วัดสันต้นม่วงเหนือ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดสันต้นม่วงเหนือ เป็นวัดราษฎร์มหานิกายเก่าแก่ของบ้านสันต้นม่วงเหนือ หมู่ 2 ตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2222 เดิมชื่อวัดแจ่งหัวรินทร์ มีอุโบสถทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่า พระพุทธรูปองค์ใหญ่ เจดีย์ อาคารศาสนสถานหลายส่วน และมีบทบาทเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนบ้านสันต้นม่วงเหนือมาอย่างยาวนาน

 

วัดสันต้นม่วงเหนือ ตั้งอยู่เลขที่ 67 บ้านสันต้นม่วงเหนือ หมู่ 2 ตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50220 เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2222 โดยมีพระครูอัมพวนานุรักษ์ อานนฺโท เป็นเจ้าอาวาส วัดแห่งนี้เป็นศาสนสถานสำคัญของบ้านสันต้นม่วงเหนือ มีบทบาทเป็นพื้นที่ไหว้พระ ทำบุญ ฟังธรรม ประกอบศาสนกิจ และเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในตำบลสำราญราษฎร์มาอย่างต่อเนื่อง

 

บ้านสันต้นม่วงเหนือเป็นหนึ่งใน 8 หมู่บ้านของตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ โดยตำบลสำราญราษฎร์ประกอบด้วยบ้านร้องต้นขาม บ้านสันต้นม่วงเหนือ บ้านป่าสักหลวง บ้านพันหลัง บ้านป่าเหมือด บ้านสันมะเกี๋ยง บ้านต้นผึ้ง และบ้านสันโป่ง พื้นที่นี้ตั้งอยู่ในเขตชุมชนรอบนอกของอำเภอดอยสะเก็ด มีลักษณะกึ่งชนบท มีบ้านเรือน พื้นที่เกษตร ลำเหมือง ถนนชุมชน โรงเรียน วัดประจำหมู่บ้าน และเส้นทางเชื่อมต่อไปยังอำเภอดอยสะเก็ด สันกำแพง และตัวเมืองเชียงใหม่ได้สะดวก

 

ชื่อ “สันต้นม่วงเหนือ” สะท้อนภูมินามแบบล้านนา คำว่า “สัน” มักใช้เรียกพื้นที่สันดินหรือแนวพื้นที่ยกตัว ส่วน “ต้นม่วง” ในภาษาถิ่นล้านนาสัมพันธ์กับต้นมะม่วง และคำว่า “เหนือ” ช่วยจำแนกตำแหน่งพื้นที่จากชุมชนใกล้เคียง ชื่อวัดจึงผูกกับชื่อหมู่บ้านอย่างแน่นแฟ้น ทำให้วัดเป็นทั้งศูนย์กลางศรัทธาและสัญลักษณ์ของบ้านสันต้นม่วงเหนือ

 

ประวัติวัดระบุว่าวัดสันต้นม่วงเหนือสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2222 เดิมชื่อ วัดแจ่งหัวรินทร์ และในทะเบียนจังหวัดเคยปรากฏชื่อวัดสันต้นม่วง ความเก่าแก่ของวัดทำให้วัดแห่งนี้มีความสำคัญมากกว่าสถานที่ประกอบพิธีกรรมทั่วไป เพราะวัดเป็นหลักฐานของการตั้งถิ่นฐาน การรวมกลุ่มของชุมชน และการสืบทอดพระพุทธศาสนาในพื้นที่ดอยสะเก็ดมาหลายชั่วอายุคน

 

วัดสันต้นม่วงเหนือมีที่ดินตั้งวัด 5 ไร่ 6 ตารางวา อาณาเขตด้านเหนือจดลำเหมืองสาธารณะ ด้านใต้จดทุ่งนา ด้านตะวันออกจดทุ่งนา และด้านตะวันตกจดถนน ลักษณะอาณาเขตเช่นนี้สะท้อนภูมิทัศน์ชุมชนล้านนาดั้งเดิมที่วัด บ้าน ลำเหมือง ทุ่งนา และถนนชุมชนอยู่ร่วมกันอย่างเป็นระบบ วัดจึงไม่ได้ตั้งอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ชีวิตของชาวบ้าน

 

อาคารเสนาสนะสำคัญของวัดประกอบด้วยอุโบสถ อาคารเปรียญ หอสวดมนต์ กุฏิสงฆ์ วิหาร ศาลาอเนกประสงค์ และหอพระไตรปิฎก อุโบสถของวัดมีขนาดกว้าง 10 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2363 เป็นอาคารอิฐถือปูนผสมไม้ ทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่า รายละเอียดนี้ทำให้วัดสันต้นม่วงเหนือมีคุณค่าทั้งด้านศาสนา สถาปัตยกรรม และมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่น

