เขื่อนลำมูลบน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

เขื่อนลำมูลบน นครราชสีมา เป็นเขื่อนดินขนาดใหญ่ในอำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา และเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่เชื่อมโยงโดยตรงกับต้นน้ำมูล ภูมิประเทศเขียวชอุ่ม และวิถีชีวิตริมอ่างเก็บน้ำของชุมชนในพื้นที่ เขื่อนแห่งนี้เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการพักผ่อนแบบสงบ ชมวิวกว้างของผืนน้ำ เห็นแนวภูเขาและป่าไม้โดยรอบ แวะรับประทานอาหารริมสันเขื่อน ล่องแพ พักผ่อนที่หาดจอมทอง และใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติโดยไม่ต้องเดินทางไกลจากตัวอำเภอครบุรี

 

จุดเด่นของเขื่อนลำมูลบนคือการเป็นเขื่อนดินที่มีสันเขื่อนยาว 900 เมตร พื้นที่เก็บกักน้ำกว้าง 12,284 ไร่ และมีบรรยากาศของอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ที่มองเห็นได้ชัดจากแนวสันเขื่อน ผืนน้ำกว้างหน้าเขื่อนทำให้พื้นที่นี้ถูกเรียกว่าเป็นมุมพักผ่อนริมทะเลสาบของนครราชสีมา โดยเฉพาะบริเวณหาดจอมทองซึ่งเป็นพื้นที่ท้ายเขื่อนที่พัฒนาเป็นจุดพักผ่อน เล่นน้ำ นั่งรับลม รับประทานอาหาร และชมวิวธรรมชาติ เหมาะกับทั้งครอบครัว กลุ่มเพื่อน นักท่องเที่ยวสายถ่ายภาพ และผู้ที่ชอบบรรยากาศแบบเงียบ เรียบง่าย และใกล้ธรรมชาติ

 

เขื่อนลำมูลบนตั้งอยู่ในเขตตำบลจระเข้หิน อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ห่างจากตัวอำเภอครบุรีประมาณ 22 กม. พื้นที่โดยรอบมีความสัมพันธ์กับผืนป่าทับลานและลุ่มน้ำมูลตอนบน จึงมีความสำคัญทั้งในด้านชลประทาน การเกษตร การสำรองน้ำ การประมงพื้นบ้าน และการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ เขื่อนแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ชมวิว แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบจัดการน้ำที่หล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรกรรมในอำเภอครบุรี ปักธงชัย และโชคชัย อีกทั้งยังเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวสามารถเห็นภาพของทรัพยากรน้ำ ป่าเขา และวิถีชุมชนมาอยู่รวมกันในพื้นที่เดียว

 

ในมุมของการท่องเที่ยว เขื่อนลำมูลบนมีเสน่ห์จากความเรียบง่ายและพื้นที่เปิดโล่ง เมื่อเดินขึ้นมาบริเวณสันเขื่อน นักท่องเที่ยวจะเห็นอ่างเก็บน้ำกว้างอยู่ด้านหนึ่งและพื้นที่ภูเขาเขียวอยู่ไกลออกไปอีกด้านหนึ่ง ช่วงเช้าเหมาะกับการรับลมเย็น เดินเล่น และถ่ายภาพแสงอ่อน ส่วนช่วงบ่ายแก่ถึงเย็นเหมาะกับการนั่งชมวิวพระอาทิตย์ตกและเก็บภาพผืนน้ำที่สะท้อนแสงธรรมชาติ บรรยากาศโดยรวมไม่เร่งรีบ จึงเหมาะกับคนที่ต้องการเปลี่ยนจากการเที่ยวเมืองมาเป็นการพักสายตา พักใจ และปล่อยเวลาให้ช้าลงริมอ่างเก็บน้ำ

 

