สถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถาน

วันเปิดทำการ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: แนะนำให้ติดต่อสอบถามล่วงหน้าก่อนเดินทาง

 

สถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถาน ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ต้นน้ำที่สำคัญของจังหวัดน่าน อยู่ห่างจากตัวอำเภอนาน้อยประมาณ 45 กิโลเมตร และอยู่บนเส้นทางใกล้อุทยานแห่งชาติขุนสถาน พื้นที่แห่งนี้มีภูมิประเทศเป็นเนินเขาและภูเขาสลับซับซ้อน รายล้อมด้วยป่าดิบเขา สวนป่า และทิวทัศน์ธรรมชาติที่สงบ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสอากาศเย็น ชมวิวภูเขา และเรียนรู้ความสำคัญของระบบนิเวศต้นน้ำในภาคเหนือ

 

จุดเด่นที่ทำให้สถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถานเป็นที่รู้จัก คือบรรยากาศหนาวเย็นเกือบตลอดปีและดอกนางพญาเสือโคร่ง หรือซากุระเมืองไทย ที่ผลิบานในช่วงฤดูหนาว โดยเฉพาะช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นช่วงที่นักท่องเที่ยวเดินทางมามากเป็นพิเศษ ดอกสีชมพูอ่อนที่บานตามแนวถนนและพื้นที่สถานีวิจัยช่วยสร้างภาพจำของขุนสถานให้เป็นหนึ่งในจุดชมดอกนางพญาเสือโคร่งสำคัญของจังหวัดน่าน

 

ลักษณะภูมิอากาศของพื้นที่มีความเย็นสบาย โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 19.9 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ยอยู่ในเดือนเมษายนประมาณ 27.4 องศาเซลเซียส และต่ำสุดเฉลี่ยในเดือนธันวาคมถึงมกราคมประมาณ 12.6 องศาเซลเซียส ทำให้สถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถานเหมาะกับการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวที่ชอบอากาศหนาว วิวภูเขา หมอกยามเช้า และบรรยากาศเงียบสงบ

 

พืชพรรณดั้งเดิมในบริเวณสถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถานเป็นป่าดิบเขา มีไม้ก่อชนิดต่าง ๆ จำปีป่า เหมือดคน และมณฑา รวมถึงพื้นที่สวนป่าที่เกิดจากการฟื้นฟูพื้นที่ต้นน้ำลำธาร พื้นที่บางส่วนในอดีตเคยเป็นป่าดิบเขาที่อุดมสมบูรณ์ ก่อนถูกบุกรุกแผ้วถางเพื่อทำเกษตรกรรมโดยชุมชนบนพื้นที่สูง จนดินเสื่อมโทรมและกลายเป็นไร่ร้างที่มีหญ้าคาปกคลุม ภายหลังจึงมีการปลูกป่าเพื่อฟื้นฟูสภาพพื้นที่ต้นน้ำให้กลับคืนสู่ความสมบูรณ์

 

ชนิดไม้ที่ใช้ในการปลูกฟื้นฟู ได้แก่ ยูคาลิปตัส คามาลดูเลนซิส และสนสามใบ ซึ่งสะท้อนบทบาทของสถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถานในฐานะพื้นที่ทดลองและเรียนรู้การฟื้นฟูระบบนิเวศบนภูเขา พื้นที่แห่งนี้จึงไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะด้านการท่องเที่ยวเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวอย่างของการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ และการฟื้นฟูพื้นที่ที่เคยได้รับผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างเข้มข้น

 

นอกจากธรรมชาติและดอกนางพญาเสือโคร่งแล้ว สถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถานยังเหมาะกับการพักผ่อนแบบเรียบง่าย มีบ้านพักรับรองสำหรับนักท่องเที่ยวและพื้นที่ใกล้อุทยานแห่งชาติขุนสถานที่สามารถเชื่อมโยงเป็นเส้นทางเที่ยวธรรมชาติได้ ผู้มาเยือนสามารถชมทิวทัศน์ภูเขา เดินเล่นท่ามกลางอากาศเย็น ถ่ายภาพดอกไม้ และใช้เวลาอยู่กับความสงบของพื้นที่สูงในจังหวัดน่าน

 

การเดินทาง จากตัวเมืองน่านสามารถใช้เส้นทางไปอำเภอนาน้อย แล้วเดินทางต่อขึ้นสู่พื้นที่ขุนสถาน ระยะทางจากอำเภอนาน้อยถึงสถานีวิจัยประมาณ 45 กิโลเมตร เส้นทางเป็นภูเขาและมีโค้งหลายช่วง ควรใช้รถที่มีสภาพพร้อม ขับด้วยความระมัดระวัง และหลีกเลี่ยงการเดินทางกลางคืนหากไม่ชำนาญเส้นทาง ช่วงฤดูหนาวและฤดูฝนอาจมีหมอกหรือถนนลื่น ควรวางแผนเวลาให้เพียงพอ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดในการเที่ยวสถานีวิจัยต้นน้ำขุนสถานคือฤดูหนาว ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ โดยเฉพาะช่วงที่ดอกนางพญาเสือโคร่งบาน นักท่องเที่ยวควรตรวจสอบสถานการณ์ดอกไม้และข้อมูลบ้านพักก่อนเดินทาง เพราะช่วงยอดนิยมมักมีผู้เข้าพักและนักท่องเที่ยวจำนวนมาก การติดต่อเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าจะช่วยให้วางแผนได้สะดวกและเหมาะสมมากขึ้น

 

 

ตอบ: อยู่ที่ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน บนเส้นทางก่อนถึงอุทยานแห่งชาติขุนสถานประมาณ 4 กม.

 

ตอบ: ช่วงเดือนพฤศจิกายน - กุมภาพันธ์ โดยควรตรวจสอบสถานการณ์ดอกไม้ล่าสุดก่อนเดินทาง เพราะช่วงบานเต็มที่เปลี่ยนไปตามสภาพอากาศของแต่ละปี

 

ตอบ: มีบ้านพักรับรองสำหรับนักท่องเที่ยว โดยควรติดต่อจองล่วงหน้าที่เบอร์ 089-558-7471

 

ตอบ: เส้นทางเป็นภูเขาและมีโค้งหลายช่วง ควรใช้รถสภาพพร้อม ขับด้วยความระมัดระวัง และหลีกเลี่ยงการเดินทางกลางคืนหากไม่ชำนาญเส้นทาง

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่ชอบธรรมชาติ อากาศเย็น วิวภูเขา ดอกนางพญาเสือโคร่ง การพักผ่อนเงียบสงบ และการเรียนรู้เรื่องป่าต้นน้ำ

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับอุทยานแห่งชาติขุนสถาน ดอยแม่จอก เสาดินนาน้อย คอกเสือ และดอยเสมอดาวได้