หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดตาก >อ.เมืองตาก >ต.แม่ท้อ > วัดดอยข่อยเขาแก้ว และวัดกลางสวนดอกไม้

TL;DR: วัดดอยข่อยเขาแก้ว และวัดกลางสวนดอกไม้ อยู่ที่ริมถนนเลี่ยงเมือง สาย จ. 3 ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก เปิดทุกวัน เวลา ควรเข้าชมในช่วงกลางวัน. จุดเด่นคือ เป็นภูมิทัศน์ศาสนสถานและโบราณสถานริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง.

วัดดอยข่อยเขาแก้ว และวัดกลางสวนดอกไม้

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: ควรเข้าชมในช่วงกลางวัน

วัดดอยข่อยเขาแก้ว และวัดกลางสวนดอกไม้ จังหวัดตาก เป็นแหล่งประวัติศาสตร์และศาสนสถานสำคัญในตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก ตั้งอยู่ริมถนนเลี่ยงเมือง สาย จ. 3 ห่างจากลำน้ำปิงฝั่งตะวันตกประมาณ 250 เมตร พื้นที่แห่งนี้มีคุณค่าทั้งในฐานะสถานที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อครั้งยังดำรงตำแหน่งพระยาตาก และในฐานะโบราณสถานที่สะท้อนความทรงจำทางประวัติศาสตร์ของเมืองตากอย่างลึกซึ้ง วัดดอยข่อยเขาแก้วเป็นที่รู้จักในชื่อวัดเสี่ยงทายพระบารมีพระเจ้าตาก ส่วนวัดกลางสวนดอกไม้เป็นวัดที่เกี่ยวโยงกับตำนานลูกแก้วอีกลูกหนึ่งที่ถูกนำไปประดิษฐานไว้บนยอดเจดีย์ จึงควรพิจารณาทั้งสองวัดร่วมกันในฐานะพื้นที่ประวัติศาสตร์คู่กันของเมืองตาก

สำหรับผู้ที่เดินทางมาเยือนจังหวัดตาก วัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้ไม่ได้เป็นเพียงจุดไหว้พระหรือสถานที่ถ่ายภาพ แต่เป็นพื้นที่ที่ทำให้เข้าใจบทบาทของเมืองตากในประวัติศาสตร์ไทยได้ชัดเจนขึ้น เมืองตากเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญบนเส้นทางคมนาคมระหว่างภาคกลาง ภาคเหนือ และชายแดนตะวันตก มีความเกี่ยวข้องกับแม่น้ำปิง การค้าขาย การทหาร และการเมืองในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของประวัติศาสตร์สยาม เรื่องราวของพระยาตากที่เสี่ยงทายพระบารมี ณ วัดดอยข่อยเขาแก้วจึงไม่ได้เป็นเพียงตำนานท้องถิ่น แต่เป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำร่วมที่ชาวเมืองตากใช้เชื่อมโยงตนเองกับพระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ตำนานสำคัญของวัดดอยข่อยเขาแก้วเกิดขึ้นเมื่อครั้งสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชยังทรงดำรงตำแหน่งเป็นพระยาตาก พระองค์ได้เสี่ยงทาย ณ วัดแห่งนี้ โดยตั้งจิตอธิษฐานว่า หากพระองค์มีบุญญาบารมีมากพอที่จะเป็นที่พึ่งของอาณาประชาราษฎร์ได้อย่างเที่ยงแท้ ขอให้ไม้เคาะระฆังที่ทรงขว้างไปยังถ้วยแก้วซึ่งตั้งอยู่ห่างประมาณ 5 วา ถูกตรงท่อนกลางที่คอดกิ่วของถ้วยแก้วจนแตกหักออกไป โดยไม่ทำให้ส่วนอื่นของถ้วยแก้วเสียหาย เมื่อพระองค์ขว้างไม้เคาะระฆังออกไป ผลที่ปรากฏเป็นไปตามคำอธิษฐาน ทำให้บรรดาพุทธบริษัทที่มาร่วมบำเพ็ญกุศลในวัดต่างเห็นเป็นที่ประจักษ์ และเล่าลือกันว่าพระยาตากเป็นผู้มีบุญญาธิการและบารมีมหัศจรรย์ยิ่ง

