วัดเจริญสุขารามวรวิหาร

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

วัดเจริญสุขารามวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ 5 บ้านบางนกแขวก ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม และเป็นวัดสำคัญของชุมชนบางนกแขวกที่มีความสัมพันธ์กับวิถีคลองดำเนินสะดวกมาอย่างยาวนาน จุดเด่นของวัดแห่งนี้ไม่ได้อยู่เพียงสถานะความเป็นพระอารามหลวง แต่ยังอยู่ที่สถาปัตยกรรมพระอุโบสถอันมีเพดานโค้งคล้ายประทุนเรือ พระประธานหลวงพ่อโตที่ชาวไทยและชาวจีนนับถือมาก และเรื่องราวชื่อวัดที่เปลี่ยนตามพัฒนาการของพื้นที่ตั้งแต่ยุควัดร้าง วัดกลางคลอง วัดต้นชมพู่ วัดประตูน้ำบางนกแขวก จนกลายมาเป็นวัดเจริญสุขารามวรวิหารในปัจจุบัน

 

หากสรุปให้ตรงที่สุด วัดเจริญสุขารามวรวิหารเป็นวัดเก่าในย่านบางนกแขวกที่มีคุณค่าเด่นพร้อมกันหลายด้าน ทั้งด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ด้านสถาปัตยกรรมพระอุโบสถที่ไม่เหมือนวัดทั่วไป ด้านปูชนียวัตถุสำคัญอย่างหลวงพ่อโต และด้านความเป็นวัดศูนย์กลางของชุมชนริมน้ำที่ยังคงมีบทบาทต่อชีวิตผู้คนมาจนถึงปัจจุบัน

 

เดิมพื้นที่แห่งนี้เป็นวัดร้าง และไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างขึ้นครั้งแรกเมื่อใด ต่อมาได้มีการปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2426 ชาวบ้านเรียกชื่อวัดในยุคนั้นว่า วัดกลางคลอง หรือ วัดต้นชมพู่ สองชื่อนี้สะท้อนทั้งลักษณะภูมิประเทศและภาพจำของชุมชนบางนกแขวกในอดีต เพราะวัดตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ผูกพันกับคลองและสวนผลไม้มาโดยตลอด

 

เมื่อมีการสร้างประตูน้ำบางนกแขวกในปี พ.ศ. 2451 วัดจึงเป็นที่รู้จักในชื่อ วัดประตูน้ำบางนกแขวก ซึ่งเป็นชื่อที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับระบบชลประทานและการคมนาคมทางน้ำอย่างชัดเจน เพราะบางนกแขวกเป็นชุมชนสำคัญริมคลองดำเนินสะดวกที่มีบทบาททั้งด้านเกษตรกรรม การค้าขาย และการเดินทางมาอย่างต่อเนื่อง วัดแห่งนี้จึงไม่ใช่เพียงศาสนสถาน แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างชีวิตชุมชนริมน้ำในภาคกลางด้วย

 

ภายหลังในสมัยพระอธิการอาจ ได้มีการดำเนินการขอเปลี่ยนชื่อวัดมาเป็น วัดเจริญสุขาราม และต่อมาวัดได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร เมื่อปี พ.ศ. 2500 ทำให้ชื่ออย่างเป็นทางการของวัดในปัจจุบันคือ วัดเจริญสุขารามวรวิหาร การยกฐานะครั้งนี้ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่สะท้อนถึงความเจริญและความสำคัญของวัดในระดับจังหวัดและระดับคณะสงฆ์อย่างชัดเจน

 

อีกเรื่องหนึ่งที่ทำให้วัดแห่งนี้น่าสนใจมากคือบทบาททางการศึกษาในอดีต วัดเจริญสุขารามเคยเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของพื้นที่ มีทั้งการสอนนักธรรม โรงเรียนฝึกหัดครูจังหวัดสมุทรสงคราม โรงเรียนประชาบาล โรงเรียนมัธยมสามัญ โรงเรียนศึกษาผู้ใหญ่ และโรงเรียนพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ เรื่องนี้สะท้อนว่าวัดมิได้ทำหน้าที่ด้านศาสนาเพียงอย่างเดียว แต่เคยเป็นสถาบันสำคัญที่ขับเคลื่อนการศึกษาของคนในพื้นที่บางนกแขวกและใกล้เคียงด้วย

