บึงฉวากเฉลิมพระเกียรติ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: วันจันทร์-ศุกร์ 08.30 – 16.30 น. / วันเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ 08.30 – 17.00 น.

 

บึงฉวากเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ พื้นที่ชุ่มน้ำ แหล่งเรียนรู้สัตว์น้ำ สวนสัตว์ และศูนย์อนุรักษ์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของภาคกลาง จุดเด่นของบึงฉวากไม่ได้อยู่เพียงความเป็นบึงน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ แต่ยังอยู่ที่การเป็นพื้นที่ท่องเที่ยวครบวงจรที่รวมบึงน้ำจืด เขตห้ามล่าสัตว์ป่า สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ อาคารโลกใต้ทะเล บ่อจระเข้ ศูนย์พัฒนาการจัดการสัตว์ป่า เกาะกระต่าย อุทยานผักพื้นบ้าน ศูนย์จำหน่ายสินค้า OTOP และพื้นที่พักผ่อนริมบึงไว้ในสถานที่เดียว บึงฉวากจึงเหมาะกับทั้งครอบครัว นักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ ผู้สูงอายุ ผู้ใช้รถเข็น และชาวต่างชาติที่ต้องการเข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศน้ำจืดของไทยในรูปแบบที่เที่ยวได้ง่ายและมีสิ่งอำนวยความสะดวกค่อนข้างครบ

 

บึงฉวากเฉลิมพระเกียรติเป็นบึงน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ มีพื้นที่รวมประมาณ 2,700 ไร่ ตั้งอยู่ในพื้นที่ติดต่อระหว่างอำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี และอำเภอหันคา จังหวัดชัยนาท ส่วนที่อยู่ในเขตอำเภอเดิมบางนางบวชมีพื้นที่ประมาณ 1,700 ไร่ อยู่ห่างจากตัวเมืองสุพรรณบุรีประมาณ 64 กิโลเมตร ความสำคัญของบึงฉวากเริ่มต้นจากการเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง มีทั้งพันธุ์พืชน้ำ สัตว์น้ำ นกน้ำ และระบบนิเวศริมบึง ก่อนจะได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเฉลิมพระเกียรติที่มีชื่อเสียงระดับจังหวัดและระดับประเทศ

 

บึงฉวากได้รับการประกาศให้เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 และในปี พ.ศ. 2541 ได้รับการจัดให้เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติตามแนวคิดของอนุสัญญาแรมซาร์ ความสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำไม่ได้หมายถึงเพียงแหล่งน้ำขนาดใหญ่ แต่หมายถึงพื้นที่ลุ่ม พื้นที่ฉ่ำน้ำ พื้นที่ที่มีน้ำท่วมขังถาวรหรือชั่วคราว แหล่งน้ำนิ่ง แหล่งน้ำไหล และระบบนิเวศที่เป็นที่อยู่อาศัยของพืชและสัตว์หลากหลายชนิด บึงฉวากเป็นบึงน้ำจืดธรรมชาติ มีความลึกเฉลี่ยประมาณ 1–3 เมตร จึงเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องพื้นที่ชุ่มน้ำที่เข้าใจง่ายสำหรับคนทั่วไป

 

ความสำคัญทางนิเวศของบึงฉวากเห็นได้จากบรรยากาศริมบึงที่มีดอกบัวสีแดงและสีชมพูบานในช่วงเช้า มีนกน้ำเข้ามาอาศัยและหากินตามกอบัว โดยเฉพาะนกเป็ดแดงที่มักพบเป็นฝูงในช่วงฤดูหนาวระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมีนาคม และทยอยกลับในช่วงเดือนเมษายน ภาพบัวบานกลางบึง ลมเย็นริมฝั่ง และฝูงนกที่รวมตัวกันตามพื้นที่ชุ่มน้ำ ทำให้บึงฉวากยังคงมีคุณค่าในฐานะพื้นที่ธรรมชาติ แม้จะได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวขนาดใหญ่แล้วก็ตาม

 