เรื่องเสี่ยงทายนี้มีความสำคัญในเชิงสัญลักษณ์ เพราะเกิดขึ้นก่อนที่พระยาตากจะกลายเป็นบุคคลสำคัญผู้กอบกู้บ้านเมืองในเวลาต่อมา การเสี่ยงทายด้วยถ้วยแก้วและไม้เคาะระฆังจึงกลายเป็นภาพแทนของความเชื่อเรื่องบุญญาบารมี ความมั่นใจในชะตา และการรับรู้ของชุมชนต่อผู้นำที่มีความสามารถเหนือธรรมดา แม้เรื่องเล่าประเภทนี้จะมีลักษณะของตำนานศรัทธา แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่าชาวเมืองตากให้ความสำคัญกับพระยาตากตั้งแต่ก่อนพระองค์จะขึ้นเป็นสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

ภายหลังการเสี่ยงทาย พระองค์โปรดให้ช่างนำลูกแก้วไปติดไว้ที่ยอดเจดีย์วัดดอยข่อยเขาแก้วลูกหนึ่ง ส่วนลูกแก้วอีกลูกหนึ่ง ข้าราชการ พ่อค้า และประชาชนได้ขออนุญาตนำไปติดไว้บนยอดเจดีย์ ณ วัดกลางสวนดอกไม้ เรื่องลูกแก้วทั้งสองลูกจึงเชื่อมโยงวัดทั้งสองแห่งเข้าด้วยกันอย่างแนบแน่น วัดดอยข่อยเขาแก้วเป็นพื้นที่เกิดเหตุการณ์เสี่ยงทาย ส่วนวัดกลางสวนดอกไม้เป็นพื้นที่รับสืบสัญลักษณ์แห่งศรัทธาและความเชื่อเรื่องพระบารมีของพระยาตาก

เมื่อเวลาผ่านไป ลูกแก้วที่ติดอยู่บนยอดเจดีย์ทั้งสองแห่งได้หลุดหายไป เนื่องจากยอดพระเจดีย์หักพังลงมา เหตุการณ์นี้ทำให้สิ่งของทางกายภาพสูญหายไปตามกาลเวลา แต่เรื่องเล่ากลับยังดำรงอยู่ในความทรงจำของชุมชนและในเอกสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ความทรงจำเกี่ยวกับลูกแก้วจึงทำหน้าที่แทนหลักฐานบางส่วนที่สูญหาย และยังคงทำให้วัดทั้งสองแห่งมีความหมายในฐานะพื้นที่แห่งพระบารมีและประวัติศาสตร์ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ในพงศาวดารยังกล่าวถึงเหตุการณ์ต่อมา เมื่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีเสด็จไปยังเมืองเชียงใหม่ ครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2317 พระองค์ได้เสด็จไปหาสมภารวัดดอยข่อยเขาแก้ว และตรัสถามถึงเรื่องลูกแก้วที่พระองค์เคยทรงเสี่ยงทายเมื่อครั้งยังเป็นพระยาตาก เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าวัดดอยข่อยเขาแก้วไม่ใช่เพียงสถานที่ที่ชาวบ้านจดจำ แต่ยังเป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับความทรงจำส่วนพระองค์ของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีด้วย

สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงสันนิษฐานว่า สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดให้ปฏิสังขรณ์วัดดอยข่อยเขาแก้วใหม่หมดทั้งพระอาราม เมื่อคราวเสด็จกลับจากเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 2317 ข้อสันนิษฐานนี้ช่วยให้เห็นว่าวัดแห่งนี้มีความสำคัญในระดับที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ ไม่ใช่เพียงวัดท้องถิ่นทั่วไป การปฏิสังขรณ์ในบริบทดังกล่าวสะท้อนทั้งความศรัทธา ความทรงจำ และการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาที่เชื่อมโยงกับพระราชประวัติ

โบราณสถานสำคัญของวัดดอยข่อยเขาแก้วประกอบด้วยโบสถ์ที่มีใบเสมาคู่ ซึ่งเป็นลักษณะที่แสดงถึงการอุปถัมภ์โดยพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์ ใบเสมาคู่มีความหมายสำคัญในแง่สถานะของพระอุโบสถและประวัติการอุปถัมภ์ เพราะเป็นรายละเอียดทางศาสนสถานที่ไม่ได้พบทั่วไปในวัดทุกแห่ง ผู้มาเยือนจึงควรสังเกตองค์ประกอบนี้ในฐานะหลักฐานทางศิลปกรรมและประวัติศาสตร์ที่มีคุณค่า

