ไร่องุ่นดงเจริญ (ไร่องุ่นขจรฟาร์ม)

วันเปิดทำการ: ตามฤดูกาลองุ่นออกผลและช่วงเปิดรับนักท่องเที่ยวของไร่

เวลาเปิดทำการ: แนะนำให้ติดต่อสอบถามก่อนเดินทาง

 

ไร่องุ่นดงเจริญ หรือไร่องุ่นขจรฟาร์ม จังหวัดพิจิตร เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่มีเอกลักษณ์แตกต่างจากภาพจำทั่วไปของเมืองพิจิตร เพราะนอกจากจังหวัดนี้จะเป็นที่รู้จักในเรื่องบึงสีไฟ ตำนานชาละวัน วัดสำคัญ และวิถีชีวิตริมแม่น้ำน่านแล้ว พื้นที่อำเภอดงเจริญยังมีแหล่งปลูกองุ่นขนาดใหญ่ที่เคยได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวจำนวนมาก ไร่องุ่นแห่งนี้ตั้งอยู่บริเวณถนนตลิ่งชัน-บึงสามพัน เชื่อมโยงกับพื้นที่ขจรฟาร์ม ซึ่งเป็นฟาร์มนกกระจอกเทศและแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังในอำเภอดงเจริญ โดยไร่องุ่นดงเจริญมีพื้นที่ประมาณ 200 ไร่ และมีพันธุ์องุ่นที่ได้รับการกล่าวถึงมากที่สุดคือองุ่นพันธุ์แบล็คควีน ซึ่งเป็นพันธุ์ที่เหมาะทั้งสำหรับการรับประทานผลสดและการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จากองุ่น

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการคำตอบสั้น ๆ ไร่องุ่นดงเจริญเป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจไร่องุ่นในภาคเหนือตอนล่าง ต้องการชมทิวทัศน์ของแปลงองุ่น เรียนรู้เรื่องการปลูกองุ่น ชมโรงบ่มไวน์ และเลือกซื้อองุ่นสดในช่วงผลผลิตออกตามฤดูกาล ช่วงที่มีองุ่นให้ซื้อรับประทานได้คือประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม และช่วงที่ผลผลิตดีที่สุดคือประมาณเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข 11 ถึงแยกบางมูลนาก-ตากฟ้า-นครสวรรค์ แล้วเลี้ยวขวาเข้าไปอีกประมาณ 13 กม. ก่อนเดินทางควรติดต่อสอบถามข้อมูลล่าสุดเรื่องการเปิดเข้าชมและผลผลิตประจำฤดูกาล เพื่อให้ทริปไม่เสียเวลาและได้ชมไร่ในช่วงที่เหมาะสมที่สุด

 

เสน่ห์ของไร่องุ่นดงเจริญอยู่ที่การนำภาพของไร่องุ่นซึ่งหลายคนมักนึกถึงพื้นที่ภูเขา อากาศเย็น หรือแหล่งท่องเที่ยวไวน์ในจังหวัดใหญ่ มาปรากฏอยู่ในภูมิประเทศของจังหวัดพิจิตร พื้นที่อำเภอดงเจริญมีลักษณะเป็นชุมชนเกษตรและพื้นที่ชนบทที่เงียบสงบ การมีไร่องุ่นขนาดใหญ่จึงกลายเป็นจุดเด่นที่ช่วยเพิ่มมิติใหม่ให้กับการท่องเที่ยวของจังหวัด นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาที่นี่จะได้เห็นแถวเถาองุ่นที่เรียงตัวเป็นระเบียบ ได้สัมผัสบรรยากาศของไร่ขนาดใหญ่ และได้เรียนรู้ว่าการปลูกองุ่นในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างต้องอาศัยการจัดการสวนที่ละเอียด ทั้งเรื่องแสงแดด น้ำ การตัดแต่งกิ่ง การควบคุมโรค และการกำหนดรอบผลผลิตให้สอดคล้องกับฤดูกาล

 

