วัดน้ำลัด

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00–17.00 น.

 

วัดน้ำลัด ตั้งอยู่เลขที่ 1 ตำบลนาปัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2417 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2521 วัดแห่งนี้เป็นวัดเก่าแก่ของชุมชนตำบลนาปังที่มีความสำคัญทั้งด้านพระพุทธศาสนา สถาปัตยกรรมล้านนา และงานศิลปกรรมพื้นถิ่นเมืองน่าน จุดเด่นอยู่ที่วิหารล้านนาประยุกต์ซึ่งสร้างขึ้นแทนวิหารหลังเดิม ภายในประดิษฐานพระประธานสำคัญของวัด และมีภาพพุทธประวัติรวมถึงพระเวสสันดรชาดกที่สะท้อนบทบาทของวัดในฐานะพื้นที่ประกอบพิธีกรรมและแหล่งเรียนรู้ธรรมะของชุมชน

 

วัดน้ำลัดเหมาะสำหรับผู้ที่สนใจวัดเก่าใกล้ตัวเมืองน่าน โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวที่ต้องการชมสถาปัตยกรรมวัดชุมชนในอำเภอภูเพียง วัดนี้ไม่ได้โดดเด่นด้วยความใหญ่โต แต่มีคุณค่าจากเรื่องราวการเปลี่ยนผ่านของวิหารหลังเดิมสู่วิหารหลังปัจจุบัน งานช่างไม้ งานประดับกระจก งานหน้าบัน งานปั้นลม และการบูรณปฏิสังขรณ์ที่เกิดขึ้นหลายช่วงสมัย ทำให้วัดน้ำลัดเป็นสถานที่ที่ช่วยให้เข้าใจพัฒนาการของวัดพื้นถิ่นน่านได้ชัดเจน

 

วิหารหลังเดิมของวัดน้ำลัดมีลักษณะขื่อแบบม้าต่างไหม หลังคามุงด้วยแป้นเกล็ด หน้าบันวาดเป็นลวดลายพรรณพฤกษา บริเวณรวงผึ้งหรือโก่งคิ้ววาดเป็นรูปราหูอมจันทร์ ใช้สีเหลืองและแดงเป็นสีสำคัญ ส่วนปั้นลมหรือป้านลมมีลักษณะเป็นหางวันคล้ายหัวพญานาคและประดับกระจกเกรียบหรือแก้วชืน ด้านหน้าวิหารมีประตู 1 ช่อง ประตูด้านข้าง 2 ช่อง และหน้าต่างด้านข้างฟากละ 3 ช่อง ลักษณะเหล่านี้สะท้อนกลิ่นอายงานช่างล้านนาและงานช่างเมืองน่านในอดีตได้อย่างชัดเจน

 

วิหารหลังเดิมถูกรื้อถอนประมาณปี พ.ศ. 2498 ในสมัยพระเมืองคำวงค์วาลเป็นเจ้าอาวาส จากนั้นจึงเริ่มก่อสร้างวิหารหลังปัจจุบันในปี พ.ศ. 2498 แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2502 และมีการฉลองสมโภชในปี พ.ศ. 2503 สมัยพระสมาน สุเมธโสเป็นเจ้าอาวาส วิหารหลังปัจจุบันเป็นสถาปัตยกรรมล้านนาประยุกต์ ภายในประดิษฐานพระประธานของวัดซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำคัญของชุมชนและเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวบ้านน้ำลัดและพื้นที่ใกล้เคียง

 

ขื่อของวิหารหลังปัจจุบันทำจากไม้ประดู่ที่มาจาก “จำข่อย” หรือป่าน้ำชับบริเวณบ้านธงน้อย หลังคาเดิมมุงด้วยกระเบื้องสามเหลี่ยม ช่างผู้ก่อสร้างคือช่างศรีอยู่ ชาวบ้านมิ่งเมือง อำเภอเมืองน่าน ส่วนหน้าบันวิหารและงานประดับกระจกตกแต่งตัวอาคารเป็นฝีมือของช่างประสงค์ ชาวบ้านสมุน อำเภอเมืองน่าน รายละเอียดเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าวัดน้ำลัดเป็นพื้นที่รวมผลงานของช่างท้องถิ่นหลายชุมชน และเป็นหลักฐานของการสร้างวัดโดยอาศัยทั้งศรัทธา วัสดุพื้นถิ่น และฝีมือช่างเมืองน่าน

 

ในปี พ.ศ. 2523 วัดน้ำลัดมีการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ เริ่มในสมัยพระอธิการโสฬส อตฺตทีโป เป็นเจ้าอาวาส โดยมีการเปลี่ยนช่อฟ้าและเปลี่ยนหลังคาจากกระเบื้องสามเหลี่ยมเป็นสังกะสี ต่อมาในปีเดียวกัน พระนิคม ฉฬภิญฺโญ ได้มาเป็นรักษาการเจ้าอาวาส และภายหลังได้รับสมณศักดิ์เป็นพระครูพิศาลนันทคุณ ท่านได้เป็นประธานในการบูรณะต่อ มีการเปลี่ยนปั้นลมจากไม้เป็นปูนซีเมนต์ เทปูนซีเมนต์รอบวิหาร และเพิ่มเติมงานจิตรกรรมภายในวิหาร

 

ภายในวิหารมีการวาดภาพพุทธประวัติและพระเวสสันดรชาดก โดยช่างประทวน สมาพวก ชาวบ้านแม่คำมี ตำหนักธรรม อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ เป็นผู้วาด ส่วนช่างที่บูรณะช่อฟ้าและปั้นลมนั้นเป็นช่างจากจังหวัดแพร่ งานศิลปกรรมเหล่านี้ทำให้วิหารวัดน้ำลัดไม่ได้เป็นเพียงอาคารประกอบศาสนกิจ แต่เป็นพื้นที่เล่าเรื่องพระพุทธศาสนาผ่านภาพและสถาปัตยกรรม ผู้มาเยือนจึงสามารถเรียนรู้ทั้งประวัติพระพุทธเจ้า พระเวสสันดรชาดก และแนวคิดเรื่องทานบารมีผ่านงานศิลป์ภายในวัด