ภายในโบสถ์ของวัดดอยข่อยเขาแก้วยังมีเจดีย์และพระพุทธบาทจำลอง ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญทางพระพุทธศาสนา พระพุทธบาทจำลองเป็นสัญลักษณ์ของการระลึกถึงพระพุทธเจ้าและพระธรรมคำสอน การกราบไหว้พระพุทธบาทจึงเป็นการแสดงความเคารพต่อพระพุทธองค์และตั้งจิตให้ดำเนินชีวิตด้วยความเป็นสิริมงคล ส่วนเจดีย์ในโบสถ์ช่วยเพิ่มความศักดิ์สิทธิ์และทำให้พื้นที่ภายในวัดมีความหมายลึกซึ้งในด้านการสักการะ

ด้านหน้าของวัดดอยข่อยเขาแก้วมีเจดีย์ 2 องค์ ซึ่งเป็นที่บรรจุอังคารของบิดาและมารดาของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ข้อมูลนี้ทำให้วัดดอยข่อยเขาแก้วมีความสำคัญยิ่งขึ้น เพราะไม่ได้เกี่ยวข้องกับพระยาตากเฉพาะในฐานะสถานที่เสี่ยงทายเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับสายสัมพันธ์ทางครอบครัวและความกตัญญูต่อบิดามารดาของพระองค์ การมีเจดีย์บรรจุอังคารดังกล่าวทำให้วัดแห่งนี้เป็นสถานที่ที่ผู้สนใจพระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชควรมาเยือนอย่างยิ่ง

วัดดอยข่อยเขาแก้วได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานและประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 วันที่ 8 มีนาคม 2478 สถานะนี้ยืนยันคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปกรรมของวัดในระดับชาติ การขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานช่วยให้วัดได้รับการรับรู้ในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรรักษาไว้ ไม่ใช่เพียงสถานที่ศรัทธาของชุมชนเท่านั้น ผู้มาเยือนจึงควรปฏิบัติตนด้วยความระมัดระวัง ไม่ปีนป่าย ไม่แตะต้องโบราณวัตถุหรือโครงสร้างเก่า และช่วยรักษาความสงบของพื้นที่

อีกด้านหนึ่ง วัดกลางสวนดอกไม้เป็นวัดที่เชื่อมโยงกับตำนานเดียวกันผ่านลูกแก้วที่ข้าราชการ พ่อค้า และประชาชนขออนุญาตนำไปติดไว้ที่ยอดเจดีย์ วัดแห่งนี้เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก มีประวัติการตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2459 และรับวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2552 แม้วัดกลางสวนดอกไม้จะมีสถานะและบริบทปัจจุบันต่างจากวัดดอยข่อยเขาแก้ว แต่ในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ทั้งสองวัดถูกเล่าเชื่อมโยงกันผ่านตำนานลูกแก้วและพระบารมีของพระยาตาก

การศึกษาวัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้จึงควรมองเป็นคู่ ไม่ใช่แยกขาดจากกัน เพราะเรื่องราวเสี่ยงทาย ลูกแก้ว ยอดเจดีย์ และความทรงจำเกี่ยวกับพระยาตากกระจายอยู่ในพื้นที่สองแห่ง หากไปเพียงวัดเดียวอาจเข้าใจเรื่องราวได้ไม่ครบ การเดินทางไปชมทั้งสองวัดช่วยให้เห็นภูมิทัศน์ประวัติศาสตร์บริเวณตำบลแม่ท้อได้กว้างขึ้น และเข้าใจว่าความทรงจำของชุมชนไม่ได้จำกัดอยู่ในจุดใดจุดหนึ่ง แต่กระจายตัวผ่านวัด เส้นทาง แม่น้ำ และเรื่องเล่าของผู้คน

พื้นที่ตั้งของวัดทั้งสองอยู่ไม่ไกลจากลำน้ำปิงฝั่งตะวันตก ทำให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างศาสนสถานกับภูมิทัศน์แม่น้ำอย่างชัดเจน เมืองตากเป็นเมืองที่เติบโตจากความสัมพันธ์กับแม่น้ำปิงมาอย่างยาวนาน วัด ชุมชน และเส้นทางคมนาคมในอดีตล้วนพึ่งพาแม่น้ำในหลายมิติ ทั้งการเดินทาง การค้า การทำบุญ และการตั้งถิ่นฐาน เมื่อมาเยือนวัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้ จึงควรมองพื้นที่โดยรอบในฐานะภูมิทัศน์ประวัติศาสตร์ ไม่ใช่เพียงสถานที่ตั้งของวัดเท่านั้น

