ชุมชนบึงโพธิ์เรียม

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: เปิดให้เข้าชมตลอดวัน

 

ชุมชนบึงโพธิ์เรียม หรือป่าชุมชนบึงโพธิ์เรียม จังหวัดสิงห์บุรี เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติและพื้นที่สีเขียวสำคัญของตำบลงิ้วราย อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี มีพื้นที่ประมาณ 204 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านดอนโพธิ์ หมู่ที่ 2 บ้านไผ่ขาด หมู่ที่ 3 และบ้านหัวบึง หมู่ที่ 6 จุดเด่นของบึงแห่งนี้คือการเป็นทั้งแหล่งกักเก็บน้ำทางการเกษตร แหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำ พื้นที่พักผ่อนของชุมชน และแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติใกล้บ้านที่ยังคงสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของคนตำบลงิ้วรายอย่างแนบแน่น รอบบึงมีต้นไม้ขึ้นหนาแน่น ให้ร่มเงาและบรรยากาศร่มรื่น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวสิงห์บุรีในมุมสงบ เรียบง่าย และสัมผัสธรรมชาติท้องถิ่นที่ไม่ปรุงแต่งจนเกินไป

 

บึงโพธิ์เรียมเป็นพื้นที่ที่มีความหมายต่อชุมชนมากกว่าการเป็นบึงน้ำขนาดใหญ่ เพราะน้ำในบึงมีบทบาทต่อการเกษตรของชาวบ้านในตำบลงิ้วราย เป็นแหล่งรองรับน้ำในฤดูกาลต่าง ๆ และช่วยสนับสนุนการดำรงชีวิตของชุมชนในพื้นที่ราบภาคกลาง บึงแห่งนี้ยังเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำที่สำคัญของชาวบ้าน ทำให้ผู้คนในพื้นที่มีแหล่งอาหารธรรมชาติ มีพื้นที่หาปลา และมีระบบนิเวศน้ำจืดที่เกื้อกูลต่อวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชน

 

พื้นที่รอบบึงโพธิ์เรียมมีต้นไม้ขึ้นโดยรอบ ทำให้เกิดสภาพแวดล้อมร่มรื่นและเหมาะแก่การพักผ่อนหย่อนใจของประชาชนในตำบลงิ้วรายและตำบลใกล้เคียง ความร่มรื่นของพื้นที่ช่วยลดความร้อน เปิดโอกาสให้ผู้คนมาเดินเล่น นั่งพัก ชมวิวบึง หรือใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติในวันหยุด บรรยากาศโดยรวมของบึงโพธิ์เรียมจึงต่างจากแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ เพราะยังคงความเป็นพื้นที่ชุมชนที่เรียบง่าย ใช้งานจริง และมีความหมายต่อคนท้องถิ่นในชีวิตประจำวัน

 

ชื่อบึงโพธิ์เรียมสะท้อนภาพของพื้นที่น้ำและชุมชนที่อยู่คู่กันมาอย่างยาวนาน คำว่า “บึง” สื่อถึงแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ส่วนคำว่า “โพธิ์เรียม” เป็นชื่อเฉพาะของพื้นที่ที่คนในตำบลงิ้วรายใช้เรียกขาน เมื่อรวมกันจึงกลายเป็นชื่อสถานที่ที่คนท้องถิ่นจดจำได้ง่าย และเป็นชื่อที่ผูกโยงกับบ้านดอนโพธิ์ บ้านไผ่ขาด และบ้านหัวบึง ซึ่งเป็น 3 หมู่บ้านที่ได้รับประโยชน์จากบึงแห่งนี้โดยตรง

 

ในด้านระบบนิเวศ บึงโพธิ์เรียมเป็นพื้นที่ที่มีทั้งระบบนิเวศน้ำจืดและระบบนิเวศริมบึงอยู่ร่วมกัน น้ำในบึงเป็นพื้นที่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำหลายชนิด ขณะที่ริมบึงและพื้นที่ป่าชุมชนโดยรอบเป็นพื้นที่ของพืชพรรณ ต้นไม้ ไม้พุ่ม หญ้า และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก ความหลากหลายของสภาพแวดล้อมเช่นนี้ทำให้บึงโพธิ์เรียมมีบทบาททั้งด้านอาหาร ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านการพักผ่อน และด้านการเรียนรู้ธรรมชาติสำหรับคนในชุมชน

 

ฤดูฝนเป็นช่วงเวลาที่บึงโพธิ์เรียมมีความน่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะบริเวณรอบบึงมีเห็ดโคนขึ้นจำนวนมาก เห็ดโคนเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีมูลค่าและได้รับความนิยมในท้องถิ่น การมีเห็ดโคนเกิดขึ้นรอบบึงในฤดูฝนช่วยสร้างรายได้ให้ประชาชนในพื้นที่ และสะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของดิน ความชื้น และสภาพแวดล้อมใต้ร่มไม้โดยรอบบึง รายได้จากเห็ดโคนจึงเป็นตัวอย่างของความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับเศรษฐกิจชุมชนที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