 

จุดเด่นด้านสถาปัตยกรรมของวัดอยู่ที่ พระอุโบสถ ซึ่งมีเพดานโค้งคล้ายประทุนเรือ แตกต่างจากพระอุโบสถของวัดทั่วไปอย่างชัดเจน ลักษณะเช่นนี้ทำให้ผู้ที่เข้ามาภายในอุโบสถจะรู้สึกถึงเอกลักษณ์เฉพาะของวัดทันที และเป็นองค์ประกอบที่ทำให้วัดเจริญสุขารามวรวิหารโดดเด่นกว่าวัดอื่นในพื้นที่บางนกแขวก

 

ภายในพระอุโบสถประดิษฐาน หลวงพ่อโต พระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะสมัยสุโขทัย สร้างด้วยศิลาแลง หน้าพระเพลากว้าง 178 เซนติเมตร สูงจากพื้นรองประทับถึงจุฬา 208 เซนติเมตร องค์พระนี้เป็นปูชนียวัตถุโบราณที่กรมศิลปากรพิจารณารับไว้ และนับเป็นหัวใจสำคัญของวัด เพราะเป็นพระพุทธรูปที่ทั้งชาวไทยและชาวจีนนับถืออย่างมาก มีผู้คนเดินทางมาปิดทอง สักการะ และขอพรอยู่เสมอ

 

ประวัติของหลวงพ่อโตยิ่งทำให้วัดมีความน่าสนใจมากขึ้น เพราะองค์พระมิได้สร้างขึ้นใหม่ที่วัดนี้ แต่ได้อัญเชิญมาจากวัดร้างแห่งหนึ่งในจังหวัดราชบุรี คือวัดหลุมดินหรือวัดสุรชยาราม แล้วนำมาประดิษฐานเป็นพระประธานประจำพระอุโบสถของวัดเจริญสุขารามวรวิหารในเวลาต่อมา การเดินทางขององค์พระจากวัดร้างสู่พระอารามหลวงแห่งบางนกแขวก จึงเป็นเรื่องที่สะท้อนถึงการสืบทอดศรัทธาและการอนุรักษ์ปูชนียวัตถุอย่างมีความหมาย

 

ภายในวัดยังมี พระวิหารจัตุรมุข ซึ่งสร้างขึ้นในยุคหลังและถือเป็นอีกอาคารสำคัญที่ช่วยเพิ่มความสง่างามให้กับพื้นที่วัด ด้านหลังวิหารมีเจดีย์บรรจุอัฐิเจ้าอาวาสองค์แรก ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ช่วยให้ผู้มาเยือนได้มองเห็นพัฒนาการของวัดผ่านทั้งอาคาร ศิลปกรรม และความทรงจำของอดีตเจ้าอาวาสที่สืบทอดกันมา

 

วัดเจริญสุขารามวรวิหารยังเป็นที่รู้จักในอีกมุมหนึ่งจากการเก็บรักษา ลูกระเบิดที่ฝ่ายสัมพันธมิตรทิ้งลงมาช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 บริเวณหน้าวัดไว้เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ร่วมสมัยของพื้นที่ ทำให้วัดมีมิติที่น่าสนใจกว่าการเป็นวัดเก่าเพียงอย่างเดียว เพราะผู้มาเยือนจะได้เห็นทั้งประวัติศาสตร์ศาสนา ประวัติศาสตร์ชุมชน และร่องรอยของประวัติศาสตร์โลกในจุดเดียวกัน

 