วัดดอยข่อยเขาแก้วมีความสำคัญเป็นพิเศษสำหรับผู้ที่สนใจสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เพราะเป็นหนึ่งในสถานที่ที่เชื่อมโยงกับช่วงชีวิตก่อนการสถาปนากรุงธนบุรี เรื่องราวของพระยาตากที่เสี่ยงทายพระบารมีเป็นภาพแทนของความศรัทธา ความมุ่งมั่น และความเชื่อของผู้คนในความสามารถของพระองค์ เมื่อพิจารณาร่วมกับบริบททางประวัติศาสตร์ที่พระองค์ต่อมามีบทบาทกอบกู้เอกราชหลังเสียกรุงศรีอยุธยา วัดแห่งนี้จึงมีความหมายทั้งด้านท้องถิ่นและระดับชาติ

ในมุมของศิลปกรรม โบสถ์ ใบเสมาคู่ เจดีย์ พระพุทธบาทจำลอง และเจดีย์บรรจุอังคาร ล้วนเป็นองค์ประกอบที่สะท้อนความซับซ้อนของพื้นที่ศาสนา วัดไม่ได้เป็นเพียงที่ประกอบพิธี แต่เป็นที่เก็บรักษาความทรงจำและสัญลักษณ์ของชุมชน ใบเสมาคู่บอกสถานะพิเศษของโบสถ์ เจดีย์บรรจุอังคารเชื่อมโยงกับพระราชประวัติ พระพุทธบาทจำลองเชื่อมโยงกับศรัทธาพุทธ และตำนานลูกแก้วเชื่อมโยงกับความเชื่อเรื่องบารมีของผู้นำ

วัดกลางสวนดอกไม้ช่วยเติมมิติของเรื่องเล่าให้สมบูรณ์ขึ้น เพราะเป็นสถานที่ที่ประชาชนในอดีตขออนุญาตนำลูกแก้วอีกลูกหนึ่งไปติดไว้บนยอดเจดีย์ การกระทำดังกล่าวสะท้อนความศรัทธาของชุมชนที่ต้องการมีส่วนร่วมในการรักษาสัญลักษณ์สำคัญของเหตุการณ์เสี่ยงทายไว้ในพื้นที่วัดของตนเอง วัดกลางสวนดอกไม้จึงไม่ใช่เพียงวัดใกล้เคียง แต่เป็นส่วนหนึ่งของวงจรความทรงจำเกี่ยวกับพระยาตากในเมืองตาก

ผู้ที่มาเที่ยววัดทั้งสองควรให้ความสำคัญกับการเดินชมอย่างสงบและเคารพสถานที่ โดยเฉพาะวัดดอยข่อยเขาแก้วซึ่งมีสถานะเป็นโบราณสถาน การชมโบราณสถานควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสโครงสร้างเก่า การปีนขึ้นไปบนองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม หรือการนำสิ่งของไปวางในจุดที่ไม่ได้จัดไว้ให้สักการะ หากต้องการถ่ายภาพควรเลือกมุมที่ไม่รบกวนพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และไม่ทำให้โบราณสถานเสียหาย

การเดินทาง ไปยังวัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้สามารถเดินทางจากตัวเมืองตากไปตามถนนเลี่ยงเมือง สาย จ. 3 ในตำบลแม่ท้อ พื้นที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากลำน้ำปิงฝั่งตะวันตกและไม่ไกลจากย่านเมืองตาก เหมาะสำหรับการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถรับจ้างในพื้นที่ หากจัดเส้นทางท่องเที่ยวในตัวเมืองตาก สามารถเที่ยวร่วมกับศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ตรอกบ้านจีน วัดสีตลาราม วัดโบสถ์มณีศรีบุญเรือง และสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปีได้ภายในวันเดียว

ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การเข้าชมคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่าย เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไปและเหมาะกับการเดินชมโบราณสถาน หากต้องการทำความเข้าใจเรื่องราวให้ครบควรใช้เวลาประมาณ 1 ถึง 2 ชั่วโมงสำหรับการชมวัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้ร่วมกัน โดยเริ่มจากวัดดอยข่อยเขาแก้วเพื่อทำความเข้าใจตำนานเสี่ยงทายพระบารมี จากนั้นจึงต่อไปยังวัดกลางสวนดอกไม้เพื่อเชื่อมโยงเรื่องลูกแก้วอีกลูกหนึ่งที่ถูกนำไปติดไว้บนยอดเจดีย์

ผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์เมืองตากควรเชื่อมโยงสถานที่นี้กับพระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในช่วงดำรงตำแหน่งพระยาตาก เมืองตากในเวลานั้นเป็นพื้นที่สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการปกครองชายแดน การทหาร และการสะสมประสบการณ์ก่อนที่พระองค์จะมีบทบาทใหญ่ในประวัติศาสตร์ชาติ การมาเยือนวัดดอยข่อยเขาแก้วจึงช่วยให้เห็นพระราชประวัติในช่วงก่อนกรุงธนบุรีอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น

สำหรับนักถ่ายภาพ วัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้มีมุมที่ควรถ่ายอย่างระมัดระวังและเคารพสถานที่ เช่น โบสถ์ ใบเสมาคู่ เจดีย์ พระพุทธบาทจำลอง สภาพโบราณสถาน ภูมิทัศน์โดยรอบ และบรรยากาศสงบของวัดในตำบลแม่ท้อ ภาพถ่ายของสถานที่เหล่านี้ควรสื่อความหมายทางประวัติศาสตร์มากกว่าการถ่ายเพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว เพราะทุกองค์ประกอบมีเรื่องเล่าที่เกี่ยวข้องกับเมืองตากและพระเจ้าตากสินมหาราช

สำหรับครอบครัวหรือผู้ที่พาเด็กมาเที่ยว สถานที่นี้เหมาะกับการเรียนรู้ประวัติศาสตร์นอกห้องเรียน เด็กสามารถเข้าใจเรื่องบุคคลสำคัญของชาติผ่านสถานที่จริง เรียนรู้ว่าประวัติศาสตร์ไม่ได้อยู่เฉพาะในหนังสือ แต่ปรากฏอยู่ในวัด โบราณสถาน เจดีย์ และเรื่องเล่าของชุมชน การอธิบายเรื่องพระยาตากเสี่ยงทายพระบารมีด้วยถ้วยแก้วและไม้เคาะระฆัง จะช่วยให้เด็กเห็นภาพความเชื่อและค่านิยมของผู้คนในอดีตได้ง่ายขึ้น

สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ที่ต้องการท่องเที่ยวแบบสงบ วัดทั้งสองเป็นจุดหมายที่ไม่พลุกพล่านมากเมื่อเทียบกับแหล่งท่องเที่ยวหลักในเมืองตาก สามารถมาไหว้พระ เดินชมโบราณสถาน และพักใจในบรรยากาศเงียบสงบได้ โดยควรเลือกช่วงเวลาที่อากาศไม่ร้อนและเตรียมน้ำดื่มให้พร้อม หากบางพื้นที่มีพื้นไม่เรียบหรือเป็นโบราณสถานเก่า ควรเดินด้วยความระมัดระวัง

การมาเยือนวัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้ยังช่วยเติมความสมบูรณ์ให้เส้นทางท่องเที่ยวตามรอยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในจังหวัดตาก ผู้มาเยือนสามารถเริ่มจากศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในตัวเมือง แล้วต่อมายังวัดดอยข่อยเขาแก้วเพื่อเรียนรู้ตำนานเสี่ยงทาย และเชื่อมไปยังวัดกลางสวนดอกไม้เพื่อทำความเข้าใจเรื่องลูกแก้วอีกลูกหนึ่ง เส้นทางนี้ทำให้การเที่ยวเมืองตากมีความหมายมากกว่าการแวะชมสถานที่กระจัดกระจาย

สิ่งที่ควรระลึกเสมอคือ วัดดอยข่อยเขาแก้วเป็นพื้นที่โบราณสถานที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์สูง ส่วนวัดกลางสวนดอกไม้เป็นวัดที่ยังมีสถานะเป็นวัดราษฎร์และมีการดำรงอยู่ในระบบคณะสงฆ์ปัจจุบัน การเข้าชมจึงควรเคารพทั้งมิติของโบราณสถานและมิติของวัดที่มีชีวิต ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ทิ้งขยะ ไม่รบกวนพระสงฆ์หรือคนในพื้นที่ และไม่ทำสิ่งใดที่อาจกระทบต่อความสงบของศาสนสถาน