บริเวณสันเขื่อนและพื้นที่ใกล้เคียงมีร้านอาหารและคาเฟ่ที่ให้บริการนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะร้านริมเขื่อนและร้านอาหารบริเวณหาดจอมทอง จุดเด่นของอาหารในพื้นที่คือเมนูปลาน้ำจืด อาหารอีสาน อาหารจานเดียว เครื่องดื่มเย็น และเมนูง่าย ๆ สำหรับนั่งรับประทานระหว่างชมวิว บรรยากาศการกินอาหารริมเขื่อนให้ความรู้สึกต่างจากร้านอาหารในเมือง เพราะนักท่องเที่ยวได้นั่งใกล้ผืนน้ำ มองเห็นภูเขา และสัมผัสลมจากอ่างเก็บน้ำตลอดเวลา

 

สำหรับกิจกรรมที่ได้รับความนิยม เขื่อนลำมูลบนมีพื้นที่สำหรับชมวิว ถ่ายภาพ เดินเล่นบนสันเขื่อน พักผ่อนที่หาดจอมทอง และใช้บริการแพท่องเที่ยว โดยแพที่มีให้บริการรองรับนักท่องเที่ยวได้ประมาณ 50 คน ค่าบริการวันละ 3,500 บาท และมีห้องน้ำพร้อม จึงเหมาะกับกลุ่มครอบครัว กลุ่มเพื่อน หรือคณะท่องเที่ยวที่ต้องการใช้เวลาบนผืนน้ำแบบเป็นส่วนตัว บริการแพช่วยเพิ่มประสบการณ์การเที่ยวเขื่อนให้ชัดขึ้น เพราะนักท่องเที่ยวไม่ได้ชมวิวจากฝั่งเท่านั้น แต่สามารถออกไปสัมผัสบรรยากาศกลางอ่างเก็บน้ำได้ใกล้กว่าเดิม

 

ผืนน้ำของเขื่อนลำมูลบนมีความอุดมสมบูรณ์ของปลาและสัตว์น้ำ ทำให้บริเวณนี้เกี่ยวข้องกับประมงพื้นบ้านและอาหารท้องถิ่น เมนูปลาจึงเป็นสิ่งที่พบได้ในร้านอาหารใกล้เขื่อน การได้กินอาหารริมเขื่อนหลังจากเดินชมวิวหรือเล่นน้ำที่หาดจอมทองเป็นประสบการณ์ที่เข้ากับบรรยากาศของสถานที่อย่างมาก นักท่องเที่ยวที่มาในช่วงวันหยุดควรวางแผนเรื่องเวลาเดินทางและการใช้บริการร้านอาหาร เพราะพื้นที่ยอดนิยมอย่างหาดจอมทองมักคึกคักในวันหยุด เทศกาล และช่วงอากาศดี

 

หาดจอมทองเป็นพื้นที่พักผ่อนสำคัญของเขื่อนลำมูลบน ลักษณะเป็นหาดริมน้ำจืดที่ได้รับการพัฒนาให้เป็นจุดนั่งเล่น รับลม เล่นน้ำ และรับประทานอาหาร บรรยากาศคล้ายชายหาดริมทะเลสาบ มีร่ม เก้าอี้ และร้านค้าให้บริการในบางช่วง เหมาะกับการพาเด็กและครอบครัวมาพักผ่อน แต่การลงเล่นน้ำต้องคำนึงถึงความปลอดภัย เลือกจุดน้ำตื้น อยู่ในสายตาผู้ใหญ่ และหลีกเลี่ยงการลงน้ำในช่วงฝนตกหนักหรือน้ำไหลแรง เพราะพื้นที่เขื่อนและอ่างเก็บน้ำมีระดับน้ำเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล

 

อีกจุดที่ทำให้พื้นที่เขื่อนลำมูลบนมีมิติทางท่องเที่ยวมากขึ้นคือเขาจอมทองและวัดเขาจอมทอง ซึ่งตั้งอยู่ไม่ไกลจากตัวเขื่อน จุดนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการมองเห็นวิวเขื่อนจากมุมสูง ด้านบนสามารถชมผืนน้ำ แนวป่า และภูมิประเทศของอำเภอครบุรีได้กว้างขึ้น การเที่ยวเขื่อนลำมูลบนจึงไม่จำกัดอยู่ที่ริมสันเขื่อนเท่านั้น แต่สามารถจัดเป็นเส้นทางครึ่งวันหรือ 1 วัน โดยเริ่มจากชมวิวสันเขื่อน แวะหาดจอมทอง รับประทานอาหารริมอ่างเก็บน้ำ แล้วต่อด้วยวัดเขาจอมทองหรือปรางค์ครบุรีในตัวอำเภอ