 

อุโบสถทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่าเป็นจุดที่ควรชมเป็นพิเศษ เพราะสะท้อนการแลกเปลี่ยนทางศิลปกรรมในพื้นที่ภาคเหนือ องค์ประกอบของอาคารอิฐถือปูนผสมไม้ช่วยให้เห็นรูปแบบการก่อสร้างของวัดชุมชนในอดีต ขณะที่รายละเอียดทรงล้านนาและอิทธิพลพม่าช่วยเพิ่มมิติทางประวัติศาสตร์ให้แก่ศาสนสถาน ผู้มาเยือนควรชมอย่างสงบและรักษามารยาท เนื่องจากพื้นที่วัดยังเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจของชุมชน

 

ปูชนียวัตถุสำคัญของวัด ได้แก่ พระพุทธรูปองค์ใหญ่ขัดสมาธิเพชร หน้าตักกว้าง 1 เมตร และเจดีย์ พระพุทธรูปองค์ใหญ่เป็นศูนย์รวมศรัทธาของผู้มาทำบุญ ส่วนเจดีย์เป็นสัญลักษณ์สำคัญของพระพุทธศาสนาและความต่อเนื่องของศรัทธาชาวบ้าน การไหว้พระและเดินชมพื้นที่วัดจึงควรทำด้วยความสำรวม เพื่อให้สัมผัสคุณค่าของวัดในฐานะพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของชุมชน

 

วัดสันต้นม่วงเหนือยังมีความน่าสนใจด้านศิลปกรรมจากภาพจิตรกรรมฝาผนังที่ปรากฏในคลังภาพถ่ายด้านมรดกวัฒนธรรม ภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในวัดเป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มมิติให้การมาเยือน เพราะสะท้อนทั้งเรื่องเล่า ความศรัทธา และฝีมือช่างที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมพุทธในท้องถิ่น ผู้ที่สนใจศิลปกรรมล้านนา วัดเก่า และภาพเล่าเรื่องทางศาสนาจะพบว่าวัดแห่งนี้มีรายละเอียดให้ศึกษาเกินกว่าการแวะไหว้พระเพียงอย่างเดียว

 

การบริหารและการปกครองของวัดมีรายนามเจ้าอาวาสในประวัติหลายรูป เช่น ครูบาคันทวงศ์ พระอธิการดวงแก้ว สิริวณฺโณ พระบุญยืน ฐานวโร พระดวงทิพย์ ธมฺมโร พระทองอินทร์ ธมฺมาจาร พระอธิการอินสม ฐานวุฑฺโฒ เจ้าอธิการทองสุข สิริวณฺโณ พระบุญทอง อาจารธมฺโม เจ้าอธิการบุญทอง รมณียสุทฺโธ และพระใบฎีกาอุดม อานนฺโท รายชื่อเหล่านี้สะท้อนความต่อเนื่องของการดูแลวัดและความสัมพันธ์ระหว่างคณะสงฆ์กับชุมชน

 

ปัจจุบันพระครูอัมพวนานุรักษ์ อานนฺโท เป็นเจ้าอาวาสวัดสันต้นม่วงเหนือ มีบทบาทในการดูแลศาสนสถาน นำกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา และประสานศรัทธาของชาวบ้าน บทบาทของเจ้าอาวาสในวัดชุมชนมีความสำคัญมาก เพราะเป็นทั้งผู้นำทางธรรม ผู้ดูแลพื้นที่วัด ผู้ประสานงานบุญ และผู้รักษาให้วัดยังคงเป็นสถานที่สงบสำหรับการไหว้พระ ทำบุญ ฟังธรรม และประกอบพิธีกรรมของชุมชน

 

ด้านการศึกษาและกิจกรรมชุมชน วัดสันต้นม่วงเหนือมีประวัติเกี่ยวข้องกับศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ที่เปิดสอนตั้งแต่ พ.ศ. 2523 และศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดที่เปิดสอนตั้งแต่ พ.ศ. 2526 นอกจากนี้ยังมีหอสมุด หน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล และที่อ่านหนังสือ บทบาทเหล่านี้ทำให้วัดไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรม แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้และพื้นที่พัฒนาคนในชุมชน

 

บทบาทของวัดสันต้นม่วงเหนือต่อชุมชนมีหลายระดับ ระดับแรกคือบทบาททางศาสนา วัดเป็นสถานที่ไหว้พระ ทำบุญ ถวายสังฆทาน ฟังธรรม และประกอบพิธีกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ระดับที่สองคือบทบาททางสังคม วัดเป็นพื้นที่รวมตัวของชาวบ้านในงานบุญ งานบำเพ็ญกุศล และกิจกรรมส่วนรวม ระดับที่สามคือบทบาททางวัฒนธรรม วัดช่วยรักษาความสัมพันธ์ระหว่างบ้าน วัด ผู้สูงอายุ เยาวชน และประเพณีล้านนาให้ดำเนินต่อเนื่องในชีวิตประจำวัน

 

ประเพณีและงานบุญที่สัมพันธ์กับวัดชุมชนในตำบลสำราญราษฎร์และอำเภอดอยสะเก็ด ได้แก่ การทำบุญวันพระ การถวายสังฆทาน การทอดกฐิน การทอดผ้าป่า การเข้าพรรษา การออกพรรษา งานยี่เป็ง งานตานก๋วยสลาก งานปี๋ใหม่เมือง การรดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ และกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาตามรอบปี งานเหล่านี้ทำให้ชาวบ้านได้กลับมารวมตัวกันที่วัด ร่วมแรงจัดสถานที่ เตรียมอาหาร ต้อนรับผู้ร่วมบุญ และส่งต่อศรัทธาให้คนรุ่นใหม่

 

จุดเด่นของวัดสันต้นม่วงเหนือคือความเป็นวัดเก่าแก่ที่มีข้อมูลศาสนสถานค่อนข้างครบ มีประวัติชื่อเดิม มีอุโบสถทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่า มีพระพุทธรูปองค์ใหญ่ มีเจดีย์ มีอาคารเสนาสนะหลายส่วน และมีร่องรอยบทบาทด้านการเรียนรู้ของชุมชน วัดจึงเหมาะกับผู้ที่สนใจวัดชุมชนล้านนา วัดเก่าในดอยสะเก็ด และศาสนสถานที่สะท้อนชีวิตจริงของชาวบ้าน

 

สิ่งที่ควรชมเมื่อมาเยือนวัดสันต้นม่วงเหนือ ได้แก่ อุโบสถทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่า วิหาร อาคารเปรียญ หอสวดมนต์ กุฏิสงฆ์ ศาลาอเนกประสงค์ หอพระไตรปิฎก พระพุทธรูปองค์ใหญ่ เจดีย์ ภาพจิตรกรรมฝาผนัง และบรรยากาศของบ้านสันต้นม่วงเหนือ ผู้มาเยือนควรใช้เวลาอย่างสงบ เคารพสถานที่ และหลีกเลี่ยงการรบกวนผู้ที่มาทำบุญหรือประกอบศาสนกิจ

 

วัดสันต้นม่วงเหนือเหมาะกับผู้ที่ต้องการไหว้พระในวัดชุมชนสงบ ผู้สนใจศิลปกรรมล้านนา ผู้ที่ต้องการเรียนรู้ประวัติวัดเก่าในดอยสะเก็ด และผู้ที่อยากเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับหมู่บ้านในตำบลสำราญราษฎร์ วัดแห่งนี้ไม่ได้โดดเด่นด้วยความใหญ่โตแบบวัดท่องเที่ยวหลัก แต่มีคุณค่าจากความเก่าแก่ ความเรียบง่าย และความต่อเนื่องของศรัทธาชุมชน

 

การเดินทางมายังวัดสันต้นม่วงเหนือสามารถเริ่มจากตัวเมืองเชียงใหม่ ใช้เส้นทางเชียงใหม่-ดอยสะเก็ด หรือเส้นทางเชื่อมต่อผ่านอำเภอดอยสะเก็ดและสันกำแพง แล้วเข้าสู่บ้านสันต้นม่วงเหนือ หมู่ 2 ตำบลสำราญราษฎร์ การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างเหมาะที่สุด เพราะสามารถเชื่อมต่อไปยังวัดใกล้เคียง ร้านอาหาร ที่พัก และแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่ดอยสะเก็ดได้หลายแห่งในวันเดียว

 

เส้นทางเที่ยวที่เหมาะสมสามารถเริ่มจากวัดสันต้นม่วงเหนือเพื่อไหว้พระและชมอุโบสถเก่า จากนั้นเดินทางต่อไปยังวัดป่าสักหลวง วัดพันหลัง วัดป่าเหมือด วัดสันโป่ง และวัดพระธาตุดอยสะเก็ด หากต้องการเพิ่มมิติด้านธรรมชาติและการพักผ่อน สามารถต่อไปยังศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อ่างเก็บน้ำแม่กวงอุดมธารา หรือคาเฟ่และร้านอาหารในพื้นที่สำราญราษฎร์และดอยสะเก็ดได้

 

ร้านอาหารใกล้วัดมีให้เลือกทั้งคาเฟ่ ร้านอาหารตามสั่ง ร้านอาหารท้องถิ่น และร้านในเส้นทางสำราญราษฎร์ เช่น 19 cha&cof ขนมแสนอร่อย สวนอาหารจอมพันธุ์ปลา ข้าว-กะ-พ๊าววว by sasipawee และ NaDa Coffee & Bakery บ้านป่าสักหลวง ผู้มาเยือนสามารถจัดวัดสันต้นม่วงเหนือเป็นจุดเริ่มต้นของทริปไหว้พระ แล้วแวะรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มในพื้นที่ใกล้เคียงก่อนเดินทางต่อ

 

ที่พักใกล้เคียงมีทั้งที่พักในพื้นที่สำราญราษฎร์และดอยสะเก็ด เช่น Ratchawang Inn Art Village, Enchanted Garden Bungalows, C-Hill Camp & Resort, Baan Chai Thung Resort และ Tao Garden Health Spa & Resort ผู้ที่ต้องการพักใกล้พื้นที่สำราญราษฎร์ควรเลือกที่พักที่เข้าถึงถนนหลักได้ง่าย ส่วนผู้ที่ต้องการบรรยากาศสงบหรือที่พักแนวสุขภาพสามารถเลือกที่พักในโซนดอยสะเก็ดด้านในได้

 

มารยาทในการเข้าชมวัดสันต้นม่วงเหนือควรยึดหลักการเข้าวัดไทยทั่วไป แต่งกายสุภาพ ใช้น้ำเสียงเบา ถอดรองเท้าก่อนเข้าสู่พื้นที่ที่กำหนด เคารพพระสงฆ์และผู้ที่มาทำบุญ ไม่ถ่ายภาพรบกวนพิธีกรรม และไม่เข้าไปในพื้นที่ส่วนตัวของพระสงฆ์โดยไม่ได้รับอนุญาต หากเดินทางในช่วงงานบุญของชุมชน ควรปฏิบัติตามการจัดพื้นที่ของวัดและช่วยรักษาความสะอาด เพื่อให้การมาเยือนเป็นประสบการณ์ที่ดีต่อทั้งผู้มาเยือนและคนในพื้นที่

 

โดยสรุป วัดสันต้นม่วงเหนือ เป็นวัดราษฎร์มหานิกายในบ้านสันต้นม่วงเหนือ หมู่ 2 ตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ที่ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2222 เดิมชื่อวัดแจ่งหัวรินทร์ มีอุโบสถทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่า พระพุทธรูปองค์ใหญ่ เจดีย์ อาคารเสนาสนะสำคัญ และบทบาทด้านการเรียนรู้ของชุมชน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไหว้พระ ทำบุญ เรียนรู้วัดชุมชนล้านนา และเชื่อมเส้นทางเที่ยววัดในตำบลสำราญราษฎร์อย่างสงบและมีความหมาย

 

 

ตอบ: วัดสันต้นม่วงเหนือตั้งอยู่เลขที่ 67 บ้านสันต้นม่วงเหนือ หมู่ 2 ตำบลสำราญราษฎร์ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ 50220

 

ตอบ: วัดสันต้นม่วงเหนือเดิมชื่อวัดแจ่งหัวรินทร์ และในทะเบียนของจังหวัดเคยปรากฏชื่อวัดสันต้นม่วง

 

ตอบ: วัดสันต้นม่วงเหนือสร้างเมื่อ พ.ศ. 2222 เป็นวัดเก่าแก่ของบ้านสันต้นม่วงเหนือและตำบลสำราญราษฎร์ มีอุโบสถทรงล้านนาโบราณผสมศิลปกรรมพม่าและปูชนียวัตถุสำคัญภายในวัด

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดสันต้นม่วงเหนือคือพระครูอัมพวนานุรักษ์ อานนฺโท

 

ตอบ: สิ่งปลูกสร้างสำคัญ ได้แก่ อุโบสถ อาคารเปรียญ หอสวดมนต์ กุฏิสงฆ์ วิหาร ศาลาอเนกประสงค์ และหอพระไตรปิฎก

 

ตอบ: จุดสักการะสำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปองค์ใหญ่ขัดสมาธิเพชร หน้าตักกว้าง 1 เมตร เจดีย์ และพื้นที่สักการะภายในวัด

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจวัดชุมชนล้านนา วัดเก่าในดอยสะเก็ด อุโบสถเก่า ศิลปกรรมท้องถิ่น และเส้นทางวัดในตำบลสำราญราษฎร์

 

ตอบ: สามารถเที่ยวคู่กับวัดป่าสักหลวง วัดพันหลัง วัดป่าเหมือด วัดสันโป่ง วัดพระธาตุดอยสะเก็ด ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ และอ่างเก็บน้ำแม่กวงอุดมธาราได้