เมื่อมองโดยรวม วัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้เป็นสถานที่ที่มีคุณค่ามากสำหรับการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ของจังหวัดตาก เพราะเชื่อมโยงบุคคลสำคัญระดับชาติ ตำนานพระบารมี โบราณสถานที่ขึ้นทะเบียน เจดีย์ พระพุทธบาทจำลอง ใบเสมาคู่ และความทรงจำของชุมชนในพื้นที่เดียวกัน การมาเยือนวัดทั้งสองจึงไม่ใช่เพียงการไหว้พระ แต่เป็นการเดินทางเข้าสู่เรื่องราวของเมืองตากในช่วงเวลาสำคัญของประวัติศาสตร์ไทย

ชื่อสถานที่	วัดดอยข่อยเขาแก้ว และวัดกลางสวนดอกไม้
ที่ตั้ง	ริมถนนเลี่ยงเมือง สาย จ. 3 ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
ที่อยู่	ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก 63000
พิกัด	วัดดอยข่อยเขาแก้ว: 16.8629780285, 99.1162940294
ไฮไลต์	สถานที่เสี่ยงทายพระบารมีของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเมื่อครั้งดำรงตำแหน่งพระยาตาก โบสถ์มีใบเสมาคู่ เจดีย์ พระพุทธบาทจำลอง และเจดีย์บรรจุอังคารบิดามารดาของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ประวัติ / สมัย / ยุค	เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์พระยาตากเสี่ยงทายพระบารมี และมีข้อสันนิษฐานว่าสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดให้ปฏิสังขรณ์วัดดอยข่อยเขาแก้วเมื่อคราวเสด็จกลับจากเชียงใหม่ใน พ.ศ. 2317
ที่มาของชื่อ	วัดดอยข่อยเขาแก้วเป็นชื่อที่เชื่อมโยงกับตำนานถ้วยแก้วและลูกแก้วจากการเสี่ยงทายพระบารมี ส่วนวัดกลางสวนดอกไม้เกี่ยวข้องกับลูกแก้วอีกลูกหนึ่งที่ถูกนำไปติดไว้บนยอดเจดีย์
ลักษณะเด่น	เป็นภูมิทัศน์ศาสนสถานและโบราณสถานริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง มีความเกี่ยวข้องกับพระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชและความทรงจำท้องถิ่นของเมืองตาก
พระพุทธรูป / สิ่งสำคัญ	โบสถ์มีใบเสมาคู่ เจดีย์ พระพุทธบาทจำลองในโบสถ์ และเจดีย์ 2 องค์ด้านหน้าที่บรรจุอังคารบิดาและมารดาของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ประเพณี / เรื่องเล่าสำคัญ	เรื่องพระยาตากเสี่ยงทายพระบารมีด้วยไม้เคาะระฆังและถ้วยแก้ว จนเป็นที่เล่าลือว่าพระยาตากเป็นผู้มีบุญญาธิการและบารมีมหัศจรรย์ยิ่ง
สถานะโบราณสถาน	วัดดอยข่อยเขาแก้วขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 วันที่ 8 มีนาคม 2478
ข้อมูลวัดกลางสวนดอกไม้	เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2459 และรับวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2552
การเดินทาง	จากตัวเมืองตากใช้เส้นทางถนนเลี่ยงเมือง สาย จ. 3 ไปยังตำบลแม่ท้อ พื้นที่ตั้งอยู่ห่างจากลำน้ำปิงฝั่งตะวันตกประมาณ 250 เมตร เหมาะสำหรับเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถรับจ้างในพื้นที่
สถานะปัจจุบัน	เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ ศาสนา และโบราณสถานในเมืองตาก ควรเข้าชมด้วยความระมัดระวังและเคารพพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์
วันเปิดทำการ	ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ	ควรเข้าชมในช่วงกลางวัน
สิ่งอำนวยความสะดวก	พื้นที่วัดและโบราณสถานสำหรับไหว้พระ ศึกษาประวัติศาสตร์ และเดินชมโดยรอบ อยู่ไม่ไกลจากร้านอาหาร ที่พัก และแหล่งท่องเที่ยวในตัวเมืองตาก
โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ	โบสถ์ ใบเสมาคู่ เจดีย์ พระพุทธบาทจำลอง เจดีย์บรรจุอังคารบิดามารดาของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และพื้นที่เชื่อมโยงกับตำนานเสี่ยงทายพระบารมี
เจ้าอาวาส / ผู้ดูแล	วัดกลางสวนดอกไม้: พระครูวิโรจน์ธรรมประสิทธิ์ วัดดอยข่อยเขาแก้ว: โบราณสถานที่ขึ้นทะเบียน ควรปฏิบัติตามแนวทางการดูแลโบราณสถาน
สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง	1. ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ประมาณ 3 กม. 2. วัดโบสถ์มณีศรีบุญเรือง ประมาณ 3 กม. 3. วัดสีตลาราม หรือวัดน้ำหัก ประมาณ 4 กม. 4. ตรอกบ้านจีน ประมาณ 4 กม. 5. สะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี ประมาณ 5 กม.
ร้านอาหารใกล้เคียง	1. ผัดไทยตรอกบ้านจีน ประมาณ 4 กม. โทร. 055-511330 2. อิ่มอร่อยข้าวต้มเมืองตาก ประมาณ 4 กม. โทร. 062-6156415 3. ข้าวต้มเมืองตาก อิ่มอร่อย ประมาณ 4 กม. โทร. 081-8872438 4. TARA Kaffee&Patisserie ประมาณ 5 กม. 5. เถียงนา Coffee and Bakery Farm ประมาณ 9 กม. โทร. 096-805-0363
ที่พักใกล้เคียง	1. โรงแรมเวียงตาก ริเวอร์ไซด์ ประมาณ 4 กม. โทร. 055-512507, 055-512508 2. โรงแรมบีริช ตาก ประมาณ 5 กม. โทร. 082-4446242 3. HOP INN Tak ประมาณ 6 กม. โทร. 02-0802222 4. White House Hotel Tak ประมาณ 7 กม. โทร. 099-2347774 5. บ้านไร่เชิญมา รีสอร์ท ประมาณ 10 กม. โทร. 055-893030

