อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นแหล่งน้ำสำคัญในพื้นที่หมู่ 2 ตำบลบัวแดง อำเภอปทุมรัตต์ จังหวัดร้อยเอ็ด อยู่ในระบบโครงการชลประทานร้อยเอ็ดและมีบทบาทโดยตรงต่อการเกษตร การประมงน้ำจืด การจัดการน้ำของชุมชน และการพักผ่อนหย่อนใจของประชาชนในพื้นที่ อ่างเก็บน้ำแห่งนี้มีความจุที่ระดับเก็บกักประมาณ 5.80 ล้านลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่รับน้ำฝนประมาณ 57 ตารางกิโลเมตร และเป็นหนึ่งในแหล่งน้ำที่ช่วยรองรับความต้องการใช้น้ำของชุมชนตำบลบัวแดงและพื้นที่ใกล้เคียงในอำเภอปทุมรัตต์ ความสำคัญของอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้จึงไม่ได้อยู่เพียงภาพทิวทัศน์ของผืนน้ำเท่านั้น แต่ยังอยู่ที่การเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำที่ช่วยหล่อเลี้ยงวิถีเกษตรกรรมและเศรษฐกิจท้องถิ่นของชาวปทุมรัตต์อย่างต่อเนื่อง

 

ลักษณะเด่นของอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้คือการเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดกลางในพื้นที่ชนบทอีสานที่มีบรรยากาศสงบ เปิดโล่ง และเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของชุมชนโดยรอบอย่างใกล้ชิด ผู้มาเยือนจะได้เห็นผืนน้ำกว้าง คันอ่าง แนวพื้นที่เกษตรกรรม ชุมชนบ้านโคกทม บ้านจานใต้ และหมู่บ้านในตำบลบัวแดงที่พึ่งพาแหล่งน้ำแห่งนี้ในหลายมิติ ทั้งการเพาะปลูก การเลี้ยงสัตว์ การทำประมงน้ำจืด และการพักผ่อนในช่วงเวลาว่าง อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้จึงเป็นสถานที่ที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการเห็นร้อยเอ็ดในมุมของแหล่งน้ำเพื่อชุมชน ไม่ใช่เพียงแลนด์มาร์กเมืองหรือศาสนสถานขนาดใหญ่

 

ชื่อ “ห้วยจานใต้” สะท้อนภูมิประเทศและชุมชนท้องถิ่นของตำบลบัวแดง คำว่า “ห้วย” หมายถึงลำน้ำหรือร่องน้ำธรรมชาติที่เป็นแหล่งน้ำพื้นฐานของชุมชนเกษตรกรรม ส่วนคำว่า “จานใต้” สัมพันธ์กับชื่อบ้านและพื้นที่ชุมชนในอำเภอปทุมรัตต์ เมื่อพื้นที่ลำน้ำและที่ลุ่มถูกพัฒนาเป็นอ่างเก็บน้ำเพื่อการชลประทาน ชื่อเดิมของภูมิประเทศจึงยังคงอยู่ในชื่ออ่างเก็บน้ำ ทำให้ผู้มาเยือนเห็นความต่อเนื่องระหว่างภูมิประเทศเดิม ชื่อบ้าน ชื่อชุมชน และระบบจัดการน้ำสมัยใหม่ที่เข้ามาช่วยให้ชุมชนมีน้ำใช้มากขึ้น

 

อำเภอปทุมรัตต์เป็นพื้นที่ที่มีฐานเศรษฐกิจสำคัญจากเกษตรกรรม โดยเฉพาะการทำนาและการใช้ประโยชน์จากน้ำในฤดูกาลเพาะปลูก อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้จึงทำหน้าที่เป็นแหล่งน้ำสำรองและแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรที่มีความสำคัญต่อระบบการผลิตของชาวบ้าน น้ำจากอ่างช่วยสนับสนุนพื้นที่เพาะปลูก ลดความเสี่ยงจากภาวะฝนทิ้งช่วง และเพิ่มโอกาสในการบริหารจัดการน้ำให้เหมาะกับฤดูกาล การมีอ่างเก็บน้ำในพื้นที่จึงเป็นปัจจัยที่ช่วยให้ชุมชนสามารถวางแผนการเพาะปลูกและการใช้ทรัพยากรน้ำได้มั่นคงขึ้น

