วัดบ้านโละ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดบ้านโละ หรือชื่อปัจจุบันว่า วัดโล๊ะปูเลย เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ 136 หมู่ 8 บ้านโล๊ะปูเลย ตำบลป่าไหน่ อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ วัดแห่งนี้เป็นศาสนสถานเก่าแก่ของชุมชนบ้านโล๊ะปูเลย มีประวัติการสร้างมาตั้งแต่ พ.ศ. 2325 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2552 ชื่อเดิมของวัดคือ “วัดบ้านโละ” หรือ “วัดบ้านโล๊ะปูเลย” ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็น “วัดโล๊ะปูเลย” เพื่อให้สอดคล้องกับชื่อหมู่บ้านในปัจจุบัน วัดนี้จึงเป็นทั้งวัดประจำหมู่บ้าน ศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้าน และหลักฐานสำคัญของการตั้งถิ่นฐานในตำบลป่าไหน่ อำเภอพร้าว

 

ความสำคัญของวัดบ้านโละไม่ได้อยู่เพียงการเป็นวัดราษฎร์ในหมู่บ้าน แต่ยังอยู่ที่เรื่องราวการก่อรูปของชุมชนบ้านโล๊ะปูเลย ซึ่งสัมพันธ์กับภูมิประเทศ คำเรียกท้องถิ่น และพืชสมุนไพรที่เคยพบมากในบริเวณนี้ คำว่า “โละ” ในเรื่องเล่าของวัดหมายถึงหนองน้ำหรือพื้นที่ลุ่มน้ำ ส่วน “ปูเลย” เป็นชื่อพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งที่ชาวบ้านใช้แก้ท้องอืดท้องเฟ้อและเคยขึ้นอยู่มากในพื้นที่เดิม ชื่อวัดและชื่อหมู่บ้านจึงช่วยบอกทั้งสภาพแวดล้อมและรากชุมชนไปพร้อมกัน ทำให้วัดโล๊ะปูเลยเป็นสถานที่ที่ควรอ่านในฐานะวัดบ้านที่เกิดขึ้นจากภูมิท้องถิ่น ไม่ใช่เพียงชื่อวัดในทะเบียนศาสนสถานเท่านั้น

 

ประวัติวัดบ้านโละเชื่อมโยงกับนายตา อินทนนท์ ผู้มีภูมิลำเนาเดิมอยู่บ้านแจ่งหัวริน อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ และย้ายมาตั้งถิ่นฐานบริเวณโละปูเลย ซึ่งในเวลานั้นมีต้นปูเลยขึ้นอยู่จำนวนมาก เมื่อตั้งบ้านเรือนและมีผู้คนตามมาอยู่เพิ่มขึ้น ชุมชนจึงค่อย ๆ เติบโตเป็นหมู่บ้าน นายตา อินทนนท์ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรกของบ้านโล๊ะปูเลย และได้ชักชวนชาวบ้านร่วมกันหาพื้นที่เหมาะสมเพื่อสร้างวัด เนื่องจากชุมชนยังไม่มีสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา การสร้างวัดบ้านโละใน พ.ศ. 2325 จึงเกิดขึ้นจากความต้องการของชุมชนโดยตรง เป็นการสร้างศูนย์กลางศรัทธาให้หมู่บ้านที่กำลังเติบโต

 

เมื่อพิจารณาจากปีสร้างวัด พ.ศ. 2325 วัดบ้านโละมีอายุมากกว่า 200 ปี และถือเป็นหนึ่งในวัดเก่าแก่ของพื้นที่อำเภอพร้าว วัดที่มีประวัติยาวนานเช่นนี้มีคุณค่าในเชิงชุมชนอย่างมาก เพราะผ่านการดูแลและใช้งานของชาวบ้านหลายรุ่น ตั้งแต่รุ่นผู้บุกเบิกหมู่บ้าน รุ่นที่ช่วยกันบูรณะเสนาสนะ รุ่นที่ร่วมกันทำบุญกฐิน ผ้าป่า และกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา ไปจนถึงคนรุ่นปัจจุบันที่ยังใช้วัดเป็นพื้นที่ศรัทธา ความต่อเนื่องนี้ทำให้วัดบ้านโละเป็นเหมือนบันทึกชีวิตของบ้านโล๊ะปูเลยที่ถ่ายทอดผ่านพื้นที่วัด ชื่อวัด เรื่องเล่า และประเพณีของชุมชน

