น้ำตกโตนปริวรรต

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.00 – 18.00 น.

 

น้ำตกโตนปริวรรต หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า น้ำตกสองแพรก เป็นน้ำตกธรรมชาติในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรต ตำบลสองแพรก อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา จุดเด่นของที่นี่คือเป็นน้ำตกที่เดินถึงง่าย อยู่ไม่ไกลจากที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า มีแอ่งน้ำธรรมชาติให้เล่นน้ำได้ในบางช่วง และเชื่อมโยงกับเส้นทางศึกษาธรรมชาติระยะทางประมาณ 2 กม. ซึ่งเป็นแหล่งชมบัวผุด ร่องรอยเหมืองเก่า จุดดูนก และป่าต้นน้ำที่ยังคงความสมบูรณ์ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวพังงาในมุมธรรมชาติ ป่า น้ำตก และกิจกรรมเชิงนิเวศ ไม่ใช่เพียงทะเลหรือเกาะเท่านั้น

 

น้ำตกแห่งนี้ตั้งอยู่ภายในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรต ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญด้านระบบนิเวศของจังหวัดพังงา ครอบคลุมพื้นที่ในเขตอำเภอเมืองพังงา กะปง และทับปุด ป่าภายในพื้นที่มีบทบาทเป็นแหล่งต้นน้ำ แหล่งอาศัยของสัตว์ป่า และแหล่งรวมพรรณไม้ป่าหายากหลายชนิด เมื่อเดินเข้าสู่บริเวณน้ำตก นักท่องเที่ยวจะสัมผัสได้ถึงบรรยากาศของป่าดิบชื้นภาคใต้ มีเสียงน้ำไหล เสียงนก และร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ที่ช่วยให้พื้นที่นี้เย็นสบายกว่าพื้นที่เมืองโดยรอบ

 

ลักษณะของน้ำตกโตนปริวรรตไม่ใช่น้ำตกสูงชันแบบทิ้งตัวจากหน้าผาขนาดใหญ่ แต่เป็นน้ำตกที่มีชั้นน้ำและแอ่งน้ำธรรมชาติบริเวณเบื้องล่าง สายน้ำไหลผ่านโขดหินและพื้นที่ป่า ทำให้เกิดบรรยากาศสงบ ร่มรื่น และเหมาะกับการพักผ่อนแบบใกล้ชิดธรรมชาติ แอ่งน้ำด้านล่างมีระดับน้ำไม่ลึกมากในบางฤดูกาล จึงเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวมักใช้เล่นน้ำ แช่น้ำ และนั่งพักผ่อนริมลำธาร อย่างไรก็ตาม พื้นหินบริเวณน้ำตกมีตะไคร่น้ำและความชื้นสะสม จึงควรเดินอย่างระมัดระวัง สวมรองเท้าที่เกาะพื้นได้ดี และหลีกเลี่ยงการปีนขึ้นไปบนหินเปียกหรือพื้นที่ที่มีกระแสน้ำแรง

 

ชื่อ “น้ำตกสองแพรก” เป็นชื่อที่คนในพื้นที่เรียกตามตำบลสองแพรกและภูมิประเทศของลำธารในชุมชน ส่วนชื่อ “น้ำตกโตนปริวรรต” สัมพันธ์กับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรตที่เป็นพื้นที่ตั้งของน้ำตก คำว่า “โตน” ในภาษาท้องถิ่นภาคใต้ใช้เรียกน้ำตกหรือธารน้ำที่ไหลตกลงจากที่สูง ชื่อนี้จึงสะท้อนทั้งลักษณะภูมิประเทศ เสียงเรียกของคนท้องถิ่น และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนสองแพรกกับป่าต้นน้ำโดยรอบ

 

พื้นที่รอบน้ำตกโตนปริวรรตมีความน่าสนใจมากกว่าการเล่นน้ำ เพราะใกล้กับเส้นทางศึกษาธรรมชาติระยะทางประมาณ 2 กม. เส้นทางนี้เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้การเที่ยวที่นี่มีคุณค่าทางธรรมชาติและการเรียนรู้ ระหว่างทางนักท่องเที่ยวมีโอกาสพบพรรณไม้ป่าหลากหลายชนิด จุดดูนก ร่องรอยเหมืองเก่าที่หลงเหลือจากอดีต และบรรยากาศของป่าที่บ่งบอกถึงความสมบูรณ์ของระบบนิเวศในพื้นที่ เส้นทางบางช่วงควรเดินร่วมกับเจ้าหน้าที่หรือผู้ที่ชำนาญพื้นที่ โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเข้าไปชมจุดธรรมชาติด้านในหรือเดินในช่วงหลังฝนตก

 