 

ในเชิงประวัติและภูมิศาสตร์ เขื่อนลำมูลบนเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำที่สร้างขึ้นเพื่อประโยชน์ด้านชลประทานและการเกษตร โดยเป็นเขื่อนดินกั้นลำน้ำมูลตอนบน พื้นที่นี้จึงสัมพันธ์กับชื่อ “มูลบน” หรือพื้นที่ตอนบนของลำน้ำมูล คำว่า “ลำมูลบน” สะท้อนตำแหน่งของสายน้ำและภูมิประเทศที่อยู่เหนือพื้นที่ลุ่มน้ำมูลลงไปด้านล่าง ชื่อของเขื่อนจึงไม่ใช่เพียงชื่อสถานที่ท่องเที่ยว แต่เชื่อมโยงกับระบบลำน้ำสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยตรง

 

บทบาทของเขื่อนลำมูลบนต่อจังหวัดนครราชสีมามีมากกว่าการเป็นแหล่งพักผ่อน เพราะอ่างเก็บน้ำแห่งนี้เป็นแหล่งน้ำต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับการเกษตร การผลิตน้ำประปา และการบริหารจัดการน้ำในช่วงฤดูแล้งกับฤดูฝน ในฤดูแล้ง น้ำจากอ่างเก็บน้ำมีความสำคัญต่อพื้นที่เกษตรกรรมและชุมชน ส่วนในฤดูฝน การติดตามสถานการณ์น้ำของเขื่อนมีความสำคัญต่อพื้นที่ท้ายน้ำ นักท่องเที่ยวที่มาเยือนจึงได้เห็นสถานที่ที่มีทั้งมูลค่าทางธรรมชาติและบทบาทสาธารณประโยชน์อยู่พร้อมกัน

 

ผู้ดูแลหลักของเขื่อนคือโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษามูลบน กรมชลประทาน โดยมีสำนักงานโครงการอยู่ในพื้นที่ตำบลจระเข้หิน อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา หน่วยงานนี้รับผิดชอบงานบริหารจัดการน้ำ งานชลประทาน และการดูแลโครงสร้างหลักของเขื่อน นักท่องเที่ยวที่ต้องการสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับเขื่อนหรือเงื่อนไขการเข้าพื้นที่สามารถติดต่อโครงการได้โดยตรงที่เบอร์ติดต่อหลักของโครงการ

 

การเที่ยวเขื่อนลำมูลบนเหมาะกับผู้ที่ชอบธรรมชาติแบบไม่ซับซ้อน ไม่ต้องเดินป่าหนัก และไม่ต้องใช้เวลาเดินทางนานภายในพื้นที่อำเภอครบุรี ผู้มาเยือนสามารถขับรถเข้าถึงได้สะดวก มีถนนเชื่อมต่อจากตัวอำเภอและชุมชนโดยรอบ จุดที่ควรวางแผนล่วงหน้าคือช่วงเวลาในการเดินทาง เพราะบรรยากาศดีที่สุดของเขื่อนมักอยู่ในช่วงเช้าและเย็น ช่วงกลางวันแดดค่อนข้างแรง โดยเฉพาะบนสันเขื่อนและหาดริมน้ำที่มีพื้นที่เปิดโล่ง

 

การเดินทาง จากตัวเมืองนครราชสีมา สามารถใช้เส้นทางมุ่งหน้าไปอำเภอครบุรี แล้วต่อไปยังตำบลจระเข้หินและพื้นที่เขื่อนลำมูลบน ระยะทางจากตัวเมืองนครราชสีมาถึงเขื่อนอยู่ในระดับที่เหมาะกับทริปแบบไปเช้าเย็นกลับ ผู้ที่เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวจะสะดวกที่สุด เพราะสามารถแวะสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง ร้านอาหาร และจุดชมวิวได้ต่อเนื่อง หากเริ่มจากตัวอำเภอครบุรี ให้ขับตามป้ายไปยังเขื่อนมูลบนหรือหาดจอมทอง เส้นทางเข้าเขื่อนเป็นเส้นทางท้องถิ่นที่ควรขับด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะช่วงเย็นหรือช่วงฝนตก

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการถ่ายภาพ เขื่อนลำมูลบนมีหลายมุมที่เหมาะกับภาพแนวกว้าง เช่น สันเขื่อน ผืนน้ำหน้าเขื่อน จุดชมวิวฝั่งหาดจอมทอง และพื้นที่ใกล้วัดเขาจอมทอง ภาพที่ได้มักมีองค์ประกอบของน้ำ ภูเขา ท้องฟ้า และแนวป่า ทำให้เหมาะกับการถ่ายภาพท่องเที่ยว ภาพครอบครัว ภาพคู่ และภาพบรรยากาศธรรมชาติ หากต้องการแสงสวยควรเลือกช่วงเช้าและเย็น เพราะแสงไม่แข็งเกินไปและอากาศเย็นกว่าช่วงกลางวัน

 

ผู้ที่เดินทางมาเป็นครอบครัวสามารถใช้เขื่อนลำมูลบนเป็นจุดพักผ่อนหลักของวันได้ โดยเริ่มจากชมวิวบนสันเขื่อน แวะคาเฟ่ริมเขื่อน รับประทานอาหารที่หาดจอมทอง และนั่งพักใต้ร่มไม้ริมผืนน้ำ เด็กสามารถเพลิดเพลินกับบรรยากาศกว้างโล่งและกิจกรรมริมน้ำได้ แต่ผู้ปกครองต้องดูแลอย่างใกล้ชิดในพื้นที่ใกล้น้ำ ส่วนกลุ่มเพื่อนสามารถเลือกนั่งแพหรือรวมกลุ่มรับประทานอาหารริมเขื่อนเพื่อใช้เวลาร่วมกันอย่างเป็นส่วนตัว

 

นักท่องเที่ยวที่สนใจเส้นทางธรรมชาติสามารถเชื่อมการเที่ยวเขื่อนลำมูลบนกับสถานที่ใกล้เคียงได้หลายแห่ง เช่น เขื่อนลำแชะ ธารท่าลี่ น้ำตกวังเต่า และพื้นที่วังน้ำเขียว ซึ่งเป็นโซนที่มีทั้งป่า ภูเขา ลำธาร และที่พักบรรยากาศดี การจัดทริปควรเลือกตามเวลาที่มี หากมีเพียงครึ่งวันควรเน้นเขื่อนลำมูลบน หาดจอมทอง และวัดเขาจอมทอง หากมี 1 วันเต็มสามารถเพิ่มปรางค์ครบุรีหรือสะพานไม้ 100 ปี หากมี 2 วันสามารถเชื่อมไปวังน้ำเขียวเพื่อพักค้างคืนและเที่ยวแหล่งธรรมชาติอื่นได้

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวเขื่อนลำมูลบนคือช่วงอากาศเย็น ปลายฝนต้นหนาว และช่วงเช้าหรือเย็นของแต่ละวัน ในฤดูฝน พื้นที่รอบเขื่อนจะเขียวสดและผืนน้ำดูมีชีวิตชีวา ในฤดูหนาว อากาศเย็นสบาย เหมาะกับการนั่งรับลมและถ่ายภาพ ส่วนฤดูร้อนเหมาะกับการเที่ยวหาดจอมทองและเลือกนั่งในจุดร่มเงา การแต่งกายควรเป็นชุดสบาย รองเท้าที่เดินสะดวก หมวก แว่นกันแดด และครีมกันแดด โดยเฉพาะผู้ที่ตั้งใจเดินเล่นบนสันเขื่อนหรือถ่ายภาพกลางแจ้ง

 

