ถ้ำหลวงแม่สาบ

Rating: 5/5 (1 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน (ยึดตามประกาศ/การเปิด-ปิดของอุทยานแห่งชาติขุนขาน และอาจ “ปิดชั่วคราว” เพื่อความปลอดภัย/การฟื้นฟู โดยเฉพาะช่วงฤดูฝน)

เวลาเปิดทำการ: โดยทั่วไป 08:30 – 16:30 น. (แนะนำติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเข้าพื้นที่และก่อนเริ่มเดิน)

 

ถ้ำหลวงแม่สาบ คือจุดหมายสาย “เดินป่าเข้าถ้ำ” ในเขตอุทยานแห่งชาติขุนขาน จังหวัดเชียงใหม่ ที่คนรักธรรมชาติมักยกให้เป็นทริปเล็ก ๆ แต่ความรู้สึกใหญ่ เพราะคุณไม่ได้แค่ไปดูถ้ำแล้วกลับ—คุณได้เดินผ่านป่าจริง ๆ ค่อย ๆ เปลี่ยนเสียงเมืองเป็นเสียงใบไม้ ก่อนจะค่อย ๆ มุดเข้าสู่โลกใต้ดินที่ธรรมชาติใช้เวลา “นับล้านปี” ปั้นแต่งไว้แบบไม่ต้องมีสปอตไลต์ช่วย และเพราะผนังถ้ำบางช่วงมีริ้วสีหลายเฉดไล่กันเหมือนม่านสี จึงมีคนเรียกกันติดปากว่า “ถ้ำสีรุ้ง” ด้วย

 

เสน่ห์ของถ้ำหลวงแม่สาบอยู่ที่ “ความหลากหลาย” มากกว่าความหวือหวา ภายในมีหินงอกหินย้อยและผนังหินที่เกิดจากการสะสมของแร่ธาตุและน้ำหยดอย่างต่อเนื่อง เป็นลวดลายที่ไม่ซ้ำกันในแต่ละคูหา บางจุดเป็นโพรงเว้าตามผนังและเพดาน ทำให้บรรยากาศดูมีมิติและลึกลับแบบพอดี ๆ ไม่หลอน แต่ชวนให้เราเดินช้าลงโดยอัตโนมัติ และถ้าคุณเป็นสายสังเกต จะเห็นว่าสีสันบนผนังไม่ได้ “แต่งสี” แต่มาจากองค์ประกอบแร่และความชื้นที่ต่างกันไปในแต่ละช่วง

 

สิ่งที่ทำให้ทริปนี้คุ้มคือ “กระบวนการไปถึง” เพราะถ้ำไม่ได้อยู่ติดถนนหลักในแบบแวะถ่ายรูป 5 นาทีแล้วจบ แต่ต้องเดินเท้าเข้าป่าตามเส้นทางของอุทยาน ซึ่งนั่นแหละทำให้ประสบการณ์มันต่าง—อากาศจะเย็นลง กลิ่นดินชื้นจะชัดขึ้น และเสียงรอบตัวจะเงียบแบบมีชีวิต ยิ่งถ้าไปช่วงเช้าหรือหลังฝนใหม่ ๆ (ที่ไม่หนักจนเสี่ยง) บรรยากาศจะเขียวสดและสวยมาก แต่ก็ต้องย้ำตรง ๆ ว่าความสวยแบบนี้มาพร้อม “ความลื่น” เสมอ

 

ภาพจำของคนที่ไปแล้วมักมี 2 อย่างคือ 1) ริ้วสีบนผนังถ้ำที่ทำให้สมองเผลอคิดถึงคำว่า “สีรุ้ง” และ 2) ความอัศจรรย์ของหินงอกหินย้อยที่ทำให้รู้สึกว่าเวลาของธรรมชาติไม่เหมือนเวลาของเราเลย บางห้องอาจดูโปร่งเดินสบาย บางช่วงอาจต้องก้ม ต้องหลบ ต้องใช้ไฟฉายช่วย และบางจุดมีปล่อง/โพรงเว้าตามผนังและเพดานที่ทำให้แสงไฟสะท้อนแล้วเกิดมิติแปลกตา เหมาะมากกับคนที่ชอบถ่ายภาพ “แบบไม่ต้องปรุง” แค่ใช้ไฟฉายหรือไฟคาดหัวให้ถูกมุมก็ได้ภาพแล้ว

 