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: วัดดอยข่อยเขาแก้วและวัดกลางสวนดอกไม้ตั้งอยู่ที่ไหน?

ตอบ: ตั้งอยู่บริเวณริมถนนเลี่ยงเมือง สาย จ. 3 ตำบลแม่ท้อ อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ห่างจากลำน้ำปิงฝั่งตะวันตกประมาณ 250 เมตร

ถาม: วัดดอยข่อยเขาแก้วเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชอย่างไร?

ตอบ: วัดดอยข่อยเขาแก้วเป็นสถานที่ที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งพระยาตาก ทรงเสี่ยงทายพระบารมีด้วยไม้เคาะระฆังและถ้วยแก้ว จนเกิดเป็นตำนานสำคัญของเมืองตาก

ถาม: วัดกลางสวนดอกไม้เกี่ยวข้องกับตำนานลูกแก้วอย่างไร?

ตอบ: หลังการเสี่ยงทาย พระยาตากโปรดให้ลูกแก้วลูกหนึ่งติดไว้ที่ยอดเจดีย์วัดดอยข่อยเขาแก้ว ส่วนอีกลูกหนึ่งข้าราชการ พ่อค้า และประชาชนได้นำไปติดไว้ที่ยอดเจดีย์วัดกลางสวนดอกไม้

ถาม: วัดดอยข่อยเขาแก้วมีโบราณสถานสำคัญอะไรบ้าง?

ตอบ: มีโบสถ์ใบเสมาคู่ เจดีย์ พระพุทธบาทจำลองในโบสถ์ และเจดีย์ 2 องค์ด้านหน้าที่บรรจุอังคารบิดาและมารดาของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ถาม: วัดดอยข่อยเขาแก้วขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานหรือไม่?

ตอบ: วัดดอยข่อยเขาแก้วขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานและประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 วันที่ 8 มีนาคม 2478

ถาม: เจ้าอาวาสวัดกลางสวนดอกไม้คือใคร?

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดกลางสวนดอกไม้คือพระครูวิโรจน์ธรรมประสิทธิ์

ถาม: ควรเที่ยววัดดอยข่อยเขาแก้วร่วมกับที่ไหน?

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับวัดกลางสวนดอกไม้ ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช วัดโบสถ์มณีศรีบุญเรือง วัดสีตลาราม ตรอกบ้านจีน และสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปีได้

ถาม: การเข้าชมโบราณสถานควรปฏิบัติตัวอย่างไร?

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ รักษาความสงบ ไม่ปีนป่าย ไม่สัมผัสหรือเคลื่อนย้ายชิ้นส่วนโบราณสถาน ไม่ทิ้งขยะ และเคารพพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของวัด

หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์