ท่าปอมคลองสองน้ำ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.

 

ท่าปอมคลองสองน้ำ จังหวัดกระบี่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและเส้นทางศึกษาระบบนิเวศที่มีชื่อเสียงของตำบลเขาคราม อำเภอเมืองกระบี่ ตั้งอยู่บริเวณบ้านหนองจิก หมู่ที่ 2 จุดเด่นของสถานที่แห่งนี้คือสายน้ำใสสะอาดที่มีทั้งน้ำจืดจากน้ำผุดใต้ดินและน้ำเค็มจากทะเลอันดามันไหลเข้ามาผสมตามจังหวะน้ำขึ้นน้ำลง จึงเกิดเป็นระบบนิเวศเฉพาะตัวที่เรียกว่า “คลองสองน้ำ” เมื่อช่วงน้ำลง น้ำจืดจากต้นน้ำจะไหลเด่นชัดจนเห็นพื้นทราย รากไม้ และพืชใต้น้ำอย่างชัดเจน ส่วนช่วงน้ำทะเลหนุน น้ำเค็มจะไหลเข้ามาผสมกับน้ำจืด ทำให้น้ำเปลี่ยนเป็นสีเขียวอมฟ้าและกลายเป็นน้ำกร่อยในบางช่วงเวลา ความเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ท่าปอมคลองสองน้ำเป็นสถานที่ที่มีเสน่ห์ไม่เหมือนกันในแต่ละรอบน้ำ

 

พื้นที่ท่าปอมมีต้นน้ำจากแหล่งน้ำผุดบริเวณเขาช่องพระแก้วและพื้นที่เขาคราม สายน้ำไหลผ่านป่าดิบชื้น ป่าพรุ ป่าชายเลน และเชื่อมต่อออกสู่ทะเลอันดามัน เส้นทางน้ำที่สั้นแต่ซับซ้อนนี้ทำให้คลองท่าปอมเป็นเหมือนห้องเรียนธรรมชาติกลางแจ้งที่อธิบายการทำงานร่วมกันของน้ำจืด น้ำเค็ม ดินเลน รากไม้ พรรณไม้ชายเลน พรรณไม้ป่าพรุ ปลา และสิ่งมีชีวิตน้ำกร่อยได้อย่างชัดเจน ผู้มาเยือนไม่ได้เห็นเพียงคลองน้ำใส แต่ได้เห็นระบบนิเวศที่เปลี่ยนแปลงตามแรงดึงดูดของดวงจันทร์ น้ำทะเล และน้ำผุดจากภูเขาหินปูนในเวลาเดียวกัน

 

คำว่า “ท่าปอม” เป็นชื่อพื้นที่และชื่อคลองท้องถิ่น ส่วนคำว่า “คลองสองน้ำ” มาจากสภาพของลำคลองที่มีน้ำ 2 ประเภทมาบรรจบกัน น้ำจืดไหลลงมาจากแหล่งน้ำผุดใต้ดินและป่าต้นน้ำ ขณะที่น้ำทะเลหนุนขึ้นมาตามป่าชายเลนในช่วงน้ำขึ้น เมื่อน้ำทั้งสองระบบพบกัน จึงเกิดน้ำกร่อยในบางช่วงและทำให้สีของน้ำเปลี่ยนไปตามรอบเวลา ความพิเศษคือการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นในคลองสายเดียวกัน ผู้ที่มาเที่ยวช่วงน้ำลงจะเห็นน้ำใสคล้ายกระจก ส่วนผู้ที่มาในช่วงน้ำขึ้นจะเห็นน้ำสีเขียวอมฟ้าหรือฟ้าขุ่นนุ่ม ๆ ซึ่งให้บรรยากาศอีกแบบหนึ่ง

 