 

วัดโล๊ะปูเลยมีที่ดินตั้งวัดเดิม 1 ไร่ 2 งาน 25 ตารางวา และมีที่ธรณีสงฆ์อีกหลายแปลง ต่อมาใน พ.ศ. 2545 ทางวัดได้ซื้อที่ดินเพิ่มเติมทางทิศใต้และทิศตะวันออก รวมที่ดินของวัดทั้งหมดเป็น 6 ไร่ 41 ตารางวา อาณาเขตของวัดติดทางสาธารณประโยชน์ทุกด้าน ลักษณะนี้ทำให้วัดมีความสัมพันธ์กับเส้นทางสัญจรของหมู่บ้านอย่างชัดเจน เพราะวัดไม่ได้ตั้งอยู่โดดเดี่ยว แต่เชื่อมกับถนนชุมชน บ้านเรือน และพื้นที่ใช้ชีวิตของชาวบ้าน การมีถนนรอบวัดยังช่วยให้วัดเป็นจุดเข้าถึงง่ายของหมู่บ้าน และทำหน้าที่เป็นพื้นที่กลางของชุมชนได้อย่างเป็นธรรมชาติ

 

การได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2552 เป็นหมุดหมายสำคัญของวัดโล๊ะปูเลย เพราะวิสุงคามสีมาเป็นเขตกำหนดสำหรับประกอบสังฆกรรมตามพระธรรมวินัย เขตวิสุงคามสีมาของวัดกว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร การได้รับวิสุงคามสีมาช่วยสะท้อนความมั่นคงของวัดในฐานะศาสนสถานที่มีบทบาทต่อพระสงฆ์และชุมชนมากขึ้น เมื่อมองร่วมกับประวัติการสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2325 วัดบ้านโละจึงมีทั้งรากเก่าแก่จากยุคตั้งถิ่นฐานของชุมชน และพัฒนาการต่อเนื่องมาจนถึงสถานะทางศาสนาที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้นในยุคปัจจุบัน

 

การเปลี่ยนชื่อจากวัดบ้านโละเป็นวัดโล๊ะปูเลยมีความสำคัญเชิงอัตลักษณ์ เพราะเป็นการทำให้ชื่อวัดสอดคล้องกับชื่อหมู่บ้านโล๊ะปูเลยในปัจจุบัน ชื่อเดิมยังคงมีความหมายทางประวัติศาสตร์ ส่วนชื่อใหม่ช่วยยืนยันความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชนที่ใช้ชื่อเดียวกัน การใช้ชื่อวัดโล๊ะปูเลยจึงไม่ได้ลบความทรงจำของวัดบ้านโละ แต่ทำให้เรื่องราวของวัดกับหมู่บ้านชัดเจนขึ้น ผู้ที่ค้นหาข้อมูลด้วยชื่อ “วัดบ้านโละ” และผู้ที่เดินทางตามชื่อ “วัดโล๊ะปูเลย” จึงกำลังกล่าวถึงสถานที่ศรัทธาเดียวกันในบ้านโล๊ะปูเลย หมู่ 8 ตำบลป่าไหน่

 

พระครูโกวิทธรรมาวุธ ธมฺมธีโร เป็นเจ้าอาวาสวัดโล๊ะปูเลย และมีบทบาทในฐานะพระสงฆ์ผู้ดูแลวัดและชุมชนพุทธในพื้นที่ วัดชุมชนลักษณะนี้ดำรงอยู่ได้ด้วยความร่วมมือระหว่างพระสงฆ์ คณะกรรมการวัด ผู้นำชุมชน ผู้สูงอายุ และชาวบ้านที่ร่วมกันทำบุญ ดูแลพื้นที่วัด และสืบต่อกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา บทบาทของเจ้าอาวาสจึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่การดูแลอาคารหรือพื้นที่วัดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการประคับประคองความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับบ้าน การนำศรัทธาในงานบุญ และการรักษาวัดให้เป็นศูนย์กลางทางจิตใจของบ้านโล๊ะปูเลยอย่างต่อเนื่อง