 

นอกจากประโยชน์ด้านการเกษตร อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ยังมีบทบาทด้านการประมงน้ำจืด เพราะอ่างเก็บน้ำเป็นพื้นที่น้ำขนาดใหญ่ที่เอื้อต่อการอยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำตามระบบนิเวศน้ำจืด ชาวบ้านสามารถใช้ประโยชน์จากทรัพยากรประมงในกรอบที่เหมาะสมกับระเบียบพื้นที่และฤดูกาล การประมงน้ำจืดในอ่างเก็บน้ำช่วยเพิ่มแหล่งอาหารให้ชุมชน และสะท้อนวิถีชีวิตอีสานที่ผูกพันกับแหล่งน้ำ ปลา ข้าว และการพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติอย่างใกล้ชิด

 

ในด้านทิวทัศน์ อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้เป็นสถานที่ที่ให้ความรู้สึกเปิดโล่งและสบายตา ผืนน้ำกว้างช่วยสะท้อนแสงท้องฟ้าในช่วงเช้าและช่วงเย็น แนวคันอ่างช่วยให้ผู้มาเยือนมองเห็นภาพรวมของพื้นที่น้ำและภูมิทัศน์ชนบทโดยรอบได้ชัดเจน บรรยากาศรอบอ่างเหมาะกับการเดินเล่นเบา ๆ ชมวิว ถ่ายภาพทิวทัศน์ และนั่งพักผ่อนในช่วงเวลาที่อากาศไม่ร้อนจัด สถานที่นี้ไม่ได้มีความคึกคักแบบตลาดหรือจุดท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ แต่มีเสน่ห์จากความสงบของแหล่งน้ำและความจริงของพื้นที่เกษตรกรรม

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าและช่วงเย็น ช่วงเช้าอากาศสดชื่น แสงอ่อน และเหมาะกับการเดินชมคันอ่างหรือถ่ายภาพผืนน้ำ ส่วนช่วงเย็นเป็นเวลาที่เหมาะกับการพักผ่อนหลังจากเดินทางหรือทำกิจกรรมในพื้นที่ปทุมรัตต์ แสงเย็นที่สะท้อนผิวน้ำช่วยให้บรรยากาศอ่างเก็บน้ำดูนุ่มนวลและสงบเป็นพิเศษ หากมาในช่วงฤดูฝนต่อเนื่องถึงฤดูหนาว พื้นที่รอบอ่างจะมีความสดชื่นมากขึ้น เหมาะกับการชมธรรมชาติและบรรยากาศชนบทของอำเภอปทุมรัตต์

 

อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ผู้มาเยือนสามารถใช้ช่วงเวลาดังกล่าวในการเดินชมพื้นที่ ถ่ายภาพ และพักผ่อนริมอ่างได้อย่างปลอดภัย การมาในช่วงเวลากลางวันถึงเย็นก่อนปิดพื้นที่เหมาะกับผู้ที่ไม่คุ้นเคยเส้นทาง เพราะสามารถมองเห็นถนน คันอ่าง และจุดกลับรถได้ชัดเจน พื้นที่อ่างเก็บน้ำเป็นพื้นที่ชลประทานและมีจุดที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำ จึงควรใช้พื้นที่อย่างระมัดระวังและเคารพขอบเขตของงานชลประทาน

 

การเดินทางมายังอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้สะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างท้องถิ่น จากตัวอำเภอปทุมรัตต์ให้มุ่งหน้าเข้าสู่ตำบลบัวแดงและพื้นที่บ้านโคกทมหรือบ้านจานใต้ ซึ่งอยู่ในเส้นทางชุมชนที่เชื่อมต่อกับอ่างเก็บน้ำ ระยะทางจากย่านตัวอำเภอปทุมรัตต์ถึงอ่างเก็บน้ำอยู่ในระยะขับรถไม่ไกล เหมาะกับการแวะชมระหว่างเดินทางในพื้นที่อำเภอปทุมรัตต์หรือระหว่างเส้นทางต่อไปยังอำเภอเกษตรวิสัย สุวรรณภูมิ หรือเมืองสรวง

 

การเดินทาง จากตัวเมืองร้อยเอ็ดสามารถใช้เส้นทางลงมาทางอำเภอเกษตรวิสัยและอำเภอปทุมรัตต์ จากนั้นเข้าสู่ตำบลบัวแดงและใช้เส้นทางท้องถิ่นมายังอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ เส้นทางเหมาะกับผู้ที่วางแผนเที่ยวแบบชนบทและแหล่งน้ำมากกว่าการเที่ยวเฉพาะตัวเมือง หากใช้ระบบนำทางสามารถใช้พิกัด 15.646140, 103.375610 เป็นจุดอ้างอิงของอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ การขับรถควรใช้ความเร็วเหมาะสมเพราะเป็นเส้นทางชุมชน มีรถจักรยานยนต์ รถเกษตร และคนในพื้นที่ใช้ทางร่วมกัน

 

พื้นที่หน้าอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ได้รับความสนใจจากหน่วยงานท้องถิ่นในด้านการพัฒนาเส้นทางและพื้นที่สาธารณะ โดยมีการสำรวจแนวถนนเพื่อจัดทำรายละเอียดโครงการพัฒนาถนนลาดยาง ติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่าง และพัฒนาพื้นที่เป็นลู่วิ่งออกกำลังกาย แนวทางดังกล่าวสะท้อนว่าอ่างเก็บน้ำแห่งนี้ไม่ได้ทำหน้าที่ด้านชลประทานเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีศักยภาพในการเป็นพื้นที่พักผ่อนและส่งเสริมสุขภาพของประชาชนในตำบลบัวแดง การพัฒนาพื้นที่หน้าอ่างจึงช่วยเพิ่มคุณค่าให้แหล่งน้ำในฐานะพื้นที่ส่วนรวมของชุมชน

 

สำหรับผู้ที่ชอบถ่ายภาพ อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้มีมุมถ่ายภาพที่เรียบง่ายแต่มีเสน่ห์ เช่น ภาพผืนน้ำกว้าง ภาพคันอ่าง ภาพแนวท้องฟ้า ภาพวิถีเกษตรริมอ่าง ภาพชาวบ้านใช้พื้นที่ และภาพแสงเช้าหรือแสงเย็นบนผิวน้ำ การถ่ายภาพควรทำด้วยความเคารพต่อผู้ใช้พื้นที่ ไม่เข้าไปในจุดที่เป็นเขตปฏิบัติงานของชลประทาน ไม่ปีนป่ายอาคารระบายน้ำหรือคันอ่างในจุดเสี่ยง และไม่ถ่ายภาพบุคคลระยะใกล้โดยไม่ได้รับอนุญาต

 

อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจแหล่งน้ำชนบท วิถีเกษตรกรรม และพื้นที่พักผ่อนของชุมชน มากกว่านักท่องเที่ยวที่ต้องการกิจกรรมขนาดใหญ่หรือสิ่งอำนวยความสะดวกแบบรีสอร์ท สถานที่นี้เหมาะกับการแวะชมระยะสั้น ใช้เวลา 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง เพื่อเดินชมบรรยากาศ ถ่ายภาพ และรับรู้บทบาทของอ่างเก็บน้ำต่อชุมชน หากต้องการเดินทางแบบลึกขึ้น สามารถเชื่อมเส้นทางไปยังวัดและแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอปทุมรัตต์ รวมถึงพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้และแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอใกล้เคียง

 

สำหรับครอบครัว อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้เป็นพื้นที่ที่ใช้เรียนรู้เรื่องน้ำและชุมชนได้ดี ผู้ปกครองสามารถอธิบายให้เด็กเห็นว่าผืนน้ำกว้างตรงหน้าไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่ยังช่วยเก็บกักน้ำ สนับสนุนการทำนา การประมง และการดำรงชีวิตของคนในพื้นที่ เด็กจะได้เห็นความสำคัญของน้ำในชีวิตจริง เห็นว่าการดูแลแหล่งน้ำเป็นหน้าที่ร่วมกันของทุกคน และเข้าใจว่าพื้นที่ชนบทอีสานมีความสัมพันธ์กับน้ำอย่างลึกซึ้ง

 

ในเชิงสิ่งแวดล้อม อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้เป็นระบบนิเวศน้ำจืดที่ควรได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง พื้นที่อ่างเก็บน้ำมีปลา พืชน้ำ นก แมลง และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่เกี่ยวข้องกับระบบน้ำ การทิ้งขยะ เศษอาหาร หรือสิ่งปฏิกูลลงอ่างจะกระทบต่อคุณภาพน้ำและสิ่งมีชีวิตในพื้นที่ ผู้มาเยือนจึงควรช่วยรักษาความสะอาด ไม่นำขยะเข้ามาทิ้ง ไม่ปล่อยสัตว์น้ำต่างถิ่น และไม่ทำกิจกรรมที่ส่งผลเสียต่อคุณภาพน้ำ

 

การใช้พื้นที่อ่างเก็บน้ำควรคำนึงถึงความปลอดภัยเป็นอันดับแรก ผู้มาเยือนไม่ควรลงเล่นน้ำ ไม่ควรเดินใกล้ขอบน้ำที่ลาดชัน ไม่ควรปล่อยเด็กอยู่ลำพังใกล้ผืนน้ำ และไม่ควรเข้าใกล้อาคารชลประทานหรือจุดระบายน้ำโดยไม่ได้รับอนุญาต เพราะอ่างเก็บน้ำมีระบบควบคุมและจัดการน้ำที่อาจมีความเสี่ยงในบางจุด การเที่ยวแหล่งน้ำอย่างเหมาะสมคือการชมวิวและพักผ่อนโดยไม่รบกวนระบบน้ำหรือเพิ่มความเสี่ยงให้ตนเอง

 

สำหรับชาวต่างชาติ อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้เป็นสถานที่ที่ช่วยอธิบายชีวิตชนบทของภาคอีสานได้อย่างชัดเจน เพราะ reservoir ในชุมชนอีสานไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สวยงามสำหรับถ่ายภาพ แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบเกษตรกรรม การประมงน้ำจืด และการจัดการน้ำในพื้นที่แห้งแล้งตามฤดูกาล ผู้มาเยือนต่างชาติจะเข้าใจว่าการท่องเที่ยวไทยในชนบทมีมิติที่ลึกกว่าทะเล ภูเขา หรือวัดใหญ่ เพราะแหล่งน้ำขนาดกลางเช่นนี้สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคน ดิน น้ำ และการผลิตอาหารในชีวิตจริง

 

ร้านอาหารใกล้อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ส่วนใหญ่กระจายอยู่ในตำบลบัวแดงและตัวอำเภอปทุมรัตต์ ผู้มาเยือนสามารถแวะรับประทานอาหารก่อนหรือหลังชมอ่างเก็บน้ำได้ในย่านตัวอำเภอ เช่น ร้านอาหารพื้นบ้าน ร้านเนื้อย่าง คาเฟ่ และร้านอาหารตามสั่ง ส่วนผู้ที่ต้องการตัวเลือกมากขึ้นสามารถเดินทางต่อไปยังอำเภอเกษตรวิสัยหรืออำเภอสุวรรณภูมิในเส้นทางใกล้เคียง การเตรียมน้ำดื่มหรือของว่างก่อนเข้าไปบริเวณอ่างเป็นทางเลือกที่เหมาะสม โดยเฉพาะเมื่อเดินทางกับเด็กหรือผู้สูงอายุ

 

ที่พักใกล้อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้มีทั้งรีสอร์ทและที่พักรายวันในอำเภอปทุมรัตต์และพื้นที่ใกล้เคียง ผู้ที่ต้องการพักใกล้บัวแดงสามารถเลือกที่พักในอำเภอปทุมรัตต์เพื่อความสะดวกในการเดินทางระยะสั้น ส่วนผู้ที่ต้องการความสะดวกด้านร้านอาหารและบริการเมืองมากขึ้นสามารถเลือกพักในอำเภอเมืองร้อยเอ็ด เกษตรวิสัย หรือสุวรรณภูมิ แล้วเดินทางมาแวะชมอ่างเก็บน้ำเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางท่องเที่ยวชนบทได้

 

อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ยังสามารถเชื่อมกับสถานที่ใกล้เคียงในอำเภอปทุมรัตต์ เช่น วัดนันทรังสิทธิ์ วัดป่าดู่วนาราม กลุ่มทอผ้าไหมบ้านบักตู้ กลุ่มจักสานกระติบข้าวบ้านส้มโฮง ตลาดปทุมรัตต์ และพื้นที่ชุมชนตำบลบัวแดง เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวแบบช้า ๆ เพื่อดูวิถีชุมชน หัตถกรรมท้องถิ่น แหล่งน้ำ และวัดในพื้นที่ชนบทของร้อยเอ็ด หากมีเวลามากขึ้นสามารถเชื่อมไปยังบึงเกลือหรือพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ซึ่งเป็นภูมิประเทศสำคัญของร้อยเอ็ดตอนใต้

 

การเที่ยวอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ควรใช้แนวทางเรียบง่ายและเคารพพื้นที่ เพราะที่นี่เป็นพื้นที่ชลประทานและชุมชน ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวที่ถูกออกแบบเพื่อรองรับกิจกรรมเชิงพาณิชย์จำนวนมาก ผู้มาเยือนควรรักษาความสะอาด ใช้เสียงพอเหมาะ ไม่กีดขวางทางสัญจรของชาวบ้าน ไม่ขับรถเร็วในพื้นที่ชุมชน และไม่เข้าไปในจุดที่อาจรบกวนการทำงานของเจ้าหน้าที่ชลประทาน การเคารพพื้นที่จะทำให้การท่องเที่ยวเป็นประโยชน์ต่อทั้งผู้มาเยือนและชุมชน

 

โดยสรุป อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ ร้อยเอ็ด เป็นแหล่งน้ำชลประทานและแหล่งพักผ่อนในตำบลบัวแดง อำเภอปทุมรัตต์ มีความสำคัญต่อการเกษตร การประมงน้ำจืด การจัดการน้ำ และคุณภาพชีวิตของชุมชน พื้นที่มีผืนน้ำกว้าง บรรยากาศสงบ และเหมาะสำหรับการชมวิว เดินเล่น ถ่ายภาพ และเรียนรู้บทบาทของอ่างเก็บน้ำต่อชุมชนชนบท เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. ผู้ที่ต้องการรู้จักร้อยเอ็ดในมิติของแหล่งน้ำ เกษตรกรรม และวิถีชุมชนควรแวะมาที่นี่ เพราะอ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างน้ำกับชีวิตของผู้คนในอำเภอปทุมรัตต์ได้อย่างชัดเจน

 

 

ตอบ: อ่างเก็บน้ำห้วยจานใต้ตั้งอยู่ที่หมู่ 2 ตำบลบัวแดง อำเภอปทุมรัตต์ จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นอ่างเก็บน้ำในระบบโครงการชลประทานร้อยเอ็ด

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: เป็นแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร การประมงน้ำจืด การบริหารจัดการน้ำ และการพักผ่อนของชุมชนในตำบลบัวแดงและอำเภอปทุมรัตต์

 

ตอบ: ความจุที่ระดับเก็บกักประมาณ 5.80 ล้านลูกบาศก์เมตร และปริมาณน้ำเก็บกักสูงสุดประมาณ 7.66 ล้านลูกบาศก์เมตร

 

ตอบ: เหมาะกับการชมวิวผืนน้ำ เดินเล่นริมคันอ่าง ถ่ายภาพทิวทัศน์ พักผ่อนระยะสั้น และเรียนรู้บทบาทของแหล่งน้ำต่อวิถีเกษตรกรรมในชุมชน

 

ตอบ: จากตัวอำเภอปทุมรัตต์ให้มุ่งหน้าเข้าสู่ตำบลบัวแดงและพื้นที่บ้านโคกทมหรือบ้านจานใต้ ใช้เส้นทางท้องถิ่นไปยังอ่างเก็บน้ำ เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างท้องถิ่น

 

ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะที่สุด เพราะอากาศสบาย แสงสวย และเหมาะกับการเดินชมวิวหรือถ่ายภาพริมอ่าง

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่วัดนันทรังสิทธิ์ วัดป่าดู่วนาราม ตลาดปทุมรัตต์ กลุ่มทอผ้าไหมบ้านบักตู้ กลุ่มจักสานกระติบข้าวบ้านส้มโฮง บึงเกลือ กู่กาสิงห์ และบึงพลาญชัย