หนึ่งในสิ่งที่ทำให้น้ำตกโตนปริวรรตและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรตมีชื่อเสียงคือ บัวผุด พืชป่าหายากที่มีดอกขนาดใหญ่มาก เส้นผ่านศูนย์กลางของดอกอาจใหญ่ได้ประมาณ 80 ซม. บัวผุดเป็นพืชกาฝากที่อาศัยเกาะกินรากไม้เถาในป่าที่มีความสมบูรณ์ เช่น ย่านไก่ต้ม ดอกมีกลีบ 5 กลีบ สีน้ำตาลแดง และมักออกดอกช่วงปลายฤดูฝนประมาณเดือนตุลาคม การได้พบดอกบัวผุดในธรรมชาติเป็นประสบการณ์ที่ไม่ได้เกิดขึ้นง่าย เพราะพืชชนิดนี้ต้องอาศัยสภาพแวดล้อมเฉพาะและช่วงเวลาที่เหมาะสม การเดินชมบัวผุดจึงควรทำด้วยความระมัดระวัง ไม่เหยียบย่ำพื้นที่รอบรากไม้ ไม่สัมผัสหรือรบกวนพืช และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่

 

ร่องรอยเหมืองเก่าที่พบตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติช่วยสะท้อนอดีตของพื้นที่พังงาในฐานะดินแดนที่เคยเกี่ยวข้องกับการทำเหมืองแร่ โดยเฉพาะเหมืองแร่ดีบุกซึ่งมีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของภาคใต้ การเดินผ่านร่องรอยเหล่านี้ทำให้นักท่องเที่ยวเห็นว่าพื้นที่ป่าในปัจจุบันไม่ได้มีเพียงความงามตามธรรมชาติเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงเรื่องราวของคน ชุมชน การใช้ทรัพยากร และการฟื้นตัวของธรรมชาติหลังผ่านการใช้ประโยชน์ในอดีต

 

จุดดูนกในเส้นทางศึกษาธรรมชาติเป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งที่ช่วยยืนยันความสมบูรณ์ของป่า เพราะนกเป็นตัวชี้วัดทางนิเวศที่สำคัญ ป่าที่มีอาหาร พืชพรรณ และแหล่งอาศัยหลากหลายย่อมดึงดูดนกหลายชนิดให้เข้ามาอาศัยหรือหากิน นักท่องเที่ยวที่สนใจธรรมชาติควรเตรียมกล้องส่องทางไกล เดินอย่างเงียบ และหลีกเลี่ยงการส่งเสียงดัง เพื่อเพิ่มโอกาสในการสังเกตนกและสัตว์ป่าขนาดเล็กตามเส้นทาง

 

บริเวณใกล้น้ำตกยังเชื่อมโยงกับกิจกรรมล่องแก่งคลองสองแพรก ซึ่งเป็นกิจกรรมผจญภัยชื่อดังของอำเภอเมืองพังงา สายน้ำที่ไหลจากป่าโตนปริวรรตลงสู่คลองสองแพรกทำให้พื้นที่นี้เหมาะกับกิจกรรมทางน้ำในบางช่วงของปี นักท่องเที่ยวจำนวนมากจึงนิยมจัดทริปแบบผสมผสานระหว่างชมธรรมชาติ เล่นน้ำตก เดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติ และล่องแก่งกับผู้ให้บริการในพื้นที่ การล่องแก่งควรเลือกผู้ประกอบการที่มีอุปกรณ์ครบ มีเสื้อชูชีพ หมวกนิรภัย และเจ้าหน้าที่ดูแลตลอดเส้นทาง

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวน้ำตกโตนปริวรรตขึ้นอยู่กับเป้าหมายของการเดินทาง หากต้องการเห็นสายน้ำไหลแรง ป่าเขียวชอุ่ม และบรรยากาศชุ่มฉ่ำ ช่วงฤดูฝนถึงปลายฤดูฝนเป็นช่วงที่ธรรมชาติสวยเด่น แต่ต้องเพิ่มความระมัดระวังเรื่องน้ำป่า หินลื่น และฝนตกหนัก หากต้องการเล่นน้ำแบบสบายกว่า ช่วงที่ฝนน้อยลงจะเดินสะดวกและน้ำใสขึ้นในบางวัน ส่วนผู้ที่สนใจบัวผุดควรวางแผนช่วงปลายฤดูฝน โดยเฉพาะประมาณเดือนตุลาคม และควรสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง เพราะการออกดอกของบัวผุดขึ้นกับสภาพธรรมชาติในแต่ละปี

 

น้ำตกโตนปริวรรตเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม ทั้งครอบครัวที่ต้องการสถานที่พักผ่อนใกล้เมืองพังงา นักเดินทางสายธรรมชาติที่อยากเห็นป่าต้นน้ำ นักถ่ายภาพที่ชอบแสงเงาในป่าดิบชื้น และนักท่องเที่ยวสายผจญภัยที่ต้องการต่อทริปไปล่องแก่งสองแพรก จุดเด่นคือไม่ต้องเดินไกลมากถึงตัวน้ำตกหลัก แต่ยังได้บรรยากาศธรรมชาติชัดเจน เหมาะกับการแวะเที่ยวครึ่งวันหรือจัดเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางเที่ยวพังงาแบบธรรมชาติ

 