 

วัดบ้านโละมีลำดับเจ้าอาวาสและผู้ดูแลวัดต่อเนื่องหลายรุ่น ตั้งแต่พระปัน พระกี้ พระชุมภู พระดวงดี ญาณสาโร และพระสงฆ์อีกหลายรูปที่สืบต่อการดูแลวัดมาจนถึงปัจจุบัน ลำดับเจ้าอาวาสเหล่านี้ทำให้เห็นว่าวัดไม่ใช่สถานที่ที่เกิดขึ้นแล้วหยุดนิ่ง แต่เป็นสถาบันของชุมชนที่ต้องมีผู้ดูแลต่อเนื่องตลอดเวลา แต่ละยุคมีพระสงฆ์และชาวบ้านช่วยกันรักษาพื้นที่ศรัทธานี้ไว้ ทำให้วัดยังคงดำรงบทบาทของวัดบ้านมาได้ยาวนานกว่าสองศตวรรษ

 

แม้ข้อมูลสาธารณะเกี่ยวกับรายละเอียดของสิ่งปลูกสร้างภายในวัดโล๊ะปูเลยจะไม่ได้ระบุครบทุกองค์ประกอบเหมือนวัดท่องเที่ยวขนาดใหญ่ แต่จากสถานะของวัดและการได้รับวิสุงคามสีมา วัดแห่งนี้มีพื้นที่ศาสนกิจสำหรับชาวบ้าน มีเขตประกอบสังฆกรรม พื้นที่ไหว้พระ พื้นที่ทำบุญ ลานวัด และพื้นที่ใช้งานของพระสงฆ์และชุมชน ผู้มาเยือนควรเข้าชมด้วยมารยาทของการไปวัดชุมชน คือแต่งกายสุภาพ ใช้เสียงเบา ไม่เข้าเขตส่วนตัวของพระสงฆ์โดยไม่ได้รับอนุญาต และให้ความสำคัญกับผู้มาทำบุญในพื้นที่เป็นอันดับแรก

 

บรรยากาศของวัดบ้านโละเหมาะกับผู้ที่สนใจวัดท้องถิ่น ประวัติหมู่บ้าน และเส้นทางท่องเที่ยวอำเภอพร้าวในมุมสงบ ไม่ใช่สถานที่ที่เน้นความคึกคักแบบแหล่งท่องเที่ยวหลัก แต่เป็นวัดที่เหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ เดินชมบรรยากาศของวัดบ้าน และเรียนรู้ประวัติการเกิดขึ้นของชุมชนบ้านโล๊ะปูเลย ผู้ที่เดินทางมาที่นี่จะได้เห็นคุณค่าของวัดในระดับหมู่บ้าน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของพระพุทธศาสนาในชนบทล้านนา เพราะวัดคือพื้นที่ที่เชื่อมบ้าน คน ศรัทธา และความทรงจำของชุมชนไว้ด้วยกัน

 

บทบาทของวัดบ้านโละต่อชุมชนมีหลายด้าน ด้านศาสนา วัดเป็นสถานที่ทำบุญ ฟังธรรม ถวายภัตตาหาร ถวายสังฆทาน และร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ด้านสังคม วัดเป็นพื้นที่กลางของชาวบ้าน ใช้จัดงานบุญ งานประเพณี และกิจกรรมที่ต้องอาศัยความร่วมมือของคนทั้งหมู่บ้าน ด้านวัฒนธรรม วัดช่วยรักษาชื่อบ้าน เรื่องเล่าของนายตา อินทนนท์ ความหมายของคำว่าโละและปูเลย ตลอดจนความทรงจำของการสร้างหมู่บ้านและการสร้างวัดให้คงอยู่ในชีวิตของคนรุ่นหลัง

 

