วัดโปรดเกศเชษฐาราม

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07:00 – 18:00

 

วัดโปรดเกศเชษฐาราม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่บนถนนทรงธรรม ตำบลทรงคนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ วัดแห่งนี้ถือเป็นวัดพุทธไทยที่โดดเด่นอย่างมากในย่านพระประแดง เพราะวัดส่วนใหญ่ในพื้นที่มักเป็นวัดพุทธรามัญ ขณะที่วัดโปรดเกศเชษฐารามมีเอกลักษณ์ทั้งด้านประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม และศิลปกรรมที่สะท้อนความรุ่งเรืองของเมืองนครเขื่อนขันธ์ในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ได้อย่างชัดเจน

 

วัดแห่งนี้สร้างขึ้นโดยพระยาเพชรพิไชย (เกตุ) ต้นสกุลเกตุทัต ในปี พ.ศ. 2365 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 2 ช่วงที่เมืองนครเขื่อนขันธ์หรือเมืองปากลัดกำลังได้รับการพัฒนาอย่างสำคัญ หลักฐานทางประวัติศาสตร์เชื่อมโยงวัดแห่งนี้กับการขุดคลองลัดหลวงและการก่อสร้างเมืองนครเขื่อนขันธ์ ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์สำคัญของราชสำนักในเวลานั้น วัดโปรดเกศเชษฐารามจึงมิใช่เพียงสถานที่ทางศาสนา แต่ยังเป็นชิ้นส่วนสำคัญของภูมิทัศน์ประวัติศาสตร์พระประแดงอีกด้วย

 

เดิมชาวบ้านเรียกวัดนี้ว่า “วัดปากคลอง” เพราะเคยมีศาลาตั้งอยู่ติดกับปากคลองทองเมืองทางทิศเหนือของวัด ต่อมาจึงได้รับการเรียกขานอย่างเป็นทางการว่า “วัดโปรดเกศเชษฐาราม” แม้ว่าหลักฐานเรื่องช่วงเวลาที่ได้รับพระราชทานชื่อจะไม่ปรากฏชัดเจน แต่เชื่อกันว่าน่าจะเป็นในช่วงรัชกาลที่ 3 ซึ่งเป็นยุคที่มีการอุปถัมภ์การสร้างวัดอย่างแพร่หลาย ชื่อวัดนี้เคยมีการเขียนไว้หลายรูปแบบ แต่ชื่อที่ใช้ในปัจจุบันคือ “วัดโปรดเกศเชษฐาราม”

 

จุดเด่นทางสถาปัตยกรรมของวัดโปรดเกศเชษฐารามอยู่ที่พระอุโบสถซึ่งมีรูปแบบแปลกตาและงดงาม พระอุโบสถไม่มีช่อฟ้าใบระกา หน้าบันประดับด้วยศิลปะปูนปั้นลายเครือเถาผสมเครื่องลายคราม อันเป็นศิลปกรรมที่สะท้อนรสนิยมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้อย่างดี ภายในพระอุโบสถประดิษฐานพระประธานปางมารวิชัยหล่อด้วยโลหะ ซึ่งต่อมาได้รับพระราชทานนามในปี พ.ศ. 2553 ว่า “พระพุทธชินนาถศาสดา” พระพุทธรูปองค์นี้มีความหมายถึงพระศาสดาผู้เป็นที่พึ่ง และเป็นสิ่งสำคัญคู่กับวัดมาโดยตลอด

 

ภายในพระอุโบสถยังมีองค์ประกอบทางศิลปกรรมที่น่าสนใจอย่างยิ่ง ผนังไม่ได้เขียนจิตรกรรมเต็มพื้นที่แบบวัดทั่วไป แต่ใช้วิธีเจาะช่องกำแพงและประดิษฐานภาพพุทธสาวก ภิกษุ และภิกษุณีไว้ภายในช่องนั้น เหนือบานประตูและหน้าต่างมีภาพเขียนเก่าใส่กรอบ ซึ่งเป็นภาพเขียนสีฝุ่นแบบเปอร์สเปกทีฟ แสดงทัศนียภาพอาคารบ้านเรือนแบบตะวันตก ให้มิติแบบ 3 มิติ อันเป็นงานศิลป์หาชมได้ยาก และเป็นเสน่ห์พิเศษของวัดแห่งนี้ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงว่าภาพเขียนบางส่วนเป็นฝีมือในแนวศิลปะตะวันตกแบบที่เชื่อมโยงกับขรัวอินโข่ง ทำให้วัดโปรดเกศเชษฐารามได้รับความสนใจจากผู้ชื่นชอบศิลปกรรมไทยร่วมสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์อย่างมาก

