดที่จังหวัดเชียงใหม่ เรื่องเล่าทั้งสองแนวทางนี้แม้ต่างรายละเอียดกัน แต่ต่างก็เน้นให้เห็นว่าจำนวน “เจ็ด” คือหัวใจของตัวตนวัดแห่งนี้

 

ในเชิงวัฒนธรรม ชื่อ “วัดเจ็ดยอด” มีพลังมากเพราะสร้างภาพจำที่ชัดเจนให้กับผู้คนทันที คำว่าเจ็ดยอดพาผู้ฟังไปสู่ภาพของเจดีย์ที่มียอดหลายยอดอย่างเด่นชัด และทำให้วัดมีเอกลักษณ์ต่างจากวัดอื่นในเมืองเชียงราย เมื่อชื่อวัดสัมพันธ์กับสถาปัตยกรรมโดยตรง ความทรงจำของผู้คนก็ยิ่งแข็งแรง เพราะสิ่งที่เรียกขานกับสิ่งที่มองเห็นสอดคล้องกันอย่างเป็นรูปธรรม นี่คือเหตุผลที่วัดเจ็ดยอดเป็นวัดที่ถูกจดจำได้ง่าย ทั้งในฐานะศาสนสถานและในฐานะแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์

 

หัวใจของวัดย่อมหนีไม่พ้นองค์พระธาตุเจ็ดยอดซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญที่สุดของสถานที่ องค์พระธาตุมีความโดดเด่นในเชิงรูปทรงและสะท้อนศิลปะล้านนาอย่างชัดเจน การมี “เจ็ดยอด” ทำให้องค์พระธาตุแตกต่างจากเจดีย์ทรงทั่วไป และทำให้วัดมีบุคลิกที่ผู้มาเยือนสามารถจดจำได้ตั้งแต่แรกเห็น ในมิติของความเชื่อ พระธาตุเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นจุดที่ผู้คนเข้ามากราบไหว้เพื่อความเป็นสิริมงคล ในมิติของศิลปกรรม พระธาตุช่วยให้เห็นรสนิยมของสถาปัตยกรรมล้านนาซึ่งให้ความสำคัญกับความหมายเชิงสัญลักษณ์ไปพร้อมกับความงดงามทางรูปทรง ในมิติของประวัติศาสตร์ พระธาตุยิ่งมีค่าเพราะเป็นหลักฐานสำคัญของความต่อเนื่องในการบูรณะและการดูแลวัดจากอดีตสู่ปัจจุบัน

 

ผู้ที่มาเยือนวัดเจ็ดยอดแล้วใช้เวลาเดินชมอย่างช้า ๆ จะพบว่าวัดแห่งนี้มีเสน่ห์เฉพาะตัวที่แตกต่างจากวัดร่วมสมัยหลายแห่งในเชียงราย ความโดดเด่นไม่ได้มาจากความอลังการแบบจัดฉากเพื่อการท่องเที่ยว แต่เป็นความงามที่เกิดจากความเก่า ความขรึม และความมีเรื่องราวแฝงอยู่ในทุกมุม องค์พระธาตุ ลานวัด และบรรยากาศรอบอาคารต่างช่วยสร้างความรู้สึกสงบอย่างเป็นธรรมชาติ สำหรับคนที่ชอบวัดเก่าและชอบบรรยากาศที่ไม่เร่งรีบ วัดเจ็ดยอดจึงเหมาะมากกับการใช้เวลาเดินชมโดยไม่ต้องรีบเร่ง นักท่องเที่ยวสามารถหยุดอ่านประวัติ สังเกตรายละเอียดของสถาปัตยกรรม และค่อย ๆ ทำความเข้าใจวัดในฐานะส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์เมืองเชียงรายได้อย่างเต็มที่

 