ประเพณีและงานบุญของวัดโล๊ะปูเลยสัมพันธ์กับปฏิทินพระพุทธศาสนาและวิถีชุมชนล้านนา โดยทั่วไปวัดชุมชนในอำเภอพร้าวเป็นพื้นที่สำหรับงานกฐิน ผ้าป่า วันพระ เข้าพรรษา ออกพรรษา การถวายเทียนพรรษา การทำบุญอุทิศส่วนกุศล และกิจกรรมตามฤดูกาลของชาวบ้าน งานเหล่านี้ช่วยให้คนในหมู่บ้านได้กลับมาพบกัน ช่วยกันจัดเตรียมงาน แบ่งหน้าที่กันดูแลวัด และสืบต่อความสัมพันธ์ระหว่างคนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่ วัดบ้านโละจึงเป็นกลไกทางสังคมที่ทำให้ศาสนาและชุมชนดำเนินไปพร้อมกัน

 

ตำบลป่าไหน่มีวัดและโบราณสถานหลายแห่ง เช่น วัดป่าไหน่ วัดดอยพระเจ้า วัดสันยาว วัดบ้านเหล่า วัดดงป่าดะ วัดพระธาตุขุนโก๋น วัดสันกลาง วัดสันปอธง วัดม่วงถ้อย วัดม่วงคำ วัดสันต๊ะผาบ และวัดโล๊ะปูเลย เครือข่ายวัดเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าตำบลป่าไหน่เป็นพื้นที่ที่มีภูมิทัศน์ศรัทธาหนาแน่น วัดบ้านโละจึงสามารถจัดอยู่ในเส้นทางเที่ยววัดตำบลป่าไหน่ได้อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจพร้าวในฐานะพื้นที่วัดชุมชนและประวัติหมู่บ้าน มากกว่าการเที่ยวเฉพาะจุดหลักในตัวเมืองเชียงใหม่

 

เส้นทางท่องเที่ยวที่เชื่อมกับวัดบ้านโละสามารถเริ่มจากวัดโล๊ะปูเลยในบ้านโล๊ะปูเลย หมู่ 8 แล้วเชื่อมต่อไปยังวัดพระธาตุขุนโก๋น วัดบ้านเหล่า วัดป่าไหน่ วัดม่วงคำ วัดม่วงถ้อย วัดสันต๊ะผาบ และวัดสันยาว หากต้องการต่อยอดไปยังแหล่งธรรมชาติในตำบลป่าไหน่ สามารถเชื่อมกับอ่างเก็บน้ำแม่โก๋นหรือเส้นทางขึ้นดอยม่อนล้านได้ การจัดเส้นทางเช่นนี้ช่วยให้การเดินทางมีทั้งมิติของวัดบ้าน ประวัติชุมชน ทิวทัศน์ชนบท และธรรมชาติของอำเภอพร้าวในวันเดียวกัน

 

การเดินทาง ไปวัดบ้านโละหรือวัดโล๊ะปูเลยเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น จากตัวเมืองเชียงใหม่สามารถเดินทางไปทางอำเภอพร้าว แล้วเข้าสู่ตำบลป่าไหน่และบ้านโล๊ะปูเลย หมู่ 8 ควรตั้งปลายทางในแผนที่เป็น “วัดโล๊ะปูเลย ตำบลป่าไหน่ อำเภอพร้าว” หรือ “บ้านโล๊ะปูเลย ตำบลป่าไหน่” ก่อนออกเดินทาง เพราะชื่อวัดปัจจุบันใช้วัดโล๊ะปูเลยเป็นหลัก การใช้รถส่วนตัวจะสะดวกต่อการแวะวัดใกล้เคียง ร้านอาหาร ที่พัก และแหล่งธรรมชาติในตำบลป่าไหน่ได้มากกว่า

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการไปวัดบ้านโละคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายแก่ ๆ เพราะอากาศไม่ร้อนจัดและเหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ และเดินชมวัดอย่างสงบ หากวางแผนเที่ยวตำบลป่าไหน่ ควรจัดเวลาแบบครึ่งวันถึงเต็มวัน เพื่อให้มีเวลาสำหรับการเดินทางระหว่างหมู่บ้านและแวะวัดแต่ละแห่งโดยไม่เร่งรีบ ช่วงปลายฝนต้นหนาวถึงฤดูหนาวเป็นช่วงที่อำเภอพร้าวมีบรรยากาศดี เหมาะกับการเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ผสมผสานวัด ชุมชน ทุ่งนา ภูเขา และเส้นทางธรรมชาติ