องุ่นพันธุ์แบล็คควีนเป็นหนึ่งในจุดขายสำคัญของไร่องุ่นดงเจริญ ชื่อของพันธุ์นี้สะท้อนลักษณะเด่นของผลที่มีสีเข้มสวย กลิ่นหอม และมีรสชาติที่เหมาะกับการใช้ประโยชน์หลายรูปแบบ นักท่องเที่ยวที่สนใจเรื่ององุ่นจะได้รู้ว่าองุ่นไม่ได้มีเพียงชนิดเดียว แต่แต่ละพันธุ์มีลักษณะผิว สี เนื้อ กลิ่น รส และการใช้งานต่างกัน องุ่นบางพันธุ์เหมาะสำหรับรับประทานสด บางพันธุ์เหมาะสำหรับคั้นน้ำ บางพันธุ์เหมาะกับการหมักไวน์หรือแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่น การมาเที่ยวไร่องุ่นจึงช่วยให้ผู้มาเยือนเข้าใจความหลากหลายของพืชเศรษฐกิจชนิดนี้มากขึ้น

 

การปลูกองุ่นเป็นงานเกษตรที่ต้องใช้ความรู้และความใส่ใจมากกว่าที่หลายคนคิด เถาองุ่นต้องได้รับการดูแลตั้งแต่การเตรียมดิน การวางค้าง การจัดแถวปลูก การให้น้ำ การตัดแต่งกิ่ง การชักนำให้ออกดอก การดูแลช่อผล และการป้องกันความเสียหายจากสภาพอากาศ ในพื้นที่ที่มีแสงแดดค่อนข้างมาก ผู้ปลูกต้องควบคุมความชื้นและการให้น้ำให้เหมาะสม เพื่อให้ผลผลิตมีคุณภาพและมีรสชาติดี การได้เดินชมไร่พร้อมฟังข้อมูลเกี่ยวกับการปลูกองุ่นจึงเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่าทั้งสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจเกษตรเชิงพาณิชย์

 

อีกหนึ่งจุดที่ทำให้ไร่องุ่นดงเจริญน่าสนใจคือการเชื่อมโยงระหว่างการปลูกองุ่นเพื่อรับประทานสดกับการใช้ประโยชน์ในเชิงแปรรูป โดยเฉพาะการชมโรงบ่มไวน์ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ทำให้การท่องเที่ยวในไร่องุ่นมีมิติมากขึ้น โรงบ่มไวน์ช่วยให้ผู้มาเยือนได้เห็นว่าองุ่นสามารถต่อยอดจากผลสดไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มได้อย่างไร แม้ผู้ที่ไม่ดื่มไวน์ก็ยังสามารถเรียนรู้กระบวนการคัดผล การหมัก การเก็บรักษา และแนวคิดในการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ซึ่งเป็นความรู้ที่สะท้อนศักยภาพของเกษตรไทยในการพัฒนาผลผลิตจากแปลงปลูกไปสู่สินค้าที่มีเอกลักษณ์

 

ช่วงฤดูกาลเป็นหัวใจสำคัญของการเที่ยวไร่องุ่น เพราะความงามของไร่และโอกาสในการซื้อผลผลิตขึ้นอยู่กับรอบการออกผลขององุ่นโดยตรง สำหรับไร่องุ่นดงเจริญ ข้อมูลที่ใช้ในการวางแผนท่องเที่ยวระบุว่ามีช่วงผลผลิตให้ซื้อรับประทานได้ประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม และช่วงที่ผลผลิตดีที่สุดคือประมาณเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม นักท่องเที่ยวที่ต้องการเห็นช่อองุ่นเต็มต้นควรเลือกเดินทางในช่วงที่ใกล้ฤดูกาลเก็บเกี่ยว และควรสอบถามก่อนเดินทางทุกครั้ง เพราะผลผลิตในแต่ละปีอาจเปลี่ยนแปลงตามสภาพอากาศ ปริมาณน้ำ และการจัดการรอบปลูกของไร่

 

บรรยากาศของไร่องุ่นมีเสน่ห์ในแบบที่แตกต่างจากสวนผลไม้ทั่วไป แถวเถาองุ่นที่เรียงต่อกันเป็นแนวยาวทำให้เกิดภาพมุมลึกที่สวยงาม เหมาะกับการถ่ายภาพทั้งช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ ๆ โดยเฉพาะช่วงที่มีผลติดอยู่บนช่อ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมทัศนียภาพของไร่ เรียนรู้วิธีดูแลเถาองุ่น และสังเกตความแตกต่างระหว่างองุ่นที่ปลูกเพื่อผลสดกับองุ่นที่ใช้แปรรูป หากเดินทางเป็นครอบครัว เด็ก ๆ จะได้เห็นแหล่งผลิตอาหารจริง ได้เข้าใจว่าองุ่นที่วางขายในตลาดต้องผ่านการดูแลหลายขั้นตอนก่อนถึงมือผู้บริโภค