หัวใจของท่าปอมคลองสองน้ำคือเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติระยะทางประมาณ 700 เมตร เป็นสะพานไม้ยกระดับที่ทอดเป็นวงรอบเหนือผืนป่าพรุและป่าชายเลน สะพานออกแบบให้กลมกลืนกับธรรมชาติและช่วยลดการเหยียบย่ำระบบรากไม้ พื้นดินชุ่มน้ำ และพืชพรรณริมคลอง ระหว่างทางมีจุดพักชมวิว จุดถ่ายภาพ และช่วงที่มองเห็นน้ำใส รากไม้ และแนวคลองอย่างใกล้ชิด เส้นทางนี้เดินไม่ยาก ใช้เวลาไม่นาน แต่ให้รายละเอียดทางธรรมชาติหลากหลายมาก เหมาะกับทั้งผู้ที่ต้องการเดินเล่น ถ่ายภาพ ศึกษาธรรมชาติ หรือพักใจท่ามกลางบรรยากาศสีเขียว

 

ภาพจำของท่าปอมคลองสองน้ำคือคลองน้ำใสสีเขียวมรกตที่มีรากไม้แผ่กิ่งก้านอยู่ใต้น้ำและริมตลิ่ง รากไม้เหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงความสวยงามสำหรับถ่ายภาพ แต่เป็นกลไกสำคัญของระบบนิเวศ พืชป่าพรุและป่าชายเลนจำนวนมากต้องปรับตัวอยู่กับดินชุ่มน้ำ ดินเลน น้ำกร่อย และสภาพน้ำขึ้นน้ำลง รากจึงแผ่ออกเป็นฐานค้ำยันหรือโผล่ขึ้นมาเพื่อช่วยหายใจและยึดเกาะพื้นดิน รากไม้ที่มองเห็นใต้น้ำจึงเป็นหลักฐานของการปรับตัวอันละเอียดอ่อนของพืชในพื้นที่รอยต่อระหว่างน้ำจืดกับน้ำเค็ม

 

สาเหตุที่น้ำในคลองท่าปอมใสจนมองเห็นพื้นน้ำได้ชัดเจนเกี่ยวข้องกับแหล่งต้นน้ำที่ไหลผ่านภูเขาหินปูน น้ำที่ผ่านชั้นหินปูนมีแร่ธาตุบางส่วนละลายปนอยู่และช่วยให้ตะกอนแขวนลอยตกลงสู่พื้นน้ำได้ดีขึ้น เมื่อสายน้ำไหลผ่านแอ่งนิ่งและรากไม้ น้ำจึงใสสะอาดจนเห็นปลา พืชน้ำ พื้นทราย และรากไม้ด้านล่างได้ชัดเจน อย่างไรก็ตาม แม้น้ำจะดูใสมาก แต่ไม่ควรดื่ม เพราะน้ำธรรมชาติในพื้นที่หินปูนอาจมีแร่ธาตุและจุลินทรีย์ตามธรรมชาติ การชมและเล่นน้ำเฉพาะจุดที่กำหนดจึงเหมาะสมกว่าการใช้น้ำโดยตรง

 

ระบบนิเวศของท่าปอมคลองสองน้ำมีความพิเศษเพราะเป็นจุดที่ป่าหลายแบบอยู่ร่วมกันในพื้นที่เดียวกัน ได้แก่ ป่าดิบชื้น ป่าพรุน้ำจืด และป่าชายเลน ป่าดิบชื้นช่วยรักษาความชุ่มชื้นและเป็นพื้นที่ต้นน้ำ ป่าพรุน้ำจืดเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่รองรับน้ำใสจากภูเขา ส่วนป่าชายเลนเป็นด่านเชื่อมต่อกับน้ำทะเลและเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำจำนวนมาก เมื่อระบบเหล่านี้ซ้อนทับกัน ท่าปอมจึงกลายเป็นพื้นที่ความหลากหลายทางชีวภาพขนาดกะทัดรัดที่เห็นได้ง่ายผ่านเส้นทางเดินไม้เพียงเส้นเดียว

 