อีกเหตุการณ์หนึ่งที่ทำให้วัดเจ็ดยอดกลับมาอยู่ในความสนใจของสาธารณะอย่างกว้างขวางคือเหตุฟ้าผ่าที่องค์พระธาตุเจ็ดยอดเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2565 เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ผิวคอนกรีตทาสีขาวด้านนอกบริเวณชั้นที่ 1 ถึงชั้นที่ 5 ของเจดีย์แตกกะเทาะออกมาให้เห็นอิฐด้านใน แม้โครงสร้างในภาพรวมไม่ได้รับความเสียหายแต่อย่างใด แต่สิ่งที่เกิดขึ้นก็ทำให้ผู้คนตระหนักถึงความเปราะบางของโบราณสถานเก่าแก่ที่ต้องเผชิญทั้งเวลา สภาพอากาศ และภัยธรรมชาติ เรื่องนี้สะท้อนชัดว่าการมีวัดเก่าอยู่ในเมืองไม่ได้หมายความว่าวัดจะคงอยู่ได้เองโดยอัตโนมัติ หากต้องการการดูแล อนุรักษ์ และการซ่อมบำรุงอย่างต่อเนื่อง

 

เหตุฟ้าผ่ายังมีนัยสำคัญในเชิงการรับรู้ เพราะทำให้ผู้คนจำนวนมากกลับมาสนใจวัดเจ็ดยอดอีกครั้ง ไม่ใช่เพียงในฐานะวัดเก่าแก่ แต่ในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรให้ความสำคัญ การเห็นอิฐด้านในขององค์พระธาตุหลังผิวภายนอกแตกกะเทาะออก ทำให้สังคมมองเห็นชั้นโครงสร้างและชวนให้ตั้งคำถามต่อประวัติการก่อสร้าง การซ่อมในอดีต และแนวทางการอนุรักษ์ในอนาคต นี่คือเหตุผลว่าทำไมวัดเจ็ดยอดจึงไม่ใช่เพียงสถานที่ท่องเที่ยวหรือสถานที่กราบไหว้ แต่ยังเป็นพื้นที่ที่ช่วยให้ผู้คนเข้าใจความท้าทายของการรักษาโบราณสถานที่ยังใช้งานจริงในปัจจุบันด้วย

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์ล้านนา วัดเจ็ดยอดให้ประสบการณ์ที่ลึกกว่าการมองสิ่งปลูกสร้างสวยงามเพียงอย่างเดียว เพราะประวัติของวัดพาผู้มาเยือนมองเห็นทั้งระยะก่อนการสถาปนาเมืองเชียงราย ช่วงการเสื่อมลงจากสงคราม การกลับมาฟื้นฟูเมืองในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ และการได้รับสถานะพระอารามหลวงในยุคใหม่ กล่าวได้ว่าวัดเจ็ดยอดเป็นเหมือนภาพย่อของความเปลี่ยนแปลงในเมืองเชียงรายเอง ผู้ที่เข้าใจวัดจึงได้เข้าใจประวัติศาสตร์เมืองในอีกระดับหนึ่งด้วย

 

ในเชิงการท่องเที่ยวจริง วัดเจ็ดยอดมีข้อได้เปรียบมากตรงที่ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองเชียงราย ทำให้จัดเข้ากับเส้นทางเที่ยวเมืองได้ง่ายมาก ผู้มาเยือนสามารถแวะวัดเจ็ดยอดร่วมกับหอนาฬิกาเชียงราย วัดพระแก้ว วัดร่องเสือเต้น ถนนคนเดินเชียงราย หรือพิพิธภัณฑ์อูบคำได้ในวันเดียว โดยไม่ต้องเดินทางออกนอกเมืองไกล การที่วัดเข้าถึงง่ายเช่นนี้ช่วยให้วัดเจ็ดยอดเหมาะทั้งสำหรับคนที่มีเวลาน้อยและคนที่ต้องการทริปเชิงวัฒนธรรมเต็มวัน หากเริ่มต้นที่วัดเจ็ดยอดก่อน ก็จะช่วยให้การอ่านเมืองเชียงรายผ่านวัดและศาสนสถานมีจุดตั้งต้นที่ชัดเจนขึ้นมาก