 

ไร่องุ่นดงเจริญยังเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชอบเส้นทางนอกเมืองและต้องการหลีกเลี่ยงสถานที่ท่องเที่ยวที่แออัด พื้นที่อำเภอดงเจริญมีบรรยากาศเงียบกว่าตัวเมืองพิจิตร การเดินทางผ่านถนนท้องถิ่นและชุมชนชนบทช่วยให้เห็นภาพชีวิตอีกด้านหนึ่งของจังหวัด นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสความเรียบง่ายของพื้นที่เกษตร การทำมาหากินของคนท้องถิ่น และจังหวะชีวิตที่ไม่เร่งรีบ การเที่ยวลักษณะนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการใช้เวลาช้า ๆ ดูทิวทัศน์ ซื้อผลผลิต และเชื่อมต่อกับแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียงในอำเภอดงเจริญ

 

ในแง่ประวัติของพื้นที่ ไร่องุ่นดงเจริญมีความเกี่ยวข้องกับชื่อขจรฟาร์ม ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงด้านฟาร์มนกกระจอกเทศในตำบลวังงิ้ว อำเภอดงเจริญ การเกิดขึ้นของไร่องุ่นในพื้นที่ใกล้เคียงช่วยทำให้เส้นทางท่องเที่ยวแถบนี้มีความหลากหลายมากขึ้น นักท่องเที่ยวสามารถจัดทริปให้ครอบคลุมทั้งฟาร์มสัตว์ ไร่องุ่น และแหล่งท่องเที่ยวชุมชนได้ในวันเดียว หากเริ่มต้นจากขจรฟาร์มแล้วเดินทางต่อไปยังไร่องุ่น จะได้เห็นความแตกต่างของกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงเกษตรสองรูปแบบ คือการเรียนรู้สัตว์เศรษฐกิจกับการเรียนรู้พืชเศรษฐกิจ

 

การมาเที่ยวไร่องุ่นควรวางแผนเรื่องเวลาอย่างรอบคอบ เพราะพื้นที่ไร่มีลักษณะกลางแจ้ง ช่วงกลางวันอาจมีแดดค่อนข้างแรง นักท่องเที่ยวควรเตรียมหมวก แว่นกันแดด ร่ม น้ำดื่ม และรองเท้าที่เดินสะดวก หากต้องการถ่ายภาพ ควรเลือกช่วงเช้าหรือช่วงเย็นเพื่อให้แสงนุ่มและไม่ร้อนเกินไป การแต่งกายควรเป็นชุดที่เคลื่อนไหวง่ายและเหมาะกับพื้นที่เกษตร ไม่ควรสวมรองเท้าส้นสูงหรือรองเท้าที่ลื่นง่าย เพราะบางจุดของไร่อาจเป็นดินหรือทางเดินธรรมชาติ

 

มารยาทในการเที่ยวไร่องุ่นเป็นสิ่งที่ควรให้ความสำคัญ นักท่องเที่ยวไม่ควรเด็ดองุ่นเองโดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่ควรสัมผัสช่อองุ่นแรง ๆ ไม่ควรเหยียบแปลงปลูกหรืออุปกรณ์ภายในไร่ และควรปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ดูแลพื้นที่ การปลูกองุ่นต้องใช้เวลาและต้นทุนสูง ผลผลิตแต่ละช่อมีมูลค่าและมีผลต่อรายได้ของเจ้าของไร่ การเที่ยวอย่างระมัดระวังจึงเป็นการช่วยรักษาแหล่งท่องเที่ยวให้คงอยู่และพร้อมต้อนรับผู้มาเยือนรุ่นต่อไป

 

