เขื่อนขุนด่านปราการชล (เขื่อนคลองท่าด่าน)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:00 - 17:00 น.

 

เขื่อนขุนด่านปราการชล หรือที่รู้จักกันในชื่อ เขื่อนคลองท่าด่าน เป็นเขื่อนคอนกรีตบดอัด (RCC Dam) ที่มีความยาวมากที่สุดในโลก ตั้งอยู่ที่บ้านท่าด่าน ตำบลหินตั้ง อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก เขื่อนแห่งนี้ถือเป็นหนึ่งในโครงการสำคัญตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ที่มุ่งเน้นการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ทั้งเพื่อป้องกันน้ำท่วมและแก้ไขปัญหาภัยแล้งในพื้นที่ภาคกลางตอนล่าง

 

ด้วยความยาวของตัวเขื่อนถึง 2,720 เมตร และความสูง 93 เมตร ทำให้เขื่อนขุนด่านปราการชลกลายเป็นโครงสร้างด้านวิศวกรรมที่มีความโดดเด่นระดับโลก โดยสามารถรองรับปริมาณน้ำได้มากถึง 224 ล้านลูกบาศก์เมตร โครงสร้างแบบ RCC หรือ Roller Compacted Concrete เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มความแข็งแรงของเขื่อนและสามารถก่อสร้างได้อย่างรวดเร็วเมื่อเทียบกับเขื่อนแบบดั้งเดิม

 

ชื่อ “ขุนด่านปราการชล” ถูกพระราชทานขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ “ขุนหาญพิทักษ์ไพรวัน” หรือที่รู้จักในชื่อ “ขุนด่าน” วีรบุรุษแห่งเมืองนครนายกในสมัยกรุงศรีอยุธยา ผู้มีบทบาทสำคัญในการปกป้องผืนป่าและบ้านเมืองจากภัยคุกคาม ชื่อของเขื่อนจึงสะท้อนถึงทั้งคุณค่าทางประวัติศาสตร์และความสำคัญของการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ

 

ระบบน้ำของเขื่อนขุนด่านปราการชลมีความเชื่อมโยงกับพื้นที่ต้นน้ำจากอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ โดยน้ำจะไหลผ่านน้ำตกเหวนรกลงสู่พื้นที่อ่างเก็บน้ำของเขื่อน ทำให้พื้นที่นี้มีน้ำหล่อเลี้ยงตลอดปี และช่วยสร้างระบบนิเวศที่สมบูรณ์ทั้งในบริเวณเขื่อนและพื้นที่โดยรอบ

 

บทบาทที่สำคัญที่สุดของเขื่อนแห่งนี้คือการบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำจังหวัดนครนายก โดยสามารถช่วยลดปัญหาน้ำท่วมในฤดูฝน และเก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง ซึ่งมีผลต่อทั้งภาคเกษตรกรรมและการใช้น้ำของประชาชนในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังช่วยลดความเสียหายจากน้ำล้นตลิ่งในช่วงที่มีฝนตกหนัก

 

ในด้านการท่องเที่ยว เขื่อนขุนด่านปราการชลได้กลายเป็นแลนด์มาร์คสำคัญของจังหวัดนครนายก ด้วยทิวทัศน์ที่เปิดกว้าง สามารถมองเห็นแนวภูเขาของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่จากบริเวณสันเขื่อน และในอีกด้านหนึ่งสามารถมองเห็นตัวเมืองนครนายกได้อย่างชัดเจน ทำให้เกิดมุมมองที่แตกต่างและน่าสนใจในจุดเดียวกัน

 

บรรยากาศบนสันเขื่อนมีความโปร่ง ลมพัดตลอดทั้งวัน โดยเฉพาะในช่วงเช้าและช่วงเย็นจะเป็นช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเที่ยวมากที่สุด เนื่องจากแสงแดดไม่แรงเกินไป และสามารถมองเห็นวิวได้อย่างชัดเจน นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมมาเดินเล่น ถ่ายภาพ และพักผ่อนบนสันเขื่อนเพื่อสัมผัสธรรมชาติในมุมที่กว้างและเปิดโล่ง

 

อีกหนึ่งกิจกรรมที่ได้รับความนิยมคือการล่องเรือเข้าไปในพื้นที่อ่างเก็บน้ำ ซึ่งสามารถพาไปชมธรรมชาติภายใน เช่น น้ำตก และผืนป่าที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ กิจกรรมนี้ช่วยเพิ่มประสบการณ์การท่องเที่ยวให้มีความหลากหลายมากขึ้น และทำให้เขื่อนขุนด่านปราการชลไม่ใช่เพียงจุดชมวิว แต่ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติแบบครบรูปแบบ

 

สำหรับผู้ที่เดินทางมาด้วยรถยนต์ การเข้าถึงเขื่อนขุนด่านปราการชลถือว่าสะดวกมาก โดยสามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 305 จากกรุงเทพฯ ผ่านรังสิต องครักษ์ มุ่งหน้าสู่นครนายก จากนั้นใช้เส้นทางเดียวกับทางไปน้ำตกนางรอง (ทางหลวง 3049) ผ่านอุทยานวังตะไคร้ แล้วเลี้ยวขวาเข้าสู่เขื่อน ซึ่งระยะทางรวมประมาณ 76 กิโลเมตรจากกรุงเทพฯ

 

ผู้ที่วางแผนมาเที่ยวควรเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับสภาพอากาศกลางแจ้ง เนื่องจากพื้นที่บนสันเขื่อนมีแดดและลมค่อนข้างแรง การสวมหมวก ใส่รองเท้าที่สบาย และพกน้ำดื่มจะช่วยให้การเที่ยวสะดวกมากขึ้น นอกจากนี้ควรช่วยกันรักษาความสะอาดและปฏิบัติตามกฎระเบียบของสถานที่เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมให้คงความสวยงาม

 

ในปัจจุบัน เขื่อนขุนด่านปราการชลไม่เพียงแต่เป็นโครงการด้านทรัพยากรน้ำที่สำคัญ แต่ยังเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของภาคกลาง โดยดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ ด้วยความโดดเด่นทั้งด้านวิศวกรรม ธรรมชาติ และประวัติศาสตร์ ทำให้ที่นี่เป็นจุดหมายที่ตอบโจทย์ทั้งการเรียนรู้และการพักผ่อนในสถานที่เดียวกัน

 

 

ตอบ: อยู่ที่บ้านท่าด่าน ตำบลหินตั้ง อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก

 

ตอบ: เป็นเขื่อนคอนกรีตบดอัดที่ยาวที่สุดในโลก และมีวิวภูเขาเขาใหญ่ที่สวยงาม

 

ตอบ: เดินชมวิว ถ่ายภาพ ล่องเรือ และพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ

 

ตอบ: ใช้เวลาประมาณ 1.5–2 ชั่วโมง ระยะทางประมาณ 76 กิโลเมตร

 

ตอบ: ช่วงเช้าและเย็นจะเหมาะที่สุด เนื่องจากอากาศไม่ร้อนและแสงสวย