 

แม้วัดจะอยู่ในเขตเมือง แต่บรรยากาศภายในยังคงให้ความรู้สึกสงบ ไม่พลุกพล่านเกินไป และยังรักษาความเป็นวัดเก่าเอาไว้ได้ดี สำหรับผู้ที่ชอบเดินเที่ยวแบบซึมซับบรรยากาศ วัดเจ็ดยอดเป็นสถานที่ที่ควรใช้เวลาอย่างน้อย 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมง เพื่อให้ได้เดินชมองค์พระธาตุ สังเกตรายละเอียดสถาปัตยกรรม และสัมผัสบรรยากาศโดยรวมของวัด หากเป็นผู้สนใจประวัติศาสตร์หรือการถ่ายภาพสถาปัตยกรรม อาจใช้เวลานานกว่านั้น เพราะวัดมีรายละเอียดที่ยิ่งดูยิ่งเห็นมิติของอดีตซ้อนอยู่ในพื้นที่จริง

 

ในมุมของการถ่ายภาพ วัดเจ็ดยอดไม่ได้มีความหวือหวาแบบสถานที่ที่ถูกออกแบบเพื่อการเช็กอิน แต่มีความงามแบบสุขุม ลึก และทรงพลัง มุมที่น่าสนใจมักอยู่ที่องค์พระธาตุซึ่งให้เส้นสายและรูปทรงที่ต่างจากเจดีย์ทั่วไป ยิ่งในช่วงเช้าหรือบ่ายที่แสงทอดตัวอ่อน ๆ จะยิ่งช่วยให้รายละเอียดของพื้นผิวและรูปทรงสถาปัตยกรรมชัดขึ้นมาก ผู้ที่ถ่ายภาพแนววัดโบราณหรือชอบบันทึกบรรยากาศของเมืองเก่าจะพบว่าวัดเจ็ดยอดเป็นสถานที่ที่ถ่ายภาพได้สวยแบบไม่ฉูดฉาด แต่ให้ความรู้สึกหนักแน่นและมีเรื่องราว

 

สำหรับผู้มีจิตศรัทธา วัดเจ็ดยอดยังคงทำหน้าที่เป็นพื้นที่ทำบุญและเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนในเชียงรายอย่างต่อเนื่อง ผู้มาเยือนที่เข้ามาภายในวัดจึงควรแต่งกายสุภาพ สำรวมกิริยา และให้ความเคารพต่อสถานที่ เพราะแม้วัดจะมีคุณค่าเชิงการท่องเที่ยวสูง แต่หัวใจสำคัญที่สุดของวัดก็ยังคงเป็นการเป็นพื้นที่ทางศาสนา การเข้าชมวัดด้วยความเข้าใจเช่นนี้จะช่วยให้ประสบการณ์มีความสมบูรณ์มากขึ้น และไม่ลดทอนความหมายของสถานที่ลงเหลือเพียงฉากหลังสำหรับการถ่ายภาพเท่านั้น

 

สิ่งที่ทำให้วัดเจ็ดยอดน่าจดจำมากอีกประการหนึ่งคือการที่วัดแห่งนี้มี “เรื่องให้เล่า” อยู่หลายชั้นพร้อมกัน ทั้งเรื่องการสร้างวัดในยุคล้านนา เรื่องการร้างเพราะสงคราม เรื่องการฟื้นฟูโดยพระครูบาคันธะคนฺธวํโสและชาวบ้าน เรื่องตำนานของชื่อวัด และเรื่องฟ้าผ่าพระธาตุในปี 2565 เมื่อทุกเรื่องวางซ้อนกันอยู่ในพื้นที่เดียว วัดเจ็ดยอดจึงเป็นวัดที่ผู้มาเยือนสามารถกลับไปพร้อมทั้งความรู้ ความรู้สึก และภาพจำที่ชัดเจน ไม่ใช่เพียงการแวะไปแล้วผ่านเลย

 