สำหรับผู้ที่ตั้งใจซื้อองุ่นกลับบ้าน ควรสอบถามช่วงเก็บเกี่ยวและปริมาณผลผลิตก่อนเดินทาง หากเดินทางตรงกับช่วงที่องุ่นออกผล จะมีโอกาสได้ซื้อองุ่นสดจากแหล่งผลิตโดยตรง ซึ่งให้ความรู้สึกต่างจากการซื้อในตลาดทั่วไป เพราะผู้ซื้อได้เห็นต้นทางของผลผลิตและสามารถเลือกซื้อในบรรยากาศของไร่จริง องุ่นสดเหมาะสำหรับรับประทานในครอบครัว เป็นของฝาก หรือใช้ประกอบเมนูง่าย ๆ เช่น สลัดผลไม้ น้ำองุ่นสด หรือของหวานจากผลไม้

 

ด้านการเดินทาง นักท่องเที่ยวสามารถใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 11 ถึงบริเวณแยกบางมูลนาก-ตากฟ้า-นครสวรรค์ แล้วเลี้ยวขวาเข้าไปอีกประมาณ 13 กม. เส้นทางนี้เป็นเส้นทางสำคัญที่เชื่อมต่อพื้นที่พิจิตร นครสวรรค์ และเพชรบูรณ์ การใช้รถยนต์ส่วนตัวเหมาะที่สุด เพราะช่วยให้เดินทางต่อไปยังขจรฟาร์ม ร้านอาหาร ที่พัก หรือสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงได้สะดวก ผู้ที่มาจากตัวเมืองพิจิตรสามารถวางแผนเป็นทริปวันเดียว ส่วนผู้ที่มาจากกรุงเทพฯ หรือต่างจังหวัดอาจเลือกพักค้างคืนในพิจิตร ตะพานหิน หรือพื้นที่ใกล้เคียงตามเส้นทาง

 

แม้ไร่องุ่นดงเจริญจะเป็นจุดหมายหลักของทริป แต่บริเวณรอบอำเภอดงเจริญยังมีสถานที่ที่สามารถเชื่อมต่อเป็นเส้นทางท่องเที่ยวได้ เช่น ขจรฟาร์มซึ่งเป็นฟาร์มนกกระจอกเทศและฟาร์มสัตว์ วัดเขารูปช้างในอำเภอตะพานหิน บึงสีไฟในตัวเมืองพิจิตร และแหล่งท่องเที่ยวชุมชนในอำเภอดงเจริญ การจัดเส้นทางให้เหมาะกับเวลาเดินทางจะช่วยให้ทริปคุ้มค่ามากขึ้น หากมีเวลาเพียงครึ่งวันควรเน้นไร่องุ่นและขจรฟาร์ม แต่หากมีเวลาเต็มวันสามารถขยายไปยังตะพานหินหรือตัวเมืองพิจิตรได้

 

สำหรับอาหารและที่พัก นักท่องเที่ยวควรเลือกตามเส้นทางที่ใช้เดินทาง หากต้องการความใกล้เคียงที่สุดสามารถมองหาร้านอาหารและร้านกาแฟในอำเภอดงเจริญหรือบริเวณสถานีบริการน้ำมันใกล้เส้นทาง ส่วนที่พักในพื้นที่ดงเจริญมีตัวเลือกจำกัด จึงควรวางแผนล่วงหน้า หากต้องการที่พักที่มีข้อมูลชัดเจนและสิ่งอำนวยความสะดวกครบกว่า อาจเลือกพักในตัวเมืองพิจิตรหรือตัวอำเภอใกล้เคียง แล้วขับรถมาเที่ยวไร่องุ่นในช่วงกลางวัน วิธีนี้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการความสะดวกเรื่องร้านอาหาร การเดินทาง และบริการทั่วไป

 

ในมุมของการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ไร่องุ่นดงเจริญมีคุณค่ามากกว่าการเป็นจุดถ่ายภาพ เพราะเป็นตัวอย่างของการพัฒนาพื้นที่เกษตรให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยว ผลผลิตจากองุ่นสามารถเชื่อมโยงกับความรู้ด้านเกษตร วิทยาศาสตร์อาหาร การแปรรูป และการตลาด นักท่องเที่ยวจึงไม่ได้เพียงชมทิวทัศน์ แต่ยังได้เห็นแนวคิดการเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิต ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญของเกษตรไทยยุคใหม่

 