ชื่อบึงฉวากเฉลิมพระเกียรติเกิดจากการพัฒนาพื้นที่ในช่วงปี พ.ศ. 2538 เมื่อ ฯพณฯ บรรหาร ศิลปอาชา ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ได้ผลักดันการพัฒนาบึงฉวากเพื่อเฉลิมฉลองวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี การพัฒนาดังกล่าวทำให้บึงฉวากมีสถานที่ท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้เพิ่มขึ้นหลายส่วน เช่น สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ สวนสัตว์ บ่อจระเข้ อุทยานผักพื้นบ้าน ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว และพื้นที่พักผ่อนริมบึง จนกลายเป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของจังหวัดสุพรรณบุรี

 

หัวใจของการท่องเที่ยวบึงฉวากคือสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำบึงฉวากเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งอยู่ในความดูแลขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี ภายในอาคารจัดแสดงพันธุ์ปลาน้ำจืด ปลาสวยงาม ปลาหายาก และสัตว์น้ำหลากหลายชนิด เพื่อให้ประชาชนได้ศึกษาใกล้ชิด อาคารจัดแสดงแบ่งเป็นหลายส่วน โดยอาคารหลังที่ 1 แสดงพันธุ์สัตว์น้ำจืดและสัตว์น้ำเค็ม ทั้งพันธุ์ปลาไทยและพันธุ์ปลาต่างประเทศ เช่น ปลาบึก ปลากระโห้ ปลาม้า ปลากราย ปลาช่อนงูเห่า และปลาเสือตอ ทำให้ผู้เข้าชมได้เห็นความหลากหลายของปลาไทยและปลาแปลกที่หาดูได้ยากในชีวิตประจำวัน

 

อาคารแสดงสัตว์น้ำหลังที่ 2 เป็นอีกจุดเด่นสำคัญของบึงฉวาก เพราะมีตู้ปลาขนาดใหญ่บรรจุน้ำได้กว่า 400 ลูกบาศก์เมตร และมีอุโมงค์ปลาน้ำจืดยาวประมาณ 8.5 เมตร ผู้ชมสามารถเดินลอดผ่านใต้อุโมงค์และเห็นฝูงปลาแหวกว่ายอยู่รอบตัว ประสบการณ์นี้ทำให้บึงฉวากเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สนุกสำหรับเด็กและครอบครัว อีกทั้งยังมีตู้ปลาน้ำจืดและตู้ปลาทะเลสวยงามเพิ่มเติมโดยรอบ การแสดงให้อาหารปลาในตู้ใหญ่เป็นกิจกรรมที่ได้รับความสนใจมาก โดยเฉพาะในวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์

 

อาคารแสดงพันธุ์สัตว์น้ำหลังที่ 3 หรือสวรรค์แห่งโลกใต้ทะเล เป็นโซนที่สร้างความตื่นตาให้กับผู้เข้าชมมากที่สุดแห่งหนึ่ง ภายในจัดแสดงพันธุ์ปลาทะเลจำนวนมาก มีตู้ปลาขนาดใหญ่ ตู้ปลารูปทรงแปลกตา อุโมงค์ปลา และบันไดเลื่อนความยาวประมาณ 75 เมตร เพื่อให้ผู้ชมได้ศึกษาโลกใต้ทะเลอย่างใกล้ชิด โซนนี้ยังเป็นบ้านของปลาฉลามและสัตว์ทะเลหลายชนิด จึงเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับการพาเด็กเรียนรู้เรื่องระบบนิเวศทะเลผ่านประสบการณ์จริงมากกว่าการอ่านจากหนังสือเพียงอย่างเดียว

 

นอกจากอาคารแสดงพันธุ์สัตว์น้ำแล้ว บ่อจระเข้น้ำจืดยังเป็นจุดท่องเที่ยวที่ได้รับความสนใจมาก ภายในจำลองสภาพพื้นที่ให้ใกล้เคียงธรรมชาติ มีจระเข้น้ำจืดพันธุ์ไทยหลายขนาด ผู้ชมสามารถชมความเป็นอยู่ของจระเข้ได้จากจุดที่จัดไว้เพื่อความปลอดภัย มีการแสดงจระเข้ในวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ในรอบที่กำหนด กิจกรรมนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเห็นพฤติกรรมของจระเข้อย่างใกล้ชิด แต่ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด

 