ระหว่างเดินบนสะพานไม้ ผู้มาเยือนจะเห็นพรรณไม้ที่ปรับตัวอยู่กับน้ำและดินชุ่มน้ำหลายชนิด ทั้งกลุ่มไม้ป่าชายเลนที่มีรากค้ำยัน กลุ่มไม้ป่าพรุที่ชอบน้ำจืด และไม้ริมคลองที่ช่วยให้เกิดร่มเงาเหนือผืนน้ำ สัตว์น้ำที่พบได้ในพื้นที่สองน้ำมีทั้งปลาน้ำจืด ปลากร่อย และปลาทะเลที่เข้ามาหาอาหารตามรอบน้ำขึ้นน้ำลง บางแหล่งข้อมูลกล่าวถึงปลาสองน้ำที่น่าสนใจ เช่น ปลาตะกรับเสือดาว ปลาอมไข่น้ำจืด และปลาปักเป้าเขียว การเห็นปลาว่ายผ่านรากไม้ในน้ำใสเป็นหนึ่งในประสบการณ์ที่ทำให้ท่าปอมแตกต่างจากคลองทั่วไป

 

ท่าปอมคลองสองน้ำมีพื้นที่บางส่วนที่อนุญาตให้เล่นน้ำได้ แต่ต้องเล่นเฉพาะจุดที่เจ้าหน้าที่กำหนดเท่านั้น เพราะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าพรุและป่าชายเลนที่มีรากไม้บอบบาง หากลงน้ำหรือเดินออกนอกจุดที่กำหนด อาจเหยียบรากไม้ หักพืชใต้น้ำ ทำให้ตลิ่งพัง หรือทำให้ระบบนิเวศเสื่อมโทรมได้ การจำกัดพื้นที่เล่นน้ำจึงไม่ใช่ข้อห้ามที่ทำให้เที่ยวสนุกน้อยลง แต่เป็นมาตรการสำคัญที่ช่วยให้คลองน้ำใสและป่าพรุแห่งนี้คงสภาพสมบูรณ์ต่อไป

 

เวลาที่เหมาะสำหรับชมความใสของน้ำคือช่วงน้ำทะเลลง เพราะน้ำจืดจากต้นน้ำจะไหลเด่นชัดและทำให้น้ำในคลองใสจนมองเห็นรายละเอียดใต้น้ำได้มากที่สุด หากต้องการเห็นสีน้ำเปลี่ยนเป็นเขียวอมฟ้าหรือเห็นบรรยากาศน้ำกร่อย ควรเลือกช่วงที่น้ำทะเลเริ่มหนุนขึ้น การเดินทางไปท่าปอมจึงควรดูตารางน้ำขึ้นน้ำลงของจังหวัดกระบี่หรือสอบถามคนในพื้นที่ก่อนเดินทาง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการถ่ายภาพน้ำใสและรากไม้ใต้น้ำให้สวยที่สุด

 

ช่วงเวลาของวันก็มีผลต่อประสบการณ์การเที่ยว ช่วงเช้าถึงก่อนเที่ยงมักเหมาะกับการเดินชมธรรมชาติ เพราะอากาศยังไม่ร้อนจัด แสงส่องลงมาบนผิวน้ำกำลังสวย และผู้คนไม่หนาแน่นเท่าช่วงบ่ายหรือวันหยุดยาว หากเดินทางช่วงบ่ายควรเตรียมหมวก ร่ม หรืออุปกรณ์กันแดด เพราะบางช่วงของสะพานมีแสงเปิดโล่ง แม้พื้นที่โดยรวมจะร่มรื่นก็ตาม ส่วนช่วงหลังฝนตกควรระวังสะพานและพื้นไม้ที่อาจลื่น รวมทั้งระดับน้ำที่อาจเปลี่ยนจากปกติ

 

ท่าปอมคลองสองน้ำเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม ครอบครัวสามารถพาเด็กมาเรียนรู้เรื่องป่าพรุ ป่าชายเลน น้ำจืด น้ำเค็ม และการอนุรักษ์ได้อย่างเป็นรูปธรรม นักถ่ายภาพจะได้มุมสวยจากน้ำใส รากไม้ สะพานไม้ และแสงเงาในป่า ผู้สูงอายุที่เดินได้ปกติสามารถชมเส้นทางได้เพราะทางเดินเป็นสะพานไม้ค่อนข้างสะดวก แต่ควรเดินช้า ๆ และระวังพื้นลื่นในวันที่ฝนตก ส่วนผู้ที่ชอบท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติจะได้เห็นระบบนิเวศที่ครบทั้งน้ำ ป่า ดิน และสัตว์น้ำในระยะใกล้