 

พระประธานในวิหารวัดน้ำลัดมีความสำคัญต่อชุมชนและเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้ศรัทธา พระประธานสร้างในสมัยสุโขทัย ทำให้วัดน้ำลัดมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปกรรมมากขึ้น เพราะสะท้อนความต่อเนื่องของพุทธศิลป์ที่เชื่อมโยงสมัยสุโขทัยเข้ากับชุมชนท้องถิ่นในจังหวัดน่าน การประดิษฐานพระประธานภายในวิหารล้านนาประยุกต์จึงทำให้วัดนี้มีทั้งมิติทางประวัติศาสตร์ ศาสนา และงานช่างในพื้นที่เดียวกัน

 

นอกจากบทบาทด้านศาสนาแล้ว วัดน้ำลัดยังมีความสำคัญในฐานะพื้นที่สืบสานประเพณีท้องถิ่น โดยเฉพาะงานยี่เป็งในวันลอยกระทงที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี งานยี่เป็งเป็นประเพณีสำคัญของภาคเหนือที่เกี่ยวข้องกับแสงประทีป การบูชาพระรัตนตรัย การขอขมาต่อน้ำ และการรวมตัวของชุมชน วัดน้ำลัดจึงเป็นพื้นที่ที่ทำให้ประเพณีไทยและวัฒนธรรมล้านนายังคงมีชีวิตในตำบลนาปัง

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเที่ยววัดใกล้ตัวเมืองน่าน วัดน้ำลัดสามารถจัดอยู่ในเส้นทางเดียวกับวัดนาปัง วัดพระธาตุแช่แห้ง วัดภูมินทร์ วัดมิ่งเมือง และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่านได้สะดวก เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเห็นทั้งวัดสำคัญระดับจังหวัดและวัดชุมชนที่มีรายละเอียดทางศิลปกรรมเฉพาะตัว วัดน้ำลัดช่วยเติมเต็มภาพของน่านในมุมของงานช่างพื้นถิ่นและประเพณีประจำชุมชน

 

การเดินทาง ไปวัดน้ำลัดสามารถเริ่มจากตัวเมืองน่าน ข้ามฝั่งแม่น้ำน่านไปยังอำเภอภูเพียง แล้วเข้าสู่ตำบลนาปัง วัดตั้งอยู่เลขที่ 1 ตำบลนาปัง เส้นทางเหมาะกับรถส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น หากต้องการเที่ยวให้คุ้ม สามารถวางแผนแวะวัดนาปังก่อนหรือหลังวัดน้ำลัด แล้วเดินทางต่อไปยังวัดพระธาตุแช่แห้งและย่านเมืองเก่าน่านได้ในวันเดียว

 

ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ รักษาความสงบ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสงานศิลปกรรมภายในวิหาร เนื่องจากภาพเขียน งานประดับ และองค์ประกอบสถาปัตยกรรมหลายส่วนมีคุณค่าทางศิลปวัฒนธรรม หากมาในช่วงงานยี่เป็งควรเผื่อเวลาเดินทางและให้ความเคารพต่อพิธีกรรมของชุมชน การเที่ยววัดน้ำลัดอย่างสำรวมจะช่วยให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสทั้งความงามของวัดและบรรยากาศศรัทธาของคนในพื้นที่อย่างเหมาะสม

 

ในภาพรวม วัดน้ำลัดเป็นวัดเก่าแก่ที่มีคุณค่าสำหรับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดน่าน ด้วยประวัติการตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2417 วิหารล้านนาประยุกต์ที่สร้างขึ้นในช่วง พ.ศ. 2498–2502 พระประธานสมัยสุโขทัย งานภาพพุทธประวัติและพระเวสสันดรชาดก รวมถึงประเพณียี่เป็งประจำปี วัดแห่งนี้จึงเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจน่านผ่านวัดชุมชน ศิลปกรรมพื้นถิ่น และวิถีศรัทธาที่สืบต่อกันมาหลายรุ่น

 

 

ตอบ: วัดน้ำลัดตั้งอยู่เลขที่ 1 ตำบลนาปัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย

 

ตอบ: วัดน้ำลัดได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2417 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2521

 

ตอบ: จุดเด่นคือวิหารล้านนาประยุกต์ พระประธานสมัยสุโขทัย งานภาพพุทธประวัติ พระเวสสันดรชาดก และร่องรอยงานช่างของวิหารหลังเดิมแบบม้าต่างไหม

 

ตอบ: วิหารหลังปัจจุบันเริ่มก่อสร้างในปี พ.ศ. 2498 แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2502 และฉลองสมโภชในปี พ.ศ. 2503

 

ตอบ: วัดน้ำลัดจัดงานยี่เป็งในวันลอยกระทงเป็นประจำทุกปี เพื่อสืบสานวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นของชุมชนตำบลนาปัง

 

ตอบ: จากตัวเมืองน่านข้ามแม่น้ำน่านไปยังอำเภอภูเพียง แล้วเข้าสู่ตำบลนาปัง เหมาะกับการเดินทางด้วยรถส่วนตัว รถเช่า หรือรถรับจ้างท้องถิ่น

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจวัดเก่า สถาปัตยกรรมล้านนา งานช่างพื้นถิ่น พระประธานสมัยสุโขทัย และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมใกล้ตัวเมืองน่าน