อีกพื้นที่หนึ่งที่สำคัญมากคือศูนย์พัฒนาการจัดการสัตว์ป่าบึงฉวาก ซึ่งอยู่ในความดูแลของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ศูนย์นี้จัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในวโรกาสทรงครองราชย์ครบ 50 ปี ภายในมีอาคารศูนย์บริการนักท่องเที่ยว นิทรรศการความรู้เกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า การดูนก ภูมิศาสตร์ ประวัติความเป็นมาของบึงฉวาก ตู้จำลองระบบนิเวศ และพื้นที่เรียนรู้กลางแจ้ง เหมาะกับผู้ที่ต้องการเข้าใจบึงฉวากในฐานะพื้นที่อนุรักษ์ ไม่ใช่เพียงสวนสัตว์หรือสถานที่ถ่ายภาพ

 

กรงนกขนาดใหญ่เป็นไฮไลต์ของศูนย์พัฒนาการจัดการสัตว์ป่าบึงฉวาก มีพื้นที่ประมาณ 5 ไร่ สูงประมาณ 25 เมตร ภายในจัดสภาพแวดล้อมให้คล้ายธรรมชาติ มีนกหลากหลายชนิด เช่น นกกาบบัว นกเป็ดแดง ไก่ฟ้าพญาลอ ไก่ฟ้าสีทอง และนกน้ำหลายชนิด ผู้เข้าชมสามารถเดินตามทางเดินที่จัดไว้และเห็นนกใช้ชีวิตในพื้นที่กว้างกว่ากรงทั่วไป ความใกล้ชิดในลักษณะนี้ช่วยให้เด็กและผู้ใหญ่เรียนรู้เรื่องพฤติกรรมนกได้ง่ายขึ้น

 

บริเวณศูนย์สัตว์ป่ายังมีกรงเสือและสิงโตที่ตกแต่งเป็นถ้ำและเนินหินเพื่อให้ใกล้เคียงสภาพธรรมชาติ จัดแสดงสัตว์ป่าตระกูลแมว เช่น สิงโต เสือโคร่ง เสือลายเมฆ เสือดาว และแมวดาว รวมถึงสัตว์ป่าหายากอื่น ๆ เช่น นกยูง ไก่ฟ้า ม้าลาย อูฐ และนกกระจอกเทศ พื้นที่เหล่านี้มีบทบาทในการให้ความรู้เกี่ยวกับสัตว์ป่าและการจัดการสัตว์ในสถานที่ควบคุม ผู้เข้าชมควรใช้เวลาอ่านป้ายความรู้และสังเกตพฤติกรรมสัตว์อย่างเหมาะสม

 

เกาะกระต่ายเป็นพื้นที่ที่เหมาะกับเด็กและครอบครัว เพราะจัดเป็นเกาะขนาดเล็กที่มีน้ำล้อมรอบ ใช้เป็นที่พักของกระต่ายสายพันธุ์ต่าง ๆ เช่น เจอร์ซี่ วูลลี่ และแองโกร่า รวมถึงสัตว์อื่นอย่างกวางดาวและเนื้อทราย พื้นที่น้ำรอบเกาะยังมีปลาในกระชังหลายชนิดให้ผู้เข้าชมได้ให้อาหาร เช่น ปลาทอง ปลาคาร์ฟ และปลาสวายเผือก บรรยากาศของเกาะกระต่ายช่วยเติมความผ่อนคลายให้กับการเที่ยวบึงฉวาก และเป็นจุดที่เด็กมักใช้เวลาได้นาน

 

อุทยานผักพื้นบ้านเพื่อการยังชีพ เฉลิมพระเกียรติบึงฉวาก เป็นอีกโซนที่มีคุณค่าทางการศึกษา อยู่ในความดูแลของกรมส่งเสริมการเกษตร จัดตั้งขึ้นเพื่อสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนเห็นคุณค่าของผักพื้นบ้านและการอนุรักษ์พันธุ์พืชท้องถิ่น ภายในรวบรวมผักพื้นบ้านจากหลายภูมิภาคของไทยกว่า 500 ชนิด ทั้งสมุนไพร ไม้ยืนต้น ไม้เลื้อย ไม้ล้มลุก และพืชในพื้นที่ชื้นแฉะ มีการจัดสวน การสาธิตปลูกพืชไร้ดิน โรงปลูกพืชระบบระเหยน้ำ ห้องนิทรรศการ และพื้นที่เรียนรู้ด้านเกษตร เหมาะกับผู้สนใจอาหารไทย สมุนไพร และภูมิปัญญาการยังชีพของไทย

 