ไร่องุ่นยังช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้กับจังหวัดพิจิตร เพราะผู้มาเยือนจำนวนมากอาจรู้จักพิจิตรในฐานะเมืองประวัติศาสตร์ เมืองชาละวัน หรือเมืองริมแม่น้ำ แต่ไร่องุ่นดงเจริญทำให้เห็นว่าจังหวัดนี้มีความหลากหลายทางการเกษตรและมีศักยภาพในการสร้างเส้นทางท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่ม นักท่องเที่ยวที่สนใจผลไม้ ไวน์ พืชเศรษฐกิจ หรือการท่องเที่ยวชนบท จะพบว่าพื้นที่นี้มีเรื่องราวให้เรียนรู้มากกว่าที่เห็นในแวบแรก

 

การเที่ยวไร่องุ่นดงเจริญจึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการประสบการณ์แบบช้า ๆ ไม่เร่งรีบ เน้นการมองเห็นภูมิทัศน์จริงของพื้นที่เกษตร พูดคุยกับคนท้องถิ่น ซื้อผลผลิตตามฤดูกาล และใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติ หากไปในช่วงที่องุ่นยังไม่ออกผลเต็มที่ นักท่องเที่ยวยังสามารถเรียนรู้เรื่องแปลงปลูกและเส้นทางการผลิตได้ แต่หากต้องการภาพสวยและผลผลิตให้เลือกซื้อ ควรเลือกช่วงที่มีการออกผล โดยเฉพาะเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมซึ่งถือเป็นช่วงผลผลิตดีที่สุดตามข้อมูลท่องเที่ยวของไร่

 

โดยสรุป ไร่องุ่นดงเจริญ หรือไร่องุ่นขจรฟาร์ม เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่มีความสำคัญของอำเภอดงเจริญ จังหวัดพิจิตร จุดเด่นคือพื้นที่ไร่องุ่นประมาณ 200 ไร่ องุ่นพันธุ์แบล็คควีน ทิวทัศน์ของแปลงองุ่น การเรียนรู้เรื่ององุ่นผลสดและองุ่นสำหรับทำไวน์ รวมถึงการชมโรงบ่มไวน์ ช่วงที่เหมาะกับการซื้อองุ่นคือเดือนมีนาคม-เมษายน เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม และช่วงผลผลิตดีที่สุดคือเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม นักท่องเที่ยวควรติดต่อสอบถามก่อนเดินทาง เพื่อให้ได้ข้อมูลล่าสุดเกี่ยวกับการเปิดเข้าชม ผลผลิต และกิจกรรมภายในไร่

 

 

ตอบ: ไร่องุ่นดงเจริญ หรือไร่องุ่นขจรฟาร์ม ตั้งอยู่บริเวณถนนตลิ่งชัน-บึงสามพัน อำเภอดงเจริญ จังหวัดพิจิตร

 

ตอบ: จุดเด่นคือไร่องุ่นขนาดประมาณ 200 ไร่ องุ่นพันธุ์แบล็คควีน ทิวทัศน์ของแปลงองุ่น การเรียนรู้การปลูกองุ่น และการชมโรงบ่มไวน์

 

ตอบ: ช่วงที่มีองุ่นให้ซื้อรับประทานได้คือประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม และช่วงที่ผลผลิตดีที่สุดคือเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม

 

ตอบ: ใช้ทางหลวงหมายเลข 11 ถึงแยกบางมูลนาก-ตากฟ้า-นครสวรรค์ แล้วเลี้ยวขวาเข้าไปอีกประมาณ 13 กม. เหมาะกับการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว

 

ตอบ: เหมาะกับครอบครัว นักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ ผู้สนใจเกษตร ผู้ที่ชอบถ่ายภาพ และผู้ที่ต้องการเรียนรู้เรื่องการปลูกองุ่นและการแปรรูปองุ่น

 

ตอบ: ควรติดต่อก่อนเดินทางทุกครั้ง เพื่อสอบถามการเปิดเข้าชม ช่วงผลผลิต และความพร้อมของพื้นที่ในฤดูกาลนั้น

 

ตอบ: สามารถจัดเส้นทางร่วมกับขจรฟาร์ม ฟาร์มนกกระจอกเทศ วัดวังหินแดง วัดเขารูปช้าง บึงสีไฟ และสถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองพิจิตรได้

 

ตอบ: ควรเตรียมหมวก แว่นกันแดด น้ำดื่ม รองเท้าที่เดินสะดวก และตรวจสอบข้อมูลผลผลิตตามฤดูกาลก่อนออกเดินทาง