เขาขนาบน้ำ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 09.00 – 17.00 น.

 

เขาขนาบน้ำ คือแลนด์มาร์กสำคัญของตัวเมืองกระบี่ เป็นภูเขาหินปูน 2 ลูกสูงประมาณ 100 เมตร ตั้งขนาบลำน้ำกระบี่อย่างโดดเด่นจนกลายเป็นภาพจำของจังหวัด นักท่องเที่ยวสามารถนั่งเรือหัวโทงหรือเรือหางยาวจากท่าเรือเจ้าฟ้าไปชมได้ ใช้เวลาประมาณ 15 นาที จุดเด่นของที่นี่คือวิวภูเขาหินปูนริมแม่น้ำ ป่าชายเลน ถ้ำหินงอกหินย้อย เรื่องราวโบราณคดี และเส้นทางเชื่อมต่อไปยังชุมชนเกาะกลาง เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวกระบี่ในมุมธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชุมชนใกล้ตัวเมืองในทริปเดียว

 

เขาขนาบน้ำตั้งอยู่บริเวณตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่ บริเวณด้านหน้าตัวเมืองกระบี่ ใกล้ลำน้ำกระบี่และปากน้ำที่เชื่อมต่อระบบนิเวศป่าชายเลนของเมือง เมื่อมองจากฝั่งตัวเมือง โดยเฉพาะบริเวณลานปูดำและท่าเรือเจ้าฟ้า จะเห็นภูเขาหินปูน 2 ลูกตั้งเคียงกันอย่างชัดเจน ภูมิประเทศเช่นนี้เป็นลักษณะเด่นของกระบี่ที่มีทั้งภูเขาหินปูน โพรงถ้ำ แม่น้ำ ป่าชายเลน และพื้นที่ชุมชนริมฝั่งน้ำอยู่ร่วมกัน ทำให้เขาขนาบน้ำไม่ได้เป็นเพียงจุดชมวิว แต่ยังเป็นพื้นที่ที่สะท้อนเอกลักษณ์ทางภูมิประเทศของเมืองกระบี่ได้อย่างชัดเจน

 

ชื่อเขาขนาบน้ำมีความหมายตรงตัวจากรูปลักษณ์ของภูเขา คือเขาหินปูนที่ตั้งขนาบลำน้ำอยู่ 2 ฝั่ง ภาพภูเขาที่โอบล้อมสายน้ำนี้ทำให้เขาขนาบน้ำกลายเป็นสัญลักษณ์ของเมืองกระบี่มาอย่างยาวนาน นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาถึงตัวเมืองกระบี่มักเริ่มต้นทำความรู้จักเมืองจากวิวเขาขนาบน้ำก่อน เพราะเป็นภาพที่เห็นได้จากริมแม่น้ำ จากท่าเรือ และจากจุดถ่ายรูปสำคัญในเมือง ความพิเศษของสถานที่นี้จึงอยู่ที่การเป็นทั้งภูเขา ถ้ำ ทางน้ำ ป่าชายเลน และฉากหลังของชีวิตผู้คนในตัวเมืองกระบี่ในเวลาเดียวกัน

 

เขาขนาบน้ำเกิดจากภูเขาหินปูนที่ตั้งโดดเด่นบริเวณลำน้ำกระบี่ ลักษณะภูเขามีผาหินสูงชัน สลับกับพืชพรรณสีเขียวที่ปกคลุมอยู่ตามไหล่เขา รอบบริเวณเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำและป่าชายเลนที่มีความอุดมสมบูรณ์ นักท่องเที่ยวที่นั่งเรือเข้าไปจะได้เห็นสภาพแวดล้อมแบบแม่น้ำปากอ่าว มีทั้งแนวโกงกาง ลำพู ลำแพน และพืชป่าชายเลนอื่น ๆ ที่ช่วยยึดตลิ่ง เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ นก และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กจำนวนมาก การเดินทางเข้าสู่เขาขนาบน้ำจึงให้ประสบการณ์มากกว่าการไปชมภูเขา เพราะตลอดทางคือเส้นทางศึกษาธรรมชาติทางน้ำที่อยู่ใกล้ตัวเมืองมาก

 

สิ่งที่ทำให้เขาขนาบน้ำแตกต่างจากจุดชมวิวทั่วไปคือการที่นักท่องเที่ยวสามารถขึ้นไปชมถ้ำภายในเขาได้ หลังจากเรือเทียบท่าแล้วจะมีทางเดินและบันไดขึ้นสู่บริเวณถ้ำ ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อย โพรงหิน ช่องแสงธรรมชาติ และบรรยากาศแบบถ้ำหินปูนที่เกิดจากกระบวนการธรรมชาติต่อเนื่องยาวนาน พื้นที่ภายในไม่ใช่ถ้ำขนาดใหญ่มาก แต่มีจุดให้เดินชมหลายส่วน และให้ความรู้สึกกึ่งผจญภัยสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบใกล้ชิด

 

ภายในถ้ำเขาขนาบน้ำเคยเป็นพื้นที่ที่มีการพบหลักฐานเกี่ยวกับมนุษย์โบราณและร่องรอยการอยู่อาศัยในอดีต ข้อมูลท้องถิ่นระบุว่าพื้นที่ถ้ำเคยพบโครงกระดูกมนุษย์โบราณจำนวนมาก รวมถึงหลักฐานประเภทเปลือกหอย กระดูกสัตว์ ฟันสัตว์ เศษถ่าน เศษภาชนะดินเผา และสิ่งของที่สะท้อนการใช้พื้นที่ของมนุษย์ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ เรื่องเล่าที่สืบต่อกันมามักอธิบายว่าโครงกระดูกเหล่านั้นอาจเกี่ยวข้องกับกลุ่มคนที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานและประสบเหตุอุทกภัยอย่างฉับพลัน ปัจจุบันหลักฐานดั้งเดิมจำนวนมากไม่ได้จัดแสดงในลักษณะเดิมแล้ว แต่พื้นที่ถ้ำยังคงมีการจำลองเรื่องราวเพื่อให้นักท่องเที่ยวเข้าใจความสำคัญของพื้นที่

 

นอกจากเรื่องมนุษย์โบราณแล้ว เขาขนาบน้ำยังมีความเชื่อมโยงกับช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยพื้นที่ถ้ำเคยถูกกล่าวถึงในฐานะพื้นที่หลบภัยและเกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์ของผู้คนในช่วงเวลาประวัติศาสตร์สมัยใหม่ด้วย ภายในพื้นที่มีการจัดมุมจำลองบางส่วนเพื่อสื่อสารเรื่องราวของอดีต ทั้งมุมจำลองภาพเขียนผนังถ้ำ มุมจำลองเครื่องใช้ วัตถุโบราณ และมุมที่เชื่อมโยงกับเรื่องราวทหารญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทำให้เขาขนาบน้ำเป็นสถานที่ที่มีทั้งมิติธรรมชาติ โบราณคดี และประวัติศาสตร์ร่วมสมัยอยู่ในจุดเดียว

 

สำหรับผู้ที่สนใจตำนานพื้นบ้าน เขาขนาบน้ำยังมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับพญานาค พญายักษ์ และเจ้าหญิงที่เล่ากันในท้องถิ่น เรื่องเล่านี้อธิบายที่มาของภูเขาหิน 2 ลูกในเชิงจินตนาการและความเชื่อ โดยเล่าว่ามีการต่อสู้แย่งชิงเจ้าหญิงจนผู้ต่อสู้เสียชีวิตและกลายเป็นภูเขา 2 ลูกที่ตั้งขนาบน้ำอยู่ เรื่องเล่าลักษณะนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แต่ช่วยให้สถานที่มีมิติทางวัฒนธรรมมากขึ้น และทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นว่าผู้คนในพื้นที่ใช้เรื่องเล่าอธิบายภูมิประเทศรอบตัวอย่างไร

 

ประสบการณ์หลักของการเที่ยวเขาขนาบน้ำเริ่มตั้งแต่การขึ้นเรือจากฝั่งตัวเมืองกระบี่ ท่าเรือที่นิยมใช้คือท่าเรือเจ้าฟ้า หรือบริเวณท่าเรือใกล้ลานปูดำ นักท่องเที่ยวสามารถตกลงเส้นทางกับคนเรือได้ตามเวลาที่มี หากต้องการชมเพียงเขาขนาบน้ำและถ้ำอาจใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง แต่หากต้องการล่องเรือชมป่าชายเลน แวะถ้ำ แวะกระชังปลา และต่อไปยังชุมชนเกาะกลาง ควรเผื่อเวลา 2–3 ชั่วโมง เพื่อให้เที่ยวได้สบาย ไม่เร่งรีบ และมีเวลาถ่ายภาพตามจุดต่าง ๆ

 

เรือที่ใช้เดินทางมักเป็นเรือหัวโทงหรือเรือหางยาวท้องถิ่น ซึ่งเป็นพาหนะสำคัญของชาวกระบี่มาอย่างยาวนาน หัวเรือที่ยื่นยาวและรูปทรงของเรือสะท้อนภูมิปัญญาการเดินเรือในพื้นที่ทะเลและลำน้ำของฝั่งอันดามัน การได้นั่งเรือหัวโทงไปเขาขนาบน้ำจึงเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ไม่ใช่เพียงการเดินทางจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่ง นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสลมแม่น้ำ มองเห็นแนวป่าชายเลน และเห็นภูเขาหินปูนค่อย ๆ ใกล้เข้ามาจากมุมที่มองจากฝั่งไม่เหมือนกัน

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับเที่ยวเขาขนาบน้ำคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายแก่ ๆ เพราะแสงไม่แรงเกินไป อากาศสบายกว่า และเหมาะกับการถ่ายภาพภูเขาหินปูนกับลำน้ำ หากต้องการชมถ้ำควรไปในช่วงกลางวันที่มีแสงธรรมชาติพอสมควร และควรสวมรองเท้าที่เดินสะดวก เพราะต้องขึ้นลงบันไดและเดินบนพื้นถ้ำบางช่วง พื้นที่บางส่วนอาจชื้นหรือลื่นได้ตามสภาพอากาศ โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนหรือหลังฝนตก

 

กิจกรรมที่น่าสนใจภายในเส้นทางเขาขนาบน้ำมีหลายแบบ เริ่มจากการล่องเรือชมภูเขาหินปูนและป่าชายเลน การเดินชมถ้ำหินงอกหินย้อย การถ่ายภาพแลนด์มาร์กของเมืองกระบี่ การเรียนรู้เรื่องโครงกระดูกมนุษย์โบราณและร่องรอยก่อนประวัติศาสตร์ การชมระบบนิเวศริมแม่น้ำ และการต่อเส้นทางไปยังชุมชนเกาะกลาง สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจกิจกรรมทางน้ำ บริเวณแม่น้ำและป่าชายเลนรอบเขาขนาบน้ำยังเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับการพายเรือคายักหรือแคนู เพราะน้ำค่อนข้างนิ่งและมีทัศนียภาพเขียวชอุ่ม

 

ชุมชนเกาะกลางเป็นจุดที่ควรจัดรวมไว้ในเส้นทางเดียวกับเขาขนาบน้ำ เพราะตั้งอยู่ไม่ไกลและเดินทางโดยเรือได้สะดวก ชุมชนแห่งนี้มีวิถีชีวิตเรียบง่ายของชุมชนมุสลิมริมแม่น้ำ มีการทำประมง การเลี้ยงปลาในกระชัง การทอผ้า การทำเรือหัวโทงจำลอง และการรักษาวิถีพื้นบ้านของปักษ์ใต้ นักท่องเที่ยวที่เดินทางต่อไปเกาะกลางจะได้เห็นกระบี่ในมุมที่ต่างจากทะเลและเกาะชื่อดัง เป็นมุมของชุมชนริมน้ำที่ยังคงใช้ชีวิตสัมพันธ์กับแม่น้ำ ป่าชายเลน และทรัพยากรท้องถิ่น

 

จุดเด่นด้านภาพถ่ายของเขาขนาบน้ำมีทั้งมุมจากฝั่งตัวเมืองและมุมจากเรือ หากอยู่บนฝั่ง ลานปูดำเป็นจุดชมวิวที่มองเห็นภูเขาสองลูกตั้งขนาบแม่น้ำได้ชัดเจน เหมาะกับการถ่ายภาพในช่วงเช้าหรือช่วงเย็น ส่วนมุมจากเรือจะได้ภาพภูเขาหินปูนใกล้ขึ้น เห็นแนวป่าชายเลนและลำน้ำในระยะประชิด หากต้องการภาพที่มีมิติมากขึ้น ควรเลือกเส้นทางเรือที่ล่องผ่านแนวป่าชายเลนและเข้าใกล้ภูเขาในมุมเฉียง จะได้ภาพที่มีทั้งเรือ น้ำ ภูเขา และสีเขียวของป่าชายเลนอยู่ในเฟรมเดียวกัน

 

เขาขนาบน้ำยังเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่พักอยู่ในตัวเมืองกระบี่และต้องการเที่ยวครึ่งวันก่อนเดินทางต่อไปอ่าวนาง เกาะพีพี ไร่เลย์ หรือสนามบินกระบี่ เพราะใช้เวลาเดินทางจากตัวเมืองไม่นานและจัดตารางได้ยืดหยุ่น หากมีเวลาเพียงครึ่งวัน สามารถล่องเรือไปเขาขนาบน้ำ ชมถ้ำ กลับมาถ่ายรูปที่ลานปูดำ และเดินต่อไปยังถนนคนเดินกระบี่ในช่วงเย็นได้ หากมีเวลาเต็มวัน สามารถเพิ่มเกาะกลาง ศูนย์การเรียนรู้วัฒนธรรมอันดามัน วัดแก้วโกรวาราม และร้านอาหารริมแม่น้ำเข้าไปในเส้นทางเดียวกันได้

 

นักท่องเที่ยวควรเตรียมตัวให้เหมาะกับสภาพพื้นที่ เนื่องจากการเที่ยวเขาขนาบน้ำต้องเกี่ยวข้องกับการขึ้นเรือและเดินชมถ้ำ ควรพกน้ำดื่ม หมวก แว่นกันแดด ยากันยุง และรองเท้าที่เดินมั่นคง หากต้องถ่ายภาพหรือวิดีโอควรระวังอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไม่ให้โดนน้ำ ระหว่างล่องเรือควรสวมเสื้อชูชีพหากมีให้บริการ และควรตกลงเส้นทาง ระยะเวลา จุดแวะ และค่าเรือกับคนเรือให้ชัดเจนก่อนออกเดินทาง เพื่อให้การเที่ยวเป็นไปอย่างราบรื่น

 

ในเชิงการอนุรักษ์ เขาขนาบน้ำเป็นพื้นที่ที่ต้องรักษาทั้งธรรมชาติและความสะอาด เพราะตั้งอยู่ในระบบนิเวศป่าชายเลนและพื้นที่ชุ่มน้ำของเมืองกระบี่ หน่วยงานด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งเคยลงพื้นที่เพื่ออำนวยความสะดวกนักท่องเที่ยว ดูแลความสะอาด และทำความสะอาดห้องน้ำในพื้นที่เขาขนาบน้ำ แสดงให้เห็นว่าสถานที่แห่งนี้ยังคงเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่ได้รับการดูแล นักท่องเที่ยวควรช่วยกันรักษาพื้นที่ ไม่ทิ้งขยะ ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่รบกวนสัตว์ และไม่เก็บหินหรือสิ่งของธรรมชาติออกจากพื้นที่

 

เสน่ห์ของเขาขนาบน้ำอยู่ที่ความครบของประสบการณ์ในระยะทางสั้น ๆ จากตัวเมือง นักท่องเที่ยวจะได้เห็นภูเขาหินปูนที่เป็นสัญลักษณ์ของกระบี่ ได้ล่องเรือผ่านป่าชายเลน ได้เดินชมถ้ำ ได้ฟังเรื่องราวมนุษย์โบราณ ได้ต่อเส้นทางไปยังเกาะกลาง และได้สัมผัสบรรยากาศแม่น้ำกระบี่อย่างใกล้ชิด ที่นี่จึงเหมาะกับทั้งผู้ที่มาเที่ยวกระบี่ครั้งแรก ผู้ที่ต้องการเก็บแลนด์มาร์กสำคัญของจังหวัด และผู้ที่อยากเข้าใจว่ากระบี่ไม่ได้มีดีเฉพาะทะเลและเกาะ แต่ยังมีธรรมชาติริมแม่น้ำ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมท้องถิ่นที่น่าค้นหาอยู่กลางเมือง

 

การเดินทาง หากเริ่มจากตัวเมืองกระบี่ ให้ไปยังท่าเรือเจ้าฟ้าหรือบริเวณลานปูดำริมแม่น้ำกระบี่ จากนั้นเช่าเรือหัวโทงหรือเรือหางยาวไปยังเขาขนาบน้ำ ใช้เวลานั่งเรือประมาณ 15 นาที ผู้ที่ใช้รถยนต์ส่วนตัวสามารถจอดรถบริเวณตัวเมืองหรือจุดจอดใกล้ท่าเรือแล้วต่อเรือเข้าไป ส่วนผู้ที่พักในเมืองสามารถเดินหรือนั่งรถรับจ้างมาที่ท่าเรือได้สะดวก หากเดินทางจากสนามบินกระบี่ให้เข้าตัวเมืองกระบี่ก่อน แล้วต่อเรือจากท่าเรือในเมืองไปยังเขาขนาบน้ำ

 

 

ตอบ: เขาขนาบน้ำตั้งอยู่บริเวณลำน้ำกระบี่ ตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่ อยู่ด้านหน้าตัวเมืองกระบี่และสามารถมองเห็นได้จากบริเวณลานปูดำหรือท่าเรือเจ้าฟ้า

 

ตอบ: นักท่องเที่ยวต้องนั่งเรือหัวโทงหรือเรือหางยาวจากท่าเรือเจ้าฟ้าหรือท่าเรือบริเวณลานปูดำ ใช้เวลานั่งเรือประมาณ 15 นาที

 

ตอบ: พื้นที่ทั่วไปไม่เสียค่าเข้าชม ส่วนการเข้าชมถ้ำเขาขนาบน้ำมีค่าบำรุงสถานที่ 30 บาทต่อคน และมีค่าเรือตามเส้นทางที่ตกลงกับผู้ให้บริการ

 

ตอบ: จุดเด่นคือภูเขาหินปูน 2 ลูกสูงประมาณ 100 เมตร ถ้ำหินงอกหินย้อย เรื่องราวโครงกระดูกมนุษย์โบราณ ป่าชายเลน เส้นทางล่องเรือ และเส้นทางต่อไปยังชุมชนเกาะกลาง

 

ตอบ: หากเที่ยวเฉพาะเขาขนาบน้ำและถ้ำควรเผื่อเวลาประมาณ 1 ชั่วโมง แต่ถ้าล่องเรือชมป่าชายเลนและต่อไปชุมชนเกาะกลางควรเผื่อเวลา 2–3 ชั่วโมง

 

ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ ๆ เหมาะสำหรับล่องเรือ ถ่ายภาพ และเดินชมถ้ำ เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไปและแสงสวยกว่าช่วงกลางวันจัด

 

ตอบ: เหมาะกับครอบครัวที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติใกล้ตัวเมือง แต่ควรดูแลเด็กอย่างใกล้ชิดระหว่างขึ้นลงเรือและเดินชมถ้ำ เพราะบางจุดมีบันได พื้นชื้น และพื้นที่ริมน้ำ

 

ตอบ: สามารถจัดเส้นทางร่วมกับลานปูดำ ท่าเรือเจ้าฟ้า ศูนย์การเรียนรู้วัฒนธรรมอันดามัน วัดแก้วโกรวาราม ถนนคนเดินกระบี่ และชุมชนเกาะกลางได้ในวันเดียว