สิ่งสำคัญเมื่อมาเที่ยวเขื่อนลำมูลบนคือการรักษาความสะอาดและเคารพพื้นที่สาธารณะ เขื่อนเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวและโครงสร้างชลประทานที่มีความสำคัญต่อชุมชน นักท่องเที่ยวควรเก็บขยะกลับหรือทิ้งในจุดที่จัดไว้ ไม่ทิ้งเศษอาหารลงน้ำ ไม่รบกวนพื้นที่ปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ และปฏิบัติตามป้ายเตือนในพื้นที่ โดยเฉพาะบริเวณสันเขื่อน ทางน้ำ และพื้นที่ริมน้ำที่มีความเสี่ยงตามสภาพอากาศและระดับน้ำ

 

ในภาพรวม เขื่อนลำมูลบนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่เหมาะกับคนรักธรรมชาติและคนที่ต้องการรู้จักอีกมุมหนึ่งของนครราชสีมา นอกเหนือจากเขาใหญ่ วังน้ำเขียว หรือแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังอื่นของจังหวัด ที่นี่มีเสน่ห์จากผืนน้ำกว้าง สันเขื่อนยาว บรรยากาศชุมชนริมอ่างเก็บน้ำ อาหารท้องถิ่น แพท่องเที่ยว และเส้นทางเชื่อมต่อสถานที่ใกล้เคียงหลายแห่ง เป็นปลายทางที่ตอบโจทย์ทั้งการพักผ่อน ถ่ายภาพ รับประทานอาหาร และเรียนรู้บทบาทของเขื่อนดินสำคัญแห่งหนึ่งในพื้นที่ลุ่มน้ำมูลตอนบน

 

หากต้องการเที่ยวให้ครบและได้บรรยากาศดีที่สุด ควรเริ่มต้นที่สันเขื่อนลำมูลบนในช่วงเช้า จากนั้นแวะมูลบนคอฟฟี่หรือร้านอาหารใกล้หาดจอมทอง พักผ่อนริมผืนน้ำ แล้วปิดท้ายด้วยการชมวิวที่วัดเขาจอมทองหรือเดินทางต่อไปยังปรางค์ครบุรี เส้นทางนี้ให้ภาพรวมของครบุรีทั้งด้านธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และวิถีชุมชนริมเขื่อนในเวลาเดียวกัน

 

 

ตอบ: เขื่อนลำมูลบนตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลจระเข้หินและพื้นที่ใกล้ตำบลครบุรีใต้ อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา เป็นเขื่อนดินขนาดใหญ่กั้นลำน้ำมูลตอนบน

 

ตอบ: เขื่อนลำมูลบนเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 - 17.00 น.

 

ตอบ: การเข้าชมพื้นที่เขื่อนไม่เสียค่าเข้าชม ส่วนบริการแพท่องเที่ยวมีค่าบริการวันละ 3,500 บาท รองรับได้ 50 คน และมีห้องน้ำพร้อม

 

ตอบ: จุดเด่นคือสันเขื่อนยาว 900 เมตร วิวอ่างเก็บน้ำกว้าง หาดจอมทอง ร้านอาหารริมเขื่อน คาเฟ่ บริการแพท่องเที่ยว และจุดชมวิวใกล้เขาจอมทอง

 

ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะที่สุดสำหรับการชมวิว ถ่ายภาพ และนั่งรับลม เพราะอากาศสบายและแสงธรรมชาติสวยกว่าช่วงกลางวัน

 

ตอบ: เหมาะกับครอบครัว เพราะมีพื้นที่พักผ่อนริมอ่างเก็บน้ำ ร้านอาหาร หาดจอมทอง และกิจกรรมล่องแพ แต่ผู้ปกครองต้องดูแลเด็กใกล้พื้นที่ริมน้ำอย่างใกล้ชิด

 

ตอบ: มีร้านอาหารและคาเฟ่ใกล้เขื่อน เช่น มูลบนคอฟฟี่ ตี๋โอกโภชนา หาดจอมทอง เฮียเบิร์ดชวนชิม8 พิซซ่าเตาฟืน บ้านไร่-ริมนา และร้านอาหารตามใจแม่ไพริน

 

ตอบ: สามารถจัดเส้นทางร่วมกับหาดจอมทอง วัดเขาจอมทอง ปรางค์ครบุรี เขื่อนลำแชะ สะพานไม้ 100 ปี ครบุรี และธารท่าลี่ได้