 

การที่บึงโพธิ์เรียมเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำและพื้นที่เกิดเห็ดโคนในฤดูฝน ทำให้สถานที่แห่งนี้มีคุณค่ามากกว่าพื้นที่พักผ่อนทั่วไป เพราะเป็นพื้นที่ที่ธรรมชาติผลิตอาหารให้ชุมชนอย่างต่อเนื่อง ชาวบ้านสามารถใช้ประโยชน์จากน้ำ ปลา เห็ด และพืชพรรณรอบบึงได้ตามฤดูกาล ขณะเดียวกันก็ต้องช่วยกันดูแลไม่ให้พื้นที่เสื่อมโทรม การใช้ประโยชน์กับการอนุรักษ์จึงเป็นเรื่องที่ต้องดำเนินควบคู่กันในบึงโพธิ์เรียม

 

บึงโพธิ์เรียมยังมีสถานะเป็นพื้นที่ส่วนรวมของชุมชน เพราะปัจจุบันส่วนหนึ่งของพื้นที่บึงเป็นที่ตั้งขององค์การบริหารส่วนตำบลงิ้วราย ทำให้พื้นที่นี้มีความสัมพันธ์กับการบริหารจัดการท้องถิ่นโดยตรง การมีหน่วยงานท้องถิ่นตั้งอยู่ใกล้บึงช่วยให้บึงโพธิ์เรียมมีบทบาททั้งในฐานะพื้นที่สาธารณะ พื้นที่บริการประชาชน และพื้นที่ธรรมชาติของตำบลในเวลาเดียวกัน ผู้มาเยือนจึงสามารถเห็นได้ว่าบึงแห่งนี้ไม่ได้แยกขาดจากชุมชน แต่เป็นพื้นที่ที่ชุมชนใช้ประโยชน์และดูแลร่วมกัน

 

สำหรับนักท่องเที่ยว บึงโพธิ์เรียมเหมาะกับการมาเดินชมธรรมชาติ พักผ่อนริมบึง ถ่ายภาพบรรยากาศชุมชน ดูต้นไม้รอบบึง และเรียนรู้ระบบนิเวศน้ำจืดแบบง่าย ๆ สถานที่แห่งนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงความพลุกพล่านของแหล่งท่องเที่ยวใหญ่ และต้องการสัมผัสสิงห์บุรีในมุมที่ใกล้ชิดกับชีวิตชาวบ้านมากขึ้น การมาเที่ยวบึงโพธิ์เรียมไม่จำเป็นต้องใช้เวลานาน แต่ควรใช้เวลาอย่างช้า ๆ เพื่อรับรู้บรรยากาศของพื้นที่ น้ำ ลม เงาต้นไม้ และวิถีชุมชนรอบบึง

 

กิจกรรมที่เหมาะกับบึงโพธิ์เรียม ได้แก่ การเดินเล่นรอบพื้นที่ การชมวิวบึง การถ่ายภาพธรรมชาติ การพักผ่อนช่วงเย็น การเรียนรู้เรื่องแหล่งน้ำชุมชน การพูดคุยกับคนท้องถิ่นเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากบึง และการสังเกตระบบนิเวศรอบบึง หากมาในฤดูฝน นักท่องเที่ยวจะได้เห็นบรรยากาศที่เขียวชุ่มกว่าฤดูอื่น และอาจเข้าใจได้ชัดเจนขึ้นว่าทำไมพื้นที่รอบบึงจึงเป็นแหล่งเห็ดโคนสำคัญของชุมชน

 

บึงโพธิ์เรียมยังเหมาะสำหรับการเรียนรู้เรื่องการจัดการน้ำในพื้นที่ชนบทภาคกลาง เพราะตำบลงิ้วรายและพื้นที่อำเภออินทร์บุรีเป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่ต้องพึ่งพาน้ำในการผลิต บึงน้ำขนาดใหญ่จึงมีความสำคัญต่อระบบการเพาะปลูก การเลี้ยงสัตว์น้ำ และการรักษาสมดุลของชุมชน การมาเยือนบึงโพธิ์เรียมจึงช่วยให้ผู้มาเที่ยวเข้าใจว่าพื้นที่น้ำหนึ่งแห่งสามารถทำหน้าที่ได้หลายอย่าง ทั้งกักเก็บน้ำ ผลิตอาหาร สร้างรายได้ และเป็นพื้นที่พักผ่อน

 