 

การเดินทางไปท่าปอมคลองสองน้ำทำได้สะดวกจากตัวเมืองกระบี่ ใช้ทางหลวงหมายเลข 4 สายกระบี่–อ่าวลึก แล้วแยกเข้าสู่ตำบลเขาครามตามป้ายบอกทางไปท่าปอม จากปากทางเข้าไปประมาณ 5 กิโลเมตรจะถึงบริเวณจุดจอดรถและทางเข้าแหล่งท่องเที่ยว หากเดินทางจากสนามบินกระบี่สามารถใช้รถเช่า รถแท็กซี่ หรือรถรับจ้างไปยังตำบลเขาครามได้โดยไม่ต้องย้อนเข้าเมืองมากนัก ส่วนผู้ที่พักแถวอ่าวนาง คลองม่วง หรือท่าเลน สามารถจัดเส้นทางให้เที่ยวท่าปอมร่วมกับเขาทองฮิลล์ อ่าวท่าเลน หรือเส้นทางคายักป่าชายเลนได้ในวันเดียว

 

การเดินทาง หากใช้รถยนต์ส่วนตัว ให้ตั้งจุดหมายไปยังท่าปอมคลองสองน้ำ ตำบลเขาคราม อำเภอเมืองกระบี่ เส้นทางมีป้ายบอกทางค่อนข้างชัดเจน เมื่อถึงพื้นที่ด้านหน้าจะมีจุดจอดรถ ร้านอาหาร เครื่องดื่ม ห้องน้ำ และจุดจำหน่ายบัตรเข้าชม จากนั้นเดินเข้าสู่สะพานไม้ศึกษาธรรมชาติ ผู้ที่ไม่มีรถส่วนตัวสามารถเหมารถจากตัวเมืองกระบี่หรือพื้นที่ท่องเที่ยวหลักได้ การใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าเหมาะที่สุด เพราะสามารถต่อเส้นทางไปยังสถานที่ใกล้เคียงได้สะดวก

 

มารยาทสำคัญในการเที่ยวท่าปอมคือเดินบนสะพานไม้ตามเส้นทางที่กำหนด ไม่ปีนลงป่าพรุ ไม่ข้ามรั้ว ไม่เหยียบรากไม้ ไม่ทิ้งขยะลงคลอง ไม่ให้อาหารปลา ไม่เก็บพืชหรือสัตว์น้ำออกจากพื้นที่ และไม่ใช้น้ำยาสบู่ แชมพู หรือสารเคมีใด ๆ ในแหล่งน้ำ หากลงเล่นน้ำในจุดที่อนุญาต ควรเปลี่ยนเสื้อผ้าและจัดการขยะให้เรียบร้อย ไม่ทิ้งสิ่งของส่วนตัวหรือพลาสติกไว้บริเวณริมคลอง เพราะสิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อความใสของน้ำและสุขภาพของระบบนิเวศ

 

ผู้ที่สนใจพายคายักควรเลือกบริการที่ได้รับอนุญาตและปฏิบัติตามเส้นทางที่กำหนด เพราะการพายเรือในพื้นที่ป่าชายเลนและคลองน้ำกร่อยต้องคำนึงถึงกระแสน้ำ ระดับน้ำ รากไม้ และความปลอดภัย ไม่ควรพายเข้าไปในจุดที่มีรากไม้หนาแน่นหรือพื้นที่อนุรักษ์ที่ไม่อนุญาตให้เข้า การพายคายักอย่างเหมาะสมช่วยให้ได้เห็นบรรยากาศป่าชายเลนในมุมใกล้ผิวน้ำโดยไม่ทำลายระบบนิเวศ