ศูนย์จำหน่ายสินค้า OTOP และโรงสีชุมชนเป็นส่วนที่สะท้อนมิติชุมชนและเศรษฐกิจท้องถิ่นของบึงฉวาก ศูนย์ OTOP รวบรวมสินค้าทั้งของกิน ของใช้ และผลิตภัณฑ์จากจังหวัดสุพรรณบุรีและจังหวัดใกล้เคียง ส่วนโรงสีชุมชนรองรับผลผลิตของเกษตรกรที่ปลูกข้าวปลอดสารพิษและแปรรูปเป็นข้าวสารปลอดสารพิษบึงฉวาก การมีพื้นที่เหล่านี้ทำให้บึงฉวากไม่ได้เป็นเพียงแหล่งท่องเที่ยว แต่ยังเป็นพื้นที่สนับสนุนชุมชนและเกษตรกรในท้องถิ่น

 

ริมบึงฉวากมีบรรยากาศร่มรื่น เหมาะกับการพักผ่อน เดินเล่น นั่งศาลาริมน้ำ ชมบัว ชมนก และรับลมเย็น นักท่องเที่ยวบางกลุ่มนิยมใช้พื้นที่ริมบึงเป็นจุดพักระหว่างเที่ยวหลายโซน ภายในบางช่วงมีกิจกรรมเรือหรือจักรยานน้ำ และมีพื้นที่สำหรับขออนุญาตกางเต็นท์พักแรมริมบึง การพักค้างคืนควรติดต่อเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าเพื่อทราบเงื่อนไข พื้นที่ที่อนุญาต และความปลอดภัย

 

บึงฉวากเป็นสถานที่ที่เหมาะสำหรับการเที่ยวแบบครึ่งวันถึงเต็มวัน หากต้องการชมเฉพาะอาคารแสดงพันธุ์สัตว์น้ำและบ่อจระเข้ อาจใช้เวลาประมาณ 2–3 ชั่วโมง แต่หากต้องการเที่ยวให้ครบทั้งอาคารโลกใต้ทะเล สวนสัตว์ กรงนก เกาะกระต่าย อุทยานผักพื้นบ้าน และริมบึง ควรวางแผนเวลาเต็มวัน การเดินเที่ยวหลายโซนควรเริ่มตั้งแต่ช่วงเช้า เพราะบางโซนมีเวลาเปิดปิดและรอบกิจกรรมแตกต่างกัน โดยเฉพาะกิจกรรมให้อาหารปลาและการแสดงจระเข้ในวันหยุด

 

สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุและผู้พิการมีความสำคัญ โดยเฉพาะบริเวณสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำที่มีทางลาดหลายจุด ป้ายสัญลักษณ์ ห้องน้ำเฉพาะสำหรับผู้พิการและผู้สูงอายุ และบริการรถเข็นฟรี อย่างไรก็ตาม ทางลาดบางจุดภายในอาคารมีความชัน ผู้ใช้ Wheelchair ควรมีผู้ช่วยเหลือร่วมเดินทาง เพื่อให้การเข้าชมปลอดภัยและสะดวกขึ้น

 

การเดินทาง จากกรุงเทพฯ ใช้ถนนตลิ่งชัน-สุพรรณบุรี หรือทางหลวงหมายเลข 340 ระยะทางประมาณ 160 กิโลเมตร เมื่อถึงอำเภอเดิมบางนางบวชสามารถเข้าได้ 2 เส้นทาง เส้นทางแรกคือบริเวณทางหลวงหมายเลข 340 กิโลเมตรที่ 147 ด้านซ้ายมือจะมีป้ายทางเข้าบึงฉวากเฉลิมพระเกียรติและทางเข้าวัดเดิมบาง ให้เลี้ยวซ้ายเข้าถนนซอย ข้ามแม่น้ำ แล้วตรงไปจนถึงสามแยกตัดกับถนนเลียบคลองชลประทาน จากนั้นเลี้ยวขวาไปตามถนนจนพบสะพานข้ามคลองชลประทานด้านซ้ายมือ ให้เลี้ยวซ้ายข้ามสะพานแล้วตรงไปจะถึงบึงฉวาก

 