หากจะถามว่าวัดเจ็ดยอดเหมาะกับใคร คำตอบคือเหมาะกับหลายกลุ่มพร้อมกัน ทั้งผู้ที่ต้องการกราบไหว้พระธาตุเพื่อความเป็นสิริมงคล ผู้ชื่นชอบวัดล้านนา นักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์เมืองเชียงราย ผู้ที่มองหาสถานที่สงบในตัวเมือง และผู้ที่อยากจัดเส้นทางเที่ยวเชียงรายแบบวัฒนธรรมในหนึ่งวัน เพราะวัดแห่งนี้ให้ทั้งความสะดวกในการเดินทาง เนื้อหาทางประวัติศาสตร์ที่เข้มข้น และบรรยากาศที่เหมาะกับการใช้เวลาอย่างมีคุณภาพ

 

เมื่อพิจารณาจากทุกองค์ประกอบ ไม่ว่าจะเป็นความเก่าแก่ในระดับที่เชื่อมโยงกับยุคล้านนา การผ่านช่วงร้างจากภัยสงคราม การฟื้นตัวจากแรงศรัทธาของพระสงฆ์และชุมชน การได้รับสถานะพระอารามหลวง ตำนานชื่อวัดที่น่าสนใจ ความโดดเด่นของพระธาตุเจ็ดยอด และเหตุการณ์สำคัญในปี 2565 วัดเจ็ดยอดจึงเป็นวัดที่มีความสมบูรณ์ทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และการท่องเที่ยวอย่างแท้จริง สำหรับผู้ที่กำลังมองหาวัดสำคัญในเชียงรายที่ไปแล้วได้มากกว่าการไหว้พระ วัดเจ็ดยอดคือหนึ่งในคำตอบที่ชัดเจนที่สุด เพราะเป็นวัดที่ทำให้เห็นเมืองเชียงรายผ่านประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และศรัทธาที่สืบต่อกันมาจนถึงวันนี้

 

การเดินทาง วัดเจ็ดยอดตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองเชียงราย จึงเดินทางได้สะดวกมากจากจุดสำคัญในตัวเมือง เช่น หอนาฬิกาเชียงราย ถนนคนเดินเชียงราย และวัดพระแก้ว หากใช้รถยนต์ส่วนตัวสามารถเปิดแผนที่ไปยังวัดเจ็ดยอด เชียงราย ได้โดยตรง ใช้เวลาประมาณ 10 – 15 นาทีจากศูนย์กลางเมือง ในกรณีที่ไม่ใช้รถส่วนตัว สามารถใช้รถรับจ้าง รถแท็กซี่ท้องถิ่น หรือแอปเรียกรถได้ค่อนข้างสะดวกเช่นกัน การจัดแผนเที่ยวแบบวัดในเมือง 1 วัน สามารถนำวัดเจ็ดยอดรวมเข้ากับวัดพระสิงห์ วัดพระแก้ว และวัดร่องเสือเต้นได้อย่างลงตัว

 

 

ตอบ: วัดเจ็ดยอดตั้งอยู่ในตำบลเวียง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย เดินทางจากตัวเมืองได้สะดวก

 

ตอบ: สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยอาณาจักรล้านนา หรืออาจเก่าแก่ไปถึงก่อนการสถาปนาเมืองเชียงราย

 

ตอบ: มีตำนานว่าขุดพบฐานพระธาตุ 7 องค์ หรืออีกตำนานหนึ่งระบุว่าเคยมีวัดร้าง 7 วัดในบริเวณเดียวกันแล้วถูกรวมเป็นวัดเดียว

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้ามากราบไหว้และชมโบราณสถานได้

 

ตอบ: เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2565 ทำให้ผิวคอนกรีตชั้นนอกบางส่วนแตกกะเทาะ แต่โครงสร้างหลักยังไม่ได้รับความเสียหายรุนแรง

 

ตอบ: โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมง หากต้องการเดินชมและถ่ายภาพอย่างละเอียดอาจใช้เวลานานกว่านั้น