ในมิติชุมชน บึงโพธิ์เรียมเป็นจุดเชื่อมโยงของ 3 หมู่บ้านในตำบลงิ้วราย ได้แก่ บ้านดอนโพธิ์ บ้านไผ่ขาด และบ้านหัวบึง การที่บึงหนึ่งแห่งครอบคลุมพื้นที่หลายหมู่บ้านทำให้บึงมีบทบาทเป็นพื้นที่กลางของชุมชน ผู้คนหลายกลุ่มใช้ประโยชน์จากทรัพยากรร่วมกัน ทั้งเพื่อการเกษตร การประมงพื้นบ้าน การพักผ่อน และการสร้างรายได้ตามฤดูกาล พื้นที่เช่นนี้จึงสะท้อนวิถีชุมชนชนบทที่ยังพึ่งพาแหล่งน้ำธรรมชาติอย่างใกล้ชิด

 

สำหรับผู้ที่สนใจถ่ายภาพ บึงโพธิ์เรียมมีมุมถ่ายภาพที่เรียบง่ายแต่มีเสน่ห์ เช่น ผืนน้ำกว้าง ต้นไม้ริมบึง แสงเย็นสะท้อนผิวน้ำ เส้นทางชุมชน และบรรยากาศป่าชุมชนรอบบึง ภาพที่ได้อาจไม่ได้หวือหวาเหมือนแหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง แต่มีความจริงและความเป็นท้องถิ่นสูง เหมาะกับการเล่าเรื่องชุมชน แหล่งน้ำ และวิถีชีวิตภาคกลาง

 

การเที่ยวบึงโพธิ์เรียมควรคำนึงถึงความเป็นพื้นที่ชุมชนและแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ ผู้มาเยือนไม่ควรทิ้งขยะลงในบึงหรือบริเวณรอบบึง ไม่ควรทำลายต้นไม้ ไม่ควรเก็บเห็ดหรือพืชโดยไม่ได้รับอนุญาต และควรเคารพการใช้พื้นที่ของคนท้องถิ่น หากมีการตกปลา เก็บของป่า หรือทำกิจกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติ ควรปฏิบัติตามกติกาชุมชนและคำแนะนำของผู้ดูแลพื้นที่

 

การเดินทาง จากกรุงเทพมหานครสามารถใช้ทางหลวงสายเอเชีย หมายเลข 32 มุ่งหน้าสู่จังหวัดสิงห์บุรี ผ่านบริเวณประมาณกิโลเมตรที่ 160 ผ่านทางแยกต่างระดับเข้าสิงห์บุรีใต้และสิงห์บุรีเหนือประมาณ 8 กม. ผ่านหน้าวิทยาลัยอาชีวศึกษาสิงห์บุรีแห่งที่ 2 แล้วชิดขวาเพื่อเตรียมกลับรถ ใช้จุดกลับรถจุดที่ 2 จากนั้นชิดซ้ายและเลี้ยวเข้าสู่ตำบลงิ้วราย ระยะทางประมาณ 5 กม. เพื่อเดินทางเข้าสู่พื้นที่บึงโพธิ์เรียม เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ใช้รถยนต์ส่วนตัว เพราะสามารถเดินทางต่อไปยังแหล่งท่องเที่ยวในอำเภออินทร์บุรีและอำเภอใกล้เคียงได้สะดวก

 

หากเดินทางจากตัวเมืองสิงห์บุรี สามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 32 มุ่งหน้าไปทางอำเภออินทร์บุรี แล้วเข้าสู่ตำบลงิ้วรายตามเส้นทางท้องถิ่น พื้นที่บึงโพธิ์เรียมอยู่ไม่ไกลจากถนนสายหลักมากนัก จึงเหมาะสำหรับจัดเป็นจุดแวะระหว่างเดินทาง หรือเป็นหนึ่งในเส้นทางเที่ยวชุมชนและธรรมชาติของอำเภออินทร์บุรี ผู้ที่ไม่คุ้นเส้นทางควรค้นหาคำว่า “ป่าชุมชนบึงโพธิ์เรียม” หรือ “องค์การบริหารส่วนตำบลงิ้วราย” ในแผนที่นำทาง เพราะที่ทำการ อบต.งิ้วรายตั้งอยู่บริเวณบึงโพธิ์เรียม

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะแสงไม่แรงเกินไป อากาศเดินสบาย และบรรยากาศริมบึงเหมาะกับการพักผ่อนมากกว่าช่วงกลางวัน หากต้องการชมธรรมชาติที่เขียวชุ่มและเรียนรู้เรื่องเห็ดโคน ควรมาในช่วงฤดูฝน ส่วนผู้ที่ต้องการถ่ายภาพผืนน้ำและแสงเย็นควรเลือกช่วงบ่ายแก่ถึงเย็น ซึ่งเป็นช่วงที่บึงมีบรรยากาศสงบและแสงธรรมชาติช่วยให้ภาพริมบึงดูนุ่มนวล