 

พระวิหารของวัดมีรูปแบบสถาปัตยกรรมสอดคล้องกับพระอุโบสถ ภายในประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ที่มีพระพักตร์งดงามมาก เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทองขนาดใหญ่ มีความยาวตลอดจากพระรัศมีถึงพระบาทถึง 16 วา 2 ศอก ถือเป็นอีกหนึ่งจุดสำคัญที่ทำให้ผู้คนเดินทางมาสักการะอย่างต่อเนื่อง ผู้ศรัทธาหลายคนเชื่อว่าการมากราบพระนอนที่วัดแห่งนี้เป็นสิริมงคลและช่วยเสริมกำลังใจในยามที่ต้องการความสงบทางใจ

 

นอกจากพระอุโบสถและพระวิหารแล้ว ภายในวัดยังมีพระมณฑปที่มีรูปแบบสวยงามสะดุดตา หลังคามุงด้วยกระเบื้องราง รายล้อมด้วยเก๋งจีน และมีพระปรางค์ตั้งอยู่ที่มุมทั้ง 4 ด้าน ภายในพระมณฑปประดิษฐานพระพุทธรูปปางต่าง ๆ และรอยพระพุทธบาทจำลององค์งดงาม ทำให้บรรยากาศโดยรวมของวัดมีทั้งความสง่า ความอ่อนช้อย และความหลากหลายทางศิลปกรรมในพื้นที่เดียวกัน

 

ในด้านความเป็นศูนย์กลางชุมชน วัดโปรดเกศเชษฐารามเคยมีบทบาทกว้างขวางมากในอดีต ทั้งในฐานะสถานที่ศึกษา สถานที่รักษาพยาบาล และพื้นที่ช่วยเหลือชาวบ้านในหลากหลายด้าน วัดเป็นสถานที่ที่ชาวบ้านพึ่งพาทั้งทางจิตใจและการดำเนินชีวิต จึงไม่ใช่เพียงโบราณสถานที่มีคุณค่า แต่ยังเป็นวัดที่มีรากสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของคนพระประแดงมาอย่างยาวนาน

 

ปัจจุบันวัดยังคงเปิดให้พุทธศาสนิกชนและนักท่องเที่ยวเข้ามาสักการะ ศึกษาศิลปกรรม และปฏิบัติธรรมได้อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังมีการจัดกิจกรรมบวชชีพราหมณ์และกิจกรรมทางศาสนาในบางช่วงเวลา จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเที่ยววัดใกล้กรุงเทพฯ ที่ได้ทั้งความสงบ ความรู้ทางประวัติศาสตร์ และการชมสถาปัตยกรรมที่ไม่เหมือนวัดอื่นในพื้นที่พระประแดง

 

การเดินทาง หากเริ่มต้นจากวัดไพชยนต์พลเสพราชวรวิหาร ให้เลี้ยวขวาไปตามถนนทรงธรรมประมาณ 200 เมตร จากนั้นข้ามสะพานคลองลัดหลวงอีกราว 50 เมตร วัดโปรดเกศเชษฐารามจะอยู่ทางซ้ายมือ เส้นทางนี้สะดวกสำหรับผู้เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว และยังสามารถวางแผนเที่ยวเชื่อมกับวัดสำคัญในพระประแดงและจุดท่องเที่ยวใกล้เคียงได้ในทริปเดียว

 

 

ตอบ: วัดตั้งอยู่บนถนนทรงธรรม ตำบลทรงคนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ อยู่ถัดจากวัดไพชยนต์พลเสพราชวรวิหารไปเล็กน้อย

 

ตอบ: วัดสร้างเมื่อ พ.ศ. 2365 ในสมัยรัชกาลที่ 2 โดยพระยาเพชรพิไชย (เกตุ)

 

ตอบ: จุดเด่นคือพระอุโบสถที่ไม่มีช่อฟ้าใบระกา งานปูนปั้นประดับเครื่องลายคราม พระพุทธไสยาสน์พระพักตร์งาม และภาพเขียนเก่าแบบศิลปะตะวันตกที่หาชมได้ยาก

 

ตอบ: พระประธานมีพระนามว่า “พระพุทธชินนาถศาสดา” เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยหล่อด้วยโลหะ

 

ตอบ: เจ้าอาวาสเป็น พระครูวิสิฐธรรมรส (บุญสม ธมฺมรโส)

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อได้ทั้งวัดไพชยนต์พลเสพราชวรวิหาร ตลาดพระประแดง สวนศรีนครเขื่อนขันธ์ ตลาดน้ำบางน้ำผึ้ง และพิพิธภัณฑ์ช้างเอราวัณ