 

ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ งดใช้เสียงดัง ไม่รบกวนพระสงฆ์หรือชาวบ้าน และหลีกเลี่ยงการเข้าไปในเขตกุฏิสงฆ์หรือพื้นที่ส่วนตัวโดยไม่ได้รับอนุญาต หากมีงานบุญหรือกิจกรรมของชุมชน ควรให้ความสำคัญกับผู้มาทำบุญในพื้นที่ก่อน การถ่ายภาพควรทำอย่างสำรวม โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ไหว้พระและจุดที่มีพิธีกรรมอยู่ มารยาทเหล่านี้ช่วยให้การเที่ยววัดชุมชนเป็นประสบการณ์ที่เหมาะสม และช่วยรักษาความเคารพต่อวัดซึ่งยังเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจจริงของชาวบ้านโล๊ะปูเลย

 

ในภาพรวม วัดบ้านโละหรือวัดโล๊ะปูเลยเป็นวัดชุมชนที่มีคุณค่ามากในตำบลป่าไหน่ เพราะมีประวัติการสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2325 มีเรื่องราวการตั้งถิ่นฐานของนายตา อินทนนท์และชาวบ้านรุ่นแรก มีชื่อวัดที่สะท้อนภูมิท้องถิ่นของคำว่าโละและต้นปูเลย มีพัฒนาการจากวัดบ้านโละสู่ชื่อวัดโล๊ะปูเลย และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาใน พ.ศ. 2552 ความน่าสนใจของวัดแห่งนี้จึงอยู่ที่ความลึกของประวัติหมู่บ้าน ความต่อเนื่องของศรัทธา และบทบาทของวัดในฐานะศูนย์รวมจิตใจของบ้านโล๊ะปูเลยมากกว่าความใหญ่โตของสถานที่

 

 

ตอบ: เป็นวัดเดียวกัน เดิมใช้ชื่อวัดบ้านโละหรือวัดบ้านโล๊ะปูเลย ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นวัดโล๊ะปูเลยเพื่อให้สอดคล้องกับชื่อบ้านโล๊ะปูเลย หมู่ 8 ตำบลป่าไหน่

 

ตอบ: วัดบ้านโละ หรือวัดโล๊ะปูเลย ตั้งอยู่เลขที่ 136 หมู่ 8 บ้านโล๊ะปูเลย ตำบลป่าไหน่ อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ 50190

 

ตอบ: วัดบ้านโละสร้างเมื่อ พ.ศ. 2325 โดยชุมชนบ้านโล๊ะปูเลย มีนายตา อินทนนท์เป็นบุคคลสำคัญในการก่อตั้งหมู่บ้านและชักชวนชาวบ้านสร้างวัดเพื่อเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา

 

ตอบ: คำว่าโละเกี่ยวข้องกับหนองน้ำหรือพื้นที่ลุ่มน้ำ ส่วนปูเลยเป็นพืชสมุนไพรที่เคยขึ้นอยู่มากในพื้นที่เดิม จึงกลายเป็นชื่อหมู่บ้านและชื่อวัดในปัจจุบัน

 

ตอบ: วัดบ้านโละหรือวัดโล๊ะปูเลยเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดโล๊ะปูเลยคือ พระครูโกวิทธรรมาวุธ ธมฺมธีโร

 

ตอบ: ควรเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น จากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางอำเภอพร้าว แล้วเข้าสู่ตำบลป่าไหน่และบ้านโล๊ะปูเลย หมู่ 8

 

ตอบ: สถานที่ใกล้เคียง ได้แก่ วัดม่วงถ้อย วัดม่วงคำ วัดสันต๊ะผาบ วัดสันยาว วัดพระธาตุขุนโก๋น วัดบ้านเหล่า อ่างเก็บน้ำแม่โก๋น และดอยม่อนล้าน