ในปัจจุบัน วัดยังเป็นศูนย์กลางสำคัญของชุมชนบางนกแขวก และมีบทบาททางศาสนาอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลล่าสุดระบุชื่อเจ้าอาวาสว่า พระวัชรวิกรม (พระครูสมุทรปัญญาพล) ซึ่งทำหน้าที่ดูแลวัดและดำรงบทบาทในคณะสงฆ์ระดับตำบล วัดจึงยังมีชีวิตชีวา เป็นวัดที่ใช้งานจริง มีพระจำพรรษา และมีงานบุญตามรอบปี ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวเชิงถ่ายภาพหรือจุดแวะชมโบราณสถานเท่านั้น

 

อีกจุดที่ทำให้วัดเจริญสุขารามวรวิหารน่าแวะมากคือทำเลที่ตั้ง ซึ่งอยู่ห่างจาก อาสนวิหารแม่พระบังเกิด เพียงประมาณ 500 เมตร ทำให้สามารถจัดเป็นเส้นทางเที่ยวศาสนสถานสำคัญ 2 ศาสนาในบางนกแขวกได้ในทริปเดียว ทั้งวัดไทยและอาสนวิหารคาทอลิกอันงดงามของชุมชน ทำให้พื้นที่นี้มีเสน่ห์เฉพาะในแบบที่หาที่อื่นได้ยากมากในสมุทรสงคราม

 

สำหรับผู้ที่วางแผนเที่ยวสมุทรสงคราม วัดเจริญสุขารามวรวิหารเหมาะมากกับการจัดรวมในเส้นทางบางนกแขวก–บางคนที–อัมพวา เพราะใกล้อาสนวิหารแม่พระบังเกิด ตลาดน้ำบางนกแขวก วัดบางแคน้อย วัดบางกุ้ง และตลาดน้ำอัมพวา ผู้เดินทางสามารถใช้เวลาครึ่งวันหรือเต็มวันเที่ยวได้อย่างคุ้มค่า โดยมีทั้งวัด พระอารามหลวง ชุมชนเก่า และร้านอาหารท้องถิ่นในเส้นทางเดียวกัน

 

การเดินทาง ไปวัดเจริญสุขารามวรวิหารสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว โดยใช้เส้นทางสายสมุทรสงคราม–บางนกแขวก ผ่านอาสนวิหารแม่พระบังเกิด ข้ามสะพานบางนกแขวก แล้วเลี้ยวเข้าทางวัดประมาณ 500 เมตรก็จะถึง ภายในโซนนี้ยังเชื่อมต่อกับเส้นทางเที่ยวอัมพวาและบางคนทีได้ง่ายมาก จึงเหมาะทั้งสำหรับผู้ที่ตั้งใจมาไหว้พระโดยเฉพาะ และผู้ที่ต้องการเพิ่มจุดแวะชมวัดสวยในทริปสมุทรสงคราม

 

 

ตอบ: วัดตั้งอยู่เลขที่ 25 หมู่ 5 ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ใกล้อาสนวิหารแม่พระบังเกิด

 

ตอบ: จุดเด่นคือพระอุโบสถที่มีเพดานโค้งคล้ายประทุนเรือ และหลวงพ่อโตพระพุทธรูปศิลาแดงศิลปะสุโขทัยที่ได้รับความเคารพนับถือมาก

 

ตอบ: หลวงพ่อโตเป็นพระพุทธรูปโบราณศิลปะสุโขทัย สร้างด้วยศิลาแลง และอัญเชิญมาจากวัดร้างแห่งหนึ่งในจังหวัดราชบุรีก่อนมาประดิษฐานที่วัดนี้

 

ตอบ: เจ้าอาวาสปัจจุบันคือ พระวัชรวิกรม (พระครูสมุทรปัญญาพล)

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจพระอารามหลวง วัดเก่าริมคลอง ศิลปกรรมพระอุโบสถ และต้องการเที่ยวเชื่อมกับอาสนวิหารแม่พระบังเกิดและชุมชนบางนกแขวกในทริปเดียว

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อไปยังอาสนวิหารแม่พระบังเกิด ตลาดน้ำบางนกแขวก วัดบางแคน้อย วัดบางกุ้ง และตลาดน้ำอัมพวาได้สะดวก