อีกเส้นทางหนึ่งคือใช้ทางหลวงหมายเลข 340 ช่วงกิโลเมตรที่ 151 ด้านซ้ายมือจะมีป้ายทางเข้าบึงฉวากเฉลิมพระเกียรติ ให้เลี้ยวซ้ายเข้าถนน ข้ามสะพานบึงฉวาก แล้วตรงไปจนถึงสามแยกตัดกับถนนเลียบคลองชลประทาน จากนั้นเลี้ยวขวาตามถนนจนพบสะพานข้ามคลองชลประทานทางซ้ายมือ ให้เลี้ยวซ้ายข้ามสะพานแล้วตรงไปจะถึงบึงฉวาก ส่วนผู้เดินทางด้วยรถโดยสารสามารถขึ้นรถหมอชิต-ท่าช้าง หรือสายใต้-ท่าช้าง แล้วลงที่อำเภอเดิมบางนางบวช จากนั้นต้องเหมารถต่อไปยังบึงฉวาก

 

บึงฉวากเฉลิมพระเกียรติจึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีคุณค่าหลายชั้น ชั้นแรกคือคุณค่าทางธรรมชาติจากการเป็นบึงน้ำจืดและพื้นที่ชุ่มน้ำระดับชาติ ชั้นที่สองคือคุณค่าด้านการเรียนรู้จากสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ ศูนย์สัตว์ป่า และอุทยานผักพื้นบ้าน ชั้นที่สามคือคุณค่าด้านครอบครัวและชุมชน เพราะเป็นพื้นที่พักผ่อนที่เข้าถึงง่าย มีค่าเข้าชมไม่สูง และมีกิจกรรมให้คนหลายวัยได้ใช้เวลาร่วมกัน หากต้องการเที่ยวสุพรรณบุรีแบบครบทั้งธรรมชาติ ความรู้ สัตว์น้ำ สัตว์ป่า และวิถีท้องถิ่น บึงฉวากคือหนึ่งในจุดหมายที่ควรจัดไว้ในแผนเดินทาง

 

 

ตอบ: บึงฉวากเฉลิมพระเกียรติตั้งอยู่ในอำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ติดต่อกับอำเภอหันคา จังหวัดชัยนาท ห่างจากตัวเมืองสุพรรณบุรีประมาณ 64 กิโลเมตร

 

ตอบ: จุดเด่นคือสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ อาคารโลกใต้ทะเล อุโมงค์ปลา บ่อจระเข้ ศูนย์สัตว์ป่า กรงนก เกาะกระต่าย อุทยานผักพื้นบ้าน และบรรยากาศริมบึงน้ำธรรมชาติ

 

ตอบ: โดยทั่วไปวันจันทร์-ศุกร์เปิด 08.30 – 16.30 น. ส่วนวันเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์เปิด 08.30 – 17.00 น.

 

ตอบ: อาคารแสดงพันธุ์สัตว์น้ำหลังที่ 1 และ 2 รวมบ่อจระเข้ ผู้ใหญ่ 30 บาท เด็ก 10 บาท ส่วนอาคารหลังที่ 3 สวรรค์แห่งโลกใต้ทะเล ผู้ใหญ่ 150 บาท เด็ก 50 บาท และผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปเข้าชมฟรีตามเงื่อนไขที่ประกาศ

 

ตอบ: เหมาะมาก เพราะมีอาคารแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ อุโมงค์ปลา สวนสัตว์ เกาะกระต่าย บ่อจระเข้ และพื้นที่เรียนรู้ธรรมชาติที่เด็กสามารถเรียนรู้จากประสบการณ์จริง

 

ตอบ: เที่ยวได้ โดยเฉพาะบริเวณสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำที่มีทางลาด ห้องน้ำเฉพาะ และบริการรถเข็นฟรี แต่ทางลาดบางจุดมีความชันจึงควรมีผู้ช่วยเหลือร่วมเดินทาง

 

ตอบ: สามารถขึ้นรถโดยสารสายหมอชิต-ท่าช้าง หรือสายใต้-ท่าช้าง แล้วลงที่อำเภอเดิมบางนางบวช จากนั้นต้องเหมารถต่อไปยังบึงฉวาก

 

ตอบ: หากชมเฉพาะสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำและบ่อจระเข้ควรเผื่อเวลา 2–3 ชั่วโมง แต่ถ้าจะเที่ยวครบทั้งสวนสัตว์ อุทยานผักพื้นบ้าน เกาะกระต่าย และริมบึง ควรวางแผนแบบเต็มวัน