สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาพระแทว

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.30 น.

 

สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาพระแทว ภูเก็ต หรือพื้นที่อนุรักษ์เขาพระแทว เป็นแหล่งธรรมชาติสำคัญของอำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต อยู่ห่างจากตัวเมืองภูเก็ตประมาณ 20 กิโลเมตร เป็นผืนป่าดิบชื้นขนาดใหญ่ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ไว้ได้อย่างโดดเด่นเมื่อเทียบกับพื้นที่อื่นของเกาะภูเก็ต พื้นที่แห่งนี้ได้รับการจัดตั้งเป็นอุทยานสัตว์ป่าเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2512 มีเนื้อที่ประมาณ 13,925 ไร่ และปัจจุบันเป็นที่รู้จักในฐานะพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่สำคัญของจังหวัด มีทั้งน้ำตก เส้นทางศึกษาธรรมชาติ พันธุ์ไม้หายาก สัตว์ป่า และแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการสัมผัสภูเก็ตในมิติของป่าต้นน้ำ ไม่ใช่เพียงทะเล ชายหาด หรือเมืองเก่าเท่านั้น

 

ความสำคัญของเขาพระแทวอยู่ที่การเป็นหนึ่งในผืนป่าธรรมชาติที่ยังคงเหลืออยู่บนเกาะภูเก็ต ภายในพื้นที่สามารถพบสัตว์ป่าหลายชนิด เช่น หมูป่า ลิง หมี กระจง และนกป่าหลากชนิด รวมทั้งมีพันธุ์ไม้หายากอย่าง “ปาล์มหลังขาว” ซึ่งเป็นพืชที่มีความสำคัญทางพฤกษศาสตร์และเป็นหนึ่งในภาพจำของเขาพระแทว ป่าบริเวณนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงจุดพักผ่อนหรือแหล่งน้ำตกสำหรับเล่นน้ำ แต่เป็นระบบนิเวศที่ช่วยรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของภูเก็ตและเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องป่าดิบชื้นของภาคใต้ตอนบน

 

พื้นที่เขาพระแทวมีแหล่งท่องเที่ยวหลัก 2 ฝั่ง คือ ฝั่งน้ำตกโตนไทรในเขตตำบลเทพกระษัตรี และฝั่งน้ำตกบางแปในเขตตำบลป่าคลอก ทั้งสองฝั่งเป็นทางเข้าสู่ผืนป่าเดียวกัน แต่ให้บรรยากาศต่างกัน น้ำตกโตนไทรเหมาะกับผู้ที่ต้องการเดินศึกษาธรรมชาติแบบสงบ ชมป่าใหญ่ และใช้เวลาเรียนรู้เส้นทางเดินป่า ส่วนฝั่งน้ำตกบางแปเป็นที่รู้จักมากในหมู่นักท่องเที่ยว เพราะมีน้ำตกที่เข้าถึงง่าย มีบรรยากาศสวนรุกขชาติร่มรื่น และเป็นที่ตั้งของโครงการคืนชะนีสู่ป่า ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการฟื้นฟูสัตว์ป่าที่สำคัญของภูเก็ต

 

น้ำตกโตนไทรอยู่ห่างจากตัวเมืองภูเก็ตประมาณ 22 กิโลเมตร เดินทางโดยใช้ถนนเทพกระษัตรีมุ่งหน้าอำเภอถลาง เมื่อถึงสี่แยกในเขตเมืองถลางให้เลี้ยวขวาเข้าสู่เส้นทางไปน้ำตกอีกประมาณ 3 กิโลเมตร น้ำตกโตนไทรเป็นน้ำตกขนาดเล็กที่มีน้ำไหลดีในช่วงฤดูฝน รอบบริเวณมีต้นไม้ใหญ่และป่าร่มครึ้ม เหมาะสำหรับพักผ่อน เดินชมธรรมชาติ และเรียนรู้ระบบนิเวศป่าดิบชื้น ภายในพื้นที่มีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติหลายเส้นทาง ผู้ที่ต้องการเดินลึกเข้าไปควรขอคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ก่อนเริ่มเดิน เพื่อเลือกเส้นทางให้เหมาะกับเวลาและสภาพร่างกาย

 