เพื่อให้ทริปออกมาดี (และไม่กลายเป็นทริปที่เหนื่อยเกินจำเป็น) แนะนำเตรียมรองเท้าดอกยางที่เกาะพื้นดี ไฟฉายหรือไฟคาดหัว น้ำดื่ม และเสื้อแขนยาวบาง ๆ กันยุง/กันข่วนจากพุ่มไม้ ระหว่างเดินให้รักษาระยะกับคนหน้า-หลังพอประมาณ เผื่อจังหวะเบรกบนทางลื่น และที่สำคัญคือไม่พยายามปีน/จับหินงอกหินย้อย เพราะคราบบนมือคนสามารถรบกวนการเติบโตของผลึกหินได้ในระยะยาว (และทำให้ธรรมชาติที่ใช้เวลานานมาก ๆ เสียหายแบบไม่คุ้มเลย)

 

อีกข้อที่อยากให้ช่วยกันคือการเที่ยวแบบ “ไม่ทิ้งร่องรอย” ถ้ำและระบบนิเวศใต้ดินไวต่อการเปลี่ยนแปลงมาก ทั้งความชื้น อุณหภูมิ และสิ่งปนเปื้อนจากขยะหรืออาหาร ดังนั้นกินข้าวให้เรียบร้อยก่อนเริ่มเดิน เก็บขยะกลับออกมาให้หมด และหลีกเลี่ยงการส่งเสียงดังในถ้ำ เพราะนอกจากจะรบกวนธรรมชาติแล้ว ยังรบกวนคนอื่นที่ตั้งใจมา “ฟังความเงียบ” ด้วย

 

การเดินทาง ไปอุทยานแห่งชาติขุนขาน (อำเภอสะเมิง/โซนขุนขาน) จากนั้นติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อรับคำแนะนำจุดเริ่มเดินและเงื่อนไขการเข้าถ้ำในวันที่คุณไปจริง เพราะเส้นทางเดินและการอนุญาตอาจเปลี่ยนตามฤดูกาล สภาพอากาศ และมาตรการความปลอดภัยของอุทยาน แนะนำเลือกไปช่วงเช้าเพื่อมีเวลาพอ เดินแบบไม่เร่ง และเผื่อเวลาขากลับก่อนฟ้ามืดเสมอ

 

ถ้าถามว่าเหมาะกับใคร ถ้ำหลวงแม่สาบเหมาะกับคนที่อยากได้ความรู้สึก “ผจญภัยแบบพอดี” ไม่หนักระดับเทรคหลายวัน แต่ก็ไม่ง่ายแบบลงจากรถแล้วถึงทันที คุณจะได้ทั้งบรรยากาศป่า ได้เรียนรู้ธรณีวิทยาแบบเห็นของจริง และได้ความสงบแบบที่โทรศัพท์แทบไม่มีผลอะไร—เพราะสุดท้ายแล้ว คนที่ทำให้ทริปนี้พิเศษคือ “ธรรมชาติ” ไม่ใช่สัญญาณมือถือ

 

 

ตอบ: เหมาะกับคนที่อยากเดินป่าแบบพอดี ๆ แล้วได้ประสบการณ์เข้าถ้ำจริง เห็นหินงอกหินย้อยและผนังถ้ำ “ถ้ำสีรุ้ง” โดยควรเผื่อเวลาเดินและพัก ไม่เร่งรีบ

 

ตอบ: ปลายฝนต้นหนาวถึงหน้าหนาวอากาศสบาย ทางไม่ลื่นเท่าช่วงฝนหนัก และถ่ายภาพง่ายกว่า แต่ถ้าจะไปหน้าฝนให้เพิ่มความระวังเรื่องลื่นและการปิดเส้นทางชั่วคราว

 

ตอบ: แนะนำรองเท้ากันลื่น ไฟฉายหรือไฟคาดหัว น้ำดื่ม และเสื้อแขนยาวบาง ๆ กันยุง/กันข่วน และควรทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยาน

 

ตอบ: มี พื้นอาจลื่น แสงน้อย และบางช่วงอาจมีโพรง/ปล่องหรือทางแคบ ควรเดินช้า ๆ ไม่จับ/หักหินงอกหินย้อย และไม่ฝืนเข้าไปในจุดที่เสี่ยงเกินความพร้อม

 

ตอบ: แนะนำติดต่ออุทยานแห่งชาติขุนขานที่ 052-000-410 เพื่อเช็กสภาพเส้นทาง เงื่อนไขการเข้าพื้นที่ และสถานะการเปิด-ปิดล่าสุด