 

สถานที่นี้ยังเหมาะกับการเรียนรู้เรื่องการท่องเที่ยวโดยชุมชน เพราะพื้นที่อยู่ในความดูแลของท้องถิ่นตำบลเขาคราม การจัดเก็บค่าธรรมเนียม การทำเส้นทางเดินไม้ การกำหนดจุดเล่นน้ำ และการดูแลความสะอาดเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการทรัพยากรธรรมชาติให้คนเที่ยวได้และธรรมชาติยังคงอยู่ได้พร้อมกัน หากนักท่องเที่ยวปฏิบัติตามกฎ ก็เท่ากับช่วยให้ชุมชนมีแรงสนับสนุนในการดูแลป่าพรุ ป่าชายเลน และคลองน้ำใสแห่งนี้ต่อไป

 

โดยสรุป ท่าปอมคลองสองน้ำเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่ควรค่าแก่การมาเยือนของจังหวัดกระบี่ เพราะมีระบบนิเวศสองน้ำที่เห็นได้จริง สะพานไม้ศึกษาธรรมชาติระยะประมาณ 700 เมตร น้ำใสสีเขียวมรกต รากไม้ใต้น้ำ ป่าพรุ ป่าชายเลน ป่าดิบชื้น และสายน้ำที่เชื่อมจากเขาครามไปสู่ทะเลอันดามัน สถานที่นี้ไม่ได้เด่นเพียงความสวยงาม แต่เด่นเพราะทำให้เข้าใจธรรมชาติแบบเป็นระบบ ผู้มาเยือนจึงควรเที่ยวอย่างเคารพกฎ รักษาความสะอาด และเลือกช่วงน้ำให้เหมาะสม เพื่อให้ได้เห็นเสน่ห์ของคลองสองน้ำอย่างสมบูรณ์ที่สุด

 

 

ตอบ: ท่าปอมคลองสองน้ำอยู่ที่บ้านหนองจิก หมู่ที่ 2 ตำบลเขาคราม อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีคลองน้ำใส ป่าพรุ และป่าชายเลนอยู่ร่วมกัน

 

ตอบ: เพราะคลองท่าปอมมีน้ำจืดจากน้ำผุดใต้ดินไหลลงมาและมีน้ำเค็มจากทะเลอันดามันหนุนเข้ามาตามช่วงน้ำขึ้น จึงเกิดน้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็มในพื้นที่เดียวกันตามจังหวะธรรมชาติ

 

ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. ควรไปช่วงเช้าถึงก่อนเที่ยงเพื่อเดินสบาย แสงสวย และมีโอกาสเห็นน้ำใสได้ชัดเจน

 

ตอบ: ค่าเข้าชมสำหรับคนไทย ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท

 

ตอบ: เล่นน้ำได้เฉพาะจุดที่เจ้าหน้าที่กำหนดเท่านั้น เพราะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าพรุและป่าชายเลนที่มีรากไม้และพืชใต้น้ำบอบบาง

 

ตอบ: หากต้องการเห็นน้ำใสมาก ควรไปช่วงน้ำทะเลลง หากต้องการเห็นสีเขียวอมฟ้าของน้ำกร่อย ควรไปช่วงน้ำทะเลหนุน และควรตรวจรอบน้ำหรือสอบถามคนพื้นที่ก่อนเดินทาง

 

ตอบ: เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติเป็นสะพานไม้ยกระดับแบบวงรอบ ระยะทางประมาณ 700 เมตร เดินผ่านป่าพรุ ป่าชายเลน แอ่งน้ำใส และจุดชมรากไม้ใต้น้ำ

 

ตอบ: ควรเดินบนสะพานไม้ตามเส้นทาง ไม่ลงป่าพรุ ไม่เหยียบรากไม้ ไม่ทิ้งขยะ ไม่ให้อาหารปลา ไม่ใช้สารเคมีในน้ำ และลงเล่นน้ำเฉพาะพื้นที่ที่อนุญาตเท่านั้น