เสน่ห์ของน้ำตกโตนไทรไม่ได้อยู่ที่ขนาดของน้ำตกเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่บรรยากาศของป่าเขาพระแทวซึ่งให้ความรู้สึกสงบและเป็นธรรมชาติมาก ผู้มาเยือนจะได้เห็นพรรณไม้ในป่าชื้น เสียงนก เสียงแมลง และลำธารเล็ก ๆ ที่ไหลผ่านหินและรากไม้ จุดนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการหลีกจากพื้นที่ท่องเที่ยวที่คึกคัก มาใช้เวลาช้า ๆ กับธรรมชาติ การเดินในพื้นที่ควรอยู่บนเส้นทางที่กำหนด ไม่หักกิ่งไม้ ไม่เก็บพืชป่า และไม่รบกวนสัตว์ป่า เพราะพื้นที่นี้มีสถานะเป็นพื้นที่อนุรักษ์ ไม่ใช่สวนสาธารณะทั่วไป

 

น้ำตกบางแปอยู่คนละฝั่งของผืนป่า หากเดินจากน้ำตกโตนไทรไปน้ำตกบางแปตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติจะใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติน้ำตกบางแป–น้ำตกโตนไทรมีระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร และมีป้ายสื่อความหมายระหว่างทาง นักท่องเที่ยวสามารถใช้เส้นทางนี้เพื่อเรียนรู้ธรรมชาติได้ แต่ควรเตรียมรองเท้าที่เหมาะกับการเดินป่า น้ำดื่ม และเวลาให้เพียงพอ หากเลือกเดินเส้นทางนี้ควรเริ่มตั้งแต่ช่วงเช้าหรือก่อนบ่าย เพื่อให้กลับออกจากพื้นที่ได้ก่อนเย็น

 

หากเดินทางไปน้ำตกบางแปด้วยรถยนต์ จากตัวเมืองภูเก็ตให้ใช้ถนนเทพกระษัตรีมุ่งหน้าไปทางอนุสาวรีย์ท้าวเทพกระษัตรี ท้าวศรีสุนทร แล้วเลี้ยวขวาไปทางตำบลป่าคลอกประมาณ 9 กิโลเมตร หรือใช้รถสองแถวไม้สายภูเก็ต–บางโรงและลงบริเวณปากทางน้ำตกได้ น้ำตกบางแปเป็นน้ำตกขนาดเล็กแต่มีชื่อเสียงมาก เนื่องจากเข้าถึงง่าย มีร่มไม้รอบด้าน และมีแอ่งน้ำธรรมชาติให้พักผ่อน โดยน้ำจะสวยและไหลแรงกว่าช่วงอื่นในฤดูฝน ส่วนฤดูแล้งน้ำอาจน้อยลงตามธรรมชาติของน้ำตกบนเกาะภูเก็ต

 

บริเวณน้ำตกบางแปยังเป็นที่ตั้งของโครงการคืนชะนีสู่ป่า ซึ่งเป็นโครงการฟื้นฟูชะนีที่เคยถูกจับมาเลี้ยงหรือใช้ในกิจกรรมที่ไม่เหมาะสม เพื่อให้ชะนีได้รับการดูแล ฟื้นฟูพฤติกรรม และเตรียมความพร้อมสำหรับการกลับคืนสู่ธรรมชาติในพื้นที่ป่าที่เหมาะสม โครงการนี้ทำให้การเที่ยวบางแปมีมิติด้านการอนุรักษ์ที่ชัดเจนมากขึ้น ผู้มาเยือนไม่ได้เพียงชมธรรมชาติ แต่ยังได้เรียนรู้ผลกระทบจากการจับสัตว์ป่าออกจากป่า และเข้าใจว่าการท่องเที่ยวที่รับผิดชอบควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ใช้สัตว์ป่าเพื่อความบันเทิง

 

การเยี่ยมชมโครงการคืนชะนีสู่ป่าในปัจจุบันใช้รูปแบบกิจกรรมเรียนรู้ที่ต้องจองล่วงหน้า ไม่ใช่การเดินเข้าไปชมได้ตลอดเวลาเหมือนแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป ผู้ที่ต้องการเรียนรู้เรื่องการฟื้นฟูชะนีควรจองรอบกิจกรรมกับโครงการโดยตรงและเดินทางตามเวลาที่กำหนด แนวทางนี้ช่วยลดการรบกวนชะนีและทำให้การเรียนรู้มีคุณภาพมากขึ้น ผู้มาเยือนควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่พยายามสัมผัสสัตว์ และไม่ใช้พฤติกรรมที่ทำให้สัตว์เครียด

 

จุดเด่นอีกประการของเขาพระแทวคือการเป็นพื้นที่ศึกษาธรรมชาติที่เข้าถึงได้จากตัวเมืองภูเก็ตไม่ไกล นักท่องเที่ยวสามารถจัดเส้นทางครึ่งวันหรือเต็มวันได้หลายแบบ หากต้องการเที่ยวแบบเบา ๆ สามารถเลือกไปน้ำตกโตนไทรหรือบางแปเพียงฝั่งเดียว ใช้เวลาเดินชม ถ่ายภาพ และพักผ่อนประมาณ 1–2 ชั่วโมง หากต้องการประสบการณ์ธรรมชาติมากขึ้น สามารถเลือกเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติระหว่างสองน้ำตก โดยต้องเตรียมตัวให้พร้อมและไม่ควรเดินลำพังในช่วงเวลาที่ใกล้ค่ำ

 

ผู้ที่สนใจพรรณไม้ควรสังเกตสภาพป่าบริเวณเขาพระแทวอย่างละเอียด เพราะพื้นที่นี้ยังคงมีลักษณะของป่าดิบชื้นที่ช่วยให้เห็นความหลากหลายของไม้ยืนต้น ไม้พุ่ม เฟิร์น เถาวัลย์ และพืชที่ขึ้นตามความชื้นริมลำธาร ปาล์มหลังขาวเป็นพันธุ์ไม้หายากที่ถูกกล่าวถึงคู่กับเขาพระแทวมานาน การมาเยือนจึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการศึกษาธรรมชาติอย่างจริงจัง รวมถึงครอบครัวที่ต้องการให้เด็กได้เรียนรู้ว่าป่ามีบทบาทต่อแหล่งน้ำ สัตว์ป่า และความสมดุลของเกาะภูเก็ตอย่างไร

 

สำหรับผู้ที่ต้องการถ่ายภาพ ธรรมชาติของเขาพระแทวให้มุมที่แตกต่างจากแหล่งท่องเที่ยวทะเลอย่างชัดเจน ทั้งภาพลำธาร น้ำตก ต้นไม้ใหญ่ ทางเดินในป่า ป้ายสื่อความหมาย และบรรยากาศเงียบสงบใต้ร่มไม้ ช่วงเช้าหรือช่วงหลังฝนหยุดใหม่ ๆ มักได้แสงและความชื้นที่ทำให้ป่าดูสดชื่นเป็นพิเศษ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ป่าอาจลื่นและมีหินเปียก จึงไม่ควรปีนขึ้นไปบนโขดหินที่เสี่ยงอันตรายเพียงเพื่อถ่ายภาพ

 

การเที่ยวเขาพระแทวควรเตรียมตัวให้เหมาะกับธรรมชาติ ควรสวมรองเท้าที่กันลื่นและเดินสะดวก พกน้ำดื่ม ยากันยุง หมวก หรือเสื้อกันฝนแบบเบาในฤดูฝน ไม่ควรนำอาหารเข้าไปรับประทานในจุดที่อาจดึงดูดสัตว์ป่า และต้องนำขยะออกจากพื้นที่ทุกครั้ง หากพบสัตว์ป่าไม่ควรให้อาหาร ไม่ไล่ ไม่จับ และไม่เข้าใกล้เพื่อถ่ายภาพ เพราะสัตว์ป่าในพื้นที่อนุรักษ์ควรคงพฤติกรรมตามธรรมชาติให้มากที่สุด

 

ในด้านการพักแรม พื้นที่บางแปเคยมีข้อมูลเรื่องการกางเต็นท์โดยต้องนำเต็นท์มาเองและปฏิบัติตามเงื่อนไขของเจ้าหน้าที่ ผู้ที่ต้องการพักแรมหรือจัดกิจกรรมค้างคืนควรติดต่อสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาพระแทวโดยตรงก่อนเดินทาง เพราะการพักค้างในพื้นที่อนุรักษ์ต้องสอดคล้องกับกฎระเบียบ ความปลอดภัย และสถานการณ์พื้นที่ในช่วงเวลานั้น การตรวจสอบล่วงหน้าช่วยให้วางแผนได้ถูกต้องและไม่กระทบต่อการดูแลพื้นที่ป่า

 

การเดินทาง ไปสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาพระแทวจากตัวเมืองภูเก็ต ให้ใช้เส้นทางไปอำเภอถลางตามถนนเทพกระษัตรี เมื่อถึงสี่แยกในเขตเมืองถลาง ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเมืองภูเก็ตประมาณ 18 กิโลเมตร ให้เลี้ยวขวาเข้าสู่เส้นทางไปยังน้ำตกโตนไทรและสถานีฯ อีกประมาณ 2–3 กิโลเมตร รวมระยะทางประมาณ 20–22 กิโลเมตร เส้นทางเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น ส่วนผู้ที่ต้องการไปน้ำตกบางแปให้แยกไปทางป่าคลอกจากบริเวณอนุสาวรีย์ท้าวเทพกระษัตรี ท้าวศรีสุนทร

 

การจัดเส้นทางท่องเที่ยวรอบเขาพระแทวสามารถทำได้หลายรูปแบบ เส้นทางธรรมชาติแบบสั้นคือเลือกเที่ยวน้ำตกโตนไทรและเส้นทางศึกษาธรรมชาติใกล้สถานีฯ เส้นทางครอบครัวคือไปน้ำตกบางแปและจองกิจกรรมเรียนรู้กับโครงการคืนชะนีสู่ป่า เส้นทางประวัติศาสตร์และธรรมชาติคือเที่ยวอนุสาวรีย์ท้าวเทพกระษัตรี ท้าวศรีสุนทร วัดพระทอง แล้วต่อไปน้ำตกโตนไทรหรือบางแป ส่วนเส้นทางเต็มวันสามารถรวมการเดินป่าเบา ๆ ร้านอาหารพื้นเมืองแถวป่าคลอก และการพักผ่อนริมน้ำตกในช่วงบ่าย

 

เขาพระแทวเป็นสถานที่ที่ทำให้เห็นภูเก็ตในมิติของป่าต้นน้ำและการอนุรักษ์อย่างชัดเจน พื้นที่นี้มีทั้งประวัติการจัดตั้งตั้งแต่ พ.ศ. 2512 พื้นที่ป่ากว่า 13,925 ไร่ สัตว์ป่า พืชหายาก น้ำตกโตนไทร น้ำตกบางแป เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และโครงการคืนชะนีสู่ป่า จึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ธรรมชาติของภูเก็ตอย่างจริงจัง การมาเยือนที่ดีควรเป็นการเที่ยวแบบเคารพกฎพื้นที่อนุรักษ์ ใช้เวลาอย่างพอดี ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม และกลับออกไปพร้อมความเข้าใจว่าป่าผืนนี้เป็นทรัพยากรสำคัญของภูเก็ตที่ควรช่วยกันรักษาไว้

 

 

ตอบ: สถานีฯ อยู่ในอำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ที่อยู่ติดต่อหลักคือ 254 หมู่ 2 ตำบลเทพกระษัตรี อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 83100 และมีพื้นที่ท่องเที่ยวสำคัญทั้งฝั่งน้ำตกโตนไทรและน้ำตกบางแป

 

ตอบ: เปิดทุกวัน โดยพื้นที่น้ำตกและศูนย์เรียนรู้หลักเปิดช่วง 08.00 – 16.30 น.

 

ตอบ: มีค่าธรรมเนียมเข้าพื้นที่ คนไทย 20 บาท และชาวต่างชาติ 200 บาท

 

ตอบ: น้ำตกโตนไทรเหมาะกับการเดินศึกษาธรรมชาติและพักผ่อนในบรรยากาศป่าสงบ ส่วนน้ำตกบางแปเข้าถึงง่ายกว่า เป็นที่รู้จักมาก และมีโครงการคืนชะนีสู่ป่าอยู่ในพื้นที่ใกล้กัน

 

ตอบ: เส้นทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกบางแป–น้ำตกโตนไทรมีระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร มีป้ายสื่อความหมายตลอดทาง ควรเริ่มเดินก่อนบ่าย เตรียมน้ำดื่มและรองเท้าเดินป่าให้พร้อม

 

ตอบ: โครงการคืนชะนีสู่ป่าเปิดให้เข้าชมในรูปแบบกิจกรรมเรียนรู้แบบจองล่วงหน้า ติดต่อ 088-590-9714 หรืออีเมล grp@gibbonproject.org

 

ตอบ: ช่วงฤดูฝนถึงหลังฝนเป็นช่วงที่น้ำตกมีน้ำมากและป่าชุ่มชื้นสวยงาม ส่วนช่วงหน้าแล้งยังเหมาะกับการเดินศึกษาธรรมชาติแต่ปริมาณน้ำตกอาจน้อยลง

 

ตอบ: สามารถจัดเส้นทางร่วมกับน้ำตกโตนไทร น้ำตกบางแป โครงการคืนชะนีสู่ป่า อนุสาวรีย์ท้าวเทพกระษัตรี ท้าวศรีสุนทร และวัดพระทองได้