 

บึงโพธิ์เรียมสามารถจัดร่วมกับสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงในอำเภออินทร์บุรีได้ เช่น วัดม่วง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอินทร์บุรี วัดไทร วัดโบสถ์ และสถานที่ท้องถิ่นอื่น ๆ หรือจะเชื่อมต่อไปยังตัวเมืองสิงห์บุรีเพื่อเที่ยวศาลหลักเมือง วัดพระนอนจักรสีห์วรวิหาร และร้านอาหารท้องถิ่นก็ได้ การวางเส้นทางแบบนี้ทำให้การมาเที่ยวบึงโพธิ์เรียมไม่ใช่เพียงการแวะชมบึง แต่เป็นการเปิดมุมมองสิงห์บุรีในฐานะจังหวัดที่มีทั้งประวัติศาสตร์ ธรรมชาติ ชุมชน และวิถีชีวิตริมน้ำ

 

สำหรับครอบครัวหรือกลุ่มนักเรียน บึงโพธิ์เรียมเป็นพื้นที่ที่ช่วยให้เรียนรู้เรื่องทรัพยากรน้ำได้ง่าย เด็กสามารถเข้าใจได้ว่าบึงน้ำมีหน้าที่มากกว่าการเป็นพื้นที่สวยงาม เพราะบึงช่วยเก็บน้ำ เลี้ยงปลา สร้างรายได้จากเห็ดโคน ทำให้ชุมชนมีพื้นที่พักผ่อน และช่วยให้ธรรมชาติรอบหมู่บ้านยังคงความร่มรื่น การเรียนรู้จากพื้นที่จริงเช่นนี้ทำให้เห็นคุณค่าของแหล่งน้ำใกล้บ้านมากขึ้น

 

โดยสรุป ชุมชนบึงโพธิ์เรียม จังหวัดสิงห์บุรี เป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนและแหล่งธรรมชาติที่มีคุณค่าหลายด้าน ทั้งด้านเกษตร ประมง พักผ่อน ระบบนิเวศ และเศรษฐกิจชุมชนจากเห็ดโคนในฤดูฝน จุดแข็งของสถานที่คือความเป็นธรรมชาติที่ยังใช้งานจริงโดยชาวบ้าน บรรยากาศร่มรื่น และความสัมพันธ์กับชุมชนตำบลงิ้วรายอย่างชัดเจน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยวแบบสงบ เรียนรู้ชีวิตท้องถิ่น และมองเห็นความสำคัญของแหล่งน้ำชุมชนในจังหวัดสิงห์บุรี

 

 

ตอบ: ชุมชนบึงโพธิ์เรียมตั้งอยู่หมู่ 3 ตำบลงิ้วราย อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี 16110 บริเวณบ้านไผ่ขาดและพื้นที่ต่อเนื่องของชุมชนรอบบึง

 

ตอบ: บึงโพธิ์เรียมมีพื้นที่ประมาณ 204 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ 3 หมู่บ้านของตำบลงิ้วราย ได้แก่ บ้านดอนโพธิ์ บ้านไผ่ขาด และบ้านหัวบึง

 

ตอบ: จุดเด่นคือเป็นบึงน้ำขนาดใหญ่ที่ใช้กักเก็บน้ำทางการเกษตร เป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำ มีต้นไม้รอบบึง บรรยากาศร่มรื่น และมีเห็ดโคนจำนวนมากในฤดูฝน

 

ตอบ: สามารถพักผ่อนริมบึง เดินชมธรรมชาติ ถ่ายภาพ เรียนรู้แหล่งน้ำชุมชน สังเกตระบบนิเวศน้ำจืด และชมบรรยากาศป่าชุมชนรอบบึงได้

 

ตอบ: ช่วงเช้าและช่วงเย็นเหมาะสำหรับพักผ่อนและถ่ายภาพ ส่วนฤดูฝนเหมาะกับการชมบรรยากาศเขียวชุ่มและเรียนรู้เรื่องเห็ดโคนรอบบึง

 

ตอบ: ใช้ทางหลวงสายเอเชีย หมายเลข 32 ผ่านบริเวณกิโลเมตรที่ 160 ผ่านทางแยกต่างระดับเข้าสิงห์บุรีใต้และเหนือประมาณ 8 กม. ผ่านหน้าวิทยาลัยอาชีวศึกษาสิงห์บุรีแห่งที่ 2 แล้วกลับรถตามจุดกลับรถที่ 2 จากนั้นชิดซ้ายและเลี้ยวเข้าสู่ตำบลงิ้วรายประมาณ 5 กม.

 

ตอบ: พื้นที่บึงโพธิ์เรียมดูแลโดยองค์การบริหารส่วนตำบลงิ้วรายร่วมกับชุมชนในพื้นที่ตำบลงิ้วราย