ข้อควรระวังสำคัญของการเที่ยวน้ำตกโตนปริวรรตคือความลื่นของโขดหินและความแรงของน้ำในช่วงฝนตก พื้นหินที่มีตะไคร่น้ำอาจทำให้ลื่นได้ง่าย แม้บริเวณแอ่งน้ำจะดูไม่ลึกมากก็ตาม นักท่องเที่ยวควรหลีกเลี่ยงการวิ่งหรือกระโดดบนหิน ไม่ลงเล่นน้ำบริเวณกระแสน้ำเชี่ยว ไม่เข้าใกล้จุดน้ำตกในช่วงฝนตกหนัก และควรดูแลเด็กอย่างใกล้ชิดตลอดเวลา การนำถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์ เสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยน ผ้าขนหนู และรองเท้ารัดส้นจะช่วยให้เที่ยวได้สะดวกและปลอดภัยมากขึ้น

 

ในฐานะพื้นที่ป่าอนุรักษ์ นักท่องเที่ยวควรช่วยกันรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะ ไม่นำอาหารลงไปรับประทานในจุดที่อาจปนเปื้อนแหล่งน้ำ ไม่เก็บพืชป่า ไม่รบกวนสัตว์ป่า และไม่ส่งเสียงดังเกินจำเป็น การท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติที่ดีควรทำให้พื้นที่ยังคงสวยงามและใช้ประโยชน์ได้ต่อไปในระยะยาว โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีพรรณไม้หายากอย่างบัวผุดและเป็นแหล่งต้นน้ำของชุมชน

 

การเดินทาง ไปน้ำตกโตนปริวรรตสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า จากตัวเมืองพังงาสามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 4 ไปทางตำบลนบปริงและบ้านสองแพรก จากนั้นเลี้ยวเข้าสู่เส้นทางไปเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรตตามป้ายบอกทาง เส้นทางช่วงเข้าสู่พื้นที่ธรรมชาติควรขับด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะหลังฝนตกหรือช่วงถนนเปียก หากเดินทางด้วยรถโดยสารประจำทาง สามารถมาลงที่สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดพังงา แล้วติดต่อเจ้าหน้าที่หรือผู้ให้บริการในพื้นที่ล่วงหน้าเพื่อประสานการเดินทางต่อไปยังเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า

 

การเที่ยวที่นี่สามารถเชื่อมกับสถานที่ใกล้เคียงได้หลายแห่ง เช่น บ้านสองแพรก จุดชมวิวเขานางหงส์ วนอุทยานสระนางมโนราห์ ถ้ำพุงช้าง และอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา นักท่องเที่ยวที่มีเวลาครึ่งวันอาจเลือกเที่ยวเฉพาะน้ำตกและล่องแก่ง ส่วนผู้ที่มีเวลา 1 วันสามารถจัดเส้นทางธรรมชาติและแหล่งท่องเที่ยวในเมืองพังงาเข้าด้วยกันได้อย่างลงตัว

 

น้ำตกโตนปริวรรตจึงเป็นหนึ่งในจุดหมายที่ช่วยเปิดมุมมองใหม่ของจังหวัดพังงา พังงาไม่ได้มีเพียงอ่าว เกาะ และทะเล แต่ยังมีป่าต้นน้ำ น้ำตก เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และชุมชนที่อยู่ร่วมกับทรัพยากรธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ความงามของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่ความใหญ่โตของน้ำตก แต่อยู่ที่ความสมบูรณ์ของป่า ความเย็นของสายน้ำ เรื่องราวของบัวผุด ร่องรอยเหมืองเก่า และบรรยากาศสงบที่ทำให้ผู้มาเยือนได้พักจากความวุ่นวายอย่างแท้จริง

 

 

ตอบ: น้ำตกโตนปริวรรตตั้งอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรต ตำบลสองแพรก อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา

 

ตอบ: เป็นที่เดียวกัน ชื่อทางการคือ น้ำตกโตนปริวรรต ส่วนชื่อที่ชาวบ้านนิยมเรียกคือ น้ำตกสองแพรก

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 06.00 – 18.00 น.

 

ตอบ: เหมาะกับการเล่นน้ำ พักผ่อนริมลำธาร เดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ชมบัวผุดในช่วงปลายฤดูฝน ดูนก และต่อทริปล่องแก่งคลองสองแพรก

 

ตอบ: ควรเดินร่วมกับเจ้าหน้าที่หรือผู้ชำนาญเส้นทาง โดยเฉพาะเส้นทางด้านในและช่วงหลังฝนตก เพื่อความปลอดภัยและเพื่อป้องกันการรบกวนพื้นที่ป่าอนุรักษ์

 

ตอบ: ช่วงปลายฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวเหมาะกับการชมป่า น้ำตก และบัวผุด ส่วนการเล่นน้ำควรเลือกวันที่ฝนไม่ตกหนักและกระแสน้ำไม่แรง

 

ตอบ: ควรระวังหินลื่น ตะไคร่น้ำ กระแสน้ำแรงหลังฝนตก และควรดูแลเด็กอย่างใกล้ชิด ไม่ปีนโขดหินเปียกหรือเข้าใกล้จุดน้ำเชี่ยว

 

ตอบ: สามารถนั่งรถโดยสารมาลงที่สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดพังงา แล้วประสานเจ้าหน้าที่หรือผู้ให้บริการในพื้นที่ล่วงหน้าเพื่อเดินทางต่